تقوا یعنی تلاش و مراقبت برای انجام وظیفه در دورانهای مختلف هر جائی که این اختلاف سلیقهها و اختلاف برداشتها با هوای نفس انسان مخلوط شد، کار خراب میشود. هوای نفس را باید خیلی ملاحظه کرد. به خودمان در فریب خوردن از هوای نفس سوءظن داشته باشیم. نگاه کنیم ببینیم کجا نفس است و هویهای نفسانی ماست؛ کجا نه، واقعاً احساس تکلیف است؛ و در احساس تکلیف هم دقت بکنیم که قدم از دایرهی تکلیف آنطرفتر نباید گذاشت؛ زیادهروی نباید کرد. آن وقت لطف خدا با ماست. همچنانی که تا امروز به فضل الهی، به حول و قوهی الهی، لطف الهی با ملت ایران بوده است؛ بعد از این هم انشاءاللَّه خواهد بود. همه به وظائفشان عمل کنند؛ سعی کنید. سعی کنید. ما که عرض میکنیم همه به وظائفشان عمل کنند، این معنایش این نیست که حالا ما به همهی وظائفمان، خودمان عمل میکنیم؛ نه، «و ما ابرّئ نفسی»؛(1) باید سعی بکنیم دیگر؛ تلاشمان این باشد؛ تقوا این است. تقوا یعنی تلاش و مراقبت برای انجام وظیفه؛ این معنای تقواست. این تلاش را داشته باشیم، یک وقت هم اگر چنانچه لغزشی پیش آمد، آن وقت خدای متعال عفو خواهد کرد؛ خدای متعال آن وقت از لغزشهای ما خواهد گذشت؛ آن وقتی که ما مراقب باشیم.1388/05/03
1 )
سوره مبارکه يوسف آیه 53 وَما أُبَرِّئُ نَفسي ۚ إِنَّ النَّفسَ لَأَمّارَةٌ بِالسّوءِ إِلّا ما رَحِمَ رَبّي ۚ إِنَّ رَبّي غَفورٌ رَحيمٌ ترجمه: من هرگز خودم را تبرئه نمیکنم، که نفس (سرکش) بسیار به بدیها امر میکند؛ مگر آنچه را پروردگارم رحم کند! پروردگارم آمرزنده و مهربان است.»
عمل به تکلیف, مراقبت در گفتن ها, مراقبت در نگفتن ها, مراقب گفتار, محاسبه نفس همهی ما خیلی باید مراقب باشیم؛ مراقب حرف زدن، موضعگیری کردن، گفتنها و نگفتنها. یک چیزهائی را باید گفت؛ اگر نگفتیم، به آن وظیفه عمل نکردهایم. یک چیزهائی را باید بر زبان نیاورد، اگر گفتیم، برخلاف وظیفه عمل کردهایم.1388/04/29
عمل کردن به وظیفه، لازمه انتظار کمک خداوند و بدانیم که خدای متعال پشتیبان مردمی است که با ایمان به او حرکت میکنند و اقدام و اِعمال قدرت انسانی و نیروی خود را در یک هدفی به کار میاندازند. خدای متعال یقیناً آن کسانی را که در راه اهداف الهی اقدام کنند، کمک میکند. ما آنجاهائی که شکست خوردیم، آنجائی که خدا به ما کمک نکرده است، به خاطر این بوده است که کارِ درست را انجام ندادیم؛ سهم خودمان را نیاوردیم. اگر سهم خودمان را به میدان بیاوریم، خدای متعال هم کمک خواهد کرد. میفرماید: «اوفوا بعهدی اوف بعهدکم»؛(1) شما به پیمانی که با من دارید، عمل و وفا کنید، من هم به آن پیمان عمل میکنم؛ طرفینی است. خدای متعال که مالک جان و واهب همهی مواهب به ماست، با ما قرارداد دو جانبه بسته است. شما عمل کنید، ما هم عمل میکنیم؛ یعنی خدای متعال این وعده را داده است. ما اگر به وظیفهی خودمان عمل نکردیم، نمیتوانیم کمک الهی را انتظار داشته باشیم.بحمداللَّه ملت ایران نشان دادند که اهل اقدامند، اهل عملند.1387/11/28
1 )
سوره مبارکه البقرة آیه 40 يا بَني إِسرائيلَ اذكُروا نِعمَتِيَ الَّتي أَنعَمتُ عَلَيكُم وَأَوفوا بِعَهدي أوفِ بِعَهدِكُم وَإِيّايَ فَارهَبونِ ترجمه: ای فرزندان اسرائیل! نعمتهایی را که به شما ارزانی داشتم به یاد آورید! و به پیمانی که با من بستهاید وفا کنید، تا من نیز به پیمان شما وفا کنم. (و در راه انجام وظیفه، و عمل به پیمانها) تنها از من بترسید!
تاثیر زیاد داشتن حیات پس از مرگ در تنظیم اعمال و رفتار مسئلهی عالم پس از مرگ و حیات حقیقی - «و انّ الدّار الاخرة لهی الحیوان»(1). حیات واقعی، حیاتِ بعد از عبور از این مرحلهی زندگی است - تأثیر زیادی در تنظیم اعمال و رفتار و کارهای ما دارد. همین آیاتی که الان تلاوت شد؛ «قل انّ الخاسرین الّذین خسروا أنفسهم و أهلیهم یوم القیامة الّا ذلک هو الخسران المبین».(2) خسران واقعی این است. از دست دادن مال، از دست دادن جان، از دست دادن عزیزان، از دست دادن لذات زندگی، خسارتهایی است که بر انسان در این دنیا وارد میشود، اما خسارتهای حقیقی اینها نیست. گاهی همین چیزها که به نظر ما خسارت و فقدان میآید، از دست دادن چیزی میآید، وسیلهای است که ما را از آن خسارت بزرگ، از آن خسارت حقیقی محفوظ نگه میدارد. لذاست که در دنیای مادی، در این زندگیای که ما مأمور به انجام کار و تلاش و مجاهدت در آن هستیم، مسئلهی بردن و باختن و جلو افتادن و عقب افتادن و وجهه پیدا کردن و وجهه پیدا نکردن و محبوب شدن و از چشمها افتادن و اینها، مسائل کاملاً درجهی دو و مسائل فرعی به حساب میآید؛ اصل قضیه آن امر حقیقی است، که آن هم با عمل به تکلیف الهی به وجود میآید.1387/03/21
1 )
سوره مبارکه العنكبوت آیه 64 وَما هٰذِهِ الحَياةُ الدُّنيا إِلّا لَهوٌ وَلَعِبٌ ۚ وَإِنَّ الدّارَ الآخِرَةَ لَهِيَ الحَيَوانُ ۚ لَو كانوا يَعلَمونَ ترجمه: این زندگی دنیا چیزی جز سرگرمی و بازی نیست؛ و زندگی واقعی سرای آخرت است، اگر میدانستند!
1 )
سوره مبارکه الزمر آیه 15 فَاعبُدوا ما شِئتُم مِن دونِهِ ۗ قُل إِنَّ الخاسِرينَ الَّذينَ خَسِروا أَنفُسَهُم وَأَهليهِم يَومَ القِيامَةِ ۗ أَلا ذٰلِكَ هُوَ الخُسرانُ المُبينُ ترجمه: شما هر چه را جز او میخواهید بپرستید!» بگو: «زیانکاران واقعی آنانند که سرمایه وجود خویش و بستگانشان را در روز قیامت از دست دادهاند! آگاه باشید زیان آشکار همین است!»
هرجا امام(ره) بگوید میروم افتخار خود من این است که یک بسیجی باشم؛ سعی کردهام اینجوری عمل کنم. سال آخر ریاست جمهوری - دو، سه ماه مانده بود به آخر ریاستجمهوری من - در یکی از دانشگاهها برای یک جمع دانشجو صحبت میکردم و به سؤالات پاسخ میدادم؛ یکی از سؤالات این بود که شما بعد از ریاست جمهوری قصد دارید چه کار کنید و شغلتان چه باشد؟ گفتم: اگر امام به من بگوید برو بشو رئیس عقیدتی سیاسی فلان پاسگاهِ مرزیِ منتهاالیه جنوب شرقی کشور، من با افتخار میروم آنجا و مشغول خدمت میشوم! اگر این کار از من برمیآید و این کار را از من میخواهند، من حاضرم و به آنجا میروم؛ توطین نفس کردم. این را از باب اینکه شما فرزندان من هستید، به شما دارم میگویم. صحبت پدرفرزندی است؛ نمیخواهم راجع به خودم صحبت بکنم. هر جا و در هر زمانی به شما نیاز هست، آنجا حاضر باشید. این میشود بسیجی؛ بسیج یعنی این.1386/02/31
احساس مسئولیت, عمل به تکلیف, مردم ایران, حضور مردم در صحنه, حضور مردم در صحنه, انتخابات, حضور به وقت در انتخابات, شرکت در انتخابات انگيزهى مردم، برخاستهى از دين، از احساس مسئوليت و از احساس تكليف ملى و دينى است؛ لذا وارد ميدان مىشوند و در ميان نامزدهاى مختلف، گزينهى خودشان را انتخاب مىكنند.1384/05/12
مردم ایران, شرکت در انتخابات, عمل به تکلیف, حضور مردم در صحنه, انتخابات, حضور به وقت در انتخابات, احساس مسئولیت مردم از روى احساس وظيفهى دينى است كه در عرصهى انتخابات وارد مىشوند و طبق تشخيص خود گزينش مىكنند و راى خود را به صندوق مىاندازند.1384/05/12
انتخابات, عمل صالح, حضور به وقت در انتخابات, شرکت در انتخابات, عمل به تکلیف شرکت در انتخابات، یک عمل صالح است؛ این عمل صالح را باید با شوق و بوقت انجام داد.1384/03/27
مردم ایران, تکلیف اسلامی, دشمن, انتخابات, حضور به وقت در انتخابات, شرکت در انتخابات, عمل به تکلیف شرکت در انتخابات، هم حق مردم است و هم تکلیف شرعی و واجب شرعی است. دشمنان ملت ایران هم با این بشدت مخالفند.1384/03/25
امام (ره) فرمودند: همه ی کارهای این کشور را دست قدرتی دارد به پیش میبرد امیدواریم انشاءاللَّه خدای متعال دست کمک و هدایت خودش را همواره بر سر این ملت باقی بدارد؛ همچنانکه امام در سال ۶۵ یک وقت به من فرمودند: من میبینم که در همهی کارهای این کشور، دست قدرتی دارد کارها را پیش میبرد.
انشاءاللَّه ما لایق و قابل باشیم که این دست قدرت، ما را رها نکند؛ چون اینطور هم نیست که خیال کنیم ما دیگر مورد لطف خدا هستیم و هر کاری هم کردیم، دست خدا همراه ما خواهد بود؛ نخیر، این دست قدرت گاهی هم مشت میشود و توی مغز انسان کوبیده میشود! اگر ملاحظه نکنیم، رعایت نکنیم، حدود خودمان را در نظر نگیریم و وظایفمان را بد انجام دهیم یا انجام ندهیم، دست قدرت به ما کمکی نخواهد کرد؛ ممکن است - پناه بر خدا - مخالف ما هم عمل کند. بنابراین اگر در راه او باشیم، انشاءاللَّه خدای متعال به ما کمک خواهد کرد.1384/03/10
مصلحتاندیشی, تکلیفمداری, عمل به تکلیف, تکلیفگرایی کسی که برای تکلیف عمل میکند، دچار تردید و تزلزل نمیشود؛ ترسیده و خسته نمیشود؛ از راه برنمیگردد و مصلحتاندیشیهای شخصی، تعیینکنندهی راه و جهتگیری او نمیشود.1383/03/14
ارتش جمهوری اسلامی, نیروهای مسلح, سپاه پاسداران انقلاب اسلامی, نیروی انتظامی, عمل به تکلیف هیچ چیز برای یک سازمانِ مسلّح از این باارزشتر نیست که توانسته باشد در لحظهی نیاز، وظیفهی خود را بهدرستی انجام داده باشد.1381/08/26
خدمت به مردم, خدمت, عمل به تکلیف, عبادت مهم این است که نیّت خدمت و حرکت در راه انجام وظیفه را حفظ کنیم؛ آنگاه همهی کارها دارای اجر خواهد بود.1381/03/07
عمل به تکلیف, کارگزاران نظام, تکلیف, احساس مسئولیت, خیانت ملی هر کس امروز از وظیفهی اصلی خود سرپیچی کند و خود را به کار دیگری مشغول و سرگرم سازد و از انجام وظیفه شانه خالی نماید، خیانت کرده است و دچار لعنت ابدی خواهد شد.1381/03/01