از نظر غربی‌ها، «حق» چیزی است که به نفع آن‌ها باشد

 حضرت آیت‌الله خامنه‌ای: «ریشه‌ی آزادی در غرب عبارت است از خواست انسان، تمایلات انسان. وقتی میگوئیم خواست و تمایلات انسان، مقصود همه، تمایلات عقلانی و منطقی هم نیست؛ یعنی انسان یک سلسله خواستها دارد، تمایلات دارد، بعضیاش مهم است، بعضیاش حقیر است؛ بعضیاش منطقی است، بعضیاش پوچ و واهی است، بعضیاش مربوط به مسائل شهوانی است، بعضی مربوط به مسائل فکری و روحی و چیزهای دیگر است، اما هر چه هست، چون انسان دارای یک خواستی هست، یک تمنائی هست، یک میلی هست، باید بتواند این میل خود و تمنای خود و خواست خود را اعمال کند. این به طور کوتاه و خلاصه فلسفه‌ی آزادی در غرب است.» ۱۳۶۵/۱۰/۱۹
آئین اختتامیه «همایش بین‌المللی حقوق ملّت و آزادی‌های مشروع در منظومه فکری حضرت آیت‌الله العظمی خامنه‌ای»، همزمان با سالروز تصویب قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران در ۱۲ آذرماه ۱۴۰۴ برگزار شد. بازخوانی اندیشه و سیره‌ی حضرت آیت‌الله العظمی خامنه‌ای در حوزه‌ی حقوق ملّت و آزادی‌های مشروع، ترسیم نظام مطلوب حقوق ملّت و آزادی‌های مشروع مبتنی بر اندیشه رهبر معظم انقلاب و تضمین و صیانت از حقوق ملّت و آزادی‌های مشروع و چگونگی ارتقاء آن بر اساس آراء و اندیشه‌های حضرت آیت‌الله خامنه‌ای، از اهداف همایش است.
به همین مناسبت رسانه KHAMENEI.IR در پرونده «حقوق ملّت و آزادی‌های مشروع» در گفت‌وگو با مهمانان خارجی این همایش، دیدگاه‌های آنان را درباره برگزاری این رویداد و موضوع حقوق مردم و آزادی‌های مشروع جویا شده است. در این مطلب متن گفت‌وگو با دکتر حسن کینیوا عُمری، رئیس اتحادیه متخصصان مسلمان آفریقا، منتشر شده است.

موضوع آزادی در جهان مدرن یکی از چالش‌های اصلی است. به نظر شما تفاوت‌های بنیادین میان رویکرد اسلامی و غربی، به‌ویژه در موضوعاتی چون حقوق اقلیت‌ها، مسائل نژادی، آزادی بیان و حقوق زنان چیست؟
 صادقانه بگویم که تفاوت بسیاری میان آزادی‌های اسلامی و غربی وجود دارد. آزادی‌های اسلامی بر پایه شریعت الهی بنا شده‌اند. خداوند در قرآن کریم می‌فرماید: «ما فرزندان آدم را کرامت بخشیدیم»؛ بر این اساس، اسلام به همه انسان‌ها آزادی مطلق (در چارچوب الهی) اعطا کرده است. همچنین قرآن اشاره می‌کند که ما شما را از نژادها و قبایل مختلف آفریدیم تا یکدیگر را بشناسید و برترین شما باتقواترین شماست. اما در رویکرد غربی، مسائل مربوط به شریعت ابداً جایگاهی ندارند.

رهبر انقلاب اسلامی معتقدند که آزادی عمومی با استقلال ملّی پیوند خورده است. دیدگاه شما درباره این پیوند چیست؟
 دیدگاه رهبر بزرگ، حضرت آیت‌الله خامنه‌ای، مبنی بر اینکه آزادی‌های بنیادین و آزادی مردم در گرو استقلال ملّی است، بسیار دقیق است. وقتی کشوری به استقلال می‌رسد، مردمش باید کاملاً مستقل باشند. متأسفانه برخی کشورهای استعمارگر می‌خواهند شما اسماً مستقل باشید اما همچنان از قوانین و سیاست‌های آن‌ها پیروی کنید. برای ما در آفریقا، مثلاً در کنیا، تبعیت از قوانین غربی یک چالش است. اگر از آموزه‌های ایشان -حضرت آیت‌الله خامنه‌ای- پیروی کنیم، می‌توانیم بدون فشار کشورهای دیگر، به آزادی مشروع و کامل دست یابیم.

غرب مدعی حمایت از حقوق بشر است، اما در مواردی مثل غزّه یا محدودیت برای حجاب و مناسک اسلامی، شاهد رفتارهای دوگانه هستیم. این تناقض را چگونه تحلیل می‌کنید؟
 همان‌طور که در آموزه‌های حضرت آیت‌الله خامنه‌ای درباره حقوق زنان و اقلیت‌ها آمده، ایشان بر مسیر پیامبر اکرم صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم و اهل‌بیت علیهم‌السلام حرکت می‌کنند. اما غرب دچار استاندارد دوگانه است. آن‌ها وقتی از آزادی بیان و انجمن‌ها حرف می‌زنند، صادق نیستند. اگر راست می‌گفتند، در کشورهایی مثل فرانسه حجاب را ممنوع نمی‌کردند یا حقوق مردم فلسطین را زیر پا نمی‌گذاشتند. حقیقت این است که از نظر غربی‌ها، «حق» چیزی است که به نفع آن‌ها باشد؛ اگر به نفعشان نباشد، دیگر حق نیست.

آیا مثال‌های دیگری از این برخورد دوگانه سراغ دارید؟
 بله؛ به عنوان مثال فجایعی که مردم در غزه، کنگو و سودان با آن روبرو هستند. اگر غرب واقعاً به دنبال حقوق انسان‌ها بود، برای آن‌ها می‌جنگید. اما آن‌ها از درگیری در سومالی، بروندی و کنگو خشنودند، زیرا در زمان درگیری و جنگ است که می‌توانند منابع معدنی، طلا و اورانیوم این کشورها را به غارت ببرند. آن‌ها در سختی و مشکلات دیگران شکوفا می‌شوند.

رسانه‌های غربی تلاش دارند تصویری منفی از رهبر ایران و جمهوری اسلامی ارائه دهند. با توجه به حضور شما در ایران، وضعیت آزادی در این کشور را چگونه دیدید؟
 من به ۴۳ کشور جهان سفر کرده‌ام و با اطمینان می‌گویم که ایران یکی از بهترین کشورهاست. در اینجا آزادی‌های بنیادین، مطلق و مشروع وجود دارد. کسانی که علیه ایران بدگویی می‌کنند، یا در قلبشان کینه دارند، اصلاً ایران را نمی‌شناسند. ایران یکی از متمدن‌ترین کشورهای جهان است. من اکنون در جمع نمایندگانی از بیش از ۵۰ کشور هستم و همه ما با خوشحالی در حال انجام فرایض دینی و فرهنگی خود هستیم؛ کاری که در برخی کشورهای مدعی آزادی ممنوع است. مثلاً در برخی کشورها اگر در ملاءعام نماز بخوانید، ممکن است مورد ضرب و شتم قرار بگیرید. اسلام می‌گوید در دین اجباری نیست، اما در فرانسه دختران ما را به خاطر حجاب از تحصیل محروم می‌کنند. حجاب چه ضربه‌ای به یادگیری یا آزادی دیگران می‌زند؟ این‌ها چیزی جز کینه نیست.

اهمیت این همایش و نقش اندیشمندان در تبیین حقوق بشر و رسیدن به آزادی واقعی چیست؟
 این کنفرانس بسیار حیاتی است چون درباره حقوق واقعی مردم و آزادی‌های مشروع بحث می‌کند. ما در اینجا حقوقدانان، اساتید شریعت و اندیشمندانی از بیش از ۵۰ کشور هستیم. من به عنوان یک وکیل (هم در حوزه شریعت و هم حقوق مرسوم)، معتقدم این همایش فرصتی است تا قانون اساسی ایران و سایر کشورها را بررسی کنیم و به یک استاندارد واحد و جهانی برای دفاع از آزادی‌های بنیادین و حقوق همگانی دست یابیم. این حرکتی به موقع و ضروری است.

در پایان اگر صحبتی دارید بفرمایید.
 من صمیمانه از مردم و رهبر ایران تشکر می‌کنم. مهمان‌نوازی ایرانی‌ها فوق‌العاده است. از همه مردم جهان می‌خواهم که بیایند و ایران را با چشم خود ببینند و به تبلیغات دروغین رسانه‌های غربی گوش ندهند. ایران کشوری زیبا، آزاد و سرشار از محبتِ برابر میان انسان‌هاست. سپاسگزارم.