بازنده بزرگ انقلاب

 حضرت آیت‌الله خامنه‌ای با اشاره به نفوذ صهیونیست‌ها در دوران پهلوی در ایران وضعیت دوران قبل از انقلاب را اینگونه توصیف میکنند: «وضع ایران قبل از پیروزی انقلاب، وضع خوبی نبود؛ [...] دشمنان مسلط، اینجا پایگاه اسرائیل و استراحتگاه سران رژیم صهیونیستی بود که می‌آمدند می‌بردند، می‌خوردند و استفاده سیاسی و مالی می‌کردند. آن روزی که بعضی از کشورهای عرب تصمیم گرفتند که از نفت علیه اسرائیل استفاده کنند، شاه ایران دل صهیونیست‌ها را گرم کرد و گفت من به شما نفت می‌دهم. [...] اما امام راحل ما وقتی همت گماشت و بر این مبارزه عزم کرد، هیچ نیرویی جز نیروی مردم نداشت. او [...] به این نیرو تکیه کرد و [...] نیروها به میدان آمدند و قدرت رژیم طاغوتی و وابسته شاه متزلزل شد و نظام اسلامی در این کشور سر بلند کرد». ۱۳۸۵/۰۵/۳۰
بخش «درس و عبرت تاریخ» رسانه KHAMENEI.IR به بهانه سالروز خروج وابستگان اسرائیل از کشور در روزهای بعد از ورود حضرت امام به کشور، در گزارشی با اتکا به اسناد تاریخی، بررسی می‌کند که چگونه انقلاب اسلامی ایران توانست با قطع نفوذ عمیق رژیم صهیونیستی در دوره پهلوی، نقطه عطفی در معادلات منطقه ایجاد کند. تأسیس روز جهانی قدس، حمایت همه‌جانبه از جبهه مقاومت و تبدیل فلسطین به کانونی زنده در گفتمان جهانی، از جمله اقداماتی بود که نه تنها بهره اقتصادی و استراتژیک اسرائیل از ایران را پایان داد، بلکه با تقویت نیروهای مقاومت، شکست‌های پی‌درپی نظامی و امنیتی را برای این رژیم صهیونی در نیم قرن اخیر رقم زد.

 نفوذ عمیق صهیونیسم
بررسی جزئیات روابط پهلوی و رژیم اسرائیل از جمله موارد مغفول در تاریخ کشور است. برخلاف بسیاری از تصورات، شاه پهلوی نه‌تنها در برابر رژیم صهیونیستی از فلسطین حمایت پررنگی نداشت، بلکه مأموران یهودی و صهیونیست نفوذ جدی اقتصادی و سیاسی در ایران داشتند. آن‌ها در وهله اول برای تقویت جایگاه خودشان در کشور بدون توجه به خواست و نیاز مردم هر کاری می‌کردند.

در یکی از اسناد ساواک آمده است: «ساعت ۱۱ صبح امروز، (بن صیون ستدر) رئیس حسابداری آژانس کل یهود، داوید روزن ورگ (Rosen Werg Zevi) و الیاهو سیگال رئیس جلب مهاجرت یهودیان جهان مقیم اسرائیل با هواپیمای العال به تهران وارد و اولیاء آژانس یهود در فرودگاه از آنها استقبال نموده‌اند. نامبردگان که از مسئولین برجسته امور مربوط به مهاجرت یهودیان جهان می‌باشند، برای رسیدگی به وضع یهودیان ایران و تهیه وسایل مهاجرت یهودیان مقیم تهران و شهرستان‌ها به اسرائیل، به ایران وارد شده‌اند.»(۱) 

 گاو شیرده اسرائیل
این نفوذ، پیش و بیش از هرچیز در حوزه اقتصادی و به‌ویژه انرژی رخ می‌نمایاند. شاه همواره در دیدار با مقامات اسرائیلی نسبت به وعده‌های خود در خصوص ادامه روند ارسال نفت وفادار بود. به‌طوری‌که واردات نفت اسرائیل از ایران از حدود ۲۴ تا ۲۷ هزار بشکه در روز در سال ۱۹۵۹ میلادی (۱۳۳۸ شمسی) به مرز ۸۵ تا ۹۵ هزار بشکه در روز در سال ۱۹۷۱ میلادی (۱۳۵۰ شمسی) افزایش یافت.(۲)

سندی از سفارت آمریکا در تهران در دسامبر ۱۹۷۶ (آذر ۱۳۵۵) تأیید می‌کند که در آن مقطع، دست‌کم ۷۵ درصد مصرف داخلی اسرائیل (حدود ۱۵۰ هزار بشکه در روز) توسط ایران تأمین می‌شد. افزون بر آن، روزانه حدود ۳۵۰ هزار بشکه نفت خام ایران از طریق خط ‌لوله «تیپلین» اسرائیل به اروپا صادر می‌شد.(۳)

در عرصه روابط اقتصادی نیز نیازمندی‌های اسرائیل در بخش انرژی، سوخت و مواد اولیه از طریق ارسال نفت مورد احتیاج صهیونیست‌ها تأمین و به این بهانه، میلیون‌ها دلار اقلام غیرضروری، از سلاح‌های جنگی تا فرآورده‌های غذایی اسرائیلی وارد بازار ایران می‌شد. یعنی اسرائیلی‌ها هم نفت و مواد انرژی‌زای مورد نیاز خود را از این راه تأمین می‌کردند و هم برای عرضه و فروش کالاهای خود بازار آماده و تضمین شده داشتند.(۴)

در عرصه‌های فرهنگی و ورزشی نیز رژیم پهلوی می‌کوشید تا دولت صهیونیستی را از انزوای منطقه‌ای خارج کند. اعزام دانشجو و کارآموز، برگزاری تورهای سیاحتی برای روشنفکران و روزنامه‌نگاران ایرانی به فلسطین اشغالی و تبادل تیم‌های ورزشی، بخشی از برنامه‌های هدفمند برای عادی‌سازی چهره اسرائیل در اذهان عمومی ایران بود.(۵)

حتی برخی از رجال پهلوی نیز رسماً با اسرائیل در ارتباط بوده و برای زمینه نفوذ بیشتر صهیونیست‌ها در ایران، به آن‌ها مشاوره می‌دادند. در بیست و هشتمین کنگره بین‌المللی یهود که در دسامبر ۱۹۶۵ میلادی در نیویورک برگزار شد، «جمشید کشفی»، نماینده کلیمی مجلس شورای ملّی وقت، در این کنگره حاضر شد. وی درباره مهاجرت یهودیان ایران در دوران کوروش کبیر، جنگ جهانی اول، قبول یهودیان لهستان و مهاجرت یهودیان عراقی، اطلاعاتی در اختیار کنگره گذاشت و در این کنگره راجع به مهاجرت ۸۰ هزار یهودی از ایران مذاکره کرد.(۶)
 
 یهودیان ایرانی
در کنگره سالانه صهیونیسم که در ژانویه همان سال در سرزمین‌های اشغالی برگزار شد، جمشید کشفی به‌همراه حبیب القانیان -تاجر و سرمایه‌دار سرشناس، عضو اتاق بازرگانی و رئیس انجمن کلیمیان- به طور محرمانه شرکت کردند. این سفر چهار روزه با حضور آنان در سه جلسه کنگره همراه بود. القانیان علاوه بر فعالیت‌های اقتصادی در ایران، در پروژه‌هایی مانند برج شیمشون، ساختمان بورس الماس تل‌آویو و نخستین آسمان‌خراش اسرائیل نیز سرمایه‌گذاری مستقیم داشت. در این کنگره صهیونیستی، درباره مهاجرت یهودیان به اسرائیل تا میزان یکصد هزار نفر در سال ۱۹۶۶ موافقت به‌عمل آمد و بودجه‌ای که صهیونیسم جهانی در اختیار دولت اسرائیل می‌گذارد مورد تصویب قرار گرفت.(۷)

گستردگی این روابط تا بدان‌جا بود که نمایندگی اسرائیل در تهران به یکی از بزرگ‌ترین هیئت‌های این رژیم در خارج از سرزمین‌های اشغالی تبدیل شده بود. یک روزنامه‌نگار اسرائیلی در سال ۱۹۶۶ میلادی (۱۳۴۵ شمسی) گزارش داد که این نمایندگی «شامل کارشناسان متعدد و مختلف است و ۲۰۰ خانواده را شامل می‌گردد».(۸) این حضور تا واپسین روزهای رژیم پهلوی تداوم داشت. در اوایل سال ۱۳۵۷، یکی از مقامات آموزش و پرورش اسرائیل برای بررسی امور مدارس ویژه اتباع این رژیم در تهران -که حدود ۲۵۰ کودک در آن تحصیل می‌کردند- به ایران سفر کرده بود.(۹) پرونده‌های نمایندگی اسرائیل در تهران نیز گواه بر حضور گسترده مأموران سیاسی، اقتصادی و امنیتی این رژیم تا آستانه انقلاب اسلامی است.(۱۰)
 
 هرگونه اسرائیل
این وابستگی و نفوذ عمیق تا جایی پیش رفته بود که هرگونه سخن گفتن یا انتقاد در چارچوب علمی یا مذهبی درباره صهیونیسم، با برخورد امنیتی رژیم پهلوی مواجه می‌شد. آیت‌الله خامنه‌ای با ذکر خاطره‌ای از آن دوران می‌گویند: «در کشورهای عربی، چه تعداد انسان‌هایی هستند که دلشان از قضایای مربوط به سازش با دشمن صهیونیستی خون است ولی نمی‌توانند چیزی بگویند. درست مثل دوران رژیم گذشته. در این‌جا که ما نمی‌توانستیم علیه صهیونیست‌ها مطلبی به زبان بیاوریم. دل‌های ما آن روز خون بود، ولی نمی‌توانستیم چیزی بگوییم. بنده در همان سال‌ها، یک وقت در جمع دانشجویان، به مناسبت تفسیر آیات مربوط به بنی اسرائیل -در اوایل سوره‌ی بقره- مطالبی گفته بودم. بعد، در یکی از بازداشت‌ها زیر منگنه‌ سؤال و بازجویی‌ام قرار دادند که شما اسم از اسرائیل آورده‌اید! آیات مربوط به بنی‌اسرائیل را مطرح کرده بودم؛ گفتند: چرا اسم از اسرائیل آورده‌اید؟! یعنی کسی که تفسیر قرآن هم می‌کرد، حق نداشت یک کلمه از بنی‌اسرائیل بگوید که مبادا به متحد آن رژیم خبیث و خائن -که آن زمان با اسرائیل روابط گرمی داشت- بر بخورد! امروز در بسیاری از کشورهای اسلامی، وضعیت به همان‌گونه است.» ۱۳۷۳/۰۹/۲۳
 
 نهضت امام
نهضت انقلابی به رهبری امام خمینی رحمه‌الله، از همان ابتدا رویکردی اصولی و سرسختانه در مقابله با نفوذ و موجودیت رژیم صهیونیستی اتخاذ کرد. ایشان غصب فلسطین را «برای همه مسلمین و نیز برای مسلمانان ایران فاجعه‌ای بسیار دردناک» می‌دانستند و تأکید داشتند که «متجاوز اصلی در این فاجعه همان دولت‌های استعماری [...] بودند که این توطئه را علیه مسلمین در این منطقه طرح‌ریزی کردند».(۱۱)

این مخالفت ریشه در درک عمیق امام از اهداف استعماری صهیونیسم داشت. امام در سخنرانی تاریخی خود در جمع روحانیون و اهالی قم در ۱۳ خرداد ۱۳۴۲ با صراحت هشدار دادند: «اسرائیل نمی‌خواهد در این مملکت دانشمند باشد؛ اسرائیل نمی‌خواهد در این‌‌ ‌‌مملکت قرآن باشد؛ اسرائیل‌‌ ‌‌نمی‌خواهد در این مملکت احکام اسلام باشد. [...] می‌خواهد اقتصاد شما را قبضه‌‌ ‌‌کند؛ می‌خواهد زراعت و تجارت شما را از بین ببرد؛ می‌خواهد در این مملکت، دارای‌‌ ‌‌ثروتی نباشد، ثروت‌ها را تصاحب کند به دست عمال خود.»(۱۲) ایشان در ادامه تصریح کردند که «دولت ما به تبعیت اسرائیل به ما اهانت می‌کند».(۱۳) این بیانات، نشان‌دهنده درک ایشان از تهدید تمام‌عیار اقتصادی، فرهنگی و هویتی رژیم صهیونیستی برای ایران و جهان اسلام بود.

در همین راستا باید افزود که نهضت اسلامی به رهبری امام خمینی، چرخشی تعیین‌کننده در تاریخ مبارزات فلسطین نیز ایجاد کرد. در دوره‌ای که بسیاری از کشورهای عربی، از جمله مصر که در جنگ یوم کیپور با اسرائیل درگیر شده بود، به سمت عادی‌سازی روابط پیش می‌رفتند و در پیمان کمپ دیوید این رژیم را به رسمیت شناختند، این انقلاب اسلامی به رهبری امام خمینی بود که پرچم مبارزه با اشغالگران را بار دیگر برافراشت و آرمان مقاومت و حمایت از مردم فلسطین را زنده نگه داشت.

این گفتمان انقلابی و اصولی پس از پیروزی انقلاب نیز نه تنها تضعیف نشد، بلکه به یک استراتژی روشن در سیاست خارجی نظام تبدیل شد. آیت‌الله خامنه‌ای به عنوان تداوم‌دهنده راه امام راحل، در همان سال‌های نخست، تحلیل خود از ماهیت رژیم صهیونیستی و راه مقابله با آن را اینگونه بیان کردند: «امروز در مقابل ما دو عامل روبه‌روى یکدیگر قرار دارد؛ یک عامل، امپریالیسم آمریکا است که در منطقه در صورت دولت غاصب اسرائیل ‌تجلّى و تجسّم پیدا کرده است. ما باید این دولت غاصب را -که مظهر سلطه و تجاوز آمریکایى است- مورد فشار قرار بدهیم و هدف به ‌نابودى آن بگماریم. عامل دیگر، در روبه‌روى آن و در مقابل آن، ملّت‌هاى مستضعف عربند. این ملّت‌هاى مستضعف را ما باید برادران خود و ‌هم‌جبهه‌گان خود بدانیم، باید اینها را دعوت کنیم به یک قیام عمومى و همگانى‌». ۱۳۵۹/۰۵/۱۷

در ادامه همان تحلیل استراتژیک، ایشان افق نهایی مبارزه و شرط تحقق پیروزی نهایی را اینگونه ترسیم کردند: «انقلاب ایران اگر در داخل این مرزها به پیروزى رسید، این به معناى آن نیست که ما قانع بشویم [...] تا وقتى‌که این زخم متعفن، این غده‌ى چرکین در دل سرزمین‌هاى اسلامى و عربى به نام دولت غاصب اسرائیل وجود دارد، ما نمی‌توانیم احساس کنیم که پیروز شده‌ایم» ۱۳۵۹/۰۵/۱۷
 
 خروج دست‌جمعی
پیروزی انقلاب اسلامی در بهمن ۱۳۵۷، آغازی بر پایان رؤیای اسرائیلی در دنیا بود. در اولین گام، تنها به فاصله چند ساعت پس از پیروزی انقلاب اسلامی در ۲۲ بهمن‌ماه ۱۳۵۷، سفارت رژیم صهیونیستی واقع در خیابان کاخ سابق (فلسطین فعلی) به تسخیر مردم انقلابی درآمد و با پارچه سبزی بر سر در ساختمان عنوان «سفارت فلسطین» درج شد و با پارچه‌ای قرمز این شعار حک گردید: «اسرائیل نابود است، فلسطین پیروز است.»(۱۴)

با پیروزی انقلاب اسلامی، روند خروج یهودیان از ایران نیز شتاب گرفت. گزارش محرمانه سفارت آمریکا در تهران به تاریخ ۳ خرداد ۱۳۵۸ (۲۴ می ۱۹۷۹) -تنها چند ماه پس از انقلاب اسلامی- حاکی از آن است که روزانه بین ۱۵۰ تا ۳۰۰ تن از یهودیان، ایران را ترک ‌کرده‌اند.(۱۵)

سوای از این، اسرائیل پس از سقوط رژیم پهلوی، ضربه اقتصادی سنگینی نیز متحمل شد. شموئل تامیر، وزیر دادگستری رژیم صهیونیستی، در ۱۵ بهمن ۱۳۵۷ با اعتراف به این ضربه اعلام کرد که در پی انقلاب ایران، این رژیم «عمده‌ترین تأمین‌کننده نفت خود را از دست داده است.»(۱۶)

همچنین در ۱۳ بهمن‌ماه ۱۳۵۷ یک مقام اسرائیلی در مصاحبه با خبرنگار رویترز گفت: «مواضع اقتصادی آیت‌الله خمینی کاملاً روشن ساخته است که در صورت کسب قدرت، هیچ‌گونه رابطه اقتصادی با اسرائیل برقرار نخواهد ساخت.»(۱۷) این نقل‌قول که تنها نه روز پیش از پیروزی نهایی انقلاب اسلامی منتشر شده، نشان می‌دهد که مواضع اصولی نظام اسلامی به‌وضوح برای ناظران اسرائیلی مشخص بوده و در آن، منافع رژیم صهیونیستی دیگر نمی‌تواند بر ایران سایه بیندازد.

پیامدهای انقلاب اما فراتر از قطع بهره اقتصادی و پایان نفوذ اسرائیل در ایران بود. حمایت رسمی و همه‌جانبه جمهوری اسلامی از آرمان آزادی قدس، میزبانی از رهبران مبارز فلسطینی و سپس تسخیر لانه جاسوسی آمریکا -به عنوان حامی اصلی رژیم صهیونیستی- سبب شد تا مسئله فلسطین پس از سال‌ها بار دیگر به کانون توجه افکار عمومی جهان بازگردد.

یکی از ابتکارات اثرگذار امام خمینی رحمه‌الله برای زنده‌نگه‌داشتن مسئله فلسطین و ایجاد همبستگی جهانی مسلمانان، اعلام راهپیمایی روز جهانی قدس بود. ایشان طی پیامی تاریخی در ۱۷ مرداد ۱۳۵۸، از همه مسلمانان جهان خواستند تا «آخرین جمعه ماه مبارک رمضان» را به عنوان روز قدس انتخاب کنند و با برگزاری راهپیمایی، «همبستگی بین‌المللی مسلمانان را در حمایت از حقوق قانونی مردم فلسطین» اعلام نمایند.(۱۸) این دعوت خیلی زود مرزها را درنوردید و به یک حرکت جهانی تبدیل شد.
 
 شکست‌های ادامه‌دار
انتفاضه اول و دوم، تشکیل حزب‌الله لبنان و وقوع جنگ‌های ۲۰۰۶، ۲۰۰۸، ۲۰۰۹، ۲۰۱۲ و ۲۰۱۴ بین ارتش صهیونی و نیروهای مقاومت در لبنان و نوار غزه، بخش بزرگی از ضربات مهم نظامی به اسرائیل بود که توسط مسلمانان آن مناطق و تحت‌تأثیر اندیشه‌های حضرت امام به‌وقوع پیوست.

طوفان‌الاقصی نیز مهم‌ترین عملّیات نیروهای مقاومت فلسطینی در سال‌های اخیر بود که هیمنه اسرائیل را درهم شکست و بار دیگر مسئله فلسطین را توسط مبارزانی که تحت تأثیر انقلاب اسلامی جسارت دوچندانی برای مبارزه با استکبار پیدا کردند، مطرح کرد. 

رهبر معظم انقلاب در سومین پیامی ‌که در پی تجاوز رژیم صهیونی خطاب به ملّت ایران که پس از درخواست پایان جنگ از سوی دشمن صادر کردند، به‌وضوح بیان می‌فرمایند: «رژیم صهیونی با آن همه هیاهو، با آن همه ادّعا، در زیر ضربات جمهوری اسلامی تقریباً از پا درآمد و لِه شد. فکر اینکه چنین ضرباتی از سوی جمهوری اسلامی ممکن است بر رژیم وارد بشود، در ذهن آن‌ها و مخیّله آن‌ها خطور نمی‌کرد و اتّفاق افتاد.» ۱۴۰۴/۰۴/۰۵