قدرت ملی ایران در کانون توجه جهانیان

 دو پیام‌ تلویزیونی رهبر معظم انقلاب در آستانه و پس از برگزاری جشن باشکوه ۲۲ بهمن در رسانه‌های خارجی بازتاب گسترده‌‌ای یافت؛ بازتابی که محور اصلی آن، نمایش اراده ملّی، انسجام داخلی و مأیوس کردن دشمنان بود.

 رهبر معظم انقلاب اسلامی در آستانه و پس از راهپیمایی یوم‌الله ۲۲ بهمن با ادبیاتی صریح و قاطع بر محورهایی چون قدرت ملّی، ایستادگی در برابر فشارهای خارجی و انسجام اجتماعی تأکید کردند. پیام‌های رهبر انقلاب نه تنها در قالب دعوت به وحدت و حضور مردمی مطرح شدند بلکه ابعاد راهبردی آنها در قالب بازدارندگی و نمایش اراده ملّی نیز ملموس بود. رسانه‌های خارجی با دیدگاه‌ها و زبان‌های مختلف هر یک بخشی از این پیام را برجسته کردند.  

 چارچوب‌های روایی و تمرکز موضوعی رسانه‌های خارجی
 خبرگزاری «آسوشیتدپرس» (AP) در پوشش خود، حضور گسترده مردم در خیابان‌ها و شعارهای ملّی را برجسته و به حمایت مردم از نظام و رهبری اشاره کرد. در این خبرگزاری بیانات رهبر انقلاب درباره نمایش قدرت و وحدت ملّی در برابر دشمنان خارجی به‌صورت غیرمستقیم بازتاب یافته است. این رسانه بر ابعاد عمومی و سیاسی حضور مردم متمرکز بود و پیامدهای خارجی پیام رهبر انقلاب را در قالب تحلیل عمومی از قدرت و انسجام ملّی روایت کرد. آسوشیتدپرس بیشتر به جنبه‌های خبری رویداد توجه داشت و کمتر وارد تحلیل عمیق مضامین بیانات رهبر انقلاب شد.

 روزنامه «جروزالم پست» (The Jerusalem Post) چاپ سرزمین‌های اشغالی، بیانات رهبر معظم انقلاب را در قالب تحلیل سیاسی بررسی کرد و به بخش‌هایی از پیام تلویزیونی اشاره داشت که قدرت و عزت ملّت ایران و نقش راهپیمایی در بسیج و اتّحاد مردم را مورد تأکید قرار می‌داد. این رسانه صهیونیستی بر این نکته تأکید داشت که پیام رهبر انقلاب درباره مأیوس کردن دشمنان و نشان دادن اراده ملّی، جنبه‌ای بازدارنده دارد و به سیاست خارجی ایران مرتبط است. این رسانه به‌ویژه بر بُعد امنیتی و تهدیدزایی بیانات تمرکز و آن را در چارچوب تنش‌های منطقه‌ای تحلیل کرد.

 شبکه خبری چندملیتی و چندزبانه «افریکانیوز» (africanews) بیانات رهبر انقلاب درباره مأیوس کردن دشمن را به‌عنوان محور اصلی بازتاب داد. این رسانه که مقر اصلی آن در بروکسل پایتخت بلژیک قرار دارد، این گزاره را در زمینه تعامل ایران با فشارهای خارجی و تحریم‌ها تحلیل کرد و نشان داد که حضور مردم و شعارها همسو با پیام رهبر انقلاب است. پوشش افریکانیوز بیشتر بر پیامدهای بین‌المللی این بیانات و تأثیر آن بر محاسبات دشمنان ایران متمرکز بود. این رسانه تلاش کرد تا پیام رهبر انقلاب را در بستر گسترده‌تری از روابط بین‌الملل و فشارهای اقتصادی قرار دهد.

 در نشریه «عرب ویکلی» (The Arab Weekly) پیام رهبر انقلاب با تأکید بر دعوت برای حضور گسترده مردم و مأیوس کردن دشمنان پوشش داده شد. این رسانه علاوه بر گزارش مراسم، تحلیل‌هایی منطقه‌ای ارائه کرد و نقش مردم در تقویت وحدت و قدرت ملّی را برجسته ساخت. بازتاب بیانات رهبر انقلاب ترکیبی از روایت رویدادی و تحلیل تأثیرات سیاسی و امنیتی در سطح منطقه‌ای بود و نشریه مذکور به‌ویژه به پیامدهای حضور مردم و واکنش کشورهای عربی نسبت به این رویداد توجه کرد.

 تارنمای شبکه العربیه (Al Arabiya) به شعارهای مردم در مراسم و همخوانی آن با پیام رهبر انقلاب توجه ویژه‌ای داشت. این رسانه به نقل از شرکت‌کنندگان نوشت: «ما دشمنان خود را مأیوس خواهیم کرد» که مستقیماً از پیام رهبر انقلاب گرفته شد‌ بود. بازتاب در این رسانه عمدتاً بر پیامدهای سیاسی و امنیتی این شعارها تمرکز داشت و نقش مردم در ایجاد ناامیدی برای دشمنان را برجسته می‌کرد. این رسانه عربی به‌خوبی نشان داد که چگونه پیام رهبر انقلاب در قالب شعارهای خیابانی بازتولید و به یک نماد قدرت ملّی تبدیل شده است.

 تارنمای «سی‌اس مانیتور» یا «کریستین ساینس مانیتور» (CS Monitor) پیام رهبر معظم انقلاب را عمدتاً در چارچوب دعوت به مأیوس کردن دشمن و تأکید بر ایستادگی مردم در راهپیمایی ۲۲ بهمن بازتاب داد. این رسانه آمریکایی تحلیل کرد که بیانات رهبر معظم انقلاب تنها محدود به مراسم و شعارها نیست و اثرات آن در عرصه‌های سیاسی و واکنش‌های بین‌المللی نیز قابل توجه است. این رسانه غربی پیام رهبر انقلاب را در قالب قدرت ملّی و انسجام داخلی تحلیل کرد و نقش آن را در معادلات منطقه‌ای و تعادل قوا به دقت مورد واکاوی قرار داد.

 رسانه هندی «تریبیون» (The Tribune) بخش‌های کلیدی پیام رهبر انقلاب را به‌طور مستقیم نقل کرد و جمله «۲۲ بهمن هر سال روز آشکار شدن قدرت و عزت ملّت ایران است» را برجسته ساخت. این رسانه بر مفهوم «مأیوس کردن دشمن» تمرکز ویژه داشت و آن را محور اصلی پیام رهبر انقلاب تحلیل کرد. تریبیون همچنین به تأکید رهبر معظم انقلاب بر این نکته اشاره کرد که قدرت ملّی بیش از موشک و هواپیما، متکی به اراده و استقامت ملّت است و این موضوع را به‌عنوان نشانه‌ای از تحول راهبردی در رویکرد ایران نسبت به منابع قدرت ملّی برجسته کرد.

 تحلیل راهبردی و استراتژیک بیانات رهبری
بازتاب بیانات رهبر انقلاب در رسانه‌های خارجی نشان می‌دهد که این پیام‌ها به‌عنوان یک موضع استراتژیک ایران در عرصه بین‌المللی تلقی شده‌اند. رسانه‌های مختلف با توجه به موقعیت جغرافیایی و سیاسی خود، جنبه‌های متفاوتی از این بیانات را برجسته کرده‌اند.

 نگاه رسانه‌های غربی: قدرت نرم در برابر قدرت سخت
رسانه‌هایی مانند آسوشیتدپرس و سی‌اس مانیتور بیشتر بر این نکته تمرکز کرده‌اند که رهبر انقلاب به جای تأکید بر توانمندی‌های نظامی، بر قدرت مردمی و اراده ملّی تأکید کرده است. این رویکرد برای رسانه‌های غربی جالب توجه بوده زیرا نشان می‌دهد ایران در شرایط فشار تحریم‌ها و تنش‌های بین‌المللی، سعی دارد مشروعیت خود را از درون جامعه تقویت کند. تأکید بر اینکه «قدرت ملّی بیش از آنکه به موشک و هواپیما ارتباط داشته باشد، به اراده‌ ملّت‌ها و ایستادگی ملّت‌ها ارتباط پیدا می‌کند» در این رسانه‌ها به‌عنوان یک پیام مهم ثبت شده است. این رویکرد نشان می‌دهد که ایران در حال تلاش برای نشان دادن پایداری داخلی خود در برابر فشارهای خارجی است.

 نگاه رسانه‌های منطقه‌ای: مأیوس کردن دشمن به‌عنوان استراتژی
رسانه‌های عربی‌زبان مانند عرب ویکلی و العربیه بیشتر بر مفهوم «مأیوس کردن دشمن» تمرکز کرده‌اند. این عبارت در پوشش‌های رسانه‌ای به‌عنوان محور اصلی پیام رهبر معظم انقلاب شناخته شده و به‌عنوان یک استراتژی بازدارندگی تحلیل شده است. رسانه‌ها این پیام را در بستر تنش‌های منطقه‌ای و فشارهای آمریکا و رژیم صهیونیستی بر ایران قرار داده‌اند. از نگاه آنها، واقعیت این است که رهبر انقلاب اسلامی ایران با این بیانات می‌خواهد نشان دهد که حضور گسترده مردم در خیابان‌ها به‌تنهایی می‌تواند پیام قدرتمندی به دشمنان ارسال و آنها را از ادامه فشارها منصرف کند. این رویکرد در رسانه‌های منطقه‌ای به‌عنوان یک تاکتیک سیاسی مهم ارزیابی می‌شود.

 نگاه رسانه‌های صهیونیستی: تحلیل امنیتی و بازدارندگی
جروزالم پست بیانات رهبر انقلاب را عمدتاً از منظر امنیتی و در چارچوب تهدیدات احتمالی تحلیل کرده است. این رسانه به‌ویژه به این نکته توجه دارد که پیام رهبر انقلاب جنبه‌ای بازدارنده دارد و هدف آن ارسال پیام به تل‌آویو و متحدان آن است. تأکید بر اینکه راهپیمایی‌های ۲۲ بهمن «در دنیا بی‌نظیر» هستند، در این رسانه به‌عنوان تلاشی برای نشان دادن توان بسیج مردمی ایران تفسیر شده است. همچنین این رسانه صهیونیستی به این نکته اشاره کرده که پیام‌ها می‌توانند بر محاسبات امنیتی اسرائیل در قبال ایران تأثیر بگذارند.

در مجموع، بازتاب بیانات رهبر انقلاب در رسانه‌های خارجی نشان‌دهنده ۳ واقعیت استراتژیک است:
 ۱. اهمیت راهبردی ۲۲ بهمن: راهپیمایی یوم‌الله ۲۲ بهمن فراتر از یک رویداد نمادین داخلی در سطح بین‌المللی نیز به عنوان شاخصی از قدرت ملّی ایران تلقی شده است. حتی رسانه‌هایی که نگاه نقادانه دارند، به اهمیت این روز و نقش آن در بازنمایی انسجام اجتماعی و سیاسی کشور اذعان کرده‌اند. این توجه جهانی نشان می‌دهد که حضور گسترده مردم و همبستگی ملّی نه تنها به تحکیم مشروعیت داخلی کمک می‌کند بلکه به‌عنوان یک پیام راهبردی به بازیگران منطقه‌ای و فرامنطقه‌ای منتقل می‌شود و قدرت ملّی ایران را به نمایش می‌گذارد.

 ۲.تأثیرگذاری پیام بازدارندگی: مفهوم «مأیوس کردن دشمن» به‌عنوان محور کلیدی بیانات رهبر انقلاب در تمامی رسانه‌های خارجی برجسته شده است. این بازتاب گسترده نشان می‌دهد که پیام ایران توانسته تأثیر قابل‌توجهی بر ادراک مخاطبان بین‌المللی ایجاد کند. تأکید بر حضور مردم و اراده ملّی به‌عنوان ابزاری برای افزایش هزینه‌های دشمن و بازدارندگی عملی و روانی، نشان می‌دهد که ایران در استراتژی خود قادر است پیام بازدارنده‌ قدرتمندی را بدون اتکا صرف به ابزارهای نظامی، به جامعه جهانی منتقل کند.

 ۳. اهمیت «قدرت نرم» در استراتژی ایران: تأکید رهبر انقلاب بر نقش مردم و اراده ملّی در ایجاد قدرت، تحول استراتژیک ایران از تمرکز صرف بر قدرت سخت به بهره‌گیری از قدرت نرم را به وضوح نشان می‌دهد. این رویکرد که در رسانه‌های خارجی نیز بازتاب یافته، نمایانگر ظرفیت تهران برای تقویت مشروعیت و انسجام داخلی و همزمان ارسال پیام بازدارندگی به دشمنان است. قدرت نرم به ویژه در شرایط فشارهای اقتصادی و تنش‌های بین‌المللی، ابزاری مؤثر برای تثبیت موقعیت ملّی و اثرگذاری بر محاسبات راهبردی سایر بازیگران است.

 جمع‌بندی
آنچه در بازتاب‌های رسانه‌ای دیده شد فراتر از انعکاس یک مراسم سالانه یا بازنشر چند جمله کلیدی بود؛ در واقع، رسانه‌های خارجی با قرار دادن بیانات رهبر انقلاب در چارچوب تحولات منطقه‌ای و معادلات قدرت به آن وزن راهبردی دادند. این نکته از آن جهت حائز اهمیت است که نشان می‌دهد پیام‌های صادرشده در ۲۲ بهمن در محیط بین‌المللی به‌عنوان بخشی از رفتار کلان جمهوری اسلامی تحلیل می‌شوند.

در این میان، نحوه صورت‌بندی روایت‌ها نیز قابل توجه است. رسانه‌هایی مانند آسوشیتدپرس بیشتر بر ابعاد عینی و صحنه‌ای تمرکز کردند؛ تصاویر جمعیت، شعارها و فضای مراسم را برجسته ساختند و از خلال آن تصویری از تداوم حضور اجتماعی ارائه دادند. در مقابل رسانه‌ای چون جروزالم پست کوشید پیام‌ها را در بستر ملاحظات امنیتی و بازدارندگی تحلیل کند و آن را نشانه‌ای از اراده سیاسی ایران در مواجهه با تهدیدات خارجی بداند. رسانه‌های عربی نیز با تمرکز بر مفهوم مأیوس‌سازی دشمن، این بیانات را در متن رقابت‌های منطقه‌ای و تحولات جاری غرب آسیا قرار دادند.

نکته مهم دیگر، هم‌زمانی پیام با شرایط حساس منطقه‌ای و بین‌المللی است. در فضایی که معادلات امنیتی غرب آسیا با سرعت در حال تغییر است و فشارهای سیاسی و اقتصادی علیه ایران ادامه دارد، تأکید بر اراده ملّی و انسجام داخلی در واقع پاسخی به فضای ادراکی بیرونی نیز محسوب می‌شود. رسانه‌های خارجی با بازتاب این مضامین نشان دادند که تحولات داخلی ایران همچنان بخشی از محاسبات بازیگران خارجی است و از منظر آنان، میزان مشارکت و همبستگی اجتماعی می‌تواند بر برآوردهای راهبردی اثر بگذارد.

از زاویه‌ای دیگر، این بازتاب‌ها نشان داد که رقابت اصلی صرفاً در میدان‌های نظامی یا دیپلماتیک جریان ندارد، بلکه در عرصه روایت‌ها و ادراک‌ها نیز دنبال می‌شود. وقتی رسانه‌های گوناگون حتی با رویکردهای انتقادی، ناگزیر به نقل و تحلیل مفاهیمی چون عزت ملّی، قدرت مردمی و ایستادگی می‌شوند، به این معناست که پیام اصلی توانسته در سطح گفتمانی نفوذ کند. در چنین شرایطی هر میزان انسجام داخلی می‌تواند به‌عنوان یک داده تأثیرگذار در محاسبات طرف‌های مقابل در نظر گرفته شو.

در مجموع بازتاب جهانی پیام رهبر انقلاب درباره ۲۲ بهمن نشان داد که این رویداد همچنان یکی از نقاط کانونی سنجش جایگاه ایران در نگاه بیرونی است. رسانه‌ها با وجود تفاوت‌های سیاسی و ایدئولوژیک بر یک واقعیت مشترک تأکید کردند: حضور مردمی و پیام‌های صادرشده از عالی‌ترین سطح سیاسی کشور، حامل معنا و پیام برای محیط پیرامونی است. همین امر نشان می‌دهد که ۲۲ بهمن نه‌تنها یادآور یک تحول تاریخی، بلکه همچنان بخشی از معادله جاری قدرت در منطقه و فراتر از آن است؛ معادله‌ای که در آن اراده ملّی و انسجام اجتماعی به‌عنوان متغیرهایی تعیین‌کننده در کنار سایر مؤلفه‌های قدرت نقش‌آفرینی می‌کنند.