KHAMENEI.IR RSS

هم صابریم، هم منتقم

Khamenei.ir — Wed, 15 Jul 2026 15:48:00 +0430

آیت‌الله سیدمصطفی خامنه‌ای فرزند ارشد قائد شهید در مراسم بزرگداشت «آقای شهید ایران» حضرت آیت‌الله‌ العظمی سیدعلی خامنه‌ای، طی سخنانی، پیام رهبر معظم انقلاب اسلامی در تقدیر از رستاخیز عظیم مردم در مراسم تشییع رهبر شهید را ابلاغ کرد. رسانه KHAMENEI.IR متن کامل سخنان ایشان را به شرح زیر منتشر میکند.

بسم الله الرّحمن الرّحیم

الحمد لله ربّ العالمین و الصّلاة و السّلام علی سیّدنا و نبیّنا ابی‌القاسم المصطفی محمّد صلّی الله علیه و علی آله الطّیّبین الطّاهرین و اللعنة علی اعدائهم اجمعین الی یوم الدّین.

بنده برای ابلاغ یک پیام مصدّع شدم، امّا ابتدائاً و به عنوان مقدّمه دو سه جمله‌ی کوتاه عرض می‌کنم. ابتدائاً این شهادت بزرگ را تبریک و تسلیت عرض می‌کنم؛ اوّل به مولای حاضر و ناظرمان حضرت بقیّةالله‌الاعظم (عجّل الله تعالی فرجه الشّریف)، و بعد به همه‌ی امّت اسلامی و ملّت عزیز ایران و شما برادران و خواهران ارجمند. این مصیبت بزرگ موضوع صبر است، همچنان که در قرآن کریم وارد شده «وَ بَشِّر الصّابِرین»؛(۱) امّا این صبر، به معنای درستش، آن‌طور خواهد بود که ما این مصیبت بزرگ را آن‌چنان تحمّل کنیم که راه روشن خودمان را به خوبی و درستی ادامه بدهیم و تا هدف نهایی پیش برویم. بنابراین، صبر هیچ منافاتی با انتقام و برخورد با اشرار عالم که در این جنایت‌های بزرگ دست داشتند، نخواهد داشت.

نکته‌ی دوّم اینکه ما در حوادث بزرگ هفته‌ی گذشته در تشییع پیکر امام شهید امّت، شاهد جلوه‌ای از توحید بودیم که باید آن را قدر بدانیم. ما نزدیک پنجاه سال است که در جامعه‌ی اسلامیِ خودمان مفتخریم به اینکه توحید مطلوب اسلام و سبب سعادت دارَین(۲) را در سطحی دیگر بهره‌مند شده‌ایم؛ با این توضیح کوتاه که در هر جامعه‌ای امام آن جامعه اگر «مِنَ الله» باشد ــ به تعبیر روایات ــ امّت آن امام که ذیل او و تابع او و مطیع او هستند و او را می‌پذیرند، به عالم بالا و به آسمان متّصل خواهند شد؛ و این، آن چیزی است که در صحنه‌ی اجتماعی، به خاطر آن باید جهاد کرد و در ایجادش و در حفظ و ابقائش احیاناً باید هجرت کرد. این حقیقت، حقیقت بسیار بزرگی است؛ امّا در این چند روز گذشته جلوه‌ی جدیدی و صفحه‌ی تازه‌ای از این عنوان بسیار مهم که منشأ برکات فراوان الهی است، جلوه‌گر شد و همه‌ی عالم شاهد عظمت آن بودند.

بنابراین، باید برای این تجلّی عظیم توحیدی به امّت اسلامی و به ملّت شریف ایران واقعاً تبریک گفت که موفّق شدند این مرتبه‌ی از قرب الهی را نشان بدهند و برای خودشان اثبات بکنند. لذا همه ان‌شاءالله باید منتظر باشند که در بعد از این، جوایز بزرگ الهی و برکات بی‌شمار و فراوان الهی را در محیطِ الهیِ خودشان ببینند. منتها این مربوط به گذشته تا الان است؛ ان‌شاءالله در ادامه هم خدای متعال به همه‌ی ما توفیق بدهد که در همین مسیر، به عنوان امّت امام، قرار داشته باشیم و خدای متعال آن‌چنان که به همه‌ی ما در این چند ماه نشان داده است، جلوات رحمت و برکات خودش را آن‌چنان که در شأن وجود مقدّس خود او است، بیش از پیش بر ما نازل کند؛ ان‌شاءالله.

در پایان و بعد از این مقدّمه‌ای که عرض شد، بنده موظّف شدم که پیام تشکّر و تقدیر رهبری معظّم و معزّز را به خاطر برپا کردن این رستاخیز چشمگیر و بی‌سابقه، از این جایگاه به همگان ابلاغ کنم؛ به مردم عزیز ایران که با وفای فوق‌العاده و بصیرت فوق‌العاده‌ی خودشان این صحنه را آن‌چنان آراستند که تحمّل آن برای دشمن بسیار سنگین بود؛ در تهران، در قم و در مشهد، از همه‌ی کشور حضور داشتند و جمعیّت میلیونی با حضور خودشان و معنای خاصّی که آن حضور داشت، آنچه را که قبلاً عرض کردم رقم زدند و ان‌شاءالله در آینده شاهد برکات آن خواهیم بود. در همین جا باید از متصدّیان محترم که در این زمینه تمهیدات فراوانی انجام دادند نیز تشکّر کنم؛ چه دولت گرامی و چه برادران عزیز سپاه، بسیج، نیروهای انتظامی و دستگاه‌های دیگر؛ حالا من بیش از این اسم نمی‌برم، که اسباب خجالت بنده به خاطر فراموش کردن بعضی از اسم‌ها نباشد. و همچنین از مردم عزیز عراق که با وفا و بصیرت خودشان صحنه‌ی فوق‌العاده‌ای را رقم زدند ــ چه در شهرهای نجف و کربلا و چه عشایر عراق در مسیر بین نجف و کربلا ــ از بسیج مردمی عزیز عراق، از دولت محترم عراق، از همه‌ی آن‌ها از طرف رهبری معظّم تقدیر می‌کنم.

امیدواریم که خدای متعال همه‌ی ما را ثابت‌قدم بدارد و توفیق بدهد که این راه را که خود در مقابل ما گشوده است، به‌خوبی طی بکنیم و به اهداف بلند و متعالی انقلاب اسلامی دست پیدا بکنیم.

در پایان، عرایضم را با سلامی بر وجود مقدّس ابی‌عبدالله (علیه السّلام) که همه‌ی این برکات ناشی از خون مقدّس او است، پایان می‌دهم. السّلام علیک یا اباعبدالله و علی الارواح الّتی حلّت بفنائک علیک منّی سلام الله ابداً ما بقیت و بقی اللیل و النّهار و لا جعله الله آخر العهد منّی لزیارتکم. السّلام علی الحسین و علی علیّ‌بن‌الحسین و علی اولاد الحسین و علی اصحاب الحسین.

و السّلام علیکم و رحمة الله و برکاته.

(۱ سوره‌ی بقره، بخشی از آیه‌ی ۱۶۵؛ «... و مژده ده شکیبایان را.»

(۲ دنیا و آخرت

هم صابریم، هم منتقم

Khamenei.ir — Tue, 14 Jul 2026 23:19:00 +0430

در میانه‌ی جنگ آنگاه که اخبار و روایت‌های گوناگون اوج می‌گیرند و خیز بر می‌دارند و حتی برخی متخصص رسانه‌ای را در خود غرق می‌کنند - اخبار و روایت‌هایی که بعضاً حتی صحت و سقم‌شان هم مشخص نیست - سخن گفتن و روایت کردن از واقعیات، آن‌گونه که هستند نه آن‌گونه که دشمن آن را بازنمایی می‌کند، اهمیت و ضرورتی مضاعف پیدا می‌کند. البته نه به شکل آنچه که در هجوم اخبار و اطلاعاتی می‌بینیم و امکان رمزگشایی‌ آن‌ها برای مخاطب مشخص نیست بلکه به شکلی که اولویت‌ها را به شیوه‌ای منطقی برای مخاطب مشخص کند، ارتباط منطقی میان پدیده‌ها را تشریح کرده و توجه مخاطب به سمت و سویی رهنمون شود که در حالت عادی چندان مد نظر قرار نمی‌گیرند.

«صدای ایران»، روزنامه اینترنتی رسانه‌ی KHAMENEI.IR که از روزهای آغازین جنگ ۱۲ روزه رژیم صهیونی علیه ایران با مأموریتی که ذکر شد آغاز به کار کرد، حال و در روزهای جنگ تحمیلی سوم سعی دارد تا به‌صورت روزانه همراه ملّت ایران باشد. محورهای مهم و مرتبط را از لابه‌لای سیل اخبار و اطلاعات درست و نادرست بیرون کشیده، سره را از ناسره جدا کرده و وضعیت راهبردی جمهوری اسلامی ایران را آن‌گونه که هست روایت کند. «صدای ایران» صدای ملّت ایران خواهد بود و راوی ایستادگی و مقاومت آن‌ها.
سیصد و هشتاد و هشتمین شماره «صدای ایران»، تقدیم می‌شود به روح مطهر، پاسدار شهید سید محمدحسن سیدی، از اعضای سپاه پاسداران انقلاب اسلامی که در اثر حمله موشکی رژیم صهیونی در جنگ تحمیلی دوم به شهادت رسید.
این روزنامه اینترنتی هر شب حوالی ساعت ۲۲ در رسانه‌ی KHAMENEI.IR منتشر خواهد شد.

دریافت روزنامه اینترنتی «صدای ایران»؛ شماره سیصد و هشتاد و هشت

سرمقاله

هم صابریم، هم منتقم

آیت‌الله سیدمصطفی خامنه‌ای فرزند ارشد قائد شهید در مراسم بزرگداشت «آقای شهید ایران» حضرت آیت‌الله‌ العظمی سیدعلی خامنه‌ای، طی سخنانی، پیام رهبر معظم انقلاب اسلامی در تقدیر از رستاخیز عظیم مردم در مراسم تشییع رهبر شهید را ابلاغ کرد. متن کامل سخنان ایشان به عنوان سرمقاله صدای ایران تقدیم مخاطبان می‌شود.

«بسم الله الرحمن الرحیم. الحمدلله رب العالمین، والصلوه والسلام علی سیّدنا و نبینا اباالقاسم المصطفی محمد. صلّی اللّه علیه و علی آله الطیبین الطاهرین، و لعنة الله علی اعدائهم اجمعین الی یوم الدین.

بنده برای ابلاغ یک پیام مصدّع شدم. اما ابتدائاً و به عنوان مقدمه، دو سه جمله‌ی کوتاه عرض می‌کنم. ابتدائاً این شهادت بزرگ را تبریک و تسلیت عرض می‌کنم، اول به مولای حاضر و ناظرمان حضرت بقیه اللّه الاعظم (عج)، و بعد به همه‌ی امت اسلامی، ملت عزیز ایران و شما برادران و خواهران ارجمند.

این مصیبت بزرگ، موضوع صبر هست، هم‌چنان که در قرآن کریم وارد شده: «و بشرالصابرین». اما این صبر، به معنای درستش، آن طور خواهد بود که ما این مصیبت بزرگ را آن‌چنان تحمل کنیم که راه خودمان را، راه روشن خودمان را، به خوبی و درستی ادامه بدهیم و تا هدف نهایی پیش برویم. بنابراین، صبر هیچ منافاتی با انتقام و برخورد با اشرار عالم که در این جنایت‌های بزرگ دست داشتند، نخواهد داشت.

نکته‌ی دوم اینکه ما در حوادث بزرگ هفته‌ی گذشته، در تشییع پیکر امام شهید امت، شاهد جلوه‌ای از توحید بودیم که باید او را قدر بدانیم. ما نزدیک ۵۰ سال هست که در جامعه‌ی اسلامی خودمان مفتخریم به اینکه توحید مطلوب اسلام و سبب سعادت دائم را، در سطحی دیگر، از آن بهره‌مند شدیم؛ با این توضیح کوتاه که در هر جامعه‌ای، امام آن جامعه، اگر به تعبیر روایات، «من اللّه» باشد، امت آن امام که ذیل او و تابع او و مطیع او هستند و او را می‌پذیرند، به عالم بالا و به آسمان متصل خواهند شد.

و این آن چیزی است که در صحنه‌ی اجتماعی، به خاطر او باید جهاد کرد، و در ایجادش و در حفظ و ابقائش، و به خاطر او باید احیاناً هجرت کرد. این حقیقت، حقیقت بسیار بزرگی است، اما در این چند روز گذشته، جلوه‌ی جدیدی و صفحه‌ی تازه‌ای از این عنوان بسیار مهم که منشأ برکات فراوان الهی هست، جلوه‌گر شد و همه‌ی عالم شاهد عظمت آن بودند.

بنابراین، باید برای این تجلّی عظیم توحیدی، به امت اسلامی و به ملت شریف ایران واقعاً تبریک گفت که موفق شدند این مرتبه‌ی از قرب الهی را نشان بدهند و برای خودشان اثبات بکنند. لذا همه، ان‌شاءاللّه، باید منتظر باشند که در بعد از این، جوایز بزرگ الهی، برکات بی‌شمار و فراوان الهی را در محیط الهی خودشان ببینند. منتها این مربوط به گذشته تا الان است. ان‌شاءاللّه ما در ادامه هم، خدای متعال به همه‌مان توفیق بدهد که در همین مسیر، به عنوان امت امام، قرار داشته باشیم و خدای متعال، آن‌چنان که به همه‌ی ما در این چند ماه نشان داده است، جلوات رحمت و برکات خودش را بیش از پیش، آن‌چنان که در شأن وجود مقدس خود اوست، بر ما نازل خواهد کرد، ان‌شاءاللّه.

بعد از این مقدمه‌ای که عرض شد، بنده موظف شدم که پیام تشکر و تقدیر رهبری معظّم و معزز را، به خاطر برپا کردن این رستاخیز چشمگیر و بی‌سابقه، به همگان ابلاغ کنم، از این جایگاه.

[تشکر می‌کنم] از مردم عزیز ایران که با وفای فوق‌العاده و بصیرت فوق‌العاده‌ی خودشان، این صحنه را آن‌چنان آراستند که برای دشمن، تحمل او بسیار سنگین بود. در تهران، در قم و در مشهد، از همه‌ی کشور، به نظرم حضور داشتند و جمعیت میلیونی، با حضور خودشان و معنای خاصی که آن حضور داشت، آن‌چه را که قبلاً عرض کردم، رقم زدند و ان‌شاءاللّه در آینده شاهد برکات او خواهیم بود.

در همین جا باید از متصدیان محترم، چه دولت گرامی و چه دستگاه‌های دیگر که در این زمینه تمهیدات فراوانی انجام دادند، برادران عزیز سپاه، بسیج و دستگاه‌های دیگر، نیروهای انتظامی، حالا من اسم نمی‌برم بیش از این، که اسباب خجالت بنده، به خاطر فراموش کردن بعضی از اسم‌ها، نباشد.

و همچنین نسبت به مردم عزیز عراق که با وفا و بصیرت خودشان صحنه‌ی فوق‌العاده‌ای را رقم زدند، چه در شهرهای نجف و کربلا و چه در مسیر بین نجف و کربلا که برادر عزیزمان اشاره کردند، عشایر عراق، از همه‌ی آنها از طرف رهبری معظّم تقدیر می‌کنم. از بسیج مردمی عزیز عراق، از دولت محترم عراق.

امیدواریم که خدای متعال همه‌ی ما را ثابت‌قدم بدارد و توفیق بدهد که این راه را که خود در مقابل ما گشوده است، به خوبی طی بکنیم و به اهداف بلند و متعالی انقلاب اسلامی دست پیدا بکنیم.

در پایان، عرائضم را با سلامی بر وجود مقدس ابی عبداللّه علیه السلام که همه‌ی این برکات ناشی از خون مقدس اوست، پایان می‌دهم.

السلام علیک یا اباعبداللّه و علی الارواح التّی حلّت بفنائک، علیک منی سلام اللّه ابداً ما بقیت و بقی اللیل والنهار و لا جعله اللّه آخر العهد منی لزیارتکم. السلام علی الحسین و علی علی بن الحسین و علی اولاد الحسین و علی اصحاب الحسین.
والسلام علیکم و رحمه اللّه و برکاته.»
آیت‌اللّه سیّدمصطفی خامنه‌ای؛ ۲۳ تیر ۱۴۰۵

زلزله دشمن‌شکن

Khamenei.ir — Mon, 13 Jul 2026 23:14:00 +0430

«صدای ایران»، روزنامه اینترنتی رسانه‌ی KHAMENEI.IR که از روزهای آغازین جنگ ۱۲ روزه رژیم صهیونی علیه ایران با مأموریتی که ذکر شد آغاز به کار کرد، حال و در روزهای جنگ تحمیلی سوم سعی دارد تا به‌صورت روزانه همراه ملّت ایران باشد. محورهای مهم و مرتبط را از لابه‌لای سیل اخبار و اطلاعات درست و نادرست بیرون کشیده، سره را از ناسره جدا کرده و وضعیت راهبردی جمهوری اسلامی ایران را آن‌گونه که هست روایت کند. «صدای ایران» صدای ملّت ایران خواهد بود و راوی ایستادگی و مقاومت آن‌ها.
سیصد و هشتاد و هفتمین شماره «صدای ایران»، تقدیم می‌شود به روح مطهر، سردار شهید علی‌محمد مددالهی، مشاور فرماندهی هوافضای سپاه پاسداران که در اثر حمله موشکی رژیم صهیونی در جنگ تحمیلی دوم به شهادت رسید.
این روزنامه اینترنتی هر شب حوالی ساعت ۲۲ در رسانه‌ی KHAMENEI.IR منتشر خواهد شد.

دریافت روزنامه اینترنتی «صدای ایران»؛ شماره سیصد و هشتاد و هفت

سرمقاله

زلزله دشمن‌شکن

آیت‌الله سید مجتبی حسینی خامنه‌ای، رهبر معظم انقلاب اسلامی، در پیامی به مناسبت تشییع و تدفین «آقای شهید ایران»، ضمن قدردانی صمیمانه از حضور ده‌ها میلیونی مردم ایران و عراق، این حضور باشکوه را غوغای حیات‌بخشی دانستند که زلزله در باطل می‌اندازد. ایشان تأکید کردند: «جا دارد به همین مناسبت از حضور ده‌ها میلیونی، اعجاب‌برانگیز، دشمن‌شکن و تاریخی مردم در شهرها و روستاهای ایران و عراق، خصوصاً تهران، قم، نجف، کربلا و مشهد، صمیمانه قدردانی کنم.»

در این پیام، دو تعبیر کلیدی وجود دارد: «زلزله در باطل» و «دشمن‌شکن». این دو مفهوم، در کنار یکدیگر، تصویری روشن از ابعاد راهبردی پدیده‌ای ارائه می‌دهند که به متغیری تعیین‌کننده در عرصه نبرد اراده‌ها تبدیل شد.

تشییع ده‌ها میلیونی رهبر شهید ایران، در معادلات سیاسی و ژئوپلیتیکی، حامل پیام‌هایی بسیار عمیق است. هنگامی که میلیون‌ها نفر از اقشار مختلف جامعه، با وجود همه فشارها و فضاسازی‌های رسانه‌ای، به صحنه می‌آیند، در واقع از استمرار یک گفتمان و پایداری یک هویت سیاسی و اعتقادی خبر می‌دهند که نه‌تنها نشانه حیات اجتماعی یک ملت است، بلکه می‌تواند محاسبات دشمن را نیز دگرگون کند.

تعبیر «زلزله در باطل» دقیقاً به همین تغییر محاسبات اشاره دارد. جبهه دشمن، طی سال‌های گذشته، به‌ویژه پس از جنگ چهل‌روزه، تلاش فراوانی کرد تا این گزاره را القا کند که فشار نظامی، عملیات روانی و ترور فرماندهان می‌تواند پیوند مردم با انقلاب اسلامی را تضعیف کند. هدف این بود که جامعه ایران دچار واگرایی شود و سرمایه اجتماعی نظام آسیب ببیند. اما حضور ده‌ها میلیونی مردم در مراسم تشییع، تصویری کاملاً متفاوت را به نمایش گذاشت. آنچه در خیابان‌های تهران، قم، مشهد، نجف و کربلا رقم خورد، صرفاً بدرقه یک شخصیت نبود؛ بلکه تجدید بیعت با یک مسیر و اعلام استمرار یک گفتمان بود. این همان «زلزله در باطل» است؛ لرزشی که نه بر زمین، بلکه بر بنیان محاسبات دشمن وارد می‌شود.

در ادبیات راهبردی، مهم‌ترین سرمایه هر نظام سیاسی، اعتماد و همراهی مردم است. اگر دشمن به این نتیجه برسد که این سرمایه از میان رفته است، راهبرد فشار را تشدید می‌کند؛ اما اگر با صحنه‌ای روبه‌رو شود که خلاف همه برآوردهایش باشد، ناچار است در محاسبات خود تجدیدنظر کند. تشییع تاریخی «آقای شهید ایران» دقیقاً چنین کارکردی داشت. این پدیده حماسی و تاریخی نشان داد که سرمایه اجتماعی انقلاب، برخلاف تبلیغات گسترده رسانه‌های معاند، نه‌تنها تضعیف نشده، بلکه در بزنگاه‌های تاریخی قدرت بسیج‌کنندگی خود را حفظ کرده و در مسیر تقویت است.

در همین چارچوب، تعبیر «دشمن‌شکن» نیز معنایی عمیق پیدا می‌کند. دشمن‌شکنی صرفاً به معنای شکست نظامی نیست. گاهی بزرگ‌ترین شکست برای دشمن، فرو ریختن تصویری است که سال‌ها برای ساختن آن هزینه کرده است. هنگامی که رسانه‌های غربی و اتاق‌های فکر آمریکایی، ماه‌ها بر شکاف اجتماعی، کاهش مشروعیت و فاصله مردم با حاکمیت تمرکز می‌کنند، اما ناگهان با حضور ده‌ها میلیونی مردم مواجه می‌شوند، در حقیقت یکی از مهم‌ترین ابزارهای جنگ شناختی خود را از دست می‌دهند. این حضور، روایت جعلی آنان را با چالشی جدی روبه‌رو می‌کند و همین، معنای واقعی «دشمن‌شکن» بودن است.

اهمیت این مراسم تنها به مرزهای ایران محدود نماند. حضور گسترده مردم در نجف و کربلا نشان داد که پیوندهای اعتقادی و راهبردی میان ملّت‌های منطقه همچنان زنده و فعال است. این هم‌افزایی مردمی، پیام روشنی برای بازیگرانی داشت که می‌کوشند محور مقاومت را صرفاً مجموعه‌ای از سازمان‌های نظامی معرفی کنند. تشییع میلیونی نشان داد که محور مقاومت، پیش از آنکه یک ائتلاف نظامی باشد، بر پایه پشتوانه‌ای اجتماعی و فرهنگی استوار است؛ پشتوانه‌ای که با فشار خارجی از میان نمی‌رود.

امروز بیش از هر زمان دیگری روشن شده است که نبرد اصلی، تنها در میدان نظامی جریان ندارد؛ بلکه در عرصه ادراک، روایت و اراده ملّت‌ها شکل می‌گیرد. در چنین نبردی، حضور مردم خود یک قدرت بازدارنده است؛ قدرتی که می‌تواند امید دشمن به فرسایش اجتماعی را از بین ببرد و معادلات او را دگرگون سازد، زیرا این حضور، روح تازه‌ای در کالبد جامعه می‌دمد و پیام روشنی از استمرار، پایداری و اعتماد به آینده مخابره می‌کند.

مثل جدش حسین علیه‌السلام

Khamenei.ir — Sun, 12 Jul 2026 23:02:00 +0430

«صدای ایران»، روزنامه اینترنتی رسانه‌ی KHAMENEI.IR که از روزهای آغازین جنگ ۱۲ روزه رژیم صهیونی علیه ایران با مأموریتی که ذکر شد آغاز به کار کرد، حال و در روزهای جنگ تحمیلی سوم سعی دارد تا به‌صورت روزانه همراه ملّت ایران باشد. محورهای مهم و مرتبط را از لابه‌لای سیل اخبار و اطلاعات درست و نادرست بیرون کشیده، سره را از ناسره جدا کرده و وضعیت راهبردی جمهوری اسلامی ایران را آن‌گونه که هست روایت کند. «صدای ایران» صدای ملّت ایران خواهد بود و راوی ایستادگی و مقاومت آن‌ها.
سیصد و هشتاد و ششمین شماره «صدای ایران»، تقدیم می‌شود به روح مطهر، شهید مجید محتشمیان، از اعضای دفتر رهبر شهید انقلاب که در اثر حمله موشکی آمریکایی-صهیونی در جنگ تحمیلی سوم به شهادت رسید.
این روزنامه اینترنتی هر شب حوالی ساعت ۲۲ در رسانه‌ی KHAMENEI.IR منتشر خواهد شد.

دریافت روزنامه اینترنتی «صدای ایران»؛ شماره سیصد و هشتاد و شش

سرمقاله

مثل جدش حسین علیه‌السلام

در طول تاریخ، هیچ شخصیتی را نمی‌توان یافت که همچون حضرت امام حسین علیه‌السلام، مرزهای زمان و جغرافیا را درنوردیده و به اسوه‌ای جاودانه برای همه آزادگان جهان تبدیل شده باشد. عاشورا، مکتبی است که به انسان می‌آموزد چگونه بیاندیشد، چگونه انتخاب کند، چگونه در برابر ظلم بایستد، چگونه از حقیقت دفاع کند و حتی چگونه جان خود را در راه آرمان‌های الهی تقدیم کند. از همین روست که در طول قرن‌ها، هر جا سخن از مقاومت، آزادگی، ایثار و عزت بوده، نام حسین بن علی نیز در کنار آن درخشیده است.

حضرت سیدالشهدا علیه‌السلام تنها با سخنان خود تاریخ را نساخت، با زندگی عزتمندانه، با مبارزه و در نهایت با شهادت خود، الگویی جاودانه برای همه کسانی آفرید که می‌خواهند زندگی‌شان رنگ خدا و حقیقت داشته باشد. از این منظر، «حسینی بودن» نیز یک شیوه زیستن است. شیوه‌ای که اندیشه، عمل، مجاهدت، صبر، مقاومت و حتی شهادت را در چارچوب مکتب عاشورا معنا می‌کند.

رهبر شهیدمان حضرت آیت‌الله سیدعلی خامنه‌ای رضوان‌الله‌تعالی‌علیه، روشن‌ترینِ نمونه‌های اقتدا به این مکتب است. حیات سیاسی و اجتماعی ایشان، از نخستین سال‌های مبارزه با رژیم پهلوی تا سال‌های طولانی هدایت انقلاب اسلامی، همواره با ایستادگی، تکلیف‌مداری، مقاومت، مردم‌باوری و دفاع از عزت امت اسلامی گره خورده بود. همان مفاهیمی که شالوده نهضت عاشورا را شکل می‌دهند. به همین دلیل است که رهبر معظم انقلاب اسلامی، در پیام خود به مناسبت تشییع و تدفین آقای شهید ایران، توصیف ایشان را با عبارتی آغاز می‌کنند که در حقیقت، خلاصه‌ای از یک عمر مجاهدت است: «او حسینی بود، حسینی اندیشید، حسینی حرکت کرد، حسینی جهاد و مقاومت نمود، حسینی زیست و حسینی خون خود را در راه مکتب حسین تقدیم کرد و به شهادت رسید.»

این تعبیر، تنها ستایش شخصیت قائد شهید امت نیست، بلکه تبیین مکتب ایشان است. یعنی «حسینی بودن» به معنای آن است که اندیشه انسان از مکتب عاشورا الهام بگیرد، حرکتش بر مدار تکلیف باشد، مقاومتش در برابر ظلم متوقف نشود و اگر روزی میدان به تقدیم جان رسید، آن را نیز در همان مسیر نثار کند.

اما مکتب عاشورا، تنها به انسان سازی ختم نمی‌شود، جامعه هم می‌سازد. مهم‌ترین ویژگی نهضت امام حسین علیه‌السلام آن است که خون او، پس از شهادتش، خاموش نشد، بلکه جوامع را به حرکت درآورد. آنچه عاشورا را جاودانه کرد، موجی بود که پس از آن در وجدان امت اسلامی پدید آمد؛ موجی که خواب‌رفتگان را بیدار کرد، حقیقت را آشکار ساخت و مسیر تاریخ را تغییر داد.

به همین دلیل است که حضرت آیت‌الله سیدمجتبی خامنه‌ای رهبر معظم انقلاب اسلامی، در ادامه همان پیام می‌فرمایند: «در زمره حسینیان، کسانی هستند که وقتی در راه حسین و برای مکتب و مرام حسین علیه‌السلام، خونشان مظلومانه بر زمین می‌ریزد، امت اسلام به حرکت درمی‌آید و آن زمان، به عاشورا و آن مکان، به کربلا متصل می‌شود.» این، در حقیقت، شرح همان سنت الهی است که در عاشورا شکل گرفت؛ سنتی که بر اساس آن، خون پیشوای شهیدمان، پایان یک حرکت نیست، بلکه آغاز بیداری یک ملت است.

از همین منظر، حضور بی نظیر مردم در صحنه‌های مختلف پس از شهادت رهبر انقلاب اسلامی، صرفاً واکنشی عاطفی به فقدان ایشان نبود. این حضور، تجلی همان «شور حسینی» بود که رهبر معظم انقلاب اسلامی از آن یاد می‌کنند؛ شور و حرکتی که ریشه در ایمان مردم به همان مکتب دارد. هنگامی که ایشان می‌فرمایند: «حال هم همان شور حسینی، ملت ما را بعثت بخشیده و مکتب خمینی کبیر و خامنه‌ای شهید را جلوه‌ای تازه داده است»، در واقع بر همین حقیقت تأکید می‌کنند که شهادت، اگر در امتداد مکتب عاشورا باشد، نه‌ تنها یک راه را متوقف نمی‌کند، بلکه آن را زنده‌تر، فراگیرتر و اثرگذارتر از گذشته می‌سازد.

از همین روست که این حرکت، محدود به مرزهای ایران نیز نمی‌ماند. همانگونه که پیام عاشورا در قرن نخست هجری در کربلا متوقف نماند و به الهام‌بخش همه آزادگان جهان تبدیل شد، امروز نیز شهادت مظلومانه رهبر حسینی ایران، فراتر از مرزهای جغرافیایی رفته است. در همین چارچوب است که رهبر انقلاب از انعکاس این شور در دیگر کشورهای اسلامی، به عنوان «زلزله در باطل» یاد می‌کنند.

اشتباه کرده بودم؛ صف تمام نمی‌شد!

Khamenei.ir — Sun, 12 Jul 2026 14:01:00 +0430

روایتی از حضور مردم عزادار برای زیارت مزار مطهر رهبر شهید انقلاب در رواق دارالذکر.

اشتباه کرده بودم. بعد از نماز ظهر و عصر راهی دارالذکر شده بودم تا سری به مزار آقای شهید بزنم. صف طولانی و طویلی که نه تنها در رواق کناری بلکه تا صحن و دور صحن هم کشیده شده بود منصرفم کرد. برای همین به گرفتن چند عکس و ارسالش برای انتشار بسنده کردم. حضور بر سر مزار را هم موکول به آخر شب کردم. حالا ساعت‌های آخر شنبه‌شب است اما دوباره همان صف و همان شلوغی و همان ازدحام. تنها تفاوتش این است که کمی منظم‌تر است و تحت کنترل‌تر با همهمه کمتر. قبلش رفته بودم زیارت و اعمالش را به جا آورده بودم و تازه بعد از همه اینها بود که راهی دارالذکر شدم.

از سمت خیابان شهید نواب صفوی وارد حرم شدم. عده‌ای تجمع کرده و مداحی گذاشته‌اند و پرچم می‌‌گردانند. مشخص است از جنس تجمعات شبانه است. پرچم‌ها ترکیبی از پرچم‌های سرخ انتقام است و پرچم‌های سه رنگ ایران. وارد صحن آزادی که می‌شوم کتیبه بالای ایوان طلای صحن به چشمم می‌خورد. کتیبه که از هر جای دیگر صحن هم توی چشم است: «خادم حضرت خورشید به آغوش حرم باز آمد.» همانجا توی صحن می‌نشیم و زیارتنامه‌ و دعایی می‌خوانم و بعد هم زیارت ضریح حضرت خورشید و نمازی. از همان سمت بالا سر ضریح حضرت هم روانه مزار آقای شهید می‌شوم.

یکی از خادمان نزدیک ضریح دارد به پسرک ده دوازده ساله‌ای نشانیِ جایی را می‌دهد. نزدیک‌تر که می‌روم متوجه می‌شوم پسرک به دنبال مکان مهمان جدید حرم است. خادم که عاقله‌مردی پنجاه شصت ساله است دارد با حوصله به پسرک راه را نشان می‌دهد. انگار که مشغول راهنمایی یک آدم بزرگ است. مسیر اشاره خادم را می‌گیرم و به صحن گوهرشاد می‌رسم. صف طویلی که تا راهروی صحن مسجد گوهرشاد کشیده شده است نشان می‌دهد که حساب و کتاب ظهرم اشتباه بوده. اشتباه کرده بودم؛ صف طویلی است ولو اینکه الان آخر شب باشد؛ از مزار شروع شده، به رواق کناری‌اش رسیده و از آن بیرون آمده و ادامه‌اش به صحن مسجد گوهرشاد و راهروی ورودی و خروجی‌اش کشیده شده است. همان صفی است که ظهر دیده بودم.

می‌روم و انتهای صف را پیدا می‌کنم و همانجا جاگیر می‌شوم. صف طولانی است اما با سرعت کمی به سمت جلو حرکت می‌کند و متوقف نمی‌شود. خرامان خرامان خود را بر کف صحن گوهرشاد می‌کشد و با سرعتی آرام که از دور در آستانه توقف به چشم می‌رسد جلو می‌رود. به جلوی در رواق ضلع جنوبی صحن گوهرشاد که می‌رسم فکر می‌کنم کار تمام شده. آنجا تازه متوجه می‌‌شوم صف وارد مرحله دیگری از دگردیسی خود می‌شود و چند دور هم دور رواق می‌پیچد. آن وسط بعضی‌ها هم بدون توجه به صف خیلی آرام خود را در شکم صف جا می‌دهند تا شاید زودتر به مقصودشان نائل شوند. بقیه می‌بینند اما کسی دنبال بهم زدن فضا نیست. هنجارشکنی آن چند نفر در طمأنینه جمع حل می‌شود.

در انتهای صف جایی که جمعیت داخل رواق وارد دارالذکر می‌شود جمعی در کنار هم دم گرفته‌اند و شعار می‌دهند. از «الله اکبر خامنه‌ای رهبر» گرفته تا «مرگ بر آمریکا» و «مرگ بر اسرائیل» و «نیروهای مسلح، انتقام انتقام.» چند نفر عقب‌تر، پیرمردی مو و محاسن سفید کرده، مشغول بحث با دو سه نفر از اطرافیان است. گذر سالیان عمر، روی چهره‌ و پوست سبزه و زبرش چروک انداخته. مجموع اینها به اضافه ترک‌های کف دست زمختش نشان می‌دهد در زمره زحمت‌کِشانِ با صفای روزگار است. پیراهن مشکی‌اش را روی شلوار پارچه‌ای انداخته و در پی اثبات بی فایده بودن مذاکرت است.

گریزی به تاریخ می‌زند و جنگ صفینِ در زمان حضرت امیرالمومنین علیه‌السلام و عملکرد ابن‌عباس در زمان حضرت مجتبی علیه‌السلام. از آنجا به طول سیزده چهارده قرن جلوتر می‌آید و به خوش‌بینی معمر قذافی و خروجی مذاکرات لیبی با غرب و دست برداشتن از دار و ندار هسته‌ای و دفاعی‌اش می‌رسد که در نهایت منجر به حمله ناتو و تسلطش بر لیبی شد. تک‌تک پازل‌ها را کنار هم می‌گذارد تا در نهایت به این گزاره برسد که همه باید تاریخ بخوانیم و تاریخ خواندن است که نشان می‌دهد منطق حوادث روزگار تکرار می‌شود و ما با حوادث جدیدی روبرو نمی‌شویم. فارغ از آنکه چقدر با مبدأ و معاد بحث پیرمرد مو و محاسن سفیدکرده موافق باشم یا نباشم اما از احساس تکلیف و وظیفه‌اش در این سِن و سال لذت می‌برم.

صف مثل رود باریکی آرام آرام جلو می‌رود تا به ورودی دارالذکر می‌رسد و از آنجا شُرّه می‌کند داخل فضایی که حالا با نام مزار آقای شهید شناخته می‌شود. چند متری مزارها سازه‌ای نصب کرده و رویشان پارچه سیاه کشیده‌اند. رود آرام جمعیت از کنار سازه‌ و جمعیت جلو می‌رود و در حالی که قاب چهار به یک مزار توی چشم‌خانه‌اش جا گرفته قدم از قدم بر می‌دارد. خادمان مدام تذکر می‌دهند که کسی توقف نکند چرا که انبوه دیگرانی آن بیرون هستند که در صف منتظر همین چند لحظه‌اند. جمعیت دل نمی‌کَند. پا کِشان قدم بر می‌دارد. دنبال کوچک‌ترین بهانه‌ای است که چند لحظه بیشتر هوای آنجا را تنفس کند و قاب مزارها را مزمزه، اما خادم‌ها زرنگ‌تر از آنند و کوچک‌ترین مکثی را متوجه می‌شوند.

دارالذکر کنار مسیر عبور و مرور به سمت مضجع شریف رضوی است. از ضلع جنوبی که وارد حرم شویم و قصد ضریح را داشته باشیم، دارالذکر چند متر مانده به ضریح است. این یعنی مزار آقای شهید قرار نبوده و نیست که در کنار ضریح مطهر رضوی جلوه‌ای داشته باشد. یعنی اینجا فقط یک زیارتگاه وجود دارد و آن مضجع مطهر علی‌بن‌موسی‌الرضا علیه‌السلام است. دیگران را هم اگر اعتبار و آبرویی است به دلیل نزدیک بودن به حضرت خورشید است. احتمالاَ منطق تصمیم به خاک سپردن پیکر آقای شهید در مشهد هم همین باشد؛ این تصمیم چه نظر و رأی خود آقای شهید باشد یا خانواده ایشان فقط یک چیز را نشان می‌دهد: قرار بوده مزار رهبر شهید در مدار قدس رضوی قرار گیرد، در آن حل شود و تا حد امکان به چشم نیاید.

رود جمعیت به آرامی جلو می‌رود. عکس‌ می‌گیرد. زیر لب ذکر می‌گوید و دعا می‌خواند. آن وسط مردی عرب که از لهجه‌اش مشخص است عراقی است از جمع صلوات غرایی می‌گیرد، هدیه به روحِ به تعبیر خودش سید خامنئی عزیز. پیش از این هم‌وطنانش در عراق رسم مهمان‌نوازی را تمام و کمال ادا کرده بودند. حالا او اینجا در خراسان و در سرزمین طوس در میان ایرانیان، علاقه و محبتش به علی علیه‌السلام و حسین علیه‌السلام و اصحاب و انصار حسین علیه‌السلام را فریاد می‌زند.

سیل خروشان جمعیت و همه‌پرسی اجتماعی

Khamenei.ir — Sun, 12 Jul 2026 00:16:00 +0430

مراسم تشییع رهبر شهید انقلاب اسلامی از نخستین ساعات آغاز خود به یکی از مهم‌ترین رویدادهای خبری جهان تبدیل شد. ده‌ها رسانه بین‌المللی از قاره‌های مختلف، این مراسم را به صورت لحظه‌ای پوشش دادند و در کنار گزارش‌های خبری، تحلیل‌هایی درباره پیامدهای سیاسی، اجتماعی و ژئوپلیتیکی آن منتشر کردند. اگرچه هر رسانه از زاویه نگاه خاص خود به این مراسم پرداخت، اما تقریباً همه آن‌ها بر یک نکته اتفاق نظر داشتند؛ تشییع رهبر شهید تنها یک مراسم سوگواری نبود، بلکه به رویدادی با ابعاد منطقه‌ای و بین‌المللی تبدیل شد که می‌تواند بر محاسبات سیاسی بازیگران مختلف تأثیر بگذارد.

بررسی بازتاب این مراسم در رسانه‌های جهان نشان می‌دهد که سه روایت اصلی درباره آن شکل گرفته است. روایت نخست که بیشتر در رسانه‌های غربی دیده می‌شود، بر پیامدهای سیاسی این حضور گسترده برای آینده روابط ایران و غرب و روند مذاکرات احتمالی متمرکز است. روایت دوم که در رسانه‌های عربی و اسلامی برجسته‌تر بود، مراسم را از منظر گفتمان مقاومت، مشروعیت اجتماعی و نمادهای مذهبی تحلیل می‌کند. روایت سوم نیز که در رسانه‌های روسی و چینی مشاهده می‌شود، بیشتر بر ابعاد اجتماعی، انسانی و تأثیر منطقه‌ای این مراسم تمرکز دارد.

رسانه‌های انگلیسی
در میان رسانه‌های انگلیسی‌زبان، خبرگزاری رویترز بیشترین حجم گزارش و تحلیل را به مراسم تشییع رهبر شهید اختصاص داد و در چندین نوبت، گزارش‌های خبری و تحلیلی جداگانه منتشر کرد.

رویترز در یکی از مهم‌ترین گزارش‌های خود نوشت که صحنه‌های تشییع میلیونی در تهران و قم، فراتر از یک مراسم ملی بود و به عنوان نمایشی از انسجام اجتماعی، پیام روشنی برای آمریکا و رژیم صهیونیستی ارسال کرد. این رسانه معتقد بود که برخلاف تصور برخی بازیگران غربی مبنی بر تضعیف ساختار سیاسی ایران پس از جنگ، برگزاری این مراسم نشان داد که جمهوری اسلامی همچنان از ظرفیت بالایی برای بسیج اجتماعی برخوردار است.

رویترز با استناد به ارزیابی دیپلمات‌ها، مسئولان منطقه‌ای و تحلیلگران نوشت که تهران احتمالاً تلاش خواهد کرد از این سرمایه اجتماعی در آینده به عنوان یک ابزار سیاسی و دیپلماتیک استفاده کند. از نگاه این رسانه، تصاویر میلیون‌ها عزادار تنها ارزش خبری نداشت، بلکه به بخشی از قدرت نرم جمهوری اسلامی تبدیل شد؛ قدرتی که می‌تواند در فضای مذاکرات احتمالی آینده، دست ایران را برای چانه‌زنی تقویت کند.

در گزارش دیگری که همزمان با برگزاری مراسم در قم منتشر شد، رویترز بار دیگر به حضور گسترده مردم پرداخت و تأکید کرد که خیابان‌های این شهر مملو از عزادارانی بود که از ساعات اولیه صبح در مسیرهای تعیین شده حضور یافته بودند. این رسانه همچنین به استمرار مراسم در شهرهای مختلف ایران و انتقال آن به نجف و کربلا اشاره کرد و آن را نشانه‌ای از ابعاد فراملی این رویداد دانست.

رویترز در مجموع تلاش کرد دو پیام را به مخاطبان خود منتقل کند؛ نخست اینکه تشییع رهبر شهید صرفاً یک آیین مذهبی نبود و دوم اینکه این مراسم می‌تواند در آینده به یکی از مؤلفه‌های قدرت سیاسی ایران در تعامل با غرب تبدیل شود.

خبرگزاری آسوشیتدپرس نیز گزارش‌های خود را عمدتاً بر جنبه میدانی مراسم متمرکز کرد. این خبرگزاری با انتشار مجموعه‌ای از تصاویر از شهر قم، حضور انبوه عزاداران را به تصویر کشید و نوشت که جمعیت زیادی برای ادای احترام به رهبر فقید ایران در این شهر حضور یافته‌اند.

آسوشیتدپرس علاوه بر توصیف فضای مراسم، به نظم برگزاری، حضور خانواده‌ها، اقشار مختلف مردم و ادامه چندروزه مراسم نیز اشاره کرد. این رسانه اگرچه کمتر وارد تحلیل‌های سیاسی شد، اما استمرار حضور مردم در چندین روز متوالی را از ویژگی‌های قابل توجه این رویداد دانست.

شبکه سی‌ان‌ان نیز همانند روزهای نخست، پوشش زنده مراسم را ادامه داد. این شبکه پس از پایان مراسم تهران، از نخستین ساعات آغاز تشییع در قم نیز تصاویر زنده منتشر کرد و همزمان گزارش‌هایی درباره روند برگزاری مراسم، حضور هیئت‌های خارجی و انتقال پیکر رهبر شهید به عراق ارائه داد.

پوشش مستقیم سی‌ان‌ان نشان می‌داد که تحولات مربوط به ایران همچنان در صدر اخبار بین‌المللی قرار دارد و رسانه‌های آمریکایی این مراسم را صرفاً یک خبر داخلی تلقی نمی‌کنند، بلکه آن را رخدادی اثرگذار بر معادلات منطقه‌ای می‌دانند.

در مجموع، روایت رسانه‌های انگلیسی‌زبان بیش از هر چیز بر پیامدهای سیاسی این مراسم متمرکز بود. تقریباً همه این رسانه‌ها تلاش کردند این پرسش را پاسخ دهند که نمایش گسترده همبستگی اجتماعی چه تأثیری بر موقعیت ایران در فضای پس از جنگ خواهد داشت و آیا این سرمایه اجتماعی می‌تواند به یک مؤلفه اثرگذار در دیپلماسی جمهوری اسلامی تبدیل شود یا خیر.

رسانه‌های عربی و اسلامی
رسانه‌های عربی و اسلامی در مقایسه با رسانه‌های غربی، نگاه متفاوتی به مراسم تشییع رهبر شهید انقلاب اسلامی داشتند. اگر رسانه‌های انگلیسی‌زبان عمدتاً بر پیامدهای سیاسی و دیپلماتیک این رویداد تمرکز کرده بودند، بسیاری از رسانه‌های عربی تلاش کردند ابعاد فرهنگی، مذهبی، اجتماعی و گفتمانی آن را نیز مورد توجه قرار دهند. در گزارش‌های این رسانه‌ها، مراسم تشییع صرفاً یک اجتماع میلیونی نبود، بلکه به عنوان نمادی از استمرار یک گفتمان سیاسی و مذهبی معرفی شد.

در این میان، شبکه الجزیره یکی از مفصل‌ترین گزارش‌ها را منتشر کرد. این شبکه نوشت که نحوه طراحی و برگزاری مراسم تشییع، از ابتدا دارای یک منطق سیاسی و مذهبی مشخص بوده است. الجزیره به این نکته اشاره کرد که اختصاص روز نخست به حضور هیئت‌های خارجی، روزهای بعد به وداع عمومی مردم و سپس انتقال پیکر به قم، مشهد، نجف و کربلا، نشان‌دهنده آن است که برگزارکنندگان تلاش کرده‌اند سه لایه دیپلماسی، مشارکت مردمی و آیین مذهبی را در کنار یکدیگر قرار دهند.

الجزیره در ادامه به اهمیت حضور هیئت‌های خارجی پرداخت و نوشت که آغاز مراسم با حضور شخصیت‌های سیاسی و دیپلماتیک خارجی صرفاً یک تشریفات دیپلماتیک نبود، بلکه این پیام را منتقل می‌کرد که ساختار حکمرانی جمهوری اسلامی پس از شهادت رهبر انقلاب همچنان از توانایی اداره رویدادهای بزرگ و حفظ ارتباطات خارجی برخوردار است.

این شبکه سپس به مراسم وداع عمومی در مصلای امام خمینی(ره) پرداخت و آن را مهم‌ترین بخش مردمی تشییع توصیف کرد. از نگاه الجزیره، مصلی تنها یک مکان مذهبی نیست، بلکه یکی از مهم‌ترین فضاهای سیاسی جمهوری اسلامی محسوب می‌شود؛ جایی که مناسبت‌های ملی، مذهبی و سیاسی در کنار یکدیگر معنا پیدا می‌کنند. به همین دلیل، انتخاب این مکان برای وداع عمومی، خود حامل پیام سیاسی بود.

یکی از بخش‌های مهم گزارش الجزیره به نمادهای حاضر در مراسم اختصاص داشت. این شبکه به برافراشته شدن پرچم‌های سرخ، تصاویر رهبر شهید، شعارهای مردمی و فضای حاکم بر مراسم پرداخت و نوشت که پرچم سرخ در فرهنگ شیعی و سیاسی ایران تنها نشانه عزاداری نیست، بلکه نمادی از خونخواهی، شهادت و استمرار مبارزه با ظلم به شمار می‌رود. الجزیره نتیجه گرفت که مجموعه این نمادها نشان می‌دهد مراسم تشییع صرفاً بدرقه یک رهبر نبود، بلکه بازتولید روایت مقاومت و انتقال آن به نسل‌های بعدی نیز محسوب می‌شد.

شبکه المنار لبنان نیز با انتشار تصاویر هوایی از مسجد مقدس جمکران، بر گستردگی حضور مردم تأکید کرد و نوشت که تصاویر ثبت‌شده، از حضور ده‌ها هزار نفر در این مراسم حکایت دارد. المنار این حضور را نشانه پیوند عمیق میان مردم و رهبری جمهوری اسلامی دانست و گزارش داد که فضای مراسم بیش از هر چیز، بازتاب‌دهنده انسجام اجتماعی پس از جنگ است.

شبکه المسیره یمن از نخستین ساعات صبح، پوشش زنده مراسم قم را آغاز کرد و در گزارش‌های خود بارها از تعبیر «سیل جمعیت» برای توصیف وضعیت شهر استفاده کرد. این شبکه حضور گسترده مردم را نشانه استمرار حمایت از مسیر مقاومت دانست و تأکید کرد که مردم ایران با حضور خود نشان دادند فشارهای خارجی نتوانسته بر اراده آنان تأثیر بگذارد.

روزنامه العربی الجدید نیز در گزارش خود، خیابان‌های قم را مملو از جمعیت توصیف کرد و نوشت که علاوه بر مردم، مراجع دینی، شخصیت‌های مذهبی و گروه‌های مختلف اجتماعی نیز در این مراسم حضور داشتند. این روزنامه به طول مسیر تشییع اشاره کرد و نوشت که تصاویر تلویزیونی، خیابان‌هایی مملو از عزاداران را نشان می‌دهد که در امتداد مسیر چندین کیلومتری ایستاده‌اند.

روزنامه الشرق الاوسط در چند گزارش جداگانه، مراسم قم را از منظر خبری دنبال کرد. این روزنامه به حضور گسترده مردم در خیابان‌های قم پرداخت و گزارش داد که صدها هزار نفر برای شرکت در مراسم به این شهر آمده‌اند. الشرق الاوسط همچنین به شعارهای سر داده شده در مراسم و فضای عمومی شهر اشاره کرد و آن را یکی از بزرگ‌ترین تجمع‌های سیاسی و مذهبی ایران در سال‌های اخیر توصیف کرد.

روزنامه سعودی گازت نیز گزارش مفصلی از مراسم منتشر کرد. این رسانه علاوه بر اشاره به حضور گسترده مردم در قم و مسجد جمکران، به حضور هیئت‌های مذهبی و سیاسی از کشورهای مختلف اسلامی از جمله عراق، پاکستان، افغانستان و ترکیه پرداخت. این روزنامه ادامه مراسم در نجف و کربلا را نشانه‌ای از پیوند مذهبی و فراملی این آیین دانست و نوشت که تشییع رهبر شهید از مرزهای ایران فراتر رفته است.

در میان تحلیل‌های منتشرشده، شبکه المیادین گفت‌وگوهایی با تحلیلگران سیاسی انجام داد که در آنها، حضور گسترده مردم به عنوان نمادی از مشارکت اجتماعی و پایبندی به آرمان‌های انقلاب اسلامی توصیف شد. این تحلیلگران معتقد بودند که حضور میلیونی مردم، پیام روشنی برای بازیگران خارجی دارد و نشان می‌دهد جامعه ایران در بزنگاه‌های حساس، توانایی ایجاد انسجام و همبستگی را دارد. آنان همچنین این حضور را نمونه‌ای از الگویی متفاوت از مشارکت سیاسی در منطقه ارزیابی کردند.

روزنامه البناء لبنان نیز در یادداشتی تحلیلی، مراسم تشییع را یکی از بزرگ‌ترین تشییع‌های مردمی در تاریخ معاصر توصیف کرد. این روزنامه نوشت که آنچه در تهران و قم دیده شد، تنها بدرقه یک شخصیت سیاسی نبود، بلکه تجلی وفاداری بخش بزرگی از جامعه به یک مکتب فکری و سیاسی محسوب می‌شود. البناء این مراسم را نوعی «همه‌پرسی اجتماعی» درباره استمرار یک گفتمان دانست.

در میان بازتاب‌های بین‌المللی، اظهارات پروفسور عبداللهی دانلادی، عضو جنبش اسلامی نیجریه، نیز بازتاب گسترده‌ای داشت. وی با اشاره به تحلیل‌های پیش از این رویداد گفت برخی تصور می‌کردند که شهادت رهبر انقلاب موجب آشفتگی داخلی خواهد شد، اما برگزاری این مراسم گسترده نتیجه‌ای کاملاً متفاوت رقم زد. او حضور میلیونی مردم را نشانه شکست این پیش‌بینی‌ها دانست و تأکید کرد که تصاویر منتشرشده، تصویری متفاوت از برداشت‌های اولیه درباره وضعیت داخلی ایران ارائه می‌دهد.

وجه مشترک اغلب رسانه‌های عربی و اسلامی آن بود که برخلاف بسیاری از رسانه‌های غربی، تنها به آمار جمعیت یا روند برگزاری مراسم اکتفا نکردند، بلکه تلاش کردند نمادها، شعارها، حضور هیئت‌های خارجی، انتخاب مکان‌های برگزاری، انتقال پیکر به شهرهای مذهبی و استمرار مراسم در عراق را نیز در قالب یک روایت سیاسی ـ فرهنگی تفسیر کنند. از نگاه این رسانه‌ها، تشییع رهبر شهید تنها پایان یک دوره نبود، بلکه آغاز مرحله‌ای جدید در بازتولید گفتمان مقاومت و استمرار آن در سطح منطقه به شمار می‌رفت.

رسانه‌های روسی و چینی
رسانه‌های روسی و چینی نیز همانند رسانه‌های غربی و عربی، مراسم تشییع رهبر شهید انقلاب اسلامی را به صورت گسترده پوشش دادند، اما زاویه نگاه آن‌ها تفاوت‌هایی با دو روایت دیگر داشت. در حالی که رسانه‌های غربی عمدتاً بر پیامدهای سیاسی و رسانه‌های عربی بر ابعاد هویتی و گفتمانی مراسم تمرکز کرده بودند، رسانه‌های روسی و چینی بیشتر بر ابعاد اجتماعی، انسانی و تأثیر منطقه‌ای این رویداد تأکید کردند.

شبکه راشاتودی (RT) در گزارشی تصویری، بیش از هر چیز بر جلوه‌های انسانی مراسم تمرکز کرد. این شبکه با انتشار تصاویری از حضور سالمندان، جانبازان و افراد دارای معلولیت در میان عزاداران نوشت که بسیاری از مردم با وجود سختی‌های جسمی، خود را به مسیر تشییع رساندند. راشاتودی در یکی از روایت‌های خود به حضور یک زن سالمند اشاره کرد که با وجود پیشنهاد کمک اطرافیان، ترجیح داد با زحمت خود را به محل برگزاری مراسم برساند تا در وداع با رهبر شهید حضور داشته باشد.

این رسانه تلاش کرد از خلال این تصاویر، عمق پیوند عاطفی میان بخش‌هایی از جامعه ایران و رهبر شهید را برای مخاطبان خود به تصویر بکشد و نشان دهد که مراسم تنها یک تجمع سازمان‌یافته نبود، بلکه برای بسیاری از شرکت‌کنندگان، جنبه‌ای شخصی و احساسی نیز داشت.

خبرگزاری رسمی شینهوا چین نیز گزارش‌های متعددی از مراسم منتشر کرد و با انتشار تصاویر هوایی از شهر قم، حضور گسترده مردم را بازتاب داد. شینهوا ضمن اشاره به ادامه مراسم در شهرهای مختلف، تأکید کرد که تشییع رهبر شهید در فضایی آرام و با مشارکت گسترده مردم برگزار شد. این خبرگزاری بیش از هر چیز بر ابعاد خبری، وسعت حضور مردم و نظم برگزاری مراسم تمرکز داشت و از به‌کارگیری ادبیات سیاسی پرهیز کرد.

روسیا الیوم بخش عربی شبکه RT نیز علاوه بر پوشش مراسم در قم، گزارش‌های مفصلی از آماده‌سازی شهر نجف برای استقبال از پیکر رهبر شهید منتشر کرد. این رسانه به حضور گروه‌های مردمی، موکب‌های خدمت‌رسان و آمادگی شهرهای زیارتی عراق برای میزبانی از زائران اشاره کرد و نوشت که مراسم تشییع با عبور از مرزهای ایران، وارد مرحله‌ای جدید شده است.

روسیا الیوم همچنین به حضور فرزند شهید سید حسن نصرالله و شخصیت‌های مختلف مذهبی و سیاسی در مراسم اشاره کرد و گزارش داد که میلیون‌ها نفر در روزهای گذشته در شهرهای مختلف ایران در آیین‌های وداع و تشییع شرکت کرده‌اند. این رسانه، انتقال مراسم از تهران و قم به نجف و کربلا را نمادی از پیوند تاریخی و مذهبی میان ایران و عراق توصیف کرد.

بررسی مجموع گزارش‌های رسانه‌های روسی و چینی نشان می‌دهد که این رسانه‌ها کمتر وارد تحلیل‌های سیاسی مستقیم شدند و بیشتر کوشیدند تصویر میدانی و ابعاد انسانی و منطقه‌ای این رویداد را به مخاطبان خود منتقل کنند. تمرکز بر نظم برگزاری، حضور گسترده مردم، استمرار مراسم در چندین شهر و پیوند آن با اماکن مقدس عراق، مهم‌ترین محورهای روایت این رسانه‌ها بود.

تحلیل راهبردی؛ جنگ روایت‌ها پس از جنگ نظامی
مرور پوشش رسانه‌های جهان نشان می‌دهد که مراسم تشییع رهبر شهید انقلاب اسلامی تنها یک رویداد خبری نبود، بلکه به عرصه‌ای برای رقابت روایت‌ها تبدیل شد. هر رسانه تلاش کرد این رخداد را در چارچوب منافع، مخاطبان و رویکرد تحلیلی خود معنا کند؛ اما در عین حال، اشتراکاتی نیز در میان این روایت‌ها وجود داشت که نمی‌توان از کنار آن‌ها به سادگی عبور کرد.

نخستین نکته، اذعان طیف گسترده‌ای از رسانه‌های بین‌المللی به ابعاد کم‌سابقه این مراسم بود. صرف‌نظر از نوع روایت، تقریباً همه رسانه‌ها بر گستردگی حضور مردم، استمرار چندروزه مراسم و توجه افکار عمومی منطقه و جهان به این رویداد تأکید داشتند. همین مسئله باعث شد تشییع رهبر شهید از یک خبر داخلی فراتر رود و به موضوعی بین‌المللی تبدیل شود.

دومین نکته، تفاوت در تفسیر این حضور گسترده بود. رسانه‌های غربی عمدتاً این حضور را از منظر تأثیر آن بر آینده مذاکرات، سیاست خارجی و تعاملات ایران با غرب تحلیل کردند. در مقابل، رسانه‌های عربی و اسلامی، این مراسم را بیش از هر چیز در چارچوب گفتمان مقاومت، استمرار مشروعیت اجتماعی و بازتولید سرمایه نمادین جمهوری اسلامی مورد بررسی قرار دادند. رسانه‌های روسی و چینی نیز بر ابعاد اجتماعی، فرهنگی و منطقه‌ای آن تمرکز کردند.

این تفاوت روایت‌ها نشان می‌دهد که در جهان امروز، رقابت کشورها تنها در میدان نظامی یا دیپلماتیک جریان ندارد؛ بلکه رسانه‌ها نیز به یکی از مهم‌ترین میدان‌های رقابت ژئوپلیتیکی تبدیل شده‌اند. هر تصویر، هر تیتر و هر تحلیل، بخشی از نبرد برای شکل دادن به افکار عمومی جهانی است.

از این منظر، اهمیت مراسم تشییع رهبر شهید تنها به حضور میلیون‌ها نفر در خیابان‌های تهران، قم، مشهد، نجف و کربلا محدود نمی‌شود؛ بلکه به بازتابی بازمی‌گردد که این حضور در رسانه‌های بین‌المللی پیدا کرد. وقتی خبرگزاری‌هایی مانند رویترز، آسوشیتدپرس، شینهوا و شبکه‌هایی همچون سی‌ان‌ان، الجزیره، راشاتودی، المنار و دیگر رسانه‌های منطقه‌ای و جهانی، روزها به پوشش یک رویداد ادامه می‌دهند، این خود نشان‌دهنده جایگاه آن در معادلات خبری و سیاسی جهان است.

در نهایت، شاید مهم‌ترین نتیجه این بازتاب جهانی آن باشد که تشییع رهبر شهید، به آزمونی برای سنجش روایت‌های مختلف درباره ایران تبدیل شد. هر رسانه کوشید این صحنه را با زبان و چارچوب خود توضیح دهد، اما در یک نکته تقریباً همگی هم‌نظر بودند؛ اینکه این مراسم، رویدادی فراتر از یک آیین سوگواری بود و پیامدهای آن، تنها به داخل مرزهای ایران محدود نخواهد ماند.

انتقام؛ مأموریت الهی

Khamenei.ir — Sat, 11 Jul 2026 23:49:00 +0430

«صدای ایران»، روزنامه اینترنتی رسانه‌ی KHAMENEI.IR که از روزهای آغازین جنگ ۱۲ روزه رژیم صهیونی علیه ایران با مأموریتی که ذکر شد آغاز به کار کرد، حال و در روزهای جنگ تحمیلی سوم سعی دارد تا به‌صورت روزانه همراه ملّت ایران باشد. محورهای مهم و مرتبط را از لابه‌لای سیل اخبار و اطلاعات درست و نادرست بیرون کشیده، سره را از ناسره جدا کرده و وضعیت راهبردی جمهوری اسلامی ایران را آن‌گونه که هست روایت کند. «صدای ایران» صدای ملّت ایران خواهد بود و راوی ایستادگی و مقاومت آن‌ها.
سیصد و هشتاد و پنجمین شماره «صدای ایران»، تقدیم می‌شود به روح مطهر، سرتیپ شهید سید مجتبی معین‌پور، فرمانده سپاه استان البرز که در اثر حمله موشکی رژیم صهیونی در جنگ تحمیلی دوم به شهادت رسید.
این روزنامه اینترنتی هر شب حوالی ساعت ۲۲ در رسانه‌ی KHAMENEI.IR منتشر خواهد شد.

دریافت روزنامه اینترنتی «صدای ایران»؛ شماره سیصد و هشتاد و پنج

سرمقاله

انتقام؛ مأموریت الهی

آنچه طی یک هفته در بدرقه و تشییع رهبر شهید انقلاب، از مصلای تهران آغاز و به مشهد مقدس ختم شد، فارغ از جلوه باشکوهِ کمی آن، واجد بارها و معانی ماهیتی عمیق و قابل تأملی نیز بود. امواج خروشان انسانی که در عزای مردی بزرگ و قائدی بی‌بدیل، سیاه‌پوش بودند و پرچم‌هایی سرخ‌رنگ در دست و بر دوش داشتند، چنان بود که اگر از فاصله‌ای بسیار دور و با قابی باز به آنان نگاه می‌کردی، گویی دریایی است که شعله‌ور شده است.

و آن، آتشی بود آمیخته از داغ دل برای فراق شهید امت و خشم و کینه نسبت به قاتلان او؛ کسانی که در جنایت، مرزهای جدیدی را درنوردیدند و خونی را بر زمین ریختند که در تاریخ معاصر، و حتی چند صد ساله اخیر، بی‌سابقه بود. این خون، خون‌ها را به جوش آورده و فریاد خون‌خواهی و انتقام را به فصل مشترک شعارها و مراثی تبدیل کرده است.

این انتقام و خون‌خواهی، فریادی از سر احساساتِ صرف نیست؛ عین عقلانیت است. چرا که انتقام، برنامه‌ای عمیق و همه‌جانبه برای مقابله با دشمن و عقب راندن و بر جای خود نشاندن او است. اگر حرارت انتقام، به مثابه موتور محرکه حرکت و به پیش رفتن، کاهش یابد و ما به سراغ دشمن نرویم، او به سراغ ما خواهد آمد و تجربه، به‌خصوص در دو جنگ اخیر، ثابت کرده است که با دشمنی روبه‌رو هستیم که هیچ و مطلقاً هیچ چیز را مانع خود نمی‌بیند و نمی‌داند؛ نه قوانین نوشته و نانوشته بین‌المللی و نه اخلاق و انسانیت.

در چنین معادله‌ای، انتقام عملی واکنشی و منفعلانه نیست، بلکه کنشی برای اجرای عدالت و بازگرداندن تعادل است و هیچ عقل سلیمی نمی‌تواند در ضرورت آن تشکیک کند. عبور از چراغ سرخ انتقام، چراغ سبزی به دشمن برای جنایات بیشتر و مهیب‌تر است؛ همان دشمنی که ماهیت خود را در حمله به مدرسه میناب و کشتار کودکان و جنایت بی‌سابقه لامرد نشان داده است.

و اینجاست که رهبر معظم انقلاب اسلامی، در پیام اخیر خود، خطاب به پیشوای شهیدمان، این‌چنین محکم و قاطعانه می‌فرمایند: «عهد می‌بندیم که انتقام خون پاک شما و همه‌ی شهیدان این دو جنگ را از قاتلین جنایتکار و بی‌آبرو بگیریم. این انتقام، خواست ملّت ما است و به‌طور حتمی باید صورت بگیرد. این جنایتکاران که فهرستی از صدر تا ذیل‌شان موجود است، آرزوی مرگی آرام و در بستر را با خود به گور خواهند برد. آن‌ها باید بدانند که این امر، متوقّف بر وجود شخص من یا سایر مسئولان نیست. ما باشیم یا نباشیم، این مطلب محقّق خواهد شد و به‌زودی آحادی از آزادگان در سراسر دنیا، هر یک بخشی از این مأموریت الهی را انجام خواهند داد.»

ما در سینه خود، خشم و کینه از این جنایتکاران را همچون آتشی مقدس روشن نگه داشته و پاسبانی خواهیم کرد؛ آتشی که در این روزگار ظلمانی، راه را به ما نشان خواهد داد تا بتوانیم «مأموریت الهی» خود را در پاک کردن زمین از لوث خون‌خواران اپستینی به انجام برسانیم.

به قول حکیم طوس:
چنین کار یکسر مدارید خرد
چنین کینه را خرد نتوان شمرد

ز دل‌ها همه ترس بیرون کنید
زمین را ز خون رود جیحون کنید

مصباح علم و اخلاق

Khamenei.ir — Sat, 11 Jul 2026 16:21:00 +0430

یادداشتی درباره ابعاد علمی و اخلاقی دکتر مصباح‌الهدی باقری‌کنی، استاد و مؤسس مرکز رشد دانشگاه امام صادق علیه‌السلام و داماد رهبر شهید انقلاب اسلامی.

مقدمه

دکتر مصباح‌الهدی باقری کنی (۱۳۵۵–۱۴۰۴)، پژوهشگر، مدرس دانشگاه و از چهره‌های علمی و فرهنگی کشور، از خانواده‌ای شناخته‌شده و ریشه‌دار در عرصه علم و دین بود. وی فرزند آیت‌الله محمدباقر باقری کنی، برادرزاده آیت الله مهدوی کنی و داماد رهبر معظم انقلاب اسلامی نیز بود. با وجود این جایگاه خانوادگی، زندگی علمی و اجتماعی او همواره با پرهیز از شهرت، دوری از حاشیه و اهتمام به فعالیت‌های پژوهشی و دانشگاهی شناخته می‌شد. او با انتخاب آگاهانه مسیر علم و تحقیق، بخش عمده عمر خود را صرف تدریس، پژوهش، نظریه‌پردازی در حوزه مدیریت، توسعه نهادهای علمی و فرهنگی و تربیت نسل جوان پژوهشگر کرد و از ورود به عرصه‌هایی که می‌توانست برای او قدرت، ثروت یا موقعیت‌های اجرایی گسترده‌تری فراهم آورد، پرهیز نمود.

آنچه دکتر باقری کنی را از بسیاری از نخبگان هم‌عصر خود متمایز می‌کرد، تنها جایگاه علمی یا خانوادگی او نبود؛ بلکه منش اخلاقی، تواضع کم‌نظیر، ادب، سعه‌صدر، ارتباط صمیمانه با دانشجویان و اهتمام به رشد استعدادهای جوان بود. او همواره می‌کوشید میان دانشگاه، نخبگان علمی و نظام حکمرانی کشور پیوندی مؤثر برقرار کند و با نگاهی مسئولانه، دانش را در خدمت پیشرفت علمی و فرهنگی جامعه قرار دهد.

شهادت او، اگرچه جامعه علمی کشور را از حضور یکی از پژوهشگران فرهیخته و کم‌ادعا محروم ساخت، اما فرصت بازخوانی الگویی از نخبگی مسئول را نیز فراهم آورد؛ الگویی که در آن دانش، اخلاق، تعهد، فروتنی و خدمت به جامعه در کنار یکدیگر معنا می‌یابند.

یادداشت حاضر تنها ادای احترام به یک استاد دانشگاه نیست، بلکه تلاشی است برای معرفی و تبیین شخصیتی که می‌تواند برای نسل جوان دانشگاهی و پژوهشگران کشور، نمونه‌ای الهام‌بخش از پیوند میان علم، فضیلت اخلاقی و مسئولیت اجتماعی باشد.

در تاریخ علم و فرهنگ، ماندگاری انسان‌ها بیش از آنکه محصول جایگاه‌های رسمی و مسئولیت‌های اداری باشد، حاصل نوع زیستن آنان است. بسیاری از مدیران با پایان مسئولیت‌های خود از حافظه جامعه کنار می‌روند، اما اندیشمندانی که اخلاق را با دانش، تواضع را با نخبگی، و مسئولیت اجتماعی را با پژوهش پیوند می‌زنند، به الگویی ماندگار برای نسل‌های بعد تبدیل می‌شوند.

دکتر مصباح‌الهدی باقری کنی از همین سنخ شخصیت‌ها بود؛ دانشمندی که زندگی علمی خود را نه بر محور شهرت، بلکه بر مدار اثرگذاری، تربیت انسان و تولید اندیشه سامان داد.

یادکرد او صرفاً ادای احترام به یک پژوهشگر نیست؛ بلکه بازخوانی الگویی از نخبگی مسئول در جمهوری اسلامی ایران است؛ الگویی که نشان می‌دهد می‌توان در اوج برخورداری از ظرفیت‌های اجتماعی و امکان حضور در عالی‌ترین سطوح مدیریتی، آگاهانه مسیر علم، پژوهش و تربیت نسل آینده را برگزید.

نکات ذیل، چکیده‌ای از محورهای قابل ذکر در خصوص شخصیت علمی و اخلاقی این نخبه مسئول در حد آشنایی محدود من با ایشان است :

نخبگی مسئول؛ چارچوبی برای فهم شخصیت علمی و اخلاقی
برای تحلیل شخصیت دکتر باقری کنی، می‌توان از مفهوم نخبگی مسئول بهره گرفت؛ مفهومی که در آن، نخبه صرفاً صاحب دانش یا مهارت نیست، بلکه مسئولیتی تاریخی در قبال جامعه، فرهنگ و آینده بر عهده دارد. در این الگو، نخبگی بر چهار ستون استوار است: تولید دانش، فضیلت اخلاقی، تربیت انسان و تعهد اجتماعی.

ویژگی برجسته دکتر باقری کنی جمع کردن این چهار مؤلفه در کنار یکدیگر بود. او علم را از اخلاق جدا نمی‌دانست، پژوهش را از مسئولیت اجتماعی منفک نمی‌دید و دانشگاه را صرفاً محل انتقال اطلاعات تلقی نمی‌کرد، بلکه آن را کانون پرورش انسان‌های اندیشمند می‌دانست.

دانشمند بودن؛ فراتر از تخصص
در ادبیات جامعه‌شناسی علم، میان متخصص و دانشمند تفاوتی اساسی وجود دارد. متخصص می‌تواند در حوزه‌ای خاص مهارت داشته باشد، اما دانشمند کسی است که افق‌های تازه‌ای برای اندیشیدن می‌گشاید، مسئله‌های جدید را صورت‌بندی می‌کند و جامعه را به تأمل وادار می‌سازد.

آنچه از فعالیت‌های علمی دکتر باقری کنی برمی‌آید، نشان می‌دهد که دغدغه او صرفاً انجام پژوهش یا انتشار مقاله نبود؛ بلکه تلاش می‌کرد پژوهش را به ابزاری برای فهم بهتر مسائل فرهنگی و مدیریتی کشور تبدیل کند. نگاه او به مدیریت، نگاهی صرفاً اداری و تکنیکی نبود؛ مدیریت را عرصه‌ای برای اندیشیدن، نظریه‌پردازی، سامان‌دهی عقلانی نهادها و ارتقای سرمایه انسانی می‌دانست.

از این منظر، او بیش از آنکه مدیر سازمان باشد، معمار اندیشه بود؛ اندیشمندی که می‌کوشید میان دانش، فرهنگ و حکمرانی پلی پایدار برقرار کند.

  انتخاب علم بر قدرت
یکی از مهم‌ترین ابعاد شخصیت او، انتخاب آگاهانه پژوهش به جای قدرت بود. برای کسی که امکان حضور در مسئولیت‌های مهم اجرایی و بهره‌گیری از فرصت‌های اقتصادی و مدیریتی وجود داشت، ماندن در فضای دانشگاه، پژوهش و تربیت دانشجو، تصمیمی معمولی نبود؛ بلکه انتخابی مبتنی بر ارزش‌های معرفتی و اخلاقی بود.

او می‌توانست مدیری موفق و برخوردار باشد، اما اندیشمند بودن را برگزید؛ می‌توانست سازمان اداره کند، اما انسان ساخت؛ می‌توانست به دنبال انباشت سرمایه اقتصادی باشد، اما سرمایه فکری و انسانی را برگزید. این انتخاب، نشان‌دهنده آن است که علم برای او نه وسیله‌ای برای ارتقای موقعیت فردی، بلکه رسالتی برای خدمت به جامعه بود.

  تواضع؛ فضیلت بنیادین نخبگی
اگر بخواهیم تنها یک ویژگی را به عنوان شالوده شخصیت اخلاقی دکتر باقری کنی معرفی کنیم، بی‌تردید آن ویژگی تواضع است.

تواضع او نه رفتاری تشریفاتی، بلکه بخشی از هویت علمی‌اش بود. هرچه بر دانش او افزوده شد، بر فروتنی‌اش نیز افزوده شد. همین ویژگی موجب شد که دانشجویان، پژوهشگران و همکاران علمی، او را نه در جایگاه دست‌نیافتنی یک استاد، بلکه به عنوان همراهی دلسوز و راهنمایی امین بشناسند.

در فضای دانشگاهی که گاه رقابت‌های علمی به فاصله‌های انسانی می‌انجامد، او با اخلاق، ادب و احترام متقابل، محیطی برای گفت‌وگو، هم‌اندیشی و رشد مشترک فراهم می‌کرد.

ادب؛ صورت اجتماعی اخلاق
ادب در شخصیت او صرفاً خوش‌رفتاری نبود؛ بلکه شیوه زیستن بود. ادب او در سخن گفتن، در نقد کردن، در شنیدن دیدگاه مخالف، در برخورد با دانشجویان و در تعامل با همکاران جلوه داشت. او نشان داد که اقتدار علمی با فروتنی و احترام نه‌تنها ناسازگار نیست، بلکه اقتدار واقعی دقیقاً از همین مسیر شکل می‌گیرد.

از این‌رو، بسیاری از کسانی که با او معاشرت داشتند، پیش از آنکه از دانش او سخن بگویند، از منش، وقار، متانت و اخلاق او یاد می‌کنند؛ ویژگی‌هایی که شخصیت علمی او را تکمیل می‌کرد و به سرمایه اجتماعی ارزشمندی برای جامعه علمی تبدیل شده بود.

ارتباط با نسل جوان؛ تربیت اندیشه به جای تکثیر پیرو
یکی از مهم‌ترین وجوه شخصیت دکتر مصباح‌الهدی باقری کنی، نسبت عمیق او با نسل جوان بود. بسیاری از استادان، دانش خود را به کلاس درس محدود می‌کنند اما برخی دیگر، دانشگاه را آغاز یک مسیر می‌دانند، نه پایان آن.

به نظر می‌رسد دکتر مصباح از این گروه دوم بود. او به دانشجویان تنها به چشم فراگیران یک درس نمی‌نگریست، بلکه آنان را سرمایه‌های آینده کشور می‌دانست که باید برای اندیشیدن، نوآوری و نظریه‌پردازی آماده شوند.

ویژگی ممتاز او، اعتماد به جوانان بود. به ایده‌های نو مجال طرح می‌داد، از تجربه‌های تازه استقبال می‌کرد و دانشجویان را به ورود در عرصه‌هایی تشویق می‌کرد که کمتر مورد توجه قرار گرفته بودند. او به‌خوبی دریافته بود که پیشرفت علمی، بیش از آنکه محصول تکرار دانسته‌های گذشته باشد، نتیجه جرأت پرسیدن پرسش‌های جدید است.

در ادبیات جدید تعلیم و تربیت، از چنین استادانی با عنوان تسهیل‌گر رشد یاد می‌شود؛ استادانی که مأموریت خود را انتقال محفوظات نمی‌دانند، بلکه می‌کوشند توانایی اندیشیدن را در شاگردان پرورش دهند.

اگر از میراث علمی او سخن گفته می‌شود، بی‌تردید بخشی از این میراث را باید در شاگردان، پژوهشگران و جوانانی جست‌وجو کرد که با تشویق و هدایت او مسیر علمی خود را یافتند.

منظومه فکری؛ مدیریت به مثابه مدیریت دانش و فرهنگ
هرچند آثار علمی منتشرشده و در دسترس عمومی از دکتر باقری کنی محدود است و ازاین‌رو نمی‌توان با دقت درباره همه ابعاد منظومه فکری او داوری کرد، اما از حوزه فعالیت‌های پژوهشی و شیوه کنش علمی او می‌توان دریافت که نگاهش به مدیریت، نگاهی فراتر از اداره سازمان‌ها بود.

مدیریت در اندیشه او، صرفاً مجموعه‌ای از فنون برنامه‌ریزی، کنترل و تصمیم‌گیری نبود؛ بلکه فرآیندی برای سازمان‌دهی سرمایه‌های انسانی، تولید دانش و ارتقای فرهنگ سازمانی به شمار می‌آمد. از این منظر، مدیریت زمانی موفق است که بتواند میان دانش، ارزش و عمل پیوند برقرار کند.

اندیشه او بر سه محور اساسی استوار بود:
نخست، انسان‌باوری؛ یعنی باور به اینکه مهم‌ترین سرمایه هر سازمان، انسان‌های آن هستند و توسعه واقعی از رشد انسان آغاز می‌شود.
دوم، دانش‌محوری؛ یعنی تأکید بر اینکه سازمان‌ها زمانی ماندگار خواهند بود که یادگیرنده باشند و بتوانند تجربه را به دانش و دانش را به نوآوری تبدیل کنند.
سوم، فرهنگ‌محوری؛ یعنی اعتقاد به اینکه مدیریت، بدون توجه به هویت، ارزش‌ها و فرهنگ، به تکنیکی بی‌روح تبدیل خواهد شد.
این سه مؤلفه، تصویری از مدیری ارائه می‌کند که بیش از آنکه دغدغه ساختارها را داشته باشد، دغدغه معنا و کیفیت حیات علمی و فرهنگی سازمان‌ها را دنبال می‌کند.

پل ارتباطی میان نخبگان و رهبری
از ویژگی‌های برجسته دکتر باقری کنی، توانایی او در ایجاد ارتباط میان نخبگان علمی و رهبر شهید انقلاب بود. این نقش، برخاسته از جایگاه اداری یا نسبت خانوادگی نبود؛ بلکه ریشه در سرمایه‌ای داشت که طی سال‌ها با اخلاق، اعتماد، صداقت و اعتبار علمی اندوخته بود.

در نظریه‌های سرمایه اجتماعی، برخی افراد نقش پیونددهنده را ایفا می‌کنند؛ یعنی میان شبکه‌های مختلف علمی، فرهنگی و اجتماعی ارتباط برقرار می‌سازند و زمینه انتقال ایده، تجربه و اعتماد را فراهم می‌کنند. دکتر باقری کنی را می‌توان از این منظر تحلیل کرد. او با شناختی که از فضای دانشگاهی، پژوهشی و نخبگانی داشت، می‌توانست مطالبات، دغدغه‌ها و ظرفیت‌های جامعه علمی را به سطوح عالی منتقل کند و در مقابل، زمینه فهم بهتر سیاست‌های کلان را در میان نخبگان فراهم آورد.

این نقش، هرچند کمتر در معرض دید عموم قرار می‌گیرد، اما در تقویت انسجام فکری و سرمایه اجتماعی نظام علمی کشور اهمیتی بنیادین دارد.

نسبت علم و ولایت؛ یک تعهد معرفتی
دلبستگی عمیق دکتر باقری کنی به رهبر شهید انقلاب را نیز باید در چارچوبی معرفتی تحلیل کرد. آنچه در رفتار و انتخاب‌های او دیده می‌شد، بیش از آنکه وابستگی به یک موقعیت خانوادگی باشد، باور به رسالت علم در خدمت پیشرفت کشور و تحقق آرمان‌های انقلاب اسلامی بود.

او می‌توانست از ظرفیت‌های اجتماعی پیرامون خود برای دستیابی به مناصب پرنفوذ استفاده کند، اما آگاهانه زیست علمی را برگزید. این انتخاب، خود گویاترین شاهد بر آن است که تعهد او، تعهدی درونی و ارزشی بود، نه تعهدی برخاسته از ملاحظات بیرونی.

شهادت؛ پایان یک زندگی و آغاز یک الگو
شهادت، پایان زندگی انسان‌های بزرگ نیست؛ بلکه آغاز مرحله‌ای است که جامعه فرصت می‌یابد بار دیگر آنان را بازخوانی کند. گاه انسان‌ها در زمان حیات، در سکوت و بی‌ادعایی زندگی می‌کنند و تنها پس از فقدانشان است که ابعاد شخصیت آنان آشکار می‌شود.

شاید اگر امروز از دکتر مصباح‌الهدی باقری کنی سخن گفته می‌شود، بیش از هر چیز به این دلیل است که او نمونه‌ای از عالمِ عامل بود؛ انسانی که دانش را با اخلاق، پژوهش را با تربیت، تواضع را با نخبگی و مسوولیت را با خدمت به جامعه درهم آمیخت.

سخن پایانی؛ الگویی برای آینده نخبگان ایران
جامعه علمی ایران امروز بیش از هر زمان دیگر، نیازمند بازتعریف الگوی نخبگی است. اگر نخبگی تنها با شاخص‌هایی چون تعداد مقالات، رتبه‌های علمی یا مناصب اداری سنجیده شود، بخشی از حقیقت نادیده خواهد ماند. آنچه به یک دانشمند ماندگاری می‌بخشد، ترکیب دانش با فضیلت، تخصص با مسوولیت، و اندیشه با اخلاق است.

دکتر مصباح‌الهدی باقری کنی را می‌توان از این منظر، نماد نخبگی مسئول دانست؛ شخصیتی که علم را برای خدمت می‌خواست، نه برای شهرت؛ پژوهش را برای حل مسأله دنبال می‌کرد، نه صرفاً برای تولید آمار؛ جوانان را سرمایه آینده می‌دانست، نه مخاطبان کلاس درس؛ و جایگاه اجتماعی خود را فرصتی برای گسترش دانش، تقویت سرمایه انسانی و ایجاد پیوند میان نخبگان و نظام حکمرانی تلقی می‌کرد.

از این‌رو، بزرگداشت او صرفاً یادکرد یک استاد دانشگاه یا پژوهشگر نیست؛ بلکه دعوت به احیای سنتی از نخبگی است که در آن، فروتنی بر تکبر، رسالت بر منفعت، تربیت بر شهرت، و حقیقت بر مصلحت شخصی تقدم دارد. چنین میراثی، اگر در جامعه علمی ایران استمرار یابد، می‌تواند الهام‌بخش نسلی باشد که آینده کشور را نه با هیاهوی رسانه‌ای، بلکه با اندیشه، اخلاق، نوآوری و مسوولیت‌پذیری خواهد ساخت.

خون خامنه‌ای می‌جوشد

Khamenei.ir — Fri, 10 Jul 2026 23:26:00 +0430

«صدای ایران»، روزنامه اینترنتی رسانه‌ی KHAMENEI.IR که از روزهای آغازین جنگ ۱۲ روزه رژیم صهیونی علیه ایران با مأموریتی که ذکر شد آغاز به کار کرد، حال و در روزهای جنگ تحمیلی سوم سعی دارد تا به‌صورت روزانه همراه ملّت ایران باشد. محورهای مهم و مرتبط را از لابه‌لای سیل اخبار و اطلاعات درست و نادرست بیرون کشیده، سره را از ناسره جدا کرده و وضعیت راهبردی جمهوری اسلامی ایران را آن‌گونه که هست روایت کند. «صدای ایران» صدای ملّت ایران خواهد بود و راوی ایستادگی و مقاومت آن‌ها.
سیصد و هشتاد و چهارمین شماره «صدای ایران»، تقدیم می‌شود به روح مطهر، سردار شهید میثم رضوان‌پور، معاون اجتماعی سازمان بسیج مستضعفین و از فعالان برجسته فرهنگی کشور که در اثر حمله موشکی رژیم صهیونی در جنگ تحمیلی دوم به شهادت رسید.
این روزنامه اینترنتی هر شب حوالی ساعت ۲۲ در رسانه‌ی KHAMENEI.IR منتشر خواهد شد.

دریافت روزنامه اینترنتی «صدای ایران»؛ شماره سیصد و هشتاد و چهار

سرمقاله

خون خامنه‌ای می‌جوشد

آنچه در مراسم تشییع رهبر شهید، در یک هفته اخیر، به نمایش درآمد و بسیاری را مبهوت کرد، بیش و پیش از آنکه وجهی از سوگ و اندوه منفعلانه داشته باشد، نشانه‌ای از به پیش رفتن و عمیق شدن طرح نهضت و بیداری اسلامی در ایران و عراق بود. اتفاقی که هرچند در سطح جغرافیا در دو کشور اتفاق افتاد، اما قابلیت آن را دارد که به بخش‌های مهمی از جهان اسلام هم تعمیم داد. غم، سوگ و اندوه میلیون‌ها ایرانی و شیعه عراقی و علاقه‌مندان به انقلاب اسلامی باعث بهت و قفل شدن و ماندن در گذشته نشده است.

آن‌ها هرچند با اندوه سنگین و عجیبی روبه‌رو شده‌اند که مشابه آن را بعد از ارتحال خمینی کبیر رحمه‌الله‌علیه تجربه نکرده بودند، اما این مسئله باعث نشده است که با باقی ماندن در این سوگ و اندوه جمعی، غریق بحر انفعال باشند. این سوگ نه‌تنها آن‌ها را منفعل نکرده، بلکه درست در نقطه مقابل، مایه خروش علیه آمران و عاملان این جنایت‌ها را فراهم آورده است؛ آمران و عاملانی که متهم و مجرم ردیف اول جنایت‌ها و طرح‌های استعماری در منطقه هم هستند. از این جهت، اندوه ناشی از شهادت خامنه‌ای عزیز رضوان‌الله‌تعالی‌علیه خون جدیدی در رگ احساسات آزادی‌خواهانه و ضداستکباری و ضداستعماری منطقه فراهم آورده است.

در همین راستاست که شور و شعور و شعار علیه امریکا و رژیم صهیونی، پای ثابت مناسک آیینی شهید خامنه‌ای رضوان‌الله‌تعالی‌علیه در تهران و قم و نجف و کربلا و مشهد بود. این وضعیت نه‌تنها خون جدیدی در رگ‌های جبهه ضدامریکایی و ضداسرائیلی است، بلکه لایه‌های دیگری را هم که دورتر از این فضا بودند، بیدار کرده و به عِده و عُدۀ اردوگاه آزادی‌خواهان ضدامریکایی و ضداسرائیلی افزوده است. مصداق واضح و روشنی از این گزاره که خون شهید حیات دارد و زندگی می‌بخشد.

فقدان شهید خامنه‌ای رضوان‌الله‌تعالی‌علیه هرچند اندوه عظیمی را برای میلیون‌ها ایرانی و شیعیان منطقه و جهان به بار آورده، اما آنچه در خیابان‌های تهران و قم و نجف و کربلا و مشهد رخ داد، اثبات این گزاره بود که این فقدان عظیم، دوستداران و علاقه‌مندانش را منفعل نکرده، در گذشته باقی نگذاشته و باعث توقف و رکود نشده است، بلکه برعکس، حرکت پیشین آن‌ها را تسریع کرده و اقشار و لایه‌های دیگری را هم به این جمع افزوده است. این غم و سوگ سترگ، با ویژگی حیات‌بخش و حرکت‌بخش خود، تبدیل به حماسه شده است؛ حماسه‌ای که باید چشم به راه نتایج مبارکش بود که این هنوز از نتایج سحر است.

حسینیه‌ای برای امام شهید

Khamenei.ir — Fri, 10 Jul 2026 21:53:00 +0430

«تورق» گزارش بخش «درس و عبرت تاریخ» رسانه KHAMENEI.IR در «تورق» صفحات ۴۳۵ تا ۴۳۸ جلد اول از کتاب «برای تاریخ می‌گویم؛ خاطرات محسن رفیق‌دوست» ماجرای ساخت این حسینیه را بازخوانی کرده است. این کتاب در سال ۱۳۹۷، توسط انتشارات سوره مهر و به کوشش سعید علامیان منتشر شده است.

یکبار امام شهید با اشاره به تشریفات برخی حکومت‌های مدعی، گفته بودند: «اما در این‌جا ما روى زیلو مى‌نشینیم و افتخار هم مى‌کنیم. در این‌جا مسؤولان کشور - آنهایى که بتوانند - همّت و افتخارشان این است که خودشان را به زندگى مردم نزدیک کنند.»

حسینیه امام خمینی، یکی از نمادهای این اهتمام رهبر شهید بود. حسینیه‌ای که با دستور ایشان ساده ساخته شد و میعادگاه عاشقان بود. این روزها که حتی آن حسینیه نیز از کینه استکبار در امان نمانده است، ماجرای ساخت آن شنیدنی‌تر شده است.

[بعد از انتخابات پنجمین انتخابات ریاست جمهوری که بلافاصله بعد از انتخاب آیت‌الله سیدعلی خامنه‌ای به رهبری برگزار شد،] قرار بود که رهبری جایی پیدا کند و آقای هاشمی هم به محل ریاست‌جمهوری‌اش برود. نزدیکی محل ریاست‌جمهوری، ملکی بود. آقا مرا صدا کردند و گفتند: «اینجا را به قیمت مناسبی که صاحبش راضی باشد بخرید تا ما به آنجا برویم.» [...] کارشناس آوردیم و قیمت داد، ولی آن‌ها قیمت بالاتری گفتند که قبول کردیم. آن روز مجموعه ساختمان و متعلقاتش را به مبلغ ۱۲۰ میلیون تومان خریدیم که شاید حدود ۶ میلیون تومان گران خریدیم.

آنجا را تمیز کردیم. ملک چهار ساختمان داشت. یکی از ساختمان‌ها، که خیلی هم قدیمی بود، سالن بزرگی داشت که آنجا را برای آقا در نظر گرفتیم. [...] در کنار این ساختمان، زمینی به مساحت حدود دو هزار متر بود که شباهت به زمین ورزشگاه یا تعمیرگاه داشت. دور این زمین گچ ریخته بودند تا حسینیه‌ای برای آقا بسازند. بعد از اینکه آقا منتقل شدند، قرار شد آن حسینیه ساخته بشود؛ چون آقا هنوز برای سخنرانی‌ها و دیدار عمومی با مردم به ساختمان ریاست‌جمهوری می‌رفتند. [...]

برای ساخت حسینیه هم ابتدا چند مهندس وزارت مسکن نقشه‌ای تهیه کردند. آقا دیدند که اگر آن‌ها بخواهند بسازند، حالا حالاها طول می‌کشد. یک روز مرا صدا کردند و گفتند: «آنجا را زود بساز و من را از دست این‌ها نجات بده.» لباس کار پوشیدم و مهندس، معمار، بنا، لوله‌کش و ... را به آنجا بردم. از مهندس وزارت مسکن خواستم نقشه‌هایش را به من بدهد. ایشان فقط نقشه فونداسیون را داد و گفت: «ما گودبرداری را کرده‌ایم، بروید فونداسیون را بریزید و صفحه‌ها را هم کار بگذارید. بعد که این کار را کردید، بگویید بیایم ببینم. اگر تأیید کردم، نقشۀ ستون را می‌دهم.» بچه‌های مهندسی سپاه آمدند و نقشه‌های ستون و سقف را هم کشیدیم. به‌سرعت، صفحه‌ها را گذاشتیم، ستون‌ها را هم عَلَم کردیم و تیرهای سقف را هم زدیم. داشتیم دیوارها را می‌چیدیم که آقای مهندس آمد تا مثلاً صفحه‌گذاری را تأیید کند. وقتی چشمش به ساختمان افتاد گفت: «من را مسخره کردی؟» گفتم: «تو ما را مسخره کردی.»

کل مدتی که حسینیه را با همه آن نمای آجر سه‌سانت ساختم، ۶۱ روز طول کشید؛ حتی بالکن هم زدیم. روز پنجم یا ششم کار بود که آقا مرا صدا کردند و گفتند که از ده شب تا شش صبح حق نداری کار کنی؛ مردم منطقه ناراحت می‌شوند. اگر این نهی را نمی‌کردند، زودتر تمام می‌شد. اتفاقاً همان سال زلزله‌ای هم آمد. ساختمانی که ما ساخته بودیم اصلاً تکان نخورد.

[آقا] مرتب می‌آمدند و سر می‌زدند. ما می‌خواستیم دو تا کتیبه روبه‌روی هم و چند جای دیگر را کاشی کنیم، اما ایشان نگذاشتند. حتی یک کاشیکار پیدا کردیم که پول از ما نمی‌خواست. آقا گفتند نمی‌خواهد این کار را بکنید. اول گفتم فرش دستباف، ایشان موافقت نکردند. با فرش ماشینی هم موافقت نکردند [و گفتند باید صنایع دستی ایرانی باشد]. بعد این [زیلوها](۱) را خودشان [از طریق سفارش به معاونت اشتغال و خودکفایی کمیته امداد] تهیه کردند، که هنوز هم هست.

[برای ساخت حسینیه] از مردم پول گرفتم. پول دولتی نبود و پول خودم هم نبود. [...] خرج زیادی هم نشد؛ ما با سی میلیون تومان حسینیه را ساختیم. [با خنده] به حالا نگاه نکنید، آن موقع ارزان بود. البته تأسیسات سرما و گرما را بعداً خود دفتر درست کرد و هزینه‌اش را داد.

(۱ زیلو نوعی زیرانداز و کف‌پوش دست‌بافت است که از صنایع دستی ایران محسوب می‌شود و ماندگاری بالا دارد.

جاودانه‌ترین وداع تاریخ

Khamenei.ir — Fri, 10 Jul 2026 18:12:00 +0430

مراسم تشییع رهبر شهید انقلاب اسلامی به یکی از مهم‌ترین رویدادهای رسانه‌ای جهان تبدیل شد. حجم گسترده پوشش خبری، تنوع رسانه‌های حاضر در تهران و روایت‌های متفاوتی که از این مراسم ارائه شد، نشان داد این رویداد فراتر از مرزهای ایران، به موضوعی تاریخی در فضای سیاسی و رسانه‌ای بین‌المللی تبدیل شده است. از رسانه‌های جریان اصلی غرب گرفته تا شبکه‌های عربی، رسانه‌های روسی و حتی خبرنگاران و تحلیلگران مستقل، همگی تلاش کردند این رخداد را از زاویه‌ای متفاوت روایت کنند؛ اما در میان تفاوت روایت‌ها، چند محور مشترک بیش از هر چیز به چشم می‌خورد؛ حضور گسترده مردم، نظم قابل توجه مراسم و پیام‌های سیاسی و ژئوپلیتیکی آن.

رسانه‌های غربی؛ روایت یک واقعیت غیرقابل انکار
رسانه‌های غربی که در سال‌های گذشته غالبا تلاش کرده‌اند تحولات داخلی ایران را از دریچه اختلافات و بحران‌های اجتماعی روایت کنند، این بار با صحنه‌ای مواجه شدند که امکان نادیده گرفتن آن وجود نداشت. میلیون‌ها نفر در خیابان‌های تهران حضور یافتند و همین واقعیت، رسانه‌های غربی را ناچار کرد روایت خود را بر پایه آن تنظیم کنند.

گاردین در گزارش خود علاوه بر اشاره به حضور میلیونی مردم، بر نکته‌ای تمرکز کرد که کمتر در گزارش‌های رسانه‌های غربی درباره ایران دیده می‌شود؛ سازماندهی دقیق مراسم. این روزنامه نوشت این مراسم با برنامه‌ریزی منظم، مشارکت نیروهای داوطلب و مدیریت مناسب، بدون حادثه جدی برگزار شد. این روایت، عملا تصویری متفاوت از توان مدیریتی ایران در برگزاری یک تجمع عظیم ارائه داد.

رویترز نیز اگرچه تلاش کرد گزارش خود را در قالبی تحلیلی تنظیم کند، اما مهم‌ترین نکته آن اعتراف به شکست هدف سیاسی جنگ علیه ایران بود. این خبرگزاری نوشت که مراسم تشییع تنها یک وداع نبود، بلکه نمایشی از مقاومت ملی و پیامی روشن به آمریکا و اسرائیل بود که جمهوری اسلامی پس از جنگ نه تنها فرو نپاشیده، بلکه خود را مقاوم‌تر و منسجم‌تر نشان داده است. رویترز حتی این انسجام را یکی از عوامل تأثیرگذار بر موقعیت مذاکرات آینده ایران ارزیابی کرد.

بی‌بی‌سی عربی نیز با وجود رویکرد انتقادی همیشگی نسبت به ایران، از واژه‌هایی مانند «تاریخی» و «میلیونی» برای توصیف مراسم استفاده کرد و به امتداد چندین کیلومتری کاروان تشییع در خیابان‌های تهران پرداخت. این شبکه همچنین خبر مراسم را در صدر خروجی‌های خود قرار داد؛ اقدامی که اهمیت خبری این رویداد را نشان می‌دهد.

خبرگزاری فرانسه (AFP) نیز در گزارش خود مراسم را نمایش «تاب‌آوری ایران» توصیف کرد و تأکید داشت که این تجمع بزرگ پس از حملات آمریکا و اسرائیل، حامل پیامی از استمرار و ایستادگی نظام سیاسی ایران است.

آسوشیتدپرس تلاش کرد فضای احساسی مراسم را روایت کند و علاوه بر انعکاس شعارهای مردم، به سنت‌های مذهبی و اجتماعی مانند تبرک جستن از تابوت اشاره کرد؛ روایتی که برای مخاطبان غربی جنبه‌ای فرهنگی نیز داشت.

یورونیوز بیشتر بر تصاویر احساسی مراسم تمرکز کرد و از اشک، اندوه و تلاش مردم برای وداع با رهبر شهید نوشت. سی‌ان‌ان نیز بخشی از گزارش خود را به مراسم نمادین سنگ‌زدن به تصویر دونالد ترامپ اختصاص داد و آن را یکی از جلوه‌های فضای سیاسی حاکم بر مراسم دانست. در همین حال، ای‌بی‌سی نیوز آمریکا و فرانس۲۴ نیز به‌صورت لحظه‌به‌لحظه مراسم را پوشش دادند؛ اقدامی که نشان می‌داد این رویداد به یکی از مهم‌ترین اخبار روز جهان تبدیل شده است.

خبرگزاری افه اسپانیا نیز با اشاره به حضور میلیونی مردم، مسیر طولانی تشییع، حضور خانواده رهبر شهید و فضای سیاسی حاکم بر مراسم، آن را یکی از بزرگ‌ترین تجمعات معاصر ایران توصیف کرد.

روایت رسانه‌های عربی؛ تشییعی که به مهم‌ترین تحول تبدیل شد
اگر رسانه‌های غربی مراسم تشییع رهبر شهید انقلاب اسلامی را عمدتا از منظر پیامدهای داخلی و ژئوپلیتیکی آن دنبال کردند، رسانه‌های عربی و منطقه‌ای این رویداد را در بستری متفاوت مورد ارزیابی قرار دادند. برای بسیاری از شبکه‌های خبری عرب‌زبان، این مراسم تنها یک آیین سوگواری نبود، بلکه ادامه تحولات ناشی از جنگ اخیر، آینده محور مقاومت و تأثیر آن بر معادلات منطقه‌ای به شمار می‌رفت. از همین رو، تقریبا تمامی شبکه‌های مهم عربی از ساعات اولیه صبح با استقرار خبرنگاران خود در تهران یا ارتباط زنده با پایتخت ایران، پوشش لحظه‌به‌لحظه این مراسم را آغاز کردند؛ پوششی که در بسیاری از موارد تا پایان مراسم ادامه یافت و به یکی از مهم‌ترین اخبار روز در رسانه‌های عربی تبدیل شد.

در میان رسانه‌های عربی، الجزیره گسترده‌ترین و مستمرترین پوشش را به این مراسم اختصاص داد. این شبکه قطری که از نخستین روزهای برگزاری آیین‌های وداع، تحولات مربوط به تشییع را به‌صورت زنده دنبال می‌کرد، در روز برگزاری مراسم اصلی نیز از نخستین ساعات صبح با ارتباط‌های مستقیم از تهران، آخرین تحولات را مخابره کرد. الجزیره گزارش داد که خیابان‌های تهران از ساعات اولیه مملو از جمعیتی است که برای وداع با رهبر شهید انقلاب اسلامی گرد هم آمده‌اند و پیش‌بینی می‌شود میلیون‌ها نفر در این مراسم حضور یابند. این شبکه همچنین به طولانی بودن مسیر تشییع، پیش‌بینی ادامه مراسم به مدت ۱۰ تا ۱۲ ساعت و حضور گسترده مردم از اقشار مختلف اشاره کرد. استمرار این پوشش نشان می‌داد الجزیره این رویداد را صرفا یک خبر داخلی ایران تلقی نمی‌کند، بلکه آن را تحولی اثرگذار بر معادلات آینده منطقه می‌داند.

در مقابل، شبکه المیادین روایتی متفاوت و نزدیک‌تر به فضای میدانی ارائه کرد. خبرنگار این شبکه که از ساعات اولیه در محل برگزاری مراسم حضور داشت، از «سیل جمعیت» سخن گفت و مراسم را یکی از بزرگ‌ترین تجمعات تاریخ معاصر ایران توصیف کرد. المیادین با تأکید بر حضور پرچم‌های جمهوری اسلامی ایران و پرچم‌های سرخ به عنوان نماد خون‌خواهی، تلاش کرد فضای احساسی و سیاسی مراسم را همزمان به تصویر بکشد. این شبکه همچنین پیش‌بینی کرد که این روز به عنوان یکی از نقاط عطف تاریخ سیاسی جمهوری اسلامی ایران ثبت خواهد شد و حجم جمعیت به اندازه‌ای است که در برخی مسیرها امکان تردد وجود ندارد. در روایت المیادین، تشییع رهبر شهید نه پایان یک دوره، بلکه آغاز مرحله‌ای جدید در تحولات منطقه قلمداد شد.

شبکه العربی نیز با پخش مستقیم بخش‌هایی از مراسم، حضور گسترده مردم را برجسته کرد و از همان ساعات ابتدایی، این خبر را در صدر خروجی‌های خود قرار داد. هرچند ادبیات العربی نسبت به المیادین محتاطانه‌تر بود، اما این شبکه نیز نتوانست از کنار ابعاد گسترده مراسم عبور کند و حضور انبوه مردم در خیابان‌های تهران را به عنوان مهم‌ترین ویژگی این رویداد مورد توجه قرار داد.

شبکه العهد عراق که از رسانه‌های نزدیک به جریان مقاومت به شمار می‌رود، تمرکز خود را بر پیام سیاسی مراسم قرار داد. خبرنگار این شبکه در تهران گزارش داد که مردم ایران با در دست داشتن پرچم‌های خون‌خواهی، خواستار انتقام خون رهبر شهید انقلاب اسلامی هستند. در روایت العهد، تشییع نه صرفا یک آیین سوگواری، بلکه صحنه‌ای برای نمایش اراده عمومی در برابر آمریکا و اسرائیل بود. انتخاب این زاویه روایت، با رویکرد کلی این شبکه در پوشش تحولات محور مقاومت همخوانی داشت.

شبکه المسیره یمن نیز در گزارش‌های خود بر جنبه مردمی مراسم تأکید ویژه‌ای داشت. خبرنگار این شبکه از حضور خانواده‌های ایرانی، از کودکان تا سالمندان، در مراسم خبر داد و مشارکت گسترده اقشار مختلف جامعه را نشانه پیوند عمیق مردم با رهبر شهید انقلاب اسلامی دانست. المسیره همچنین به حضور هیئت‌های خارجی اشاره کرد و این مسئله را نشانه جایگاه فراملی این مراسم ارزیابی کرد. این شبکه حتی گزارش داد که به دلیل حجم بسیار زیاد جمعیت، برگزارکنندگان احتمالا ناچار به ایجاد تغییراتی در روند اجرای مراسم خواهند شد.

خبرگزاری شهاب فلسطین نیز با پوشش این مراسم، حضور گسترده مردم در خیابان‌های تهران را بازتاب داد و آن را نشانه‌ای از همبستگی داخلی ایران در شرایط پس از جنگ توصیف کرد. برای رسانه‌های فلسطینی، این مراسم تنها یک رخداد داخلی ایران نبود، بلکه بخشی از تحولات جبهه مقاومت در منطقه تلقی می‌شد؛ از همین رو شهاب تلاش کرد ارتباط میان این مراسم و تحولات فلسطین را نیز در گزارش‌های خود برجسته سازد.

در کنار رسانه‌ها، برخی شخصیت‌های شناخته‌شده جهان عرب نیز به این مراسم واکنش نشان دادند. کمال شرف، کاریکاتوریست و فعال رسانه‌ای یمنی، در یادداشتی که بازتاب گسترده‌ای در شبکه‌های اجتماعی عربی داشت، ملت ایران را به دلیل وفاداری، استقامت و هوشیاری ستود. او نوشت که ملت ایران اگرچه در سوگ رهبر خود اشک می‌ریزد، اما این اندوه را به عهدی برای ادامه مسیر تبدیل کرده است. شرف همچنین ایرانیان را نزدیک‌ترین ملت به آرمان آزادی‌خواهی در برابر سلطه آمریکا و اسرائیل توصیف کرد و این مراسم را جلوه‌ای از پایداری یک ملت دانست.

مرور مجموعه گزارش‌های رسانه‌های عربی نشان می‌دهد که برخلاف تفاوت‌های سیاسی و رسانه‌ای میان آنها، تقریباً همه این رسانه‌ها در سه محور اشتراک داشتند؛ نخست، اذعان به حضور گسترده و میلیونی مردم در مراسم؛ دوم، تأکید بر اهمیت منطقه‌ای و فراتر از مرزهای ایران این رویداد؛ و سوم، پیوند دادن مراسم تشییع با تحولات پس از جنگ اخیر و آینده معادلات غرب آسیا. به بیان دیگر، رسانه‌های عربی این مراسم را نه صرفا پایان حیات یک رهبر، بلکه رویدادی تأثیرگذار بر آینده موازنه‌های سیاسی منطقه ارزیابی کردند؛ روایتی که سبب شد تشییع رهبر شهید انقلاب اسلامی برای چندین روز به یکی از اصلی‌ترین موضوعات فضای رسانه‌ای جهان عرب تبدیل شود.

رسانه‌های روسی؛ تأکید بر اقتدار و انسجام
رسانه‌های روسیه، مراسم را بیشتر از زاویه ژئوپلیتیکی تحلیل کردند. ریانووستی از «راهپیمایی عظیم» در تهران سخن گفت و بر نمادهای مقاومت در میان عزاداران تأکید کرد.

خبرگزاری تاس نیز با انتشار گزارش تصویری اختصاصی، حضور مردم از ساعات پیش از طلوع آفتاب را برجسته کرد و آن را نشانه اهمیت مراسم برای افکار عمومی ایران دانست. اسپوتنیک نیز مانند دیگر رسانه‌های روس، بر حضور میلیونی مردم و پوشش گسترده مراسم تمرکز کرد.

نکته قابل توجه در روایت رسانه‌های روسی، تمرکز آنها بر مفاهیمی مانند مقاومت، انسجام ملی و اقتدار دولت بود؛ مفاهیمی که با تحلیل‌های ژئوپلیتیکی مسکو درباره آینده منطقه همخوانی دارد.

تحلیلگران و خبرنگاران خارجی؛ فراتر از روایت رسانه‌ای
در کنار رسانه‌ها، واکنش خبرنگاران و تحلیلگران مستقل نیز اهمیت ویژه‌ای داشت. گلن گرینوالد، روزنامه‌نگار برنده جایزه پولیتزر، با انتشار تصاویری از مراسم نوشت تصور چنین سطحی از حضور مردمی برای یک رهبر در آمریکا تقریبا غیرممکن است. این مقایسه نشان می‌دهد که حتی منتقدان سیاست‌های واشنگتن نیز مراسم را از منظر سرمایه اجتماعی قابل توجه ارزیابی کرده‌اند.

ماکس بلومنتال نیز مراسم را یکی از ماندگارترین لحظات جنبش‌های ضدامپریالیستی دانست و تأکید کرد که اگر هدف از ترور رهبر ایران ایجاد تغییر سیاسی بوده، تصاویر این مراسم نشان می‌دهد نتیجه‌ای کاملاً معکوس حاصل شده است.

تحلیلگر سیاسی لهستانی با اشاره به تضاد آشکار میان تصاویر تهران و جشن‌های ۲۵۰ سالگی آمریکا، خاطرنشان کرد که «هیچ مستعمره‌ی شهرک‌نشین تحت کنترل الیگارش‌ها نمی‌تواند آن میزان وفاداری و جذابیت مردمی را داشته باشد» و تأکید نمود که آینده در جنوب جهانی در حال ساخته شدن است.

مورخ و استاد دانشگاه فرانسوی نیز با نگاهی بلندمدت، اذعان داشت که پنجاه سال تحلیل و کارشناسی ژئوپلیتیک غربی در برابر حضور میلیون‌ها ایرانی در مراسم تشییع فرو می‌پاشد و با استناد به دیدگاه دوگل، ملت‌ها را استوارترین واقعیت‌های دوران ما توصیف کرد.

تحلیلگر سیاسی اسپانیایی اما فراتر رفت و این مراسم را نه تنها یک رویداد ملی، بلکه نقطه‌عطفی در تاریخ جهان قلمداد نمود و تأکید کرد که تشییع رهبر شهید، رسماً به پرجمعیت‌ترین مراسم تشییع در تاریخ بشریت تبدیل شده است؛ مسئله‌ای که حتی رویترز نیز با اکراه به آن اذعان کرده است. این اظهارات، که از میان طیف‌های فکری متفاوت برخاسته، نشان می‌دهد آنچه در تهران رخ داد، فراتر از یک رویداد خبری، به یک واقعیت تاریخی بدل شده که تحلیل‌های رایج را به چالش کشیده و افق‌های تازه‌ای را در مطالعات سیاسی و اجتماعی گشوده است.

تحلیل راهبردی
بررسی بازتاب‌های رسانه‌ای مراسم تشییع رهبر شهید انقلاب اسلامی نشان می دهد این مراسم را باید به مثابه یک رخداد ژئوپلیتیکی تمام‌عیار تحلیل کرد که در آن، سه لایه‌ی مجزا اما به‌هم‌پیوسته از معنا نهفته است: لایه‌ی نخست، شکست روایت‌های غلط رسانه‌ای غرب درباره‌ی انزوای ایران؛ لایه‌ی دوم، شکل‌گیری یک اجماع داخلی پیرامون تداوم مسیر انقلاب و مقاومت؛ و لایه‌ی سوم، ارسال پیامی صریح به بازیگران منطقه‌ای و فرامنطقه‌ای درباره‌ی جایگاه تثبیت‌شده‌ی ایران در نظم نوین غرب آسیا.

از منظر راهبردی، مهم‌ترین دستاورد این مراسم، خنثی‌سازی کامل پروژه‌ی «تغییر رفتار از طریق شوک» بود. آنچه در ماه‌های اخیر تحت عنوان جنگ ترکیبی علیه ایران دنبال می‌شد، طراحی شده بود تا با هدف قرار دادن نمادهای ثبات و اقتدار ملی، زمینه‌ساز فروپاشی تدریجی نهادهای سیاسی و اجتماعی کشور گردد. اما آنچه در مراسم تشییع رخ داد، دقیقا نقطه‌ی مقابل این راهبرد بود: نمایشی از همبستگی در جامعه که در آن، اقشار مختلف با هر گرایش و سلایق سیاسی، ذیل یک پرچم مشترک گرد هم آمدند. این همبستگی، سرمایه‌ی اجتماعی عظیمی را به نمایش گذاشت که پس از یک دوره‌ی جنگ و فشار خارجی، نه‌تنها تحلیل نرفته، بلکه با شهادت رهبری که خود نماد این وحدت بود، به اوج انسجام و شکوفایی رسیده است.

لایه‌ی دوم این تحلیل به تأثیر آن بر معادلات منطقه‌ای بازمی‌گردد. در نگاه نخست، ممکن است تصور شود که فقدان یک رهبر کاریزماتیک و تاریخی، خلأیی در محور مقاومت ایجاد خواهد کرد که پر کردن آن نیازمند سال‌ها زمان است. اما آنچه در تهران رخ داد، این گزاره را به چالش کشید. حضور هیئت‌های رسمی از کشورهای عربی و غیرعربی، همراه با پوشش بی‌سابقه‌ی شبکه‌های منطقه‌ای -از الجزیره و المیادین تا العربی و العهد- نشان داد که «پیام تهران» به همسایگان این است: ساختار قدرت در جمهوری اسلامی مبتنی بر نهادها و گفتمان است، نه صرفاً مبتنی بر اشخاص. از همین رو، انتقال قدرت در ایران، برخلاف بسیاری از کشورهای منطقه، با خلأ راهبردی یا دوره‌ی گذار پرتنش همراه نخواهد بود و این مسئله، محور مقاومت را در مواجهه با تهدیدات مشترک، منسجم‌تر و پیش‌بینی‌پذیرتر از گذشته جلوه می‌دهد.

اما شاید مهم‌ترین پیام راهبردی این رویداد، متوجه غرب و به‌ویژه ایالات متحده و رژیم صهیونیستی باشد. مراسم تشییع در شرایطی برگزار شد که تنها چند ماه از پایان آخرین دور درگیری نظامی میان ایران و اسرائیل می‌گذشت. رسانه‌های غربی، از رویترز گرفته تا بی‌بی‌سی و سی‌ان‌ان، همگی به صراحت یا با تلویح، اذعان کردند که این حضور میلیونی، پاسخ قاطع جمهوری اسلامی به سناریوی «فروپاشی پس از جنگ» است. در واقع، آنچه در روز تشییع شکل گرفت، یک «عملیات روانی معکوس» بود؛ زیرا تصاویر خروش جمعیت و نظم مثال‌زدنی مراسم، بی‌آنکه نیازی به بیانیه یا سخنرانی سیاسی باشد، این گزاره را در اذهان جهانیان تثبیت کرد که جمهوری اسلامی ایران نه از بحران‌ها تضعیف، بلکه با هر بحران، انسجام درونی خود را بازتولید و تقویت می‌کند. این پیام برای مذاکرات آینده نیز حائز اهمیت است؛ زیرا نشان می‌دهد طرف ایرانی با پشتوانه‌ای از سرمایه‌ی اجتماعیِ به‌نمایش‌گذاشته‌شده، از موضع قدرت و نه ضعف، پشت میز مذاکره خواهد نشست.

در سطحی فراتر، این رویداد را باید نشانه‌ای از تحول در نظم رسانه‌ای جهان نیز تلقی کرد. برای اولین بار در سال‌های اخیر، رسانه‌های جریان اصلی غرب ناگزیر شدند از واژگانی مانند «تاریخی»، «میلیونی» و «بی‌نظیر» برای توصیف یک رویداد در ایران استفاده کنند؛ واژگانی که پیش‌تر صرفاً برای پوشش تحولات کشورهای متحد غربی به کار می‌رفت. این تغییر روایت، شکاف میان «ایرانِ ساخته‌شده در رسانه‌های غربی» و «ایرانِ موجود در واقعیت» را بیش از پیش آشکار کرد. در واقع، مراسم تشییع به یک «رسانه‌ی بی‌واسطه» تبدیل شد که بدون فیلتر، تصویری از ایرانِ مردمی، متحد و بااراده به جهان مخابره کرد؛ تصویری که هیچ‌یک از گزارش‌های مکتوب و تحلیلی‌های رسانه‌ای قادر به انکار یا تحریف آن نبودند.

در نهایت، آنچه از این رویداد به‌عنوان یک درس راهبردی برای آینده باقی می‌ماند، درک این حقیقت است که نقطه‌ی قوت جمهوری اسلامی، نه در توان نظامی یا اقتصادیِ صرف، که در «تاب‌آوری اجتماعی» و «توانایی تبدیل بحران به فرصتِ اجماع‌سازی» نهفته است. تشییع رهبر شهید، نشان داد که جامعه‌ی ایران از مرحله‌ای عبور کرده است که در آن، رهبران با حضور فیزیکی خود، ضامن انسجام ملی بودند؛ بلکه اکنون به مرحله‌ای رسیده که گفتمان، آرمان‌ها و خاطره‌ی جمعیِ مقاومت، خود به مثابه نیرویی خودجوش و پایدار عمل می‌کنند. این سطح از سرمایه‌ی نمادین و اجتماعی، هیچ معادلی در کشورهای همسایه ندارد و از این حیث، ایران را در موقعیتی منحصربه‌فرد در نظم منطقه‌ای قرار می‌دهد.

بنابراین، مراسم تشییع را باید نقطه‌ی پایانی بر یک دوره و نقطه‌ی آغازین بر دوره‌ای تازه در تاریخ سیاسی ایران و منطقه قلمداد کرد. دوره‌ای که در آن، «اراده‌ی جمعی» بر «محاسبات سخت‌افزاری» غلبه دارد و «گفتمان مقاومت» به‌عنوان یک اصل راهبردی، فارغ از فرازونشیب‌های مدیریتی و تحولات نسلی، تداوم خواهد یافت. این همان پیامی بود که در خیابان‌های تهران به دنیا مخابره شد؛ پیامی که نه با کلمات، که با انبوه جمعیت، نظم مثال‌زدنی، و اشک‌هایِ توأم با عزم، معنای واقعی خود را یافت و در حافظه‌ی تاریخی جهان، به‌عنوان یکی از ماندگارترین صحنه‌های سیاسی قرن حاضر ثبت گردید.

اینجا همه تجدید عهد است...

Khamenei.ir — Fri, 10 Jul 2026 09:25:00 +0430

روایتی از مراسم وداع با پیکر «آقای شهید ایران» حضرت آیت‌الله العظمی سیّدعلی خامنه‌ای در مشهد مقدس.

«ما وظیفه داشتیم که بیاییم و حاضر شویم حالا اگر پیکر را هم دیدیم که الحمدلله اگر هم ندیدیم که وظیفه‌ای که باید انجام می‌دادیم را انجام دادیم.» یک جمع سه چهار نفره است که پشت سرم ایستاده‌اند و زیر ظلّ آفتاب ساعت ۱۵ پنجشنبه ۱۸ تیر که تیز هم می‌تابد، دارند در مورد این صحبت می‌کنند که اگر مسیر حرکت خودروی حامل پیکر اینجایی نباشد که ایستاده‌اند چه کنند. عاقله مردی که سن و سالش از بقیه بیشتر می‌زند جملات ابتدایی متن را به بقیه می‌گوید. از طمانینه توی لحن و تُن صدایش هم معلوم است که خودش مؤمن است به آنچه که بر زبان جاری می‌کند.

مشابه این صحبت و منطق را در گفت‌وگوهای دیگری هم غیر از مشهد دیده بودم. اینکه بعضاً آدم‌ها خودشان را یک پیکسل در قاب انبوه جمعیتی تعریف کرده‌اند که قرار است تحت عنوان دوستداران شهید سعید تعریف شوند؛ حال اینکه موفق به دیدن خودروی حامل پیکرش نشوند هم باکی نیست. پیکسلی در قاب ۴K علاقه‌مندان به سیّدعلی خامنه‌ای هم توفیق و موهبت بزرگی است. حدأقلش این است که به اندازه یک پیکسل، دشمن را مایوس کرده‌اند و بسیاری به همین حدأقل هم راضی‌اند. عاقله‌مرد مشهدیِ جمع سه چهار نفره حاشیه میدان ۱۵ خرداد مشهد هم در ظهر گرم و آفتابی ۱۸ تیر دارد همین را می‌گوید. اینها مؤمنان به گزاره که در خِیلت بِه از ما کم نباشدند.

هر قدر تشییع نجف و آد‌م‌هایش، تنوع و تکثر پرچم‌ها و نمادها توی چشم بود اما تشییع مشهد به مانند تشییع تهران و قم عموم پرچم‌ها بیرق سرخ یالثارات الحسین علیه‌السلام است. بیرقی که نماد انتقام است. تصویر هوایی تشییع مشهد هم رنگ سرخ غلبه تام دارد بر دیگر رنگ‌ها. در ادامه همین بحث هم موضوع انتقام از شخص ترامپ و تقاص گرفتن از او هم در مشهد بسیار پررنگ‌تر از قم و تهران است. اگر قرار بر شمارش پلاکاردهایِ اشاره‌کننده به این مفهوم بود اعم از آنکه چاپی باشند یا دست‌نویس یا پوستر، احتمالا رکورد جالبی برای مشهد ثبت می‌شد. معلومم نشد این موضوع مربوط به تجربه انباشته تشییع‌های پیشین است که اینجا خودش را نشان می‌دهد یا واقعاً موضوع تقاص گرفتن از ترامپ اینجا پررنگ‌تر است.

نکته جالب آنکه هرچند شهادت سیّدعلی خامنه‌ای ظاهرا به دست دولت عبری رقم خورده اما ایرانیان متهم ردیف اول و آمر و عامل را ترامپ و آمریکا می‌دانند و آنقدر که شکستن گردن و کمر متهم ردیف اول توی شعارها و پلاکاردها و تابلوها غلیظ است در مورد متهم ردیف دوم(نتانیاهو) غلیظ نیست. این نه به آن معناست که ایرانیان نتانیاهو را نادیده گرفته‌اند بلکه بدان معناست که اصل را آمریکا گرفته و اسرائیل را فرع ماجرا می‌دانند هرچند عاملیت ظاهری ماجرا به دست صهیونیست‌ها صورت گرفته باشد. ایرانیان دشمن و شیطان اصلی را گم نکرده‌ و او را از یاد نبرده‌اند. توی این وضعیت باید حق داد به آن زن مشهدی که تابلوی دست‌نویس توی دستش حاکی از آن بود که به زبان عامیانه، دادن اورانیوم به این موجود را یک امر محال توصیف کرده است. نه اینکه اورانیوم برای او اصالت داشته باشد؛ نه! تسلیم نشدن در برابر آمریکا و دشمن اصلی برای او اصالت داشت.

از این جهت مراسم تشییع برای مشهدی‌ها هم به مانند تشییع تهران و قم یک مراسم خاکسپاری نبوده و نیست. آیینی است برای تجدید عهد برای ماندن در مسیری که رهبر شهید در آن مسیر خونش بر زمین ریخته شد. به همین جهت هم است که در این آیین که به ظاهر تشییع یک فرد رفته از دنیاست اما در عین اندوه و عم، حماسه و شور هم موج می‌زند. از این جهت آنقدر حماسی است که کسی اگر نداند تصور می‌کند این مراسم هم چیزی از جنس همین گردهمایی‌های حماسی شبانه مردم است که پس از جنگ برگزار می‌شود. عین این مطلب را یکی از عکاس‌های رده اول مملکت هم چند روز قبل می‌گفت. اینکه از دید ملاحظات زیبایی‌شناسی عکاسی المان‌ها و نمادها و کنش‌هایی که در مصلی و تشییع تهران دیده همان‌هایی بوده که در این صد و چند روزی در تجمعات دیده بوده.

رد پای حماسه روز قبل عراقی‌ها در استقبال باشکوه از رهبر شهید ایران را در تشییع مشهد دیده می‌شود. مجریان و مداحان مراسم به دفعات به این اظهار لطف و محبت اشاره کردند. لابلای گپ و گفت‌های مردم هم رد این حماسه دیده می‌شد.

در تشییع مشهد باب یک شعار با مسمای جدید هم باز شد: «این گل پر پر از کجا آمده؛ از سفر کرب و بلا آمده!» مردم شعار می‌دهند؛ بعضی بر سر می‌زنند؛ بعضی دیگر بر سینه و بعضی هم خیره شده‌اند به جایی و مشخص است که جسم‌شان اینجاست و ذهن‌شان جایی دیگر. تشییع مشهد یک ویژگی دیگر هم دارد. چهره‌های آفتاب‌سوخته اینجا بیشتر است. دست‌هایی که از شدت زحمت و کار پوست زبرتری دارند اینجا بیشتر به چشم می‌آیند و صورت‌های استخوانی که داد می‌زند از روستاهای دور و نزدیک خودشان را رسانده‌اند به خیابان امام رضای(ع) مشهد.

این شرق‌نشینان نجیب و صبور و بساز، حالا خامنه‌ای شهید را در میان گرفته‌اند و به او خوشامد می‌گویند و بر قاتلانش لعنت‌ می‌فرستند و طولانی از حرم مطهر تا میدان ۱۵ خرداد و حتی بالاتر از آن را پر کرده‌اند.

آخرالامر هم شدت تراکم مسئولان برگزاری مراسم را مجبور می‌کند که از میانه راه، خودروی حامل پیکر را تغییر مسیر دهند تا پیکر به‌گونه دیگری به مجموعه صحن متبرک رضوی منتقل شود. اگر قرار به عبور از آن جمعیت متراکم بود که دوش به دوش کنار یکدیگر فرو رفته و با چهره‌ای مصمم و خشمی مقدس به تشییع آمده‌اند حتماً مراسم به روز بعد هم کشیده می‌شد. چیزی که برخلاف توصیه رهبر شهید مبنی بر استحباب شدید تدفین در شب جمعه است.

حالا هم دست‌اندرکاران تلاش دارند تا ملاقات شهید عزیز ملت ایران با ذات اقدس الهی در چنین شبی صورت گیرد. اتفاقی که با شب شهادت حضرت سجاد علیه‌السلام هم همزمان می‌شود؛ معصومی که ریشه سادات رهبر شهید هم به ایشان باز می‌گردد؛ یا أَیَّتُهَا النَّفْسُ الْمُطْمَئِنَّةُ ارْجِعِی إِلى رَبِّکِ راضِیَةً مَرْضِیَّةً... .

غربت بس است...

Khamenei.ir — Thu, 09 Jul 2026 23:06:00 +0430

«صدای ایران»، روزنامه اینترنتی رسانه‌ی KHAMENEI.IR که از روزهای آغازین جنگ ۱۲ روزه رژیم صهیونی علیه ایران با مأموریتی که ذکر شد آغاز به کار کرد، حال و در روزهای جنگ تحمیلی سوم سعی دارد تا به‌صورت روزانه همراه ملّت ایران باشد. محورهای مهم و مرتبط را از لابه‌لای سیل اخبار و اطلاعات درست و نادرست بیرون کشیده، سره را از ناسره جدا کرده و وضعیت راهبردی جمهوری اسلامی ایران را آن‌گونه که هست روایت کند. «صدای ایران» صدای ملّت ایران خواهد بود و راوی ایستادگی و مقاومت آن‌ها.
این روزنامه اینترنتی هر شب حوالی ساعت ۲۲ در رسانه‌ی KHAMENEI.IR منتشر خواهد شد.

دریافت روزنامه اینترنتی «صدای ایران»؛ شماره سیصد و هشتاد و سه

سرمقاله

غربت بس است...

سحرگاه ۱۹ تیرماه پیکر مطهر رهبر عزیز مردم ایران پس از یک تشییع بی‌نظیر و تاریخی در مشهد مقدس و در پایان یک هفته مراسم‌های مختلف بدرقه، در حرم مطهر رضوی به خاک سپرده شد. صدای ایران به جای سرمقاله، غزل تازه‌منتشرشده‌ای از این رهبر شهید خطاب به حضرت امام رئوف علیه‌السلام را در اختیار خوانندگان میگذارد.

بسم الله الرّحمن الرّحیم
«در التجاء به صدرنشین سریر رضا حضرت علی بن موسی الرضا علیه السلام»

فارغ مرا ز رهگذر صبح و شام کن
کار مرا به گردش چشمی تمام کن

بگشای صفحه‌ای دگر از دفتر جمال
بیتی فزون بر این غزل ناتمام کن

ای یادگار ساقی کوثر اباالحسن(ع)
گاهی نظر به جانب این تشنه‌کام کن

ای حکمران کشور دل با کرشمه‌ای
زیر و زبر قرار دل خاص و عام کن

بنمای ره به مُلک رضا، جان خسته را
مرغ رمیده را به شکر خنده رام کن

اینک هزار دست تمنّا گشوده بین
دست کرم گشاده به رسم کرام کن

دارالشّفای آتش و آب است این سرای
سوز دل مرا به نمی التیام کن

دیری است زاشیانه جدا مانده‌ای «امین»
غربت بس است رو سوی آن کوی و بام کن

دانم که مستمند و تهیدست و بی‌کسی
از بارگاه فیض رضا(ع) توشه وام کن

و آنجا که آمد و شد خیل ملائک است
کنجی گزین و تا به قیامت مُقام کن

سیدعلی خامنه‌ای

بدرقه‌های سرخ

Khamenei.ir — Thu, 09 Jul 2026 21:58:00 +0430

«یاد شهدا زنده است و باید هم این بقای نام و یاد شهدا را ما به صورت یک امر مهم دنبال کنیم. چون شهیدان حامل بشارتند: وَ یَستَبشِرونَ بِالَّذینَ لَم یَلحَقوا بِهِم مِن خَلفِهِم اَلّا خَوفٌ عَلَیهِم وَ لا هُم یَحزَنون. شهیدان به ما می‌گویند شما خوف و حزن نداشته باشید. دلسردی و نومیدی نداشته باشید. نعمت الهی را، لطف الهی را، برکات الهی را در مقابل چشم ما نگه می‌دارند و این آن چیزی است که ما امروز به آن احتیاج داریم.»۱۳۹۵/۰۷/۰۵
آنچه خواندید بخشی از بیانات رهبر شهید انقلاب در دیدار با اعضای ستادهای برگزاری کنگره شهدای استان‌های کهگیلویه و بویراحمد و خراسان شمالی در سال ۱۳۹۵ بود. آیین تشییع شهدا در جمهوری اسلامی ایران، همواره کارکردی فراتر از یک مراسم سوگواری صرف داشته و به بستری برای بازتولید حافظه جمعی، تبیین آرمان‌ها و تجلیل از فرهنگ ایثار تبدیل شده است. حضور مستمر آیت‌الله خامنه‌ای، چه در دوران ریاست‌جمهوری و چه در دوران رهبری، در این مراسم‌ها، یک اقدام نمادین و معنادار است. این حضورها صرفاً یک تکرار تشریفاتی نیست، بلکه هر یک به فراخور زمانه و شخصیت شهید، بُعدی خاص از مفهوم «شهادت» را برجسته می‌سازد.
در آستانه ایام تشییع رهبر شهید انقلاب، بخش «درس و عبرت تاریخ» رسانه KHAMENEI.IR به بازخوانی این حضورهای تاریخی پرداخته است تا تجلی عینی مفهوم شهادت را در منظومه فکری ایشان به تصویر بکشد.

شهادت در طبس: نماد تقابل با استکبار
یکی از نخستین نمونه از این حضورها به سال‌های آغازین انقلاب اسلامی بازمی‌گردد، هنگامی که کشور هنوز با تهدید مستقیم دخالت نظامی بیگانه دست‌وپنجه نرم می‌کرد. شهید محمد منتظرقائم، فرمانده سپاه پاسداران یزد، در ۵ اردیبهشت ۱۳۵۹ و در جریان بمباران بالگردهای به‌جامانده آمریکا در صحرای طبس به شهادت رسید.

آیت‌الله خامنه‌ای در سال‌های بعد، در مراسم بزرگداشت این شهید، از جایگاه او چنین یاد کردند: «برای اینکه باز هم بیشتر نسبت به خون جوشیده این شهید عزیز عرض ارادتی به سهم خودم کرده باشم، این جمله را عرض کنم که شهادت این برادر در آن کویر سوزنده‌ای که مدفن کفار نظامی دشمن ما شد، یک معنای نمادین دارد؛ ما جز به بهای خون و جز با سرمایه شهادت و جانبازی نمی‌توانیم در برابر تجهیزات مخوف دشمن مقاومت کنیم... در همان میدانی که متجاوزان و دزدان آمریکایی در زیر تلی از خاکستر مدفون شدند، برادر شهید عزیز ما، محمد منتظرقائم، خونش ریخته شد و نمودی از شجاعت شد. ما به وجود چنین عناصر بزرگ و عزیز، چنین روح‌های فداکار و دل‌های آشنا با خدا افتخار می‌کنیم.»(۱)

شهادت دولت‌مردان: الگوی خدمت و ساده‌زیستی
اگر شهادت منتظرقائم در طبس نماد مبارزه با دشمن بیرونی بود، انفجار دفتر نخست‌وزیری در هشتم شهریور ۱۳۶۰ و شهادت محمدعلی رجایی و محمدجواد باهنر، نگاه‌ها را به درون و به الگوی شخصیتی مسئولان نظام معطوف کرد. این حادثه برای آیت‌الله خامنه‌ای رضوان‌الله‌علیه که خود به‌تازگی از یک ترور جان سالم به در برده بود، «شاید تلخ‌ترین حادثه‌ای» بود که تا آن روز تجربه کرده بود.

ایشان بعدها عمق تأثر شخصی و اراده انقلابی خود در آن روز را این‌گونه روایت می‌کند: «دو دوست عزیز و قدیمی، دو انقلابی، دو عنصر طراز اول جمهوری اسلامی را از دست داده بودیم و من شدیداً احساس خسارت، ضایعه و غم می‌کردم [...] فردا صبح زود با این‌که خیلی بی‌حال بودم [...] آمدم برای تشییع جنازه [...] با این‌که اطبا همه من را منع می‌کردند، دیدم طاقت نمی‌آورم که در مراسم شرکت نکنم. آمدم آن‌جا روی ایوان جلوی مجلس و یک سخنرانی‌ای هم با کمال هیجان کردم.» ۱۳۶۱/۰۵/۲۶

آن سخنرانی پرشور که در اوج تأثر و هیجان ایراد شد، تعریفی ماندگار از یک کارگزار تراز انقلاب ارائه داد. آیت‌الله خامنه‌ای رضوان‌الله‌علیه در مراسم تشییع، ارزش رجایی و باهنر را نه در جایگاه سیاسی، بلکه در منش و هویت اصیل‌شان جستجو کرد و آنان را این‌گونه به تاریخ معرفی نمود: «این رجایی مگر که بود که با قاطعیت و با صراحت و با پایبندی‌اش به مکتب، قدرت‌ها و قطب‌های بزرگ جهانی را خسته کرده و به‌زانو درآورد؟ او [...] یک معلم بود که با حقوق ناچیزی زندگی را می‌گذراند. انسان متواضعی بود که هیچ ادعایی نداشت. باهنر هم طلبه زحمت‌کشیده و سخت‌کوش و مقاوم و با ایمانی بود که عمر خود را در راه اعتلای اسلام گذراند.»(۲)

این سخنان نشان می‌دهد که از نگاه آیت‌الله خامنه‌ای رضوان‌الله‌علیه، ارزش اصلی این دو شهید نه در مسئولیت سیاسی‌شان، بلکه در سبک زندگی، ساده‌زیستی و اخلاصشان بود؛ معیاری که در ادامه، در توصیف بسیاری از شهدای دیگر نیز مطرح می‌شود.

سید شهیدان اهل قلم: شهادت در سنگر فرهنگ
مفهوم جهاد و شهادت به‌تدریج از عرصه نظامی و سیاسی فراتر رفت. یک دهه بعد، شهادت سید مرتضی آوینی نشان داد که سنگر فرهنگ نیز میدانی برای نثار جان است. این رخداد از معدود مواردی است که حضرت آیت‌الله خامنه‌ای رضوان‌الله‌علیه درباره آن، علاوه بر پیام رسمی، در سال‌های بعد نیز بارها به شخصیت و نقش فرهنگی شهید بازگشتند.

حضرت آیت‌الله خامنه‌ای رضوان‌الله‌علیه که در مراسم تجلیل از پیکر شهید آوینی شرکت کردند، همواره نگاهی ویژه به شخصیت او داشتند. در نگاه ایشان، آوینی صرفاً یک مستندساز یا نویسنده نبود؛ او هنرمندی بود که هنر را از سطح تکنیک، به مرتبه‌ای از تعهد و حقیقت‌جویی رساند. ۱۳۷۲/۰۱/۲۲

رهبر شهید انقلاب علاوه بر شرکت در مراسم تشییع این شهید در صفحه‌ی اول قرآنی که آن را به خانواده‌ی شهید آوینی هدیه کردند، این عبارت را به دست‌خط خود نوشتند: «به یاد شهید عزیز، سید شهیدان اهل قلم، آقای سیدمرتضی آوینی که یادش غالباً با من است این قرآن به خانواده گرامی‌اش اهدا می‌گردد.» ۱۴۰۴/۰۱/۱۸

اندوه فرمانده کل قوا
نمونه بعدی، اندوه رهبر شهید انقلاب را نه در قامت سخنرانی یا مرثیه، بلکه در جایگاه فرمانده کل قوا به نمایش می‌گذارد. منصور ستاری، فرمانده نیروی هوایی ارتش، در ۱۵ دی ۱۳۷۳ در سانحه سقوط یک فروند هواپیمای ترابری نظامی جت‌استار (JetStar)، به همراه جمعی از فرماندهان ارشد نیروی هوایی، به شهادت رسید. این هواپیما پس از بازگشت از مأموریت بازدید از پروژه‌های نظامی در جنوب کشور، هنگام نزدیک‌شدن به فرودگاه اصفهان دچار سانحه شد و سقوط کرد.

حضرت آیت‌الله خامنه‌ای رضوان‌الله‌علیه، در مقام فرمانده کل قوا، از فقدان فرمانده نیروی هوایی و شماری دیگر از مقامات بلندپایه این نیرو عمیقاً متأسف و اندوهگین بودند. ایشان در مراسم تشییع پیکرهای شهدای این سانحه شرکت کردند و یاد مجاهدت‌ها و فداکاری‌های بزرگ آنان را در صحنه‌های دفاع از حق در برابر باطل گرامی داشتند. ۱۳۷۳/۱۰/۱۸

صیاد دل‌ها: شهادت، پاداش یک عمر مجاهدت
شهادت صیاد شیرازی در روایت رهبر انقلاب، نقطه‌ی اوج یک مسیر طولانی مجاهدت تلقی می‌شود. پس از ترور سپهبد علی صیاد شیرازی در ۲۱ فروردین ۱۳۷۸، حضرت آیت‌الله خامنه‌ای رضوان‌الله‌علیه با حضور در مراسم تشییع، نماز میت را بر پیکر وی اقامه کردند.

در مراسم تشییع سخنرانی عمومی انجام نشد، اما در بیانات مربوط به مراسم اعطای درجه شهید علی صیاد شیرازی به فرزند این شهید، حضرت آیت‌الله خامنه‌ای رضوان‌الله‌علیه نگاهی خطی به زندگی او ارائه دادند؛ نگاهی که در آن شهادت نتیجه طبیعی یک زیست طولانی در مسیر مجاهدت است، نه یک حادثه تصادفی. در این چارچوب، ارزش فرد در طول زندگی‌اش به نقطه‌ای می‌رسد که شهادت به‌عنوان «پاداش معنوی» تعریف می‌شود: «شهید عزیز ما، امیر سپهبد علی صیاد شیرازی، حقیقتاً یکی از برجسته‌ترین چهره‌های نظامی و انقلابی کشور بود. اخلاص، ایمان، شجاعت، ابتکار و روحیه جهادی او، از وی شخصیتی ساخته بود که فقدانش برای نیروهای مسلح و ملت ایران سنگین بود. [...] درجه‌ی شهادت حقّاً و انصافاً زیبنده‌ی «صیاد» بود. بزرگ‌ترین اجر برای مردی که همه‌ی جوانی و مدّت طولانیِ بعد از انقلاب تا امروز را در خدمت اسلام و در راه مجاهدت، با صفا و اخلاص و فداکاری و بدون هیچ توقّع و زیاده‌طلبی سپری کرده بود، همین شهادت بود.» ۱۳۷۸/۰۱/۲۴

آرزوی شهادت در واپسین دیدار
نگاه به شهادت به عنوان یک نقطه اوج مطلوب، در روایت مربوط به سردار احمد کاظمی، بُعدی معنوی و شخصی‌تر به خود گرفت. در ۱۹ دی ۱۳۸۴، جمعی از فرماندهان سپاه پاسداران، از جمله سردار احمد کاظمی، در سانحه سقوط هواپیما به شهادت رسیدند. حضرت آیت‌الله خامنه‌ای رضوان‌الله‌علیه در مراسم تشییع آنان حضور یافتند و نماز میت را اقامه کردند.

رهبر شهید انقلاب چند سال بعد در دیدار فرماندهان سپاه، خاطره آخرین دیدار خود با شهید کاظمی را چنین بیان کردند:
«دو هفته پیش از شهادت، آمد پیش من و گفت: دعا کنید روسفید بشوم؛ دعا کنید شهید بشوم...» ۱۳۸۴/۱۰/۲۱

خانواده شهدا
شهادت حسن تهرانی مقدم، پدر موشکی ایران، در سال ۹۰ بُعد جدیدی را آشکار ساخت. در ۲۳ آبان ۱۳۹۰، حضرت آیت‌الله خامنه‌ای در مراسم تشییع پیکر شهید حسن طهرانی‌مقدم حضور یافتند. در این مراسم سخنرانی عمومی ایراد نشد؛ اما ایشان با حضور در منزل شهید، با خانواده‌اش دیدار و گفتگو کردند و نکته‌ای را برجسته ساختند که در روایت‌های پیشین کمتر بدان پرداخته شده بود: نقش خانواده در کنار شهید.

ایشان با اشاره به همت والا و تلاش‌های خالصانه حسن طهرانی‌مقدم خاطرنشان کردند: «خانواده‌های این عناصر فعال، در اجر و ثواب آن‌ها سهیم‌اند.» حضرت آیت‌الله خامنه‌ای رضوان‌الله‌علیه صبر خانواده‌های شهدا را ذخیره‌ای ارزشمند برای آخرت دانستند و تأکید کردند کشور و انقلاب همچنان در مسیر خواست و اراده شهدا به پیشرفت و حرکت پویای خود ادامه خواهد داد. ۱۳۹۰/۰۹/۰۱

شهادت به مثابه پدیده‌ای اجتماعی
در حالی که بسیاری از شهدای پیشین، شخصیت‌های شناخته‌شده‌ای بودند، شهادت محسن حججی، رزمنده جوان مدافع حرم، نشان داد که چگونه جان‌فشانی یک فرد گمنام می‌تواند به یک پدیده اجتماعی فراگیر تبدیل شود.

پس از بازگشت پیکر این شهید به کشور، حضرت آیت‌الله خامنه‌ای رضوان‌الله‌علیه پیش از آغاز مراسم رسمی تشییع، در مسجد امام حسین علیه‌السلام تهران بر پیکر وی حاضر شدند، فاتحه قرائت کردند و دقایقی با خانواده شهید به گفتگو پرداختند.

چند روز بعد، در دیدار رسمی خانواده شهید حججی با رهبر انقلاب، ایشان این شهید را نه به‌عنوان شهیدی برتر از دیگران، بلکه به‌عنوان نماینده و سخنگوی همه شهدای مظلوم توصیف کردند: «امروز نام حججی یک نام برجسته و ممتاز و درخشانی در سرتاسر کشور شده، این به برکت مجاهدت جوان شما و شهادت مظلومانه‌ی او است. البتّه شهدای ما همه‌شان عزیزند و همه‌شان مظلومند. غیر از محسن شما -محسن ما- شهدای دیگری هم هستند که آن‌ها هم به همین ترتیب به شهادت رسیدند. شهدایی داریم که از این قبیل هستند؛ درجات همه‌ی آن‌ها عالی است، همه‌ی آن‌ها پیش خدای متعال عزیزند. منتها همچنان‌که وقتی یک جماعتی، یک جمعی، یک جایی هستند، یک نفر از این‌ها به‌عنوان نماینده حرف می‌زند و سخنگوی آن‌ها می‌شود، این شهید محسن نماینده‌ی همه‌ی این شهدای مظلوم شد؛ در واقع، سخنگوی این‌ها شد. خدای متعال این شهید را عزیز کرد، بزرگ کرد.»۱۳۹۶/۰۷/۱۱

ایشان همچنین حضور گسترده مردم در آیین تشییع شهید حججی را نشانه‌ی زنده‌بودن فرهنگ شهادت در جامعه ایران دانستند و تأکید کردند که این شهید توانست با رفتار و نحوه‌ی شهادت خود، پیام ایثار و مقاومت را به افکار عمومی منتقل کند. شهادت محسن حججی، از رزمندگان مدافع حرم، در مرداد ۱۳۹۶ بازتاب گسترده‌ای در جامعه ایران داشت.

سردار بی‌مرز: شهادت در مقیاس فراملی
اگر بازتاب اجتماعی شهادت شهید حججی در سطح ملّی برجسته بود، شهادت سپهبد قاسم سلیمانی در ۱۳ دی ۱۳۹۸ بازتابی فراملّی و پایدار یافت که خود به موضوع اصلی سخنان رهبر شهید انقلاب بدل شد. حضرت آیت‌الله خامنه‌ای رضوان‌الله‌علیه در آیین وداع با پیکر شهدای این حادثه در تهران حضور یافتند و نماز میت را بر پیکر سپهبد سلیمانی، ابومهدی المهندس و دیگر شهدا اقامه کردند.

در این مراسم، ایشان به دلیل اقامه نماز و شرایط خاص مراسم، سخنرانی مفصلی ایراد نکردند؛ اما با حضور در منزل این شهید فرمودند: «خدا را شاکریم که اجر دنیوی شهید سلیمانی را جلوی چشم ما هر روز دارد به این شخص بزرگ و به این شخصیّت برجسته اهدا می‌کند. آنچه شما ملاحظه می‌کنید، این بسط و نشر اسم و یاد ایشان، اجر دنیایی این بزرگوار است؛ اجر اخروی را اصلاً ماها تصوّرش را نمی‌توانیم بکنیم و نمی‌توانیم بفهمیم که چیست؛ این اجر دنیایی است. من تصوّر می‌کنم از روزی که ایشان شهید شده تا امروز، اسم شهید سلیمانی و یاد شهید سلیمانی و خصوصیّاتی از شهید سلیمانی، چندین برابرِ زمانِ حیاتش در بین مردم دارد منتشر می‌شود. این همان حرفی است که یک وقتی کسی گفته بود که «شهید سلیمانی» از «قاسم سلیمانی» برای ما خطرناک‌تر است!» ۱۴۰۰/۱۰/۱۱

این تعبیر، به قدرت بسیج‌کنندگی و الهام‌بخشی شهادت در سطحی فراتر از مرزهای ملّی اشاره داشت. ایشان همچنین بر پرهیز از تقلیل شخصیت سلیمانی به یک فرمانده نظامی تأکید کردند و او را الگویی چندوجهی از اخلاص، شجاعت و مردم‌داری دانستند.

شهید خدمت: بازتعریف شهادت در عرصه مدیریت
از میدان‌های نبرد فرامرزی، مفهوم شهادت با درگذشت رئیس‌جمهور سید ابراهیم رئیسی و همراهانش، بار دیگر به عرصه مدیریت داخلی بازگشت و اصطلاح «شهید خدمت» را برجسته ساخت. حادثه سقوط بالگرد حامل آیت‌الله سید ابراهیم رئیسی، رئیس‌جمهور جمهوری اسلامی ایران و همراهانش در ۳۰ اردیبهشت ۱۴۰۳ رخ داد. پس از تأیید شهادت رئیس‌جمهور و همراهان وی، آیین‌های وداع و تشییع در شهرهای مختلف برگزار شد.

در دوم خرداد ۱۴۰۳، مراسم رسمی تشییع پیکر رئیس‌جمهور شهید و دیگر شهدای خدمت در دانشگاه تهران و سپس در خیابان‌های منتهی به میدان آزادی برگزار شد. حضرت آیت‌الله خامنه‌ای رضوان‌الله‌علیه در این مراسم حضور یافتند و بر پیکر شهید سید ابراهیم رئیسی، حسین امیرعبداللهیان، محمدعلی آل‌هاشم، مالک رحمتی و دیگر همراهان نماز اقامه کردند. این مراسم با حضور گسترده مردم و مسئولان داخلی و خارجی برگزار شد.

در شامگاه همان روز، حضرت آیت‌الله خامنه‌ای رضوان‌الله‌علیه با حضور در منزل شهید رئیسی، با خانواده ایشان دیدار کردند. ایشان ضمن تسلیت به خانواده رئیس‌جمهور شهید، فقدان وی را «خسارتی سنگین و غیرقابل جبران» توصیف کردند و در ادامه بر تداوم اثرگذاری شهید پس از شهادتش تأکید کردند: «آقای رئیسی بعد از حیاتشان هم خدمات ارزنده‌ای به کشور کردند.»

رهبر شهید انقلاب همچنین به اظهار لطف، محبت و ارادت مردم پس از وقوع حادثه در شهرهای مختلف اشاره کرده و افزودند: «این اجتماعات که با دعا و روضه برای سلامتی رئیس‌جمهور همراه بود، نشان‌دهنده‌ی دلبستگی مردم به انقلاب و شعارهای انقلاب اسلامی است.»

ایشان با بیان اینکه شهید رئیسی مظهر شعارهای انقلاب اسلامی بود، گفتند حرف‌های اصلی انقلاب از زبان رئیس‌جمهور خارج می‌شد و ایشان این شعارها را شعارهای خود قرار داده بود. ۱۴۰۳/۰۳/۰۲

جایگاه ویژه شهادت
حضور حضرت آیت‌الله خامنه‌ای رضوان‌الله‌علیه در آیین‌های تشییع شهدا، در طول بیش از چهار دهه، نشان‌دهنده جایگاه ویژه فرهنگ ایثار و شهادت در منظومه فکری ایشان بود. این حضورها، همراه با پیام‌ها، دیدارها و بیانات پس از شهادت، بیانگر آن است که از نگاه ایشان، شهدا سرمایه‌های معنوی و الگوهای ماندگار جامعه اسلامی هستند و آیین‌های تشییع نیز فرصتی برای زنده نگه داشتن آرمان‌های انقلاب، تکریم مجاهدت شهیدان و تقویت پیوند مردم با فرهنگ مقاومت به شمار می‌رود.

(۱ خبرگزاری دفاع مقدس (۱۳۹۶). «نگاهی گذرا به زندگی سردار شهید محمد منتظرقائم»، دفاع‌پرس، ۶ اردیبهشت ۱۳۹۶، https://dnws.ir/۰۰۰zZm، کد خبر: ۲۳۶۷۰۲.

(۲ جمهوری اسلامی، ۱۰ شهریور ۱۳۶۰، ص۱۲.

ذوب شدن مرزها زیر آفتاب چهل درجه‌ی نجف

Khamenei.ir — Thu, 09 Jul 2026 11:03:00 +0430

ساعت حوالی ۹ صبح چهارشنبه ۱۷ تیرماه است. خودروی حامل پیکر رهبر شهید در حال نزدیک شدن به پل ثورة العشرین است که پیامک خبری یکی از خبرگزاری‌های داخلی می‌آید: بیش از ۸۰ نقطه از تاسیسات امریکایی‌ها هدف حملات ایران قرار گرفته‌اند. چقدر وقتی همه چیز در یک نقطه به هم می‌رسد معنادار می‌شوند. آن جماعتی که طول بیش از ۲ هزار متر پل‌های روگذر و زیرگذر ثورة العشرین را پر کرده و شعار «کلا کلا امریکا» و «کلا کلا اسرائیل» می‌دهند احتمالا در آن لحظه اطلاع نداشتند که نیروهای ایران در خلیج فارس و تنگه هرمز پنجه در پنجه‌ی نیروهای امریکایی انداخته‌اند.

آنها از سر فطرت پاک و آزاده‌شان دنبال عباراتی بودند که نسبتی با پیکر مطهر مهمان‌شان داشته باشد. با این حال در همان زمان که پیکر «سید خامنئی» زیر ثورة العشرین در حال تشییع بود، مبارزه ادامه داشت و سربازانش مشغول به هم ریختن طرح‌های اسرائیلی و امریکایی بودند. قصه فقط محدود به این نیست که عراقی‌ها به سبب بیش از یک دهه اشغال توسط امریکای اجنبی دل خوشی از یانکی‌ها ندارند. قصه این است؛ آنها هم مثل ایرانی‌ها و مثل خیلی دیگر از ممالک دنیا زخم‌خورده‌ی اجنبیِ چشم‌آبی بوده و هستند. نمونه‌اش همین نامی که برای این نقطه از نجف انتخاب کرده‌اند؛ ثورة العشرین!

دقیقش به ۱۰۵ سال قبل مربوط می‌شود. زمانی که مردم عراق علیه انگلیسی‌های اشغالگر انقلاب کردند. یکی از کانون‌های انقلاب، نجف بود. انقلاب آن سال‌، هرچند در نهایت با دخالت ارتش بریتانیا سرکوب شد اما برای عراقی‌ها به‌عنوان نقطه‌ای مهم در تاریخ‌شان باقی ماند. نقطه‌ای که یادشان بیندازد چطور علیه اجنبی شوریدند. نفس این حرکتِ ولو به نتیجه نرسیده برایشان آنقدر مقدس بود که اسم آن را روی نمادها و مکان‌ها و ابنیه بگذارند. حرکتی که نشان می‌داد این‌طور هم نیست که یکی از آن سوی دنیا بیاید و بعد از جنگ جهانی اول، تکه‌پاره‌های عربی امپراطوری عثمانی را به دندان بگیرد و اهالی بین‌النهرینِ آن روز و عراق امروز چیزی نگویند. اسم آن انقلاب را گذاشتند «ثورة العشرین».

حالا ۱۰۵ سال بعد از ثورة العشرین ما زیر پلی به همین نام هستیم. ما، تعدادی ایرانی رسانه‌چی که برای پوشش مراسم تشییع به عراق آمده‌ایم و داریم پیکر حضرت آیت‌الله العظمی سیدعلی خامنه‌ای را تا حرم حضرت امیرالمومنین علیه‌السلام بدرقه می‌کنیم. البته با یک تفاوت مهم؛ نه عراقِ امروز عراق ۱۰۵ سال قبل است و نه ایران امروز ایران ۱۰۵ سال قبل! عراق ۱۰۵ سال قبل اگر به دست ارتش بریتانیایی سرکوب می‌شد، عراق امروز اما امریکا را از کشور خود بیرون کرده و به آنها زخم می‌زند. ایران ۱۰۵ سال قبل اگر آزمایشگاه طرح کودتایی انگلیسی و بر کشیدن رضاخان بود، ایران امروز اما چوب لای چرخ دکان و دستگاه استعمار و امریکا و اسرائیل است. حالا ایران امروز و عراق امروز در تشییع به تعبیر عراقی‌ها سید خامنئی در زیر پل ثورة العشرین به هم رسیده‌اند، آن هم درست در میان معرکه‌ی درگیری با امریکایی‌ها.

برای همین چیزها زمانی که کاروان حامل پیکر شهید خامنه‌ای به زیر پل رسید یکی از نمادین‌ترین تصاویر این سال‌ها برایم خلق شد. تلاقی دو ملت هم‌سرنوشت که زبان مشترکی هم ندارند اما همدیگر را خوب می‌فهمند. اگر پلاکاردها و پرچم‌ها را در چنین مراسم‌هایی نوک کوه یخ گروه‌ها و جریان‌های مختلف بدانیم پس به قدر تنوع این پلاکاردها و پرچم‌ها، با تنوع گروهی و جریانی روبروییم. در تشییع نجف - درست برخلاف تشییع تهران و قم که با پرچم و پلاکاردهای غالبا قرمز و طالب انتقام روبرو بودیم – با دریایی از پرچم‌ها با رنگ‌ها، طرح‌ها و نوشته‌های متعدد روبروییم؛ از پرچم‌های گروه‌های مقاومت مانند کتائب حزب‌الله و کتائب سیدالشهدا و نجباء گرفته تا حشدالشعبی و پرچم عراق و حتی عشیره‌ها و قبائل مختلف.

این حد از تنوع و تکثر نشان‌دهنده‌ی تکثر جریانی فقط در نجف شیعی است. چیزی که در نگاه اول هر مشاهده‌گر بیرونی را گیج می‌کند، به خصوص اگر به مانند نگارنده‌ی این سطور در ارتفاع هم قرار گرفته و دریای این جمعیت متنوع را از بالا مشاهده کند. پاسخ این گیجی و سردرگمی اما با حضور و در ادامه هم عبور کاروان حامل پیکر شهید خامنه‌ای حل می‌شود. گویی یک مغناطیس، همه این براده‌های فلزی ظاهرا ناهمگون را حول یک قطب و مرکز نظم بدهد. آبرو و اعتبار خامنه‌ای شهید به سبب دو چیز است: نسبتی که او با اصل تشیع و مقام مرجعیت دینی و شیعی دارد و دیگری هم ظلم‌ستیزی و آزادی‌خواهی که جملگی در مفهوم فرهنگ عاشورایی و علوی قابل جمعند. همانی که در خاندان حکیم و صدر و زعیم عالیقدر آیت‌الله سیستانی هم می‌بینیم.

بی‌جهت هم نیست که این مردم، این میزبانان کریم آیین جهانی اربعین، فرم و اجرای همان مناسک اربعینی را به خدمت آیین تشییع سیدعلی خامنه‌ای هم در آورده‌اند. لگن‌های مملو از یخ که آب نوشیدنی عزاداران را فراهم می‌کنند و مواکب نهادی و شخصی و عشایری که دیگ‌های غذا را بار گذاشته‌اند و چادرهایی که نصب شده‌اند تا زیر آفتاب تیز و تند تیرماه نجف، مایه‌ی دمی آسایش برای سوگواران رهبر شهید ایران باشند. همان شبکه‌ی انسانی و پشتیبانی و لجستیک که پدیده‌ی میلیونی اربعین را ساماندهی می‌‌کند، حالا به خدمت آیین تشییع آمده است. شبکه‌ای که اگر یک نفر در پدیده‌ی راهپیمایی اربعین تجربه‌اش کرده باشد متوجه می‌‌شود که مرز و ثغور و حدودی ندارد. همه در آن مقدسند چون زائر حسین‌ علیه‌السلام هستند.

نتیجه‌ی این تاملات یعنی مفهومی فراتر از ملیت و حتی زبان، این همه پرچم رنگارنگ جریانی و گروهی و طایفه‌ای متنوع را می‌تواند زیر خودش جمع کند، جهت بدهد، به حرکت وادارشان کند و حتی کاسه و کوزه‌ی استعمار را به هم بریزد و طرح‌های استعماری و امریکایی و اسرائیلی را نقش بر آب کند. چنانکه انتفاضه‌ی شعبانیه این چنین بود و فتوای حضرت آیت‌الله سیستانی علیه تکفیری‌های دست‌پرورده‌ی امریکا هم از همین سنخ. و کیست که نداند حشدالشعبی ثمره‌ی مبارک آن فتوا و تلاش مجاهدینی مانند قاسم سلیمانی و ابومهدی المهندس و حمایت جمهوری اسلامی ایران بود. حالا و با این اوصاف تلاقی رسیدن کاروان حامل پیکر رهبر شهید به زیر پل ثورة العشرین و درگیری نیروهای سپاه پاسداران با امریکایی‌های در خلیج فارس و تنگه‌ی هرمز و شعارهای انبوه جمعیتی که روی یال‌های مختلف پل ایستاده و در گرمای چهل و چند درجه‌ی نجف شعار علیه امریکا و اسرائیل شعار می‌دهند این قاب را معنادارتر می‌کند.

حالا در این چشم‌انداز دیگر عجیب نخواهد بود که ببینیم جوان عراقی پرچم ایران را به دست گرفته و تصویر رهبر شهید ایران و نوه‌ی ۱۴ ماهه‌ی او را به گردن آویخته. یا زنان عراقی که در آن حرارت و گرما معلوم نیست سبدهای گل رز قرمز و سفید با طراوت را از کجا گیر آورده‌اند و با زحمت به طرف کاروان خودرویی حامل پیکر می‌کِشند تا مهمان شهیدشان را با گل‌هایی تازه و با طراوت گلباران کنند. صدام را باید از گور بیرون آورد تا این صحنه‌ها را ببیند. جمعیتی که خودروی حامل پیکر را در میان گرفته‌اند، چنان موج می‌زند و به خودرو فشار وارد می‌کند که تریلی یک‌دست سیاه‌پوش، چند بار از کمر می‌شکند و این ظن را برای ایرانیان حاضر در مراسم ایجاد می‌کند که شاید مجریان کاروان به مانند تهران قصد ناتمام گذاشتن مسیر را دارند و چه ظن باطلی!

این مختصات و طول و عرض محبت عزاداران بود که بر قوه‌ و زور تریلری چربید که بار سنگین امانت مردم ایران را بر دوش داشت.

کاروان خودرویی با توده‌ی متراکم اطراف به زحمت به پیش می‌رود؛ انگاری که سانتی‌متر به سانتی‌متر. دو نفر از نیروهای حشدالشعبی هم روی سپر جلویش ایستاده‌اند تا کسی از جمعیت زیر چرخ خودرو نرود.

پیش از مراسم نیروهای حشدالشعبی بخشی از عرض مسیر را با طناب از مبدأ تا مقصد در نزدیکی حرم حضرت امیرالمومنین علیه‌السلام جدا کرده و زنجیره‌ی نیروی انسانی‌شان هم در دو طرف طناب‌ها مستقر شده بودند تا به خیال خودشان مانع هجوم جمعیت شوند و راه عبور خودرو باز باشد. زور محبتی که کمر تریلر گردن کلفتی با آن قدرت اسب بخار را می‌شکند حتما مرزهای قراردادی نیروهای حشد را هم در خود حل می‌کند. حتی اگر این واقعیت را نادیده بگیریم که تعدادی از همان نیروهایی که قرار بود محافظ مسیر خودرو باشند، بوی گل‌شان چنان مست کرد که دامن‌شان از دست برفت و خود نیز در مغناطیس کاروان سیدالشهدای ایران حل شدند. درست مانند همان کارگر خدمات پاکبان با لباس نارنجی‌اش که ماموریت پاکیزگی مسیر را به او سپرده بودند اما در پیشاپیش رهبر شهید همراه با نوای مداحی که می‌خواند بر سر و صورتش می‌زد و حتی معلوم نبود جاروی پاکبانی‌اش را کجای نجف رها کرده.

نجف قیام کرده و برخاسته است؛ کما اینکه پیش از این هم قم و تهران قیام کرده و برخاسته بودند و پیش از قم و تهران هم همه‌ی مردم ایران قیام کرده بودند. روی پل ثورة العشرین و در دریای پرچم‌های رنگارنگ و پلاکاردهایی با نوشته‌های متعدد و عَلَم‌ عشیره‌ها و قبائل مختلف، اما یک پرچم از همه بلندتر و در اهتزازتر بود؛ پرچمی که با الهام از قیام سرخ حسین علیه‌السلام و انگیزه‌ی الهی او طراحی شده. نمودش در این آیین یک مشت گره کرده است و به هر کسی که آن پرچم را از دور می‌بیند به استناد وحی منزل خداوند در کتاب محکم یادآوری می‌کند: قوموا لله... باید برخاست!

یا لثارات الحسین علیه‌السلام

Khamenei.ir — Wed, 08 Jul 2026 23:40:00 +0430

«صدای ایران»، روزنامه اینترنتی رسانه‌ی KHAMENEI.IR که از روزهای آغازین جنگ ۱۲ روزه رژیم صهیونی علیه ایران با مأموریتی که ذکر شد آغاز به کار کرد، حال و در روزهای جنگ تحمیلی سوم سعی دارد تا به‌صورت روزانه همراه ملّت ایران باشد. محورهای مهم و مرتبط را از لابه‌لای سیل اخبار و اطلاعات درست و نادرست بیرون کشیده، سره را از ناسره جدا کرده و وضعیت راهبردی جمهوری اسلامی ایران را آن‌گونه که هست روایت کند. «صدای ایران» صدای ملّت ایران خواهد بود و راوی ایستادگی و مقاومت آن‌ها.
این روزنامه اینترنتی هر شب حوالی ساعت ۲۲ در رسانه‌ی KHAMENEI.IR منتشر خواهد شد.

دریافت روزنامه اینترنتی «صدای ایران»؛ شماره سیصد و هشتاد و دو

سرمقاله

یا لثارات الحسین علیه‌السلام

مرزها خیلی چیزها را از یکدیگر جدا می‌کنند، اما چیزهایی هم هستند که هیچ مرزی را توانِ جدا کردن آن‌ها از هم نیست. آنچه امروز در عراق رخ داد، شمه‌ای از این‌ها بود. نجف و کربلا زائر داشتند؛ زائری که آخرین بار حدود ۷۰ سال پیش به پابوس صحن و سرای مولای متقیان و سرور و سالار شیعیان آمده بود و اینک نه با پای خویش، که جسمِ غرقه در خونش بر دوش سیل خروشانی از اهل عراق، برای وداع، مهمان ایوان نجف و بین‌الحرمین می‌شد.

خونی که در محرم سال ۶۱ هجری در صحرای کربلا بر زمین ریخته شد، خون خدا بود و بی‌شمار پرچم‌های خون‌خواهی که امروز در تشییع پاسدار اسلام واقعی برافراشته شد، گویندگان لبیک به ندای «یا لثارات الحسین» هستند؛ چرا که قصه همان قصه است. اگر اباعبدالله الحسین در آن دوران حاضر به بیعت با یزید نشد، آیت‌الله خامنه‌ای رضوان‌الله‌علیه نیز در برابر یزید این زمانه سر خم نکرد و در برابر مستکبرانی که قصد بلعیدن ایران را دارند، ایستاد و چند روز پیش از شهادت فرمود: «ملّت ایران درس‌های اسلامی و شیعیِ خودش را خوب بلد است؛ می‌داند که چه‌کار کند. امام حسین (علیه السّلام) فرمود: مِثلی لا یُبایِعُ مِثلَ یَزید؛ کسی مثل من، با کسی مثل یزید بیعت نمی‌کند. ملّت ایران در واقع می‌گویند: ملّتی مثل ما، با این فرهنگ، با این سابقه، با این معارف عالی، با سردمدارانی مثل افراد فاسدی که امروز در آمریکا بر سر کارند، بیعت نخواهد کرد.»

آن فاسدِ کاخِ روسیاه‌نشین گمان می‌کرد با ترور چنین بزرگ‌مردی، ایران را می‌بلعد و پیروزی و افتخار نصیبش می‌شود و اینک خود را در برابر میلیون‌ها منتقمی می‌بیند که محدود به مرزهای ایران هم نیستند و نه تنها پیروز این میدان نشد، بلکه خون‌خواهان خامنه‌ای شهید تا آخرین روز عمر منحوسش همچون سایه او را تعقیب خواهند کرد.

یکی از اهداف اصلی حمله به ایران، در هم شکستن محور مقاومت بود، اما آنچه امروز در نجف و کربلا رقم خورد، نشان داد دشمن چقدر کوته‌فکر است. تشییع رهبر شهید انقلاب در عراق جلوه‌ای بارز، نه تنها از وحدت ساحات، بلکه از وحدت قلوب کسانی است که راه امام حسین علیه‌السلام را برگزیده‌اند. حماسه امروز عراق پیام‌هایی راهبردی دارد که دوست و دشمن آن را دریافت و درک خواهند کرد.

اگر یزید توانست بر امام حسین علیه‌السلام پیروز شود، آمریکا نیز خواهد توانست بر شهید خامنه‌ای رضوان‌الله‌علیه غلبه کند. کاروان تشییع رهبر انقلاب و خانواده شهید ایشان که از مصلای تهران آغاز شد و از قم به عراق رفت و در آخرین منزل به مشهد مقدس و جوار بارگاه ملکوتی امام رئوف خواهد رسید، سرآغاز بروز و نمود شکست و خواری دشمن است. این ملّت و امتِ مبعوث‌شده که به حق خود را میراث‌دار راه رهبر شهید انقلاب می‌دانند، پرچم مبارزه با استکبار را تا رسیدن به قله بر زمین نخواهند گذاشت و مشت گره‌کرده آقای شهید، همچون فانوس دریایی، کشتی مقاومت را در اقیانوس متلاطم منطقه و فراتر از آن هدایت خواهد کرد.

«هه‌لپه‌رکێ» مردم کردستان در عزای امام شهید

Khamenei.ir — Wed, 08 Jul 2026 06:34:00 +0430

در میان انبوه جمعیتی که از جایجای ایران خود را به تهران رسانده‌ بودند، لباس‌های محلی کردستان جلوهای ویژه داشت. مردانی با چوخه و کلاه کردی، زنانی با پیراهن‌های بلند و روسری‌های رنگارنگ، همه در کنار یکدیگر ایستاده‌ بودند تا با پیکر مطهر رهبر شهیدشان وداع کنند.

این حضور، یادآور آیین‌ها و رسومی است که در فرهنگ غنی کردستان ریشه دارد؛ آیین‌هایی که در آن، وداع با یک بزرگ، پدر یا رهبر، همیشه با شکوهی کم‌نظیر همراه بوده است. شاید برای بسیاری، تشییع باشکوه رهبر شهید، فقط یک رویداد سیاسی و اجتماعی باشد. اما اگر از دریچه فرهنگ کهن کردستان به آن بنگریم، ابعاد تازه‌ای از این حماسه آشکار می‌شود.

در باور مردم کردستان، عزاداری و سوگواری برای یک بزرگ، فقط یک مراسم نیست؛ «نماد وحدت و همبستگی» است. مراسم دسته‌جمعی کردی «هه‌لپه‌رکێ» که در عزا با ضرب‌آهنگ آهسته و بدون دستمال اجرا می‌شود، تجلی همین همدلی است. مردمی که دور یکدیگر حلقه می‌زنند و دست در دست هم می‌دهند، نه فقط برای ابراز اندوه، که برای نشان دادن «اتحاد» گرد یک محور جمع می‌شوند.

حال تصور کنید همین آیین‌ها، اما در مقیاسی میلیونی. همان «حلقه‌های عزا» که در قروه دور خیمه‌های آتش‌گرفته می‌چرخند و عزاداری می‌کنند، در مصلای تهران به صفوف بی‌نهایت سینه‌زنان تبدیل شده است.

همان «گل‌گیران» گروس که به یاد یاری‌رسانی به امام حسین علیه‌السلام بر سر و روی خود گل می‌مالند، امروز با پرچم‌های سرخ انتقام به سوگ رهبری نشسته‌اند که خود را خادم حسین علیه‌السلام می‌دانست.

و اما نکته عمیق‌تر: محرم در فرهنگ کردستان - چه در میان اهل سنت و چه شیعیان - جایگاهی والا دارد. اشعار شیخ‌رضا طالبانی، شاعر پارسی‌گوی کرد اهل‌سنت، و نیز ماموستا شیخ نافع مظهر، گواه ارادت این دیار به سالار شهیدان است: «سنی‌ام، سنی ولیکن حب آل مصطفی/ دین و آیین من و آبا و اجداد من است». این ارادت به خاندان پیامبر، در سوگ رهبر شهید نیز تجلی یافت؛ کسی که وارث مکتب حسینی بود و پرچم عزاداری را تا آخرین نفس برافراشت.

روایت‌های همشهریان من در مراسم تشییع امامشان در خیابان آزادی تهران شنیدنی‌ست. رسانه های خبری این روایتها را اینگونه نقل کرده اند: دختری دهه‌هشتادی از قروه با چشمانی اشکبار می‌گفت: «همیشه آرزو داشتم رهبر را از نزدیک ببینم، اما این آرزو هرگز محقق نشد و امروز به‌جای دیدار، در مراسم تشییع ایشان حضور یافته‌ام» . بانویی از بیجار نیز با حسرت می‌گفت: «آرزو داشتم جانم را فدای رهبرم کنم، نه اینکه ایشان و خانواده‌شان جان خود را برای مردم فدا کنند» .

اینها، همان نگاه پدرانه‌ای است که مردم کردستان در سفر تاریخی رهبر شهید به این دیار در اردیبهشت ۱۳۸۸ لمس کردند؛ سفری که در آن، ایشان سنندج را «سرزمین فداکاری‌های بزرگ، سرزمین هنر و فرهنگ، سرزمین صفا و وفاداری» نامیدند.

تشییع رهبر شهید، هرچند در مقیاسی ملّی و با شکوهی کم‌نظیر برگزار شد، اما در لایه‌های عمیق‌تر خود، با روح جمعی فرهنگ همه اهالی این سرزمین مخصوصاً ما اهالی کردستان هم‌نوا بود.

مردم کردستان، در سوگ رهبر شهید انقلاب اشک می‌ریزند که پلی از جنس فرهنگ و وحدت میان اقوام این سرزمین ساخت. این وداع، نه فقط یک مراسم، که تجلی همان «همبستگی» و «اتحاد»ی بود که در آیین‌های کهن این دیار، ریشه دارد.

تشییعی به وسعت اقیانوس

Khamenei.ir — Wed, 08 Jul 2026 00:39:00 +0430

مراسم تشییع رهبر شهید انقلاب اسلامی علاوه بر بازتاب گسترده در رسانه‌های بین‌المللی با واکنش‌های گسترده کاربران شبکه اجتماعی ایکس نیز همراه بوده‌است. کاربران انگلیسی‌زبان از کشورهای مختلف، با انتشار تصاویر، ویدئوها و تحلیل‌های خود، ابعاد گوناگون این رویداد را روایت کردند. بررسی محتوای این توئیت‌ها نشان می‌دهد که سه محور «همبستگی و انسجام ملی»، «پیام سیاسی» و «بازتاب منطقه‌ای و بین‌المللی» بیش از سایر موضوعات مورد توجه کاربران قرار گرفته است.

مردم در میدان؛ روایت همبستگی و انسجام ملّی
حضور میلیونی مردم در آیین تشییع رهبر شهید انقلاب اسلامی، یکی از پرتکرارترین مضامین در میان کاربران و فعالان رسانه‌ای انگلیسی‌زبان شبکه اجتماعی ایکس بود. در بسیاری از توئیت‌ها، این حضور صرفاً یک مراسم سوگواری توصیف نشده، بلکه نمادی از همبستگی ملّی، انسجام اجتماعی و سرمایه اجتماعی ایران ارزیابی شده است.

پل (GeoPaul626)، از کاربران فعال انگلیسی‌زبان در شبکه اجتماعی ایکس، با انتشار ویدئویی از مراسم تشییع رهبر شهید انقلاب اسلامی، به حضور گسترده مردم در این مراسم اشاره کرد و نوشت: «جمعیت عظیم حاضر در مراسم تشییع رهبر ایران، آیت‌الله خامنه‌ای، به‌اندازه‌ای گسترده است که گفته می‌شود حتی از فضا نیز قابل مشاهده است. این ویدئو، حضور چشمگیر مردم را در نمایشی از سوگواری ملی و وحدت به تصویر می‌کشد. مردم ایران در برابر فشارها و تهدیدها، متحد ایستاده‌اند.»

ود نایاک، کاربر انگلیسی‌زبان شبکه اجتماعی ایکس، با انتشار تصویری هوایی از خیابانی در مرکز تهران که مسیر آن به‌طور کامل با جمعیت عزاداران پر شده بود، بر گستردگی حضور مردم در آیین تشییع رهبر شهید انقلاب اسلامی تأکید کرد. زاویه باز تصویر و امتداد جمعیت در طول مسیر، بیش از هر چیز ابعاد میلیونی و فشردگی حضور مردم در این مراسم را برجسته می‌کند.

او در این توئیت نوشت: «تشییع (آیت‌الله شهید)خامنه‌ای؛ جمعیت عظیمی روز دوشنبه در تهران برای یک راهپیمایی گسترده حضور یافته‌اند و مقام‌ها می‌گویند میلیون‌ها نفر در این مراسم شرکت کرده‌اند. مسیر تشییع در حال عبور از بلواری در مرکز تهران، ۶ جولای.»

محمد انیس قمر، روزنامه‌نگار و تحلیلگر پاکستانی با انتشار مجموعه‌ای از تصاویر و ویدئوهای مراسم تشییع رهبر شهید انقلاب اسلامی، گستردگی حضور مردم در نقاط مختلف تهران را به تصویر کشید و این مراسم را یکی از بزرگ‌ترین تجمعات مردمی در تاریخ معاصر ایران توصیف کرد.

او در توئیتی نوشت: «جمعیت عظیمی در تهران گرد هم آمده‌اند تا در مراسم تشییع آیت‌الله سید علی خامنه‌ای، آخرین ادای احترام خود را به ایشان ادا کنند. تصاویر این مراسم در سراسر جهان بازتاب یافته و هزاران نفر خیابان‌های تهران را در یکی از بزرگ‌ترین تجمعات مردمی تاریخ معاصر ایران پر کرده‌اند.»

دکتر ساتین پاتل، پژوهشگر و تحلیلگر هندی با انتشار تصاویری از مراسم تشییع رهبر شهید انقلاب اسلامی، به حضور گسترده مردم در این مراسم اشاره کرد و آن را نمادی از همبستگی و انسجام توصیف کرد.

او در بخشی از متن توئیت نسبتا طولانی خود نوشت: «در میان میلیون‌ها عزادار در ایران و فراتر از آن، مراسم تشییع آیت‌الله سید علی خامنه‌ای برگزار شد. جمعیت عظیمی که بین ۱۵ تا ۳۰ میلیون نفر برآورد شده، خیابان‌های تهران و قم را پر کرده و این گردهمایی، یکی از بزرگ‌ترین تجمعات تاریخ، نمادی از قدرت، وحدت و انسجام مردم به شمار می‌رود.»

آریا یدغار، کاربر انگلیسی‌زبان شبکه اجتماعی ایکس، با انتشار ویدئویی هوایی از اطراف مسجد مقدس جمکران در قم، حضور گسترده مردم در مراسم وداع با رهبر شهید انقلاب اسلامی را کم‌سابقه توصیف کرد.

او نوشت: «میلیون‌ها نفر در داخل و اطراف مسجد بزرگ جمکران در قم گرد هم آمده‌اند تا با رهبر شهید خود، آیت‌الله خامنه‌ای، وداع کنند. این صحنه برای قم بی‌سابقه است؛ انتهای جمعیت حتی از تصاویر هوایی نیز دیده نمی‌شود. نفوذ آیت‌الله خامنه‌ای حقیقتاً کم‌نظیر بود.»

پیام سیاسی؛ نمایش اقتدار و به چالش کشیده شدن روایت تغییر نظام
بخش قابل توجهی از کاربران و تحلیلگران انگلیسی‌زبان، حضور گسترده مردم در مراسم تشییع را فراتر از یک رویداد مذهبی ارزیابی کرده و آن را حامل پیام‌های سیاسی دانستند. در بسیاری از توئیت‌ها، این حضور به‌عنوان نشانه‌ای از تداوم انسجام داخلی، ناکامی روایت‌های مبتنی بر تغییر نظام و چالش برای برخی تحلیل‌های رسانه‌ای درباره وضعیت داخلی ایران توصیف شده است.

کریس روسینی، روزنامه‌نگار و تحلیلگر آمریکایی با بازنشر ویدئویی از مراسم تشییع رهبر شهید انقلاب اسلامی، حضور گسترده مردم را پاسخی به روایت‌های مطرح‌شده درباره تغییر نظام در ایران دانست و نوشت: «نومحافظه‌کاران، ترامپ و اسرائیل مدعی بودند که مردم ایران خواهان تغییر نظام هستند؛ اما آنچه رخ داد، نه تغییر نظام، بلکه شکل‌گیری بزرگ‌ترین مراسم تشییع در تاریخ بشر بود.»

کیانو نظری، کاربر انگلیسی‌زبان شبکه اجتماعی ایکس، حضور گسترده مردم در مراسم تشییع رهبر شهید انقلاب اسلامی را نشانه‌ای علیه روایت جریان‌های مخالف خارج از کشور دانست و نوشت: «اگر تشییع عظیم ایران چیزی را ثابت کرده باشد، این است که جریان اپوزیسیون خارج از کشور، بزرگ‌ترین عملیات روانی زمانه ماست. آن‌ها نماینده هیچ‌کس نیستند؛ اقلیتی بی‌اهمیت‌اند که فقط به‌واسطه پول‌های پنهان، پر سر و صدا شده‌اند.»

مکس بلومنتال، روزنامه‌نگار و نویسنده آمریکایی با انتشار تصاویری از مراسم تشییع رهبر شهید انقلاب اسلامی، حضور گسترده مردم در این مراسم را نشانه‌ای از ناکامی سیاست‌های مبتنی بر تغییر نظام در ایران دانست.

وی در بخشی از توئیت خود نوشت: «در بزرگ‌ترین مراسم تشییعی که تاکنون دیده‌ام، میلیون‌ها نفر برای ادای احترام به آیت‌الله سید علی خامنه‌ای گرد هم آمده‌اند. اگر هدف از ترور ایشان، ایجاد زمینه برای تغییر نظام بود، این مراسم نشان داد که این سیاست تا چه اندازه نتیجه معکوس داشته است.»

پیام منطقه‌ای و بین‌المللی؛ بازتاب فراملّی مراسم تشییع
بازتاب مراسم تشییع رهبر شهید انقلاب اسلامی در شبکه اجتماعی ایکس، به مرزهای ایران محدود نماند و بسیاری از کاربران، روزنامه‌نگاران و شخصیت‌های سیاسی خارجی، این رویداد را از منظر پیامدهای منطقه‌ای و بین‌المللی آن مورد توجه قرار دادند. در این روایت‌ها، ابعاد فراملّی مراسم، جایگاه رهبر شهید در گفتمان مقاومت، مقایسه این رویداد با تحولات جهانی و تأثیر آن بر افکار عمومی بین‌المللی، از مهم‌ترین مضامین مورد توجه بود.

کلر دیلی، سیاستمدار ایرلندی و نماینده پیشین پارلمان اروپا، در آستانه برگزاری مراسم تشییع رهبر شهید انقلاب اسلامی، با اشاره به ابعاد فراملّی این مراسم، آیت‌الله خامنه‌ای را نماد مقاومت دانست و نوشت: «مردم از سراسر جهان در مراسم تشییع آیت‌الله خامنه‌ای شرکت خواهند کرد. او همان‌گونه که زندگی کرد، از دنیا رفت؛ نمادی از مقاومت و شخصیتی که در قلب و ذهن همه کسانی که به صلح و عدالت باور دارند، زنده خواهد ماند. شهادت او تاریخ را تغییر داد.»

سوزان ابوالهوی، نویسنده و فعال فلسطینی-آمریکایی با بازنشر ویدئویی از مراسم تشییع رهبر شهید انقلاب اسلامی، این رویداد را در سطحی فراتر از یک مراسم داخلی ارزیابی کرد و آن را در مقایسه با رویدادهای نمادین آمریکا قرار داد.

او نوشت: «شاید شایسته و بجا باشد که این لحظه از فوران گسترده عشق، اندوه، ایستادگی و وحدت ملی در ایران، جشن پرسر و صدای دویست‌وپنجاهمین سالگرد استقلال آمریکا را کاملاً تحت‌الشعاع قرار داده است.»

همچنین در توئیتی که او بازنشر کرده بود آمده است: «مراسم تشییع آیت‌الله خامنه‌ای جمعیتی بیش از هر رهبر غربی، چه در دوران زندگی و چه پس از مرگ (شهادت)، به خود جذب کرده است.»

حضور مکس بلومنتال در اجتماع میدان انقلاب تهران از پایگاه خبری The Grayzone انتشار یافت که وی در این ویدئو به پیامد حملات متجاوزانه محور آمریکایی-صهیونی به ایران و تاثیر آن بر تداوم تجمعات مردمی پس از مراسم تشییع رهبر شهید انقلاب اسلامی اشاره کرده بود.

این پایگاه نوشت: «مکس بلومنتال در تجمع میدان انقلاب حضور یافت؛ جایی که انبوهی از شهروندان علیه عاملان حملات به ایران شعار سر می‌دادند. این‌گونه تجمع‌ها طی بیش از ۱۲۰ روز گذشته در شهرهای مختلف ایران برگزار شده و شرکت‌کنندگان آن را بخش مهمی از بسیج مردمی کشور در برابر حملات مشترک آمریکا و اسرائیل می‌دانند.»

محمد فیصل فعال سیاسی پاکستانی نیز با اشاره به ابعاد گسترده مراسم تشییع رهبر شهید انقلاب اسلامی، این رویداد را یکی از بی‌سابقه‌ترین تجمعات تاریخ معاصر توصیف کرد و در بخشی از توئیت خود نوشت: «پیش‌بینی می‌شود بیش از ۳۰ میلیون نفر در مراسم تشییع آیت‌الله خامنه‌ای شرکت کنند؛ رویدادی بی‌سابقه در تاریخ که نشان‌دهنده جایگاه و اهمیت این مراسم در سطح جهان اسلام است.»

تحلیل راهبردی
در عصر شبکه‌های اجتماعی، هیچ رویداد مهمی تنها در میدان وقوع خود معنا پیدا نمی‌کند. هر حادثه، همزمان در میدان روایت‌ها نیز جریان دارد؛ میدانی که در آن، تصاویر، روایت‌های شخصی، تحلیل‌ها و برداشت‌های کاربران، به اندازه گزارش رسانه‌های رسمی در شکل‌دهی به افکار عمومی اثرگذار هستند. به همین دلیل، مراسم تشییع رهبر شهید انقلاب اسلامی را نمی‌توان صرفاً یک آیین مذهبی یا سیاسی دانست؛ بلکه این رویداد به یکی از مهم‌ترین عرصه‌های نبرد روایت‌ها درباره ایران تبدیل شد.

سال‌هاست که بخش مهمی از رقابت میان جمهوری اسلامی و رقبای منطقه‌ای و فرامنطقه‌ای آن، از حوزه سخت‌افزارهای نظامی به عرصه ادراک عمومی منتقل شده است. در این چارچوب، تصویر ایران در افکار عمومی جهان، به اندازه قدرت نظامی یا ظرفیت اقتصادی آن اهمیت یافته است. رسانه‌های بین‌المللی، شبکه‌های اجتماعی، اینفلوئنسرها و حتی کاربران عادی، هر یک بخشی از این میدان را شکل می‌دهند. از همین منظر، واکنش کاربران انگلیسی‌زبان شبکه اجتماعی ایکس به مراسم تشییع رهبر شهید، صرفا مجموعه‌ای از اظهار نظرهای پراکنده نبود، بلکه نشانه‌ای از شکل‌گیری یک روایت موازی درباره ایران در فضای بین‌المللی به شمار می‌رود.

یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های این بازتاب‌ها، غلبه تصویر بر تفسیر بود. تصاویر هوایی از خیابان‌های مملو از جمعیت، فیلم‌های ثبت‌شده توسط کاربران و خبرنگاران و گستردگی انتشار این محتوا، باعث شد بسیاری از کاربران پیش از آنکه تحلیل‌های سیاسی را بخوانند، با واقعیتی میدانی مواجه شوند. در فضای رسانه‌ای امروز، تصویر بیش از متن قدرت اقناع دارد و هنگامی که یک تصویر در مقیاس جهانی منتشر می‌شود، به دشواری می‌توان آن را صرفاً با روایت‌های سیاسی جایگزین کرد. به همین دلیل، بخش قابل توجهی از کاربران انگلیسی‌زبان، مراسم تشییع را نه از دریچه تحلیل‌های رسمی، بلکه بر اساس آنچه در تصاویر مشاهده می‌کردند، ارزیابی کردند.

از منظر ارتباطات سیاسی، این مسئله اهمیت ویژه‌ای دارد. در سال‌های اخیر، یکی از محورهای اصلی روایت‌های غربی درباره ایران، تأکید بر شکاف میان جامعه و ساختار سیاسی بوده است. صرف‌نظر از درستی یا نادرستی این روایت، آنچه در مراسم تشییع رخ داد، تصویری متفاوت را وارد فضای رسانه‌ای جهان کرد. حجم گسترده جمعیت و استمرار حضور مردم در نقاط مختلف، موجب شد بخشی از کاربران خارجی، این رویداد را به‌عنوان نشانه‌ای از وجود ظرفیت بسیج اجتماعی و انسجام داخلی تفسیر کنند. حتی کاربرانی که مواضع سیاسی متفاوتی داشتند، در بسیاری موارد بر ابعاد کم‌سابقه این حضور تأکید کردند.

نکته راهبردی دیگر، شکست انحصار رسانه‌های جریان اصلی در تولید روایت بود. در گذشته، برداشت جهانی از رویدادهای ایران عمدتاً از طریق رسانه‌های بزرگ غربی شکل می‌گرفت، اما اکنون شبکه‌های اجتماعی این انحصار را تا حد زیادی شکسته‌اند. کاربران، خبرنگاران مستقل، تحلیلگران و شخصیت‌های سیاسی، هر یک به تولیدکننده محتوا تبدیل شده‌اند. همین ویژگی سبب شد روایت مراسم تشییع رهبر شهید، صرفاً محدود به چارچوب رسانه‌های رسمی نباشد و میلیون‌ها کاربر در نقاط مختلف جهان، تصاویر و برداشت‌های خود را مستقیماً منتشر کنند.

از منظر جنگ شناختی نیز این تحول قابل توجه است. جنگ شناختی، نبرد بر سر تغییر ادراک و ذهن مخاطب است، نه صرفاً تغییر واقعیت‌های میدانی. در چنین نبردی، هر تصویر، هر ویدئو و هر روایت می‌تواند بخشی از معادله قدرت باشد. مراسم تشییع رهبر شهید نشان داد که گاهی یک رویداد میدانی می‌تواند بسیاری از پیش‌فرض‌های موجود درباره یک کشور را به چالش بکشد. به همین دلیل، بخش مهمی از واکنش‌های کاربران انگلیسی‌زبان، نه درباره جزئیات مراسم، بلکه درباره پیام سیاسی آن بود؛ پیامی که بسیاری آن را در چارچوب استمرار انسجام داخلی، ناکامی فشارهای خارجی و تداوم ثبات ساختار سیاسی ایران تفسیر کردند.

از سوی دیگر، بازتاب این مراسم نشان داد که سرمایه اجتماعی، تنها یک مفهوم داخلی نیست، بلکه در سیاست خارجی نیز کارکرد دارد. هر اندازه یک نظام سیاسی بتواند تصویری از انسجام اجتماعی، مشارکت مردمی و ظرفیت بسیج عمومی ارائه کند، قدرت چانه‌زنی و بازدارندگی آن نیز افزایش می‌یابد. در ادبیات روابط بین‌الملل، این ظرفیت بخشی از قدرت نرم کشورها محسوب می‌شود؛ قدرتی که نه از مسیر اجبار، بلکه از طریق تصویر، مشروعیت و اقناع بر دیگران اثر می‌گذارد.

نکته مهم دیگر، بین‌المللی شدن گفتمان مقاومت در روایت کاربران بود. در بسیاری از واکنش‌های منتشرشده، مراسم تشییع صرفاً به ایران محدود نماند، بلکه در چارچوب تحولات منطقه، مسئله فلسطین، تقابل با سیاست‌های آمریکا و اسرائیل و آینده محور مقاومت تحلیل شد. این مسئله نشان می‌دهد که جایگاه رهبر شهید در ذهن بخش زیادی از مخاطبان خارجی، فراتر از یک رهبر ملّی تعریف شده و به نمادی در معادلات ژئوپلیتیکی منطقه تبدیل شده است. همین برداشت، موجب شد بسیاری از کاربران، پیامدهای این مراسم را نه فقط برای ایران، بلکه برای کل منطقه مورد توجه قرار دهند.

در مجموع، مراسم تشییع رهبر شهید انقلاب اسلامی نشان داد که در جهان امروز، قدرت تنها در میدان سیاست یا میدان نبرد تعریف نمی‌شود؛ بلکه در میدان روایت‌ها نیز تولید و بازتولید می‌شود. کشوری که بتواند روایت خود را از یک رویداد به افکار عمومی جهانی منتقل کند، در عمل بخشی از معادله قدرت را به سود خود تغییر داده است.

از این منظر، مهم‌ترین دستاورد راهبردی بازتاب جهانی این مراسم، صرفا انتشار تصاویر حضور گسترده مردم نبود؛ بلکه تغییر دستور کار بخشی از فضای رسانه‌ای بین‌المللی درباره ایران بود. برای چند روز، ایران نه با موضوع تحریم، بحران یا منازعه، بلکه با تصاویر حضور مردمی، همبستگی اجتماعی و بحث درباره پیامدهای سیاسی این رویداد در مرکز توجه قرار گرفت. در فضای رقابت روایت‌ها، همین جابه‌جایی دستور کار، خود یک دستاورد ارتباطی و راهبردی محسوب می‌شود؛ زیرا نشان می‌دهد در عصر رسانه‌های اجتماعی، گاهی یک تصویر می‌تواند بیش از ده‌ها بیانیه سیاسی، ذهن مخاطبان جهانی را تحت تأثیر قرار دهد.

دلم قرار نمیگیرد از فغان بی تو

Khamenei.ir — Tue, 07 Jul 2026 23:29:00 +0430

«صدای ایران»، روزنامه اینترنتی رسانه‌ی KHAMENEI.IR که از روزهای آغازین جنگ ۱۲ روزه رژیم صهیونی علیه ایران با مأموریتی که ذکر شد آغاز به کار کرد، حال و در روزهای جنگ تحمیلی سوم سعی دارد تا به‌صورت روزانه همراه ملّت ایران باشد. محورهای مهم و مرتبط را از لابه‌لای سیل اخبار و اطلاعات درست و نادرست بیرون کشیده، سره را از ناسره جدا کرده و وضعیت راهبردی جمهوری اسلامی ایران را آن‌گونه که هست روایت کند. «صدای ایران» صدای ملّت ایران خواهد بود و راوی ایستادگی و مقاومت آن‌ها.
این روزنامه اینترنتی هر شب حوالی ساعت ۲۲ در رسانه‌ی KHAMENEI.IR منتشر خواهد شد.

دریافت روزنامه اینترنتی «صدای ایران»؛ شماره سیصد و هشتاد و یک

سرمقاله

دلم قرار نمیگیرد از فغان بی تو*

مسجدی در دل منطقه کویری قم، جایی که حضرت آیت‌الله العظمی سیدعلی خامنه‌ای رضوان‌الله‌علیه بارها آنجا مشرف می‌شدند و ساعت‌ها به عبادت، نماز و دعا می‌پرداختند که البته در این سال‌های اخیر، تنها چند فریم محدودش منتشر شده، محل اقامه نماز بر پیکر مطهر ایشان اعلام شده است. ظرفیت جمکران، هشت ساعت مانده تا شروع مراسم، کامل تکمیل شده بود و سایر عزاداران در خیابان‌های اطراف باید در صفوف متصل، نماز بر پیکر مطهر اقامه کنند.

قبل از اقامه نماز، صدای حضرت آیت‌الله سیدعلی خامنه‌ای رضوان‌الله‌علیه از ماذنه‌های جمکران پخش می‌شود؛ همان جملات تاریخی در خطبه‌های نماز جمعه روز ۲۹ خرداد سال هشتاد و هشت: «یک خطاب آخری هم عرض کنم به مولامان و صاحبمان، حضرت بقیةالله (ارواحنا فداه): ای سید ما! ای مولای ما! ما آنچه باید بکنیم، انجام می‌دهیم؛ آنچه باید هم گفت، هم گفتیم و خواهیم گفت. من جان ناقابلی دارم، جسم ناقصی دارم، اندک آبرویی هم دارم که این را هم خود شما به ما دادید؛ همه این‌ها را من کف دست گرفتم، در راه این انقلاب و در راه اسلام فدا خواهم کرد؛ این‌ها هم نثار شما باشد...» موج جمعیت به هق‌هق می‌افتد...

بانگ «الصلاة، الصلاة» بلند شده، آیت‌الله جوادی آملی، تکبیرةالاحرام می‌گوید. صدای «الله‌اکبر» جمع که بلند می‌شود، گفتم: «قَدْ قامَتْ قُمّ»، قم به پا خاست.

آیت‌الله جوادی آملی که حضرت آیت‌الله سید مجتبی خامنه‌ای چندی پیش با عبارت «حکیم نامدار دوران و فقیه عالی‌قدر» از ایشان یاد کرده‌اند، در فراز پایانی نماز، در قالب شهادت‌نامه‌ای ماندگار و جلوی صفوفی که از جمکران شروع می‌شود و کیلومترها آن‌سوتر به حرم کریمه اهل‌بیت سلام‌الله‌علیها می‌رسد، برای قائد شهید می‌خواند:

«خدایا! او در حالی بر تو وارد شده که مجاهدی سخت‌کوش، پرهیزکار، یکتاپرست و اهل تأله و خداشناسی بوده است... خدایا! خدایا! خدایا! او نزد تو در حالی آمده که کشته راه اسلام است؛ کشته امت مسلمان است؛ کشته راه سیاست اسلام؛ کشته راه پاسداری از اسلام؛ کشته راه حفظ کیان آن؛ کشته راه عظمت، سیادت، ولایت و وحدت آن است.»

پس از اقامه نماز و در طول مسیر، آه و بغض گلوگیر شده، گرمای هوا هم مزید بر علّت شده، ولی زن و مرد آن را تبدیل به فریاد کرده‌اند و هر از گاهی، میان گریه و نوحه، شعار «مرگ بر آمریکا» و «مرگ بر اسرائیل» شعله می‌گیرد.

دریای جمعیت اجازه تکمیل تشییع زمینی را نمی‌دهد و پیکر مطهر با بالگرد بر فراز حرم طواف داده می‌شود و این طواف می‌شود آخرین زیارت آقا و سیل جمعیتی که در هرم گرمای تابستان، سر به آسمان بلند کرده‌اند و با اشک روان، مهمان عزیز قم را مشایعت می‌کنند تا آقای شهید برود نجف و کربلا. آه، کربلا! السلام علیک یا اباعبدالله...

*مصرع غزلی از رهبر شهید انقلاب تقدیم به صاحب‌الزمان(عج) با ادامه‌ی: سپندوار ز کف داده‌ام عنان بی تو

قد قامت قم

Khamenei.ir — Tue, 07 Jul 2026 17:27:00 +0430

روایتی از مراسم وداع با پیکر قائد شهید انقلاب اسلامی در شهر قم با حضور جمع زیادی از عموم مردم، علما و روحانیون.

جمعیت فوج فوج در مسیر حرم تا جمکران یا همان بلوار پیامبر اعظم صلی‌الله‌علیه از غروب روز دوشنبه به راه افتاده. این روزها هر خانه‌ای که می‌بینی از شهرهای دیگر میهمان دارد، هر کسی آشنایی در قم دارد، زنگ زده و دست زن و بچه را گرفته و برای تشییع قائد امت راهی قم شده. به قول قمی‌ها، شهر پر از ماشین‌های غیر پلاک ۱۶ شده است! شهر بغل باز کرده برای استقبال از پیکر مطهر رهبر شهید و خانواده مکرمش، شهر به استقبال میهمانانی از سراسر کشور و البته دلداگانی غیر ایرانی از قاره‌های مختلف ایستاده.

صد قافله دل، به جمکران آوردیم
مسجدی در دل منطقه کویری قم، جایی که حضرت آیت‌الله العظمی سیدعلی خامنه‌ای رضوان‌الله‌علیه بارها آنجا مشرف می‌شدند و ساعت‌ها به عبادت و نماز و دعا می‌پرداختند که البته در این‌‌سال‌های اخیر، تنها چند فریم محدودش منتشر شده، محل اقامه نماز بر پیکر مطهر ایشان اعلام شده. ظرفیت جمکران ، هشت ساعت مانده تا شروع مراسم، کامل تکمیل شده بود و سایر عزاداران در خیابان‌های اطراف باید در صفوف متصل، نماز بر پیکر مطهر اقامه کنند.

اینجا جمکران است، همان مسجدی با گنبدی فیروزه‌ای که نماد انتظار برای تحقق حکومت صالح است، همان امیدی که شیعه را در دل سهمگین‌ترین حوادث نگه داشته است‌ و حالا باید این مردم دست به زانو بگیرند، باید بلند شوند.

قَدْ قامَتْ قُمّ
قبل از اقامه نماز، صدای حضرت آیتالله سید علی خامنه‌ای رضوان‌لله‌عله از ماذنه‌های جمکران پخش می‌شود، همان جملات تاریخی در خطبه‌های نماز جمعه روز ۲۹ خرداد سال ۸۸ «یک خطاب آخری هم عرض کنم به مولامان و صاحبمان، حضرت بقیةالله (ارواحنا فداه): ای سید ما! ای مولای ما! ما آنچه باید بکنیم، انجام میدهیم؛ آنچه باید هم گفت، هم گفتیم و خواهیم گفت. من جان ناقابلی دارم، جسم ناقصی دارم، اندک آبروئی هم دارم که این را هم خود شما به ما دادید؛ همه‌ی اینها را من کف دست گرفتم، در راه این انقلاب و در راه اسلام فدا خواهم کرد؛ اینها هم نثار شما باشد. سید ما، مولای ما، دعا کن برای ما؛ صاحب ما توئی؛ صاحب این کشور توئی؛ صاحب این انقلاب توئی؛ پشتیبان ما شما هستید؛ ما این راه را ادامه خواهیم داد؛ با قدرت هم ادامه خواهیم داد؛ در این راه ما را با دعای خود، با حمایت خود، با توجه خود، پشتیبانی بفرما.» شنیدن چنین جملاتی در فضایی که پیکر مطهر رهبر انقلاب و خانواده شهیدشان برای اقامه نماز در حال انتقال از فضای داخل مسجد به صحن مسجد جمکران است، صدای شیون مردان و هق هق گریه بانوان را در فضای آزاد به اعلی درجه خود رسانده است.

زمان ایستاده است روی ساعت ۶ صبح، ندای «الصلاة، الصلاة» بلند می‌شود؛ این ذکر جایگزین اذان و یا فقره «قد قامت الصلاة» در نمازهای واجب یومیه است
.
مکبر صدا می‌زند: «الصلاة، الصلاة»، شانه‌ها می‌لرزد، گلوله‌های اشک می‌تپد از چشم نمازگزاران، الصلاة، الصلاة؛ باید نماز بر پیکر مطهر مرجع تقلید شهید خواند، باید باور کرد وداع آخر را.

بانگ «الصلاة، الصلاة» بلند شده، آیت‌الله جوادی آملی، تکبیرةالاحرام می‌گوید، صدای الله اکبر جمع که بلند می‌‌شود، گفتم «قَدْ قامَتْ قُمّ»، قم به پاخاست. قم ایستاد. قد قامت الامه، امروز ملّت ایران و امت اسلام به پاخاسته.

آیت‌الله جوادی آملی که حضرت آیت‌الله سید مجتبی خامنه‌ای چندی پیش با عبارت «حکیم نامدار دوران و فقیه عالیقدر» از ایشان یاد کرده‌اند، در فراز پایانی نماز، در قالب شهادتنامه‌ای ماندگار برای قائد شهید می‌خواند:
اللَّهُمَّ إِنَّ هذَا الْمُسَجَّى قُدَّامَنَا عَبْدُکَ وَ ابْنُ عَبْدِکَ وَ ابْنُ أَمَتِکَ. (بارالها، این پیکری که در برابر ما آرمیده است، بنده تو، فرزندِ بنده تو و فرزندِ کنیزِ توست.) امام جماعت و مردم، همه و همه بغض کرده‌اند و اشک می‌ریزند...
نَزَلَ، نَزَلَ، نَزَلَ بِعِزِّ جَلَالِکَ وَ جَبَرُوتِکَ وَ عَظَمَتِکَ وَ مَلَکُوتِکَ. (او فرود آمده است، فرود آمده است، فرود آمده است به پیشگاه عزّت، جلال، جبروت، عظمت و ملکوت تو.) عبارات طولانی است تا امام جماعت می‌خواند:
اللَّهُمَّ إِنَّهُ نَزَلَ مُجَاهِدًا، مُبَالِغًا، وَرِعًا، مُوَحِّدًا، مُتَأَلِّهًا.
(خدایا، او در حالی بر تو وارد شده که مجاهدی سخت‌کوش، پرهیزکار، یکتاپرست و اهل تألّه و خداشناسی بوده است.)
اللَّهُمَّ، اللَّهُمَّ، اللَّهُمَّ، إِنَّهُ نَزَلَ عِنْدَکَ شَهِیدًا لِلْإِسْلَامِ وَ الْقُرْآنِ وَالْعِتْرَةِ؛ هذَا أَوَّلًا.
(خدایا، خدایا، خدایا، او نزد تو در مقام گواهِ [شهیدِ] اسلام، قرآن و عترت فرود آمده است؛ این نخستین گواهی ماست.)
اللَّهُمَّ، اللَّهُمَّ، اللَّهُمَّ، إِنَّهُ نَزَلَ عِنْدَکَ قَتِیلًا لِلْإِسْلَامِ؛ قَتِیلًا لِلْأُمَّةِ الْمُسْلِمَةِ؛ قَتِیلًا لِسِیَاسَتِهَا؛ قَتِیلًا لِصِیَانَتِهَا؛ قَتِیلًا لِکِیَانِهَا؛ قَتِیلًا لِعَظَمَتِهَا وَ سِیَادَتِهَا وَ مَوْلَوِیَّتِهَا وَ وَحْدَتِهَا.
(خدایا، خدایا، خدایا، او نزد تو در حالی آمده که کشته راه اسلام است؛ کشته امت مسلمان است؛ کشته راه سیاست اسلام؛ کشته راه پاسداری از اسلام؛ کشته راه کیان [=حفظ موجودیت امت اسلامی] آن؛ کشته راه عظمت، سیادت، مولویّت [مولی‌بودن و ولایت و حقّ رهبری و فرمانروایی] و وحدت آن است.)

این فراز عرفانی و حماسی نماز بر پیکر قائد شهید امت هنوز ادامه دارد، جماعت بی‌تاب شده اما امام جماعت همچنان دارند توصیف می‌کنند و دعا می‌خوانند... اللَّهُمَّ احْشُرْهُ مَعَ الْأَئِمَّةِ الْهُدَاةِ الْمَهْدِیِّینَ. (خدایا، او را با امامان هدایتگر و هدایت‌یافته محشور فرما.)

چه نمازی شد، مامومین صف کشیده از جمکران تا حرم به طول شش کیلومتر، چه فرازهایی نغز و پر معنایی، چه عزتی، وه چه شکوهی.

دلم قرار نمی‌گیرد از فغان بی تو
فوج حضور مردم در قم، موج استقبال از رهبر انقلاب در سال‌ ۱۳۸۹ را تداعی می‌کند؛ در تشییع، شعارهای مردم، اشعار حماسی و سوگ‌های رایج این روزها است اما به ناگاه بدرقه‌کنندگان یا همان میهمانان بیت رهبری روز ۱۹ دی سنوات پیشین، یاد شعرهای همخوانی سال‌های قبل می‌کنند و لبیک‌های بیعت در حسینیه امام خمینی رحمه‌الله. حالا خاطرات این مردم زخم برداشته، کرور کرور داغ بر دوش خود حمل می‌کنند‌.

در طول مسیر، آه و بغض گلوگیر شده، گرمای هوا هم مزید بر علّت شده ولی زن و مرد آن را تبدیل به فریاد کرده‌اند و هر از گاهی میان گریه و نوحه، شعار مرگ بر آمریکا و مرگ‌ بر اسرائیل شعله می‌گیرد.

آنجا که من ایستاده‌ام، زوایه‌ای کوچک از قیام قم در تکریم مرجع مجاهد شهید حضرت آیت‌الله سید علی حسینی خامنه‌ای رضوان‌الله‌علیه است، پسر پدر را آرام می کند، پدر پسر را؛ روحانی میانسالی، یک مشت آب پر کرده، روی صورت دخترش که از گریه بی‌تاب شده، می پاشد. علما و روحانیون با همان جملات مصطلح آخوندی با لباده و قبای مشکی و یا شال عزا بر روی عبا، با گفتن «أَعْظَمَ اللَّهُ أُجُورَنَا و اُجُورَکُمْ» یکدیگر را تسلی می‌دهند.

اینجا که من ایستاده‌ام، جایی میان جمکران تا حرم حضرت معصومه‌ سلام‌الله‌علیها است، اینجا پر است از روحانیون و طلبه‌های دهه شصتی و هفتادی که طول حیات علمی و سنوات تحصیلشان همه در طول زعامت و رهبری حضرت آیت‌الله سید علی خامنه‌ای رضوان‌الله‌علیه بوده است؛ خود را مدیون او می‌دانند، از او شیوه درس و بحث و مشق اجتهاد گرفته‌اند؛ از او توشه علمی گرفته‌اند برای دهه‌های تبلیغ محرم و یک ماه منبر و محراب در فرصت تبلیغی ماه رمضان در دورترین روستاهای ایران. تعدادی از طلاب کفن پوش آمده‌اند به سبک جانفدایان ۱۵ خرداد سال ۱۳۴۲ در حمایت از امام رحمه‌الله، عده‌ای دیگر به سبک خاص عزاداری روحانیون با پای برهنه و بدون عمامه، پیکر مطهر را مشایعت می‌کنند.

می‌روی اما باورم نیست
از نفس افتاده‌ام، گوشه یک موکب می‌ایستم، تابوت مطهر دور و دورتر می‌شود؛ دارم فکر می‌کنم، هشتاد و اندی سال مجاهده در مسیر خدا، تحصیل و تدریس علوم حوزوی در قم و مشهد و تهران، سالها استقامت در مسیر دفاع از ارزش‌های های دینی، بلند کردن علم تحول و اصلاح در حوزه‌های علمیه، ده‌ها اقامه عزای اهل‌بیت(س) و ترویج بی‌نظیر قرآن در کشور، مجاهدت و مبارزه بی‌امان با آمریکا و رژیم صهیونیستی و عمری نبرد فکری و فرهنگی با تحجر و التقاط اندیشی و.... سزایی جز شهادت و این مشایعت تاریخی را در پی نداشته اما برای ما که خاطره‌هایمان از آقای شهید در نوروز، محرم و فاطمیه، جلسه مداحان در روز ولادت حضرت زهرا سلام‌الله‌علیها، اقامه نماز عید فطر، روز مبعث و...‌ عجین شده، خب سخت است.

مسافر کربلا
آقای ایران از اینجا از کنار حرم حضرت معصومه سلام‌الله‌علیها حالا دارد می‌رود نجف و کربلا؛ حالا نوبت موکب داران اربعین که سالها پیش میهمان حسینیه امام خمینی رحمه‌الله بودند، است. عراقی‌ها به پا خاسته‌اند، فرزندی از تبار حسین‌بن علی علیه‌السلام به طواف می‌رود. آنکه به تأسی از جد شهیدش گفت: «مثلی لا یبایع مثله»

اینجا از «عش ال محمد» قم تا نجف، پرچم‌های مشکی و بیرق‌های سرخ خونخواهی، برافراشته شده است و محرم امسال را معنادارتر کرده است.

آقای شهید از قم دارد می رود و من فقط با خواندن شعرهای ایشان با تخلص «امین«» خود را آرام می‌کنم :
گزاره غم دل را مگر کنم چو امین
جدا ز خلق به محراب جمکران بی تو