امروز یکشنبه، ۱۶ فروردین ۱۴۰۵
روایت حضور رهبر انقلاب اسلامی در بازدید از نمایشگاه کتاب
اهتمام به فرهنگ مکتوب
حضرت آیتالله خامنهای روز جمعه ۲۱ اردیبهشت ۱۳۹۷ از سی و یکمین نمایشگاه بینالمللی کتاب تهران در مصلای امام خمینی رحمهالله بازدید کردند، این بازدید که در حدود ۹۰ دقیقه به طول انجامید حاوی نکات مختلفی بود که پایگاه اطلاعرسانی KHAMENEI.IR بخشهایی از آن را به قلم حجتالاسلام والمسلمین محمدمهدی معراجی، از مسئولان برگزاری نمایشگاه که در جریان این بازدید حضور داشتند، در این یادداشت منتشر میکند.
همواره در ایام برگزاری نمایشگاههای بینالمللی کتاب تهران این پرسش در اذهان بیشتر شرکتکنندگان -اعم از مسئولان، ناشران و بازدیدکنندگان- وجود دارد و گاه آن را مطرح میکنند که آیا رهبر انقلاب از این ویترین بزرگ فرهنگ مکتوب کشور -که کشورهای مختلفی هم در آن حضور دارند- بازدید خواهند کرد؟ امسال هم از این قاعده مستثنا نبود و این سؤال از همان روزهای آغازین برگزاری نمایشگاه، همواره مطرح میشد.
در روزهای پایانی نمایشگاه، تقریباً امید به حضور ایشان برای من دیگر داشت رنگ میباخت تا اینکه پنجشنبه (بیستم اردیبهشت) حدود ساعت ۱۱ شب، دوست عزیزم جناب دکتر جوادی -ریاست محترم نمایشگاه- تماس گرفتند و گفتند: «فردا صبح زود در نمایشگاه کتاب حضور داشته باشید که مهمان ویژهای داریم. به آقای مهدویراد هم بگویید که حضرت آقا تشریف میآورند و ایشان هم حضور داشته باشند»! فیالواقع صدیق ارجمند جناب آقای دکتر صالحی -وزیر محترم فرهنگ و ارشاد اسلامی- اسم بنده و یار همراه -آقای مهدویراد- را هم داده بودند تا در این بازدید، افتخار دیدار و همراهی داشته باشیم.
این دیدار، خاطرهای زیبا از سالها قبل را برایم تداعی کرد؛ زمانی که همراه استادم مرجع عالیقدر حضرت آیتالله العظمی سبحانی در نمایشگاه کتاب بودیم و همزمان شد با بازدید رهبر انقلاب، و گعدهای پرحلاوت و پرطراوت شکل گرفت که دیدارِ امروز، شهد شیرین آن را در کامم زنده کرد.
بازدید از نمایشگاه شروع شد. یکی از غرفههایی که در مسیر رهبر معظم انقلاب قرار داشت، غرفهی نشر سخن بود که مسئول آن به دلیل ناهماهنگی نتوانسته بود هنگام بازدید ایشان در غرفه حضور داشته باشد و به همین دلیل بسیار ناراحت بود و به بنده میگفت توفیق زیارت ایشان را نداشتم؛ با اصرار میگفت اگر میشود، کاری کنید خدمت ایشان برسم.
از نکات جالبی که در بازدید رهبر انقلاب از نمایشگاه به نظرم آمد این بود که گویا برای ایشان مهم نبود که از فلان غرفهای که احیاناً نگاههای متفاوتی دارد بازدید نکنند و یا فقط به غرفههای کاملاً همسو بروند، بلکه همه را بهطور یکسان مورد بازدید قرار میدادند، بهسانِ پدری که همهی فرزندانش را فارغ از عملکردشان دوست دارد. کاش دیگران نیز به ظرافتهایی از این دست دقت کنند.
بارها شنیده بودم که رهبر انقلاب بسیار اهل مطالعه هستند و خود بنده هم چندینبار برای ایشان کتابهایی فرستاده بودم و ایشان با دقت خوانده بودند، اما این دیدار فرصتی بود تا از نزدیک با این ویژگی ایشان بیشتر آشنا شوم؛ چه، شنیدن کِی بود مانند دیدن!
میدان مطالعهای رهبر انقلاب بسیار گسترده است و محدود به حوزهی خاصی نیست؛ از فلسفه و کلام و فقه و حدیث گرفته تا جامعهشناسی و سیاست و حتی رُمان! که این آخری وِرد زبان اهل فن است: «ایشان بسیار رُمان میخوانند.» البته همانطور که در این بازدید هم اشاره فرمودند «رُمانِ خوب». آقای مهدویراد از قول ایشان نقل میکردند که «من تا به حال هزار رُمان خواندهام!». باورش آسان نیست؛ متاعی است که به هرکس ندهندش. سالهاست که در حوزهی کتاب و نشر فعالیت میکنم، تقریباً در تمام دورههای برگزاری نمایشگاه بینالمللی کتاب تهران حضورِ تماموقت داشتهام و برخی نمایشگاههای مطرح کتاب دنیا را نیز دیدهام، پس آنچه میگویم از سر بیاطلاعی یا -استجیر بالله- مجیزگویی نیست. بهراستی عجیب است که رهبر یک جامعه، آنهم در قامت یک مرجع دینی، میدان مطالعهای به این وسعت داشته باشد. وقتی در همین بازدید اشاره کردند به رمان بلند "خانوادهی تیبو" یا "چشمهایش" از بزرگ علوی، بسیار بهتبرانگیز بود؛ بهویژه برای اهل نشر. رهبر انقلاب به کتب هنری هم علاقه دارند؛ مدتزمانی که به بازدید از غرفهی انتشارات یساولی اختصاص دادند، امارهای است بر این مدعا.
ایشان تأکید فراوانی بر مطالعه و کتابخوانی دارند. این تأکید صرفاً توصیهای برای دیگران نیست، بلکه در وادی عمل، خودشان به آن پایبندند. فردی در این سنوسال، با این سطح از مشغلهی فکری در ادارهی کشور، ساعتها از وقتش را اختصاص میدهد به بازدید از نمایشگاه کتاب؛ آنهم با این دقت که بتواند در مورد نحوهی چاپ، نوع کاغذ، محتوا و روش تألیف، صاحبنظر باشد.
تعریفها و انتقادات ایشان از آثار، بجا و دقیق بود. وقتی نکته یا مطلبی را دربارهی اثری بیان میکردند، بر اساس مطالعهی خودشان از آن اثر بود؛ نه احیاناً شنیدهها و نظرات دیگران. سالها پیش در کتابخانهی دانشکدهی علوم حدیث در شهر ری، همکاران ما نمایشگاه کوچکی درست کرده بودند از دستنوشتههای رهبر انقلاب دربارهی کتابهای مختلفی که خوانده بودند. دأب ایشان این است که وقتی کتابی میخوانند، در یکی از صفحات ابتدایی آن، خلاصه یا نکات مهمی که به ذهنشان میرسد -اعم از تقریر یا نقد- را دربارهی آن کتاب مینویسند؛ طی چند سطر، موجز، گویا و مفید. نمایشگاه مزبور، مجموعهای از این دستنوشتهها بود.
این مسئله جای شکر دارد و برای همهی دستاندرکاران فرهنگ کشور درسآموز است. وقتی رهبر انقلاب تا این حد به مقولهی فرهنگ مکتوب اهتمام دارند، امثال ما وظیفهی بسیار سنگینتری داریم. البته در میان علما و شخصیتهای دینی، بهویژه مراجع بزرگوار تقلید، کم نیستند چهرههای کثیرالمطالعه و اهل تحقیق و تدقیق، اما در مورد رهبر انقلاب، همان دو ویژگی ذکرشده، ایشان را نسبت به دیگران ممتاز میکند: یکی جایگاه رهبری و بالطبع و بالتبع مشغلههای فراوان، و دیگری وسعت و تنوع حوزهی مطالعاتی.
همواره در ایام برگزاری نمایشگاههای بینالمللی کتاب تهران این پرسش در اذهان بیشتر شرکتکنندگان -اعم از مسئولان، ناشران و بازدیدکنندگان- وجود دارد و گاه آن را مطرح میکنند که آیا رهبر انقلاب از این ویترین بزرگ فرهنگ مکتوب کشور -که کشورهای مختلفی هم در آن حضور دارند- بازدید خواهند کرد؟ امسال هم از این قاعده مستثنا نبود و این سؤال از همان روزهای آغازین برگزاری نمایشگاه، همواره مطرح میشد.در روزهای پایانی نمایشگاه، تقریباً امید به حضور ایشان برای من دیگر داشت رنگ میباخت تا اینکه پنجشنبه (بیستم اردیبهشت) حدود ساعت ۱۱ شب، دوست عزیزم جناب دکتر جوادی -ریاست محترم نمایشگاه- تماس گرفتند و گفتند: «فردا صبح زود در نمایشگاه کتاب حضور داشته باشید که مهمان ویژهای داریم. به آقای مهدویراد هم بگویید که حضرت آقا تشریف میآورند و ایشان هم حضور داشته باشند»! فیالواقع صدیق ارجمند جناب آقای دکتر صالحی -وزیر محترم فرهنگ و ارشاد اسلامی- اسم بنده و یار همراه -آقای مهدویراد- را هم داده بودند تا در این بازدید، افتخار دیدار و همراهی داشته باشیم.
این دیدار، خاطرهای زیبا از سالها قبل را برایم تداعی کرد؛ زمانی که همراه استادم مرجع عالیقدر حضرت آیتالله العظمی سبحانی در نمایشگاه کتاب بودیم و همزمان شد با بازدید رهبر انقلاب، و گعدهای پرحلاوت و پرطراوت شکل گرفت که دیدارِ امروز، شهد شیرین آن را در کامم زنده کرد.
بازدید از نمایشگاه شروع شد. یکی از غرفههایی که در مسیر رهبر معظم انقلاب قرار داشت، غرفهی نشر سخن بود که مسئول آن به دلیل ناهماهنگی نتوانسته بود هنگام بازدید ایشان در غرفه حضور داشته باشد و به همین دلیل بسیار ناراحت بود و به بنده میگفت توفیق زیارت ایشان را نداشتم؛ با اصرار میگفت اگر میشود، کاری کنید خدمت ایشان برسم.
از نکات جالبی که در بازدید رهبر انقلاب از نمایشگاه به نظرم آمد این بود که گویا برای ایشان مهم نبود که از فلان غرفهای که احیاناً نگاههای متفاوتی دارد بازدید نکنند و یا فقط به غرفههای کاملاً همسو بروند، بلکه همه را بهطور یکسان مورد بازدید قرار میدادند، بهسانِ پدری که همهی فرزندانش را فارغ از عملکردشان دوست دارد. کاش دیگران نیز به ظرافتهایی از این دست دقت کنند.
بارها شنیده بودم که رهبر انقلاب بسیار اهل مطالعه هستند و خود بنده هم چندینبار برای ایشان کتابهایی فرستاده بودم و ایشان با دقت خوانده بودند، اما این دیدار فرصتی بود تا از نزدیک با این ویژگی ایشان بیشتر آشنا شوم؛ چه، شنیدن کِی بود مانند دیدن!
ایشان تأکید فراوانی بر مطالعه و کتابخوانی دارند. این تأکید صرفاً توصیهای برای دیگران نیست، بلکه در وادی عمل، خودشان به آن پایبندند. فردی در این سنوسال، با این سطح از مشغلهی فکری در ادارهی کشور، ساعتها از وقتش را اختصاص میدهد به بازدید از نمایشگاه کتاب؛ آنهم با این دقت که بتواند در مورد نحوهی چاپ، نوع کاغذ، محتوا و روش تألیف، صاحبنظر باشد.
تعریفها و انتقادات ایشان از آثار، بجا و دقیق بود. وقتی نکته یا مطلبی را دربارهی اثری بیان میکردند، بر اساس مطالعهی خودشان از آن اثر بود؛ نه احیاناً شنیدهها و نظرات دیگران. سالها پیش در کتابخانهی دانشکدهی علوم حدیث در شهر ری، همکاران ما نمایشگاه کوچکی درست کرده بودند از دستنوشتههای رهبر انقلاب دربارهی کتابهای مختلفی که خوانده بودند. دأب ایشان این است که وقتی کتابی میخوانند، در یکی از صفحات ابتدایی آن، خلاصه یا نکات مهمی که به ذهنشان میرسد -اعم از تقریر یا نقد- را دربارهی آن کتاب مینویسند؛ طی چند سطر، موجز، گویا و مفید. نمایشگاه مزبور، مجموعهای از این دستنوشتهها بود.
این مسئله جای شکر دارد و برای همهی دستاندرکاران فرهنگ کشور درسآموز است. وقتی رهبر انقلاب تا این حد به مقولهی فرهنگ مکتوب اهتمام دارند، امثال ما وظیفهی بسیار سنگینتری داریم. البته در میان علما و شخصیتهای دینی، بهویژه مراجع بزرگوار تقلید، کم نیستند چهرههای کثیرالمطالعه و اهل تحقیق و تدقیق، اما در مورد رهبر انقلاب، همان دو ویژگی ذکرشده، ایشان را نسبت به دیگران ممتاز میکند: یکی جایگاه رهبری و بالطبع و بالتبع مشغلههای فراوان، و دیگری وسعت و تنوع حوزهی مطالعاتی.
در گعدهی پس از بازدید، ایشان با اشراف کامل، مطالبی را در حوزهی کتاب بیان کردند که برخی از آنها در رسانهها منتشر شد؛ منجمله اینکه دقت داشته باشید در حوزهی کتاب، خوراک سالمی به جامعه داده شود یا این نکته که مسئلهی ممیزی، امری رایج در تمام کشورها است؛ که دراینباره نمونههایی را هم ذکر کردند.
از ثمرات مهم بازدید رهبر انقلاب از نمایشگاه بینالمللی کتاب تهران، نمایش چهرهای فرهنگی از جمهوری اسلامی و به رخ کشیدن اهتمام نظام به مقولهی مهم فرهنگ بود. به نظرم در دنیا کمنظیر است که بالاترین مقام کشور در این حد به مقولهی کتاب و کتابخوانی اهمیت بدهد.
عنایت ایشان به وزیر محترم فرهنگ و ارشاد اسلامی هم کاملاً مشهود بود. برای بنده و دیگر دوستان هم فرصت مغتنمی بود تا از نظرات دقیق ایشان در حوزهی کتابشناسی بهرهمند شویم. حافظهی ایشان از جریان نشر و تاریخ آن در کشور بسیار عجیب بود. در مجموع، حضور ایشان در روزهای پایانی نمایشگاه را میتوان مصداق آیهی شریفهی «خِتامُهُ مِسک»(۱) دانست. این حضور پربرکت، حقیقتاً تشویقی بود عملی در امر کتاب و کتابخوانی؛ هم برای مردم، هم برای برگزارکنندگان این رویداد مهم فرهنگی و همچنین برای ناشران و غرفهداران؛ و بهویژه برای مسئولین امر که حضور ایشان را به نوعی نمرهی قبولی تلقی میکنند.
۱) بخشی از آیهی ۲۶ سورهی مطففین: «[باده ای که] مُهر آن، مُشک است ...»
از ثمرات مهم بازدید رهبر انقلاب از نمایشگاه بینالمللی کتاب تهران، نمایش چهرهای فرهنگی از جمهوری اسلامی و به رخ کشیدن اهتمام نظام به مقولهی مهم فرهنگ بود. به نظرم در دنیا کمنظیر است که بالاترین مقام کشور در این حد به مقولهی کتاب و کتابخوانی اهمیت بدهد.
عنایت ایشان به وزیر محترم فرهنگ و ارشاد اسلامی هم کاملاً مشهود بود. برای بنده و دیگر دوستان هم فرصت مغتنمی بود تا از نظرات دقیق ایشان در حوزهی کتابشناسی بهرهمند شویم. حافظهی ایشان از جریان نشر و تاریخ آن در کشور بسیار عجیب بود. در مجموع، حضور ایشان در روزهای پایانی نمایشگاه را میتوان مصداق آیهی شریفهی «خِتامُهُ مِسک»(۱) دانست. این حضور پربرکت، حقیقتاً تشویقی بود عملی در امر کتاب و کتابخوانی؛ هم برای مردم، هم برای برگزارکنندگان این رویداد مهم فرهنگی و همچنین برای ناشران و غرفهداران؛ و بهویژه برای مسئولین امر که حضور ایشان را به نوعی نمرهی قبولی تلقی میکنند.
۱) بخشی از آیهی ۲۶ سورهی مطففین: «[باده ای که] مُهر آن، مُشک است ...»
....
لطفاً نظر خود را بنویسید:
ضمن تشکر ، نظر شما با موفقیت ثبت شد.
