استفتائات - استفتائات جدید حج

استفتائات

احکام سفر

مناسک حج

احکام خمس

ارسال استفتاء

استفتائات جدید حج

مناسک حج

س: اگر هداياى ازدواج به ميزانى باشد که بتوان با آن براى حج تمتع ثبت نام کرد در صورتى که اطلاع از آينده و توان يا عدم توان پرداخت بقيه مبلغ و همچنين هزينه‌هاى جانبى سفر را نداشته باشند آيا واجب الحج مى باشند يا خير در صورتى که مبالغى بدهکار باشند ولى بدهى‌ها يا به صورت وام باشد يا با مهلت مسئله چطور مى‌شود اگر حج تمتع در مهريه عروس وبه عهده داماد باشد از اين محل قابل پرداخت است يا خير؟

ج) اگر به حسب ظاهر با انجام حج، خللى در زندگى شما ايجاد نشود، حجّ بر شما واجب است؛ و اگر هدايا به داماد داده شده باشد، ملک او مى‌باشد و پرداخت مهريه از آن صحيح است

س: من خانه‌اى در ملكيت خود ندارم در حاليكه مردم در سطح من و يا پايين‌تر از سطح من خانه شخصى دارند. آيا مى‌توانم با پول موجودم که به مقدار حجّ مى‌باشد خانه بخرم و حجّ رفتن را به تأخير بيندازم؟

ج) اگر خانه نداريد و نياز داريد مستطيع نيستيد.

س: كسى كه با دريافت وام منزل مسكونى ساخته و يا ساير لوازم زندگى را بصورت قسطى تهيه كرده است، آيا در صورت فراهم بودن شرايط استطاعت بايد حجة الاسلام بجا آورد؟

ج) اگر مطمئن است كه در زمان پرداخت اقساط وام مى‏تواند آنها را ادا كند و ساير شرايط استطاعت را نيز دارد حج بر او واجب است.

س: خدمه كاروانها و پزشكان و امدادگران و افراد ديگرى كه با مأموريت به ميقات آمده‏اند آيا مستطيع هستند و بايد حجةالاسلام بجا آورند يا نه؟

ج) اگر انجام مناسك حج مزاحم با وظايف مأموريت نباشد، و در برگشت از سفر حج وسايل ادامه زندگى متناسب با شؤون عرفى خود را در اختيار دارند مستطيع هستند.

س: اينجانب از سوى همسرم يك فيش حج واجب هديه دريافت نموده‌ام آيا بعد از انجام اين حج واجب اگر اينجانب از لحاظ مالى مستطيع شوم باز هم حج به من واجب است يا خير؟ در صورتى كه جواب مثبت باشد با توجه به اينكه دولت اعزام به حج واجب را يكبار مجاز دانسته تكليف من چيست؟

ج) اگر جهت رفتن به حج به شما بخشيده و مخارج ديگر حجّ را هم قبول كرده كه بپردازد و يا خودتان به راحتى مى‌توانيد بقيه را تهيه كنيد، شما در اين شرايط با اين حجِّ بذلى مستطيع هستيد و كفايت از حجة الاسلام مى‌كند.

س: دارا بودن فرزند دوساله و مشكلات آن مى‌تواند دليل به تاخير انداختن حج تمتع باشد؟ مصاديق پاسخ سؤالات در خصوص اينجانب و همسرم كه هردو كارمند هستيم و درآمدمان با يكديگر پس انداز و يا خرج مى‌شود، چگونه است؟

ج) اگر کسى نباشد از او سرپرستى کند و با نبودن شما کودک بى‌سرپرست مى‌ماند و خطر او را تهديد ‏مى‌کند، مى‌توانيد تأخير بيندازيد ولى اگر بتوانيد او را نزد شخص امين دلسوزى بگذاريد، حجّ بر شما واجب فورى ‏است.‏

س: با وجوديکه در حال حاضر امکان حج تمتع در سال استطاعت محقق نيست به اين معنى که وقتى انسان از نظر مالى مستطيع مى‌شود همان سال نمى‌تواند به حج برود آيا مى‌تواند در اموال خود تصرف کند و خود را از استطاعت مالى خارج کند؟

ج) بنابر احتياط واجب نبايد خود را از استطاعت خارج کند.

س: کسى که از وجوه شرعى نظير خمس و زکات ارتزاق مى‌کند، اگر از آن خمس يا زکات اضافه آيد که به قدر مخارج حجّ باشد، آيا با وجود ساير شرايط مستطيع خواهد بود يا نه؟

ج) اگر استحقاق دريافت را به وجه شرعى داشت و باقيمانده وافى به هزينه حج بود و ساير شرايط را هم دارا بود، مستطيع است.

س: آيا کسى با اجازه ورثه مى‌تواند با فيش ميّت به حج مشرف شود، آيا استجازه از ساير ورثه به عنوان مقدمه واجب (مثل ثبت‌نام و تهيه بليط و امثال آن) واجب است يا نه؟ و نيز با فرض عدم استجازه چنانچه با همان فيش به حج برود و ساير شرايط را داشته باشد، حج او صحيح است و کفايت از حَجة‌الاسلام مى‌کند يا نه؟

ج) در استفاده از فيش ميّت اجازه ورثه لازم است، و چنانچه بدون اجازه از آن استفاده نمايد، اگر از ميقات به بعد هم استطاعت از ناحيه فيش باشد، حج او حجة‌الاسلام محسوب نيست ولى اگر از ميقات به بعد خودش هزينه حج را داشته باشد و ساير شرايط هم متحقق باشد حج او مجزى از حجة‌الاسلام است.

س: اگر مهريه من حج تمتع باشد و به من ارث هم برسد آيا بايد با پول ارث به مكه بروم يا بايد شوهرم مرا به مكه بفرستد؟

ج) بايد ابتداءً مهريه را از شوهرش مطالبه كند و چنانچه مهريه را نداد، به شوهر بگويد اگر با مال‌الارث خود به حج رفتم بايد هزينه حج تمتع را به من بدهى.

س: من مستطيع شده‌ام و فيش حج هم خريده‌ام. اکنون به خاطر مشکل برادرم نياز به پول دارم آيا مى‌توانم فيش حج خود را فروخته و به برادرم بدهم؟

ج) كسى كه مستطيع شده، نمى‌تواند بعد از رسيدن زمانى كه بايد مال را براى رفتن به حج صرف كند، خود را از استطاعت خارج سازد. بلكه احتياط واجب آن است كه قبل از آن زمان نيز خود را از استطاعت خارج نكند.

س: آيا كسى كه مقروض است، جايز است كه به حج برود يا صدقه بدهد؟ يا بايد قرض خود را باز پس دهد؟

ج) اگر قرض مدتدار باشد و مدت آن سر نرسيده و يا طلبکار فعلاً مطالبه طلب خود نکند، مانع ندارد که حج برود يا صدقه بدهد.

س: من شاغل هستم و شرايط رفتن به حج تمتع را دارم آيا مى‌توانم بجاى رفتن به حج تمتع پول آن را به خانواده‌هاى نيازمند بدهم و بعدها اگر توانستم حج تمتع بروم؟

ج) بر مستطيع واجب است فوراً حجّ بجا آورد.

س: آيا براى صحّت اعمال عمره و حج - براى كسى كه حسابرسى خمس ندارد، پرداخت خمس لباس احرام و لباسى كه در طواف و نماز طواف مى‏پوشد، كفايت مى‏كند يا بايد حسابرسى تمام اموال صورت گيرد؟

ج) در فرض سؤال پرداخت خمس براى اموال مذكور و همچنين براى پولى كه براى قربانى مى‏پردازد كفايت مى‏كند.

س: با اينكه خودرو شخصى ندارم براى خود و همسرم اقدام به ثبت نام حج تمتع نموده‌ام ليكن در حال حاضر به دليل نداشتن خودرو در عسر و زحمت هستم. با توجه به نداشتن پول خريد خودرو آيا اجازه فروش فيش حج خود و همسرم را دارم يا خير؟

ج) اگر در زمان ثبت‌نام واجد همه شرايط وجوب حَجة‌الاسلام براى خود بوديد و با فروش فيش حج امکان رفتن به حج از بين مى‌رود، مجاز به فروش آن براى خريد خودرو نيستيد ولى اگر در زمان ثبت‌نام و يا در حال حاضر استطاعت شرعى رفتن به حجّ را نداريد، فروش فيش حج براى شما اشکال ندارد.

س: حكم پسر بچه‌ى دو و نيم ساله كه قصد بردن ايشان به عمره مفرده را داريم از لحاظ انجام اعمال و پوشيدن لباس احرام چگونه است؟

ج) محرم نمودن کودک غير مميز، توسط ولى او مستحب است؛ به اينگونه که به او لباس احرام بپوشاند؛ و نيّت کند که «اين طفل را محرم مى‌کنم براى حج» يا «اين طفل را مُعْتَمِرْ مى‌کنم به عمره تمتع»؛ و اگر ممکن باشد، تلبيه را به او تلقين کند، و گرنه خودش به جاى او بگويد؛ و بايد وظايف و اعمال را مطابق وظيفه انجام دهد، وگرنه در بعض صور، طفل در احرام باقى مى‌ماند و تا تدارک نکند، نمى‌تواند ازدواج نمايد.

س: در مورد حد هوايى منطقه حرم (خانه خدا) و محاذات هوايى ميقات‌ها، تکليف مسافران هوايى را که بر فراز آنها حرکت مى‌‌کنند و قصد وررود براى حج (عمره يا تمتع) دارند (و يا آن‌ها که فقط قصد عبور دارند) بيان فرماييد.

ج) اگر قصد ورود به مكّه را مستقيماً از طريق هوا ندارند، نيازى به احرام نيست.

س: خواهشمند است بفرماييد آيا زائران ايرانى بيت اللّه الحرام در موسم حج و ياعمره مى‏توانند از ميقات حديبيّه محرم شوند؟ و آيا حديبيّه نيز مانند ساير مواقيت از قبيل ميقات شجره و جحفه مى‏باشد يا خير؟

ج) حديبيّه مانند تنعيم ميقات عمره مفرده است براى كسانى كه داخل مكّه هستند چه اهل مكه باشند و چه حاجيانى كه پس از اعمال حج مى‏خواهند عمره مفرده انجام دهند.

س: آيا حجاب بچه نابالغ (كه قادر به حفظ حجاب نيست) هنگام طواف از شروط صحت طواف است؟ و اگر مثلا" جوراب نپوشيده باشد ، اعاده لازم است؟ اگر زنى به اين واجب عمل نكند، چطور؟

ج) اشتراط حجاب كامل در طواف بر بچه نابالغ معلوم نيست اگرچه احوط مراعات حجاب است، و بر زن واجب است در طواف پاهاى خود را نيز تا مچ پا بپوشاند، كه اگر عمداً پوشاندن ساق پا را ترك كرده باشد طواف صحيح نيست.

س: شخصى چند سال قبل به حج عمره مشرف شده است. حال به ياد آورده كه در آن زمان غسلى بر او واجب بوده كه نمى‌دانسته است ولى تمام مراحل حج را از غسل كردن تا پايان طواف‌ها تا جايى كه به ياد دارد درست انجام داده است، تكليف چيست؟

ج) در فرض سؤال، عمره‌اش صحيح است ولى طواف‌هاى عمره و نمازهاى آن را بايد اعاده کند و اگر نمى‌تواند خودش بجا آورد، نايب بگيرد، و تا آنها را تدارک ننموده از محرماتى که با طواف نساء حلال مى‌شود دورى نمايد.

س: چنانچه محرمى قبل از اينکه خود تقصير کند سهواً محرم ديگرى را تقصير کند در اين صورت وضع اعمال هر دو چه حکمى دارد و آيا کفاره دارد يا خير؟

ج) در صورت سهو، چيزى بر مباشرِ عمل نيست و ضمناً تقصير آن شخص هم چنانچه قصد خروج از احرام داشته، صحيح واقع شده و از احرام خارج مى‌شود.

س: در صورت سرد شدن هوا آيا افراد مُحرم مى‌توانند از پوشش ديگرى مثل پتو يا لباس استفاده نمايند؟

ج) چنانچه مخيط يا شبه مخيط نباشد اشكال ندارد ولى بايد مردان سرشان و زنان صورتشان را نپوشانند و دوخته بودن حاشيه پتو هم مانع ندارد.

س: استفاده از ماسک‌هايى که جهت جلوگيرى از تنفس هواى آلوده به دهن مى‌زنند و بند آن را پشت سر مى‌اندازند که بخش کوچکى از سر را مى‌پوشاند، براى مردان و زنان مُحرم چه حکمى دارد؟

ج) استفاده از ماسک براى زنان اگر در حدّ متعارف باشد مانعى ندارد و انداختن بند آن بر سر براى مردان جايز است.

س: پوشيدن جوراب روى پاى مصنوعى جانبازان در حال احرام چه صورتى دارد؟ پوشيدن جوراب روى پروتز جانبازان در حال احرام چه صورتى دارد؟

ج) پاى مصنوعى حکم پاى اصلى را ندارد، بنابراين هيچ يک از محرمات احرام شامل آن نمى‌شود.

س: آيا گره زدن در لباس احرام اشکال دارد؟

ج) مانعى ندارد مشروط بر اينكه از صورت رداء بودن خارج نشود.

س: آيا براى کسى که خودش محرم نيست جايز است چيزى روى سر مرد محرمى بيندازد، مثلاً محرمى که خوابيده پتو را روى سر او بيندازد و چنانچه خودش محرم باشد، چه حکمى دارد؟

ج) بر محرم پوشاندن سر خودش حرام است خواه خودش بپوشاند يا به ديگرى دستور دهد که سر او را بپوشاند، ولى پوشاندن سر ديگرى ولو محرم باشد از محرمات احرام نيست.

س: اگر مرد محرم به غير محرم بگويد وقتى که خواب رفتم، پتو را روى سرم بينداز چه حکمى دارد؟ و بر فرض که او هم به اين درخواست عمل کند کفّاره واجب مى‌شود يا نه و بر فرض وجوب، کفّاره بر عهده چه کسى است؟

ج) محرم مجاز به چنين درخواستى از ديگرى نيست، و اگر آن شخص به درخواست محرم عمل کند، ثبوت کفّاره معلوم نيست، و در هر صورت بر آن شخصى که درخواست را انجام داده کفّاره‌اى نيست.

س: در سفر عمره‌اى که من امسال مشرف شدم در حين حرکت از مسجد شجره به مکه در شب با اتوبوس سقفدار باران آرامى شروع به باريدن گرفت و من نم باران را روى شيشه‌ى اتوبوس مشاهده کردم. حال مى‌خواهم بدانم که آيا با بارش هر مقدار باران قربانى کردن گوسفند بر مکلف واجب مى‌شود يا بايد شدت باران به حدى باشد که در عرف با بارش آن انسان به زير سقف برود؟

ج) اگر عرفاً به آن شب (ولو بعض آن) شب بارانى گفته شود، کفّاره به احتياط واجب ثابت است.

س: شخصى بعد از تلبيه در مسجد‌الحرام متوجه مى‌شود كه آمپول انسولين را يادش رفته تزريق کند. حال وظيفه او چيست؟ با توجه به اينكه اگر آمپول بزند احتمال دارد از دستش خون بيايد آيا بخاطر خون آمدن از دستش بايد كفّاره بدهد يا نه؟

ج) اگر ناچار است، مى‌تواند آمپول بزند ولو خون بيرون بيايد و کفّاره هم واجب نيست، گرچه دادن يک گوسفند مستحب است.

س: اگر كسى بطور دائم از النگوى زينتى استفاده مى‌كرده است، آيا در صورت احرام بايد آن را خارج كند؟

ج) پوشيدن النگو در حال احرام اگر متعارفِ مكلّف باشد و به قصد زينت نباشد، اشكال ندارد.

س: اگر كسى از ايران نذر كند كه در جدّه محرم شده، سپس براى انجام عمره مفرده به مكّه برود، آيا اين نذر صحيح است؟ و احرام او صحيح مى‏باشد؟

ج) نذر و احرام او باطل است.

س: آيا طهارت لباس احرام يا ساير شرايط لباس نمازگزار، شرط صحتِ احرام نيز هست، و آيا با ترك عمدى آن، احرام صحيح است؟

ج) طهارت لباس احرام شرط صحّت احرام نيست

س: کسى که حسّ بويايى ندارد يا به علت زکام و سرماخوردگى بويى را احساس نمى‌کند، استعمال طيب و عطر زدن به بدن و لباس و گرفتن بينى از بوى بد بر او حرام است يا نه؟

ج) استعمال طيب در هر صورت جايز نيست اگرچه بوى آن به مشامش نرسد، و در گرفتن بينى حکم ساير مُحرمين را دارد.

س: آيا آويختن تسبيح و نظائر آن به گردن به هنگام وضو (درحال احرام) و يا دولايه كردن آن در بازو در حال احرام اشكال دارد؟

ج) اشكال ندارد.

س: كسى كه در ماه جديد بعد از آنكه در ماه قبلى عمره مفرده انجام داده است، مى‌خواهد وارد مكه شود در صورتى‌كه قسمتى از اعمال عمره مفرده ماه قبل را انجام داده و فقط طواف نساء و نماز طواف نساء باقى مانده، آيا مى‌تواند بدون احرام وارد مكه شود يا نه؟

ج) در فرض سؤال بايد با احرام جديد وارد مكه شود.

س: موالات ميان اشواط طواف و سعى، چگونه به هم مى‏خورد؟ آيا با خواندن دو ركعت نماز مستحبى يا فعلِ منافى با طواف، به هم مى‏خورد يا نه؟

ج) از بين رفتن موالات، موكول به نظر عرف‏است و در سعى، موالات معتبر نيست، مگر آنكه شوط اول ‏تمام نشده باشد كه در صورت از بين رفتن موالات، احتياطاً از سر بگيرد.

س: معيار كثير الشك در تعداد دورهاى طواف و تعداد ريگ‏هاى رمى چيست؟ و عدم اعتنا به چنين شكى به چه معناست؟ آيا بنا بر اقلّ بگذارد يا اكثر؟

ج) معيار كثير الشك در طواف عرفى است و به همان معنايى است كه براى كثيرالشك در نماز بيان شده است و اما كثير الشك در رمى حكم خاصى ندارد و در صورت شك در عدد انداختن، بايد آن قدر بياندازد تا علم پيدا كند.

س: موالات ميان اشواط طواف و سعى، چگونه به هم مى‌خورد، آيا با خواندن دو رکعت نماز مستحبى يا فعلِ منافى با طواف به‌هم مى‌خورد يا نه؟

ج) از بين رفتن موالات موکول به نظر عرف است و در سعى موالات معتبر نيست مگر آنکه شوط اول تمام نشده باشد که در صورت از بين رفتن موالات احتياطاً از سر بگيرد.

س: اگر شخصى بعد از طواف واجب و قبل از نماز طواف وضوى خود را از دست داد و براى گرفتن وضو از مسجد خارج شد (اين کار چندين دقيقه طول دارد) آيا به موالات بين طواف و نماز طواف ضررى وارد مى‌كند؟

ج) در فرض مرقوم، مضرّ به توالى بين نماز و طواف نيست.

س: در صورتى که بين طواف جوراب نجس شود آيا بايستى طواف را قطع کرد؟

ج) اگر پا هم همراه جوراب نجس شده باشد، بايد طواف را از همانجا قطع كند و پس از تطهير پا اگر موالات بهم نخورده باشد، طواف را از همانجا ادامه دهد وگرنه از سر بگيرد. ولى اگر تنها جوراب نجس شده باشد ادامه طواف اشكال ندارد اگرچه احوط ادامه طواف پس از تطهير جوراب يا درآوردن جوراب و ادامه طواف بدون جوراب نجس است.

س: در هنگام ازدحام و يا تشكيل صفوف نماز صبح، مأمورين مسجدالحرام از انجام نماز طواف در خلف مقام، به‏ويژه براى خانم‏ها ممانعت مى‏كنند و افراد را مورد توهين و يا ضرب و شتم قرار مى‏دهند. در چنين شرايطى آيا نماز خواندن در محدوده مقابل ركن حجر تا مقابل ركن عراقى كافى است؟

ج) نماز طواف بايد پشت مقام ابراهيم خوانده شود مشروط بر اينكه مزاحمت براى ديگران نباشد و در صورتى كه به خاطر ازدحام و يا كثرت طواف كنندگان، امكان اقامه نماز، نزديك مقام نيست مى‏توان در مكان‏هاى دورتر بجا آورد.

س: اگر بعد از بازگشت به وطن بفهميم كه نماز طواف نساء را غلط بجا آورده‌ايم، وظيفه ما چيست؟

ج) در فرض سؤال نماز را در وطن بخواند و كفايت مى‌كند.

س: آيا طواف مستحبى را مى‌توان بدون نماز طواف انجام داد؟

ج) در طواف مستحبى نماز جزو طواف نيست اگر چه خواندن آن بهتر است.

س: كسى كه طواف و نماز طواف را انجام داده، آيا مى‏تواند سعى را با فاصله زياد انجام دهد، مثلا روز ديگر و اگر طواف و نماز را شب انجام داده و بسيار خسته است آيا مى‏تواند سعى را فردا بجا آورد؟

ج) اگر طواف و نماز را در روز انجام داد جايز نيست اختياراً سعى را تا فردا به تأخير بياندازد ولى به تأخير انداختن آن تا شب همان روز مانعى ندارد.

س: در فتواى فقها، استحباب سعى وارد نشده است، آيا سعى استحباب نفسى دارد يا نه، و در مواردى که سهواً سعى را اضافه به‌جا آورد، فتوا به استحباب هفت شوط دوم داده‌اند، آيا از اين مورد، مى‌توان استحباب سعى را استفاده کرد؟

ج) سعى استحباب نفسى ندارد.

س: من به علت جهل، سعى عمره تمتع را در طبقه بالا انجام دادم بعد از اتمام اعمال حج به من گفتند که حجت صحيح نيست. تكليف شرعى من چيست؟

ج) اگر در آن سال مستطيع بوده‌ايد بايد حج را اعاده کنيد.

س: عدّه‌اى از كاروانهاى زيارتى به هنگام طواف و يا در اشواط سعى جهت حفظ تشكل و انسجام نفرات خود و به جهت شنيده شدن فقرات دعا آن را با صداى خيلى بلند مى‌خوانند كه قهرأ حال خشوع را از ديگران سلب مى‌كنند , اين شيوه شرعأ مستحسن است يا مرجوح؟

ج) اگر براى ‌ديگران اذيت و مزاحمت باشد اشكال دارد.

س: آيا محرم قبل از آن كه خودش تقصير كند و از احرام خارج شود مى‏تواند براى ديگرى تقصير كند (ناخن بگيرد يا مو بچيند)؟

ج) ناخن گرفتن اشكال ندارد ولى چيدن مو جايز نيست.

س: فاصله بين دو عمره چقدر است، و آيا اين امر اختصاص به دو عمره مفرده دارد يا در فاصله بين عمره تمتّع و مفرده هم مراعات آن لازم است و آيا در عمره نيابتى هم مراعات فاصله لازم است يا نه؟

ج) فاصله معينى بين دو عمره شرط نيست ولى بنابر احتياط، در هر ماه فقط يك عمره براى خود مى‏تواند بجاآورد، ولى آوردن عمره براى غير خود، هر نفر يك عمره جايز است.

س: در مواردى که استحباب عمره مفرده قطعى نيست، بلکه رجاءً به‌جا مى‌آورد، آيا مى‌تواند در حين اعمال، آن را رها کند؟

ج) نمى‌تواند.

س: آيا در فاصله بين اتمام عمره تمتع و احرام حج تمتّع مى‏توان از شهر مكه خارج شد و در صورتى كه عمداً يا جهلاً يا سهواً از مكه خارج شود تكليف چيست؟

ج) اگر اطمينان داشته باشد كه خارج شدن مانع از انجام حج نخواهد شد مانعى ندارد، بلى در صورتى كه خروج و برگشت او در غير از ماهى باشد كه عمره تمتع انجام گرفته است، عمره قبلى باطل مى‏شود و براى حج تمتع لازم است مجدداً عمره تمتع انجام دهد.

س: شخصى كه كارمند سازمان حج و زيارت است وبه علّت مأموريت شغلى ممكن است از مكّه خارج شود؛ مثلا به مدينه برگردد، ولى يقين به اين امر ندارد، آيا وقت احرام در ميقات مى‏تواند به نيت عمره تمتّع محرم شود؟

ج) بلى مى‏تواند و خروج از مكه در صورتى كه اطمينان به رسيدن براى اعمال حج را دارد فى نفسه مانعى ندارد ولى بايد احكام خروج از مكه در مورد بطلان عمره سابق را رعايت كند.

س: کسى که عمره تمتّع استحبابى بجا آورده، آيا مى‌تواند بدون عذر و به دلخواه خود، آن را رها کرده و حجّ تمتّع بجا نياورد؟ و در فرض جواز، آيا انجام طواف نساء نيز لازم است يا نه؟

ج) مى‌تواند رها کند و چيزى بر او نيست و احتياط آن است که طواف نساء را انجام دهد.

س: شخصى در ماه شوال يا ذى‌القعده عمره تمتع بجا مى‌آورد، و به مدينه برگشته و در ماه جديد مجدداً به مکه مى‌رود وظيفه او نسبت به احرام در مسجد شجره چيست، عمره مفرده يا تمتّع مجدد يا عمره‌اى که بر ذمّه دارد؟

ج) در فرض سؤال بايد از ميقات به عمره تمتّع محرم شود، و عمره تمتّع حج وى همين عمره اخيره است.

س: بعضى‌ها براى يادبود از صحراى عرفات سنگ بر مى‌دارند آيا برداشتن آن اشكالى دارد و اگر برداشته‌اند بايد بروند و آن را همانجا بيندازند؟

ج) عرفات جزو حرم نيست و فى نفسه اشکال ندارد.

س: آيا بانوان، مطلقاً مى‏توانند وقوف اضطرارى ليلى مشعر را انجام دهند و قبل از اذان صبح از مشعر بروند يا اختصاص به معذورين دارد؟

ج) اختصاص به معذورين ندارد.

س: اگر معذور پس از وقوف اضطرارى مشعرالحرام از مشعر خارج شد، و پيش از طلوع فجر عذر او برطرف شد، آيا بازگشت به مشعرالحرام براى درک وقوف اختيارى لازم است؟

ج) اگر اکتفا به وقوف اضطرارى به مشعرالحرام بخاطر عذر بوده و بعداً کشف شده که عذر ندارد بايد با بود وقت، وقوف اختيارى مشعرالحرام را درک کند.

س: پس از وقوف در عرفات آيا حاجى مجاز است در شب عيد به مشعر نرود، مثلاً چند ساعتى به مکه برود و پيش از اذان صبح يا پيش از نيمه شب خود را به مشعر برساند، يا بايد مستقيم به مشعر برود؟

ج) لازم نيست مستقيم به مشعرالحرام برود، مى‌تواند چند ساعتى به مکه مکرمه يا جاى ديگر برود و پيش از طلوع فجر خود را به مشعر برساند.

س: با توسعه اخير جمرات، اگر قسمتى از ستون (ديوار 24 مترى) جمره عقبه، خارج از منى باشد، با فرضِ صدقِ جمره بر مجموع ديوار، آيا رمى آن قسمت صحيح است؟

ج) در صورت يقين به خروج قسمتى از جمره توسعه يافته از منى، احوط رمى نقطه‌اى از قسمتى است که از منى خارج نيست.

س: اطلاعات حكايت از آن داردكه ستون قبلى جمرات در طبقات پايين و بالا در هرجمره به صورت ديوارى به طول 25 متر و عرض يك‏متر ساخته شده است كه تشخيص محلّ قبلى ستون‏ها و ايستادن در آن محلّ پرازدحام براى تشخيص آن، كارى دشوار و يا غيرممكن است، از اين رو خواهشمند است بفرماييد تكليف حجاج در رمى جمرات چيست؟ و آيا رمى تمامى ديوار 25 مترى كفايت مى‏كند يا خير؟

ج) اگر مى‏تواند بدون عسر و مشقّت، به آنچه در محلّ ستون قبلى قرار دارد رمى كند، واجب است به آن رمى نمايد. و اگر جستجو از محل آن و رمى به آن مستلزم عسر و مشقّت است به هر نقطه‏ى آن ديوار رمى كند مجزى است. ان‏شاء اللّه.

س: كسى كه بعد از ظهر عيد قربان كه جمره عقبه خلوت است، خودش قادر است رمى كند، آيا مى‏تواند براى رمى در صبح عيد نايب بگيرد؟ در صورتى كه بخواهد خودش هنگام عصر رمى كند موفق به قربانى در روز عيد نمى‏شود، آيا براى اينكه بتواند روز عيد قربانى كند مى‏تواند صبح براى رمى جمره نايب بگيرد؟ با اين‏كه عصر شخصاً قادر بر آن است؟ همچنين كسى كه چندين سال صبح روز عيد براى رمى نايب گرفته با اينكه عصر خودش قادر به رمى بوده است اكنون تكليفش چيست؟

ج) با فرض تمكّن از رمى در ساعتى از روز ولو در ساعات عصر، نايب گرفتن صحيح نيست. ولى اگر مأيوس از برطرف شدن عذر تا آخر روز بود و نائب گرفت براى رمى، و اتفاقا عذرش بعد از عمل نائب برطرف شد، عمل نائب مجزى است، و اعاده بر او لازم نيست. و نسبت به سالهاى گذشته اگر نائب گرفتن به نحو غير صحيح بوده، بايد تدارك كند.

س: با توجه به اينکه بانوان مى‌توانند رمى روز دهم را شب انجام دهند، آيا حتماً بايد شب عيد باشد يا شب يازدهم نيز جايز است و در فرض جواز در صورتى که زن در اعمال حج نايب ديگرى باشد، چه صورت دارد؟

ج) در صورت تمکن بايد در همان شب عيد رمى جمره عقبه نمايد، مخصوصاً اگر حج او حجّ نيابى باشد و تأخير تا شب يازدهم صحيح نيست، ولى اگر در روز دهم يعنى روز عيد رمى جمره عقبه نمايد، اشکال ندارد.

س: هنگام رمى يا پيش از آن، يک ريگ مستعمل در کيسه ريگ ما مى‌افتد و با ريگ‌هاى بکر مخلوط و مشتبه مى‌شود. آيا همين که هشت ريگ به جمره بزنيم که يکى از آنها احتمالاً ريگ مستعمل است کافى است؟

ج) با حصول يقين به تحقق رمى باريک بکر، رمى او صحيح و مجزى است.

س: آيا در اعمال روز عيد قربان، ترتيب شرط است و آيا مى‏توان قربانى را قبل از رمى جمره عقبه انجام داد، براى معذور و غيرمعذور چه حكمى دارد؟

ج) به احتياط واجب بايد ذبح پس از رمى جمره عقبه انجام شود.

س: آيا مى‌توانيم قربانى مراسم حج را توسط نماينده خودمان در ايران به صورت همزمان انجام دهيم يعنى از مکه به صورت تلفنى به نماينده خودمان در ايران وکالت بدهيم که از جانب ما قربانى را در ايران انجام دهد؟

ج) نمى‌توانيد، يعنى چنين قربانى مجزى نيست.

س: احتراماً به استحضار مى‌رساند همانگونه كه مستحضريد يكى از شرايط هدى آن است كه لاغر نباشد، از طرفى نژاد گوسفندان به لحاظ تغيير محل جغرافيا متفاوت مى‌باشد، در اين صورت لاغرى و چاقى متناسب با نژاد آن سنجيده مى‌شود. حال بفرماييد لاغرى به حسب نژاد سنجيده مى‌شود يا حتماً مى‌بايست درشت باشد؟

ج) بزرگى و كوچكى گوسفند دخالت ندارد، چاقى و لاغرى هر گوسفندى به ملاحظه خودش محاسبه مى‌شود كه علاوه بر شرايط سنى و عدم نقص اعضاء بايد لاغر نباشد.

س: حدّ مِنى آيا جمره عقبه است يا خود عقبه که گردنه بزرگى است؟

ج) بايد از اهل خبره ثقه استعلام شود ولى به نحو کلّى حدود مشاعر از عرفات و مزدلفه و منى مبنى بر مداقّه نيست ترتيب اثر بر آنچه که در نظر عرف از مشاعر ذکر شده محسوب است کفايت مى‌کند و ظاهر صحيحه معاوية بن عمار خروج وادى محسّر و عقبه از مِنى است، که مِنى بين عقبه و وادى محسّر است.

س: يکى از مستحبات مکّه، تلاوت قرآن و ختم آن است، آيا براى کسى که اعمال حج به‌جا مى‌آورد و در روز عرفه و ايام تشريق تلاوت قرآن را در عرفات و مشعر و منا ادامه مى‌دهد، همان استحباب وجود دارد، يا خصوص شهر مکّه است؟

ج) اختصاص به شهر مکّه دارد.

س: آيا مى‌توان مبلغ لازم را جهت اجير نمودن به كسى كه بحج مشرف مى‌شود پرداخت كه در آنجا شخصى را اجير نمايد و بجاى من مناسك را انجام دهد و اگر امكان پذير است حج من چگونه است؟

ج) اگر مستطيع هستيد و توان انجام حجّ را داريد حجّ مذکور کفايت از حجّ واجب شما نمى‌کند، ولى اگر سابقاً حجّ بر شما مستقر شده و انجام نداده‌ايد و اکنون از انجام حجّ عاجز هستيد، واجب است نايب بگيريد، و مانع ندارد که براى نايب گرفتن، شخص ديگرى را وکيل کنيد، و نيز اگر بخواهيد شخصى را براى انجام حجّ مستحبى اجير کنيد، مى‌توانيد شخص ديگرى را براى گرفتنِ اجير، وکيل کنيد.

س: معلولى که تنها يک دست يا يک پا ندارد و به‌جز نقص در مواضع سجده، مشکلى از نظر اعمال اختيارى عمره و حج ندارد، آيا نيابت او براى حج کفايت مى‌کند؟

ج) چنين شخصى نمى‌تواند نيابت کند.

س: نايب مى‌داند براى حج تمتع اجير شده، اما نمى‌داند براى حجّة‌الاسلام نايب شده يا حج نذرى يا حج مستحب. اگر نيت کند «...حج تمتع براى منوب عنه خودم» يا «حجى که براى آن اجير شده‌ام» آيا کافى و صحيح است يا نه؟

ج) قصد اجمالى حجى که براى آن نائب شده، مجزى است.

س: اگر کودک نابالغ اما رشد يافته و مميز، عبادات را با شرايط و جزئيات فقهى و بطور کامل بجا آورد مى‌تواند در حج، در نماز يا در صوم نائب ديگران شود؟

ج) در حجّ بنابر احتياط نمى‌تواند نائب شود ولى در مورد روزه و نماز چنانچه صبى مميّز باشد، مى‌تواند نائب شود.

س: اگر شخصى از طرف وصى اجير شود که حج مستحبى را به نيابت از موصى بجا آورد اما نائب بعد از احرام و دخول در حرم فوت نمايد: اولاً: آيا عمل به وصيت شده است يا اينکه بايد شخص ديگرى براى انجام مناسک حج اجير شود؟ ثانياً: آيا نائب يا اجير، مالک اجرت شده است يا اينکه تمام اجرت حج از ورثه او گرفته مى‌شود؟ ثالثاً: اگر مورد نيابت حج واجب باشد با وجود اينکه حج از ذمه منوب عنه برداشته شده آيا موجبى براى استرداد اجرت حج از ورثه نائب وجود دارد؟

ج) در فرض مذكور عمل نائب محكوم به صحّت است و حج وى براى منوب‌عنه محسوب و عمل به وصيت شده است، و اجير متوفّى مالك اجرت شده كه بايد به ورثه او بپردازند و فرقى در اين باره بين حج واجب و مستحب نيست.

س: در موارد زير به‌جا آوردن طوافِ مستحبى، به نيابت از ديگرى و نيابت کردن در طواف کسى که او نيز اعمال به‌جا مى‌آورد، چه حکمى دارد؟ 1: پس از احرام عمره مفرده يا تمتّع، پيش از طواف و بقيه اعمال 2: پس از احرام حجّ، قبل از رفتن به عرفات. 3: پس از اعمال منا، پيش از اعمال مکّه

ج: 1و2) نيابت براى معذورين مانع ندارد ولى نيابت طواف مستحبى اگرچه احوط ترک است ولى به حج و عمره ضرر نمى‌زند. ۳) احوط آن است که تا اعمال واجب را انجام نداده طواف مستحبى نکند

س: تکليف شخصی که به عنوان نايب به حج مشرف می‌شود و می‌داند منوب‌عنه در زمان حيات خود اهل خمس نبوده است چيست؟

ج) اگر عين مال متعلق خمس در اختيار نائب قرار نمی‌گيرد، در اين رابطه وظيفه‌ای ندارد.

س: آيا کسى که در اعمال عمره يا حج يا خصوص طواف اجير غير باشد، مى‌تواند به نيابت از شخص ديگرى تبرّعاً يا استيجاراً قرآن تلاوت کند؟

ج) اشکال ندارد.

س: در هنگام احرام در انجام عمره، من در روز زير سايه سفر كردم. لذا از والدينم خواستم كه كفاره بدهند. آنها هم براى كفاره، حيوانى را خريدارى كردند. مقدارى از گوشت را به خويشاوندان، مقدارى را هم براى خودشان و باقيمانده را هم براى نيازمندان در نظر گرفتند. آيا اين درست است؟ شرايط و وضعيت تقسيم گوشت گوسفند به عنوان كفاره چيست؟ يعنى به چه كسى و چه مقدار بايد داد؟

ج) کفاره محرمات احرام را تماماً بايد به فقير شرعى تسليم نمايد و تقسيم لازم نيست بلکه مى‌توانند همه را به يک فقير هم بدهند و کفارهاى که مقدارى از آن را براى خود برداشته و مقدارى هم به خويشاوندان تعارف کرده‌اند کافى نيست.

س: آيا مى توان در حج براى احتياط در يک ماه براى خود دو بار عمره انجام داد؟

ج) مانع ندارد.

س: هم اكنون كسانى كه قصد تشرّف به حج يا عمره را دارند، بايد براى حفظ نوبت، مبلغ مقرّرى را به بانك بسپارند كه اين مبلغ مطابق قرارداد مضاربه است و سودى نيز به آن تعلّق مى‏گيرد و زمانى كه پس از حدود سه سال، نوبتِ تشرّف آن‏ها فرا مى‏رسد، اصل پول و سود آن را دريافت مى‏كنند و به سازمان حج و زيارت مى‏سپارند و به عمره يا حج مشرف مى‏شوند. حال با توجّه به اينكه سپردن پول به بانك مقدّمه رفتن به عمره يا حجّ است و چنانچه كسى اين پول را به بانك نسپارد نوبتى را براى رفتن به عمره و يا حج نخواهد داشت و اكنون طريق رفتن به حج نيز همين است، آيا به اصل پول و سود آن خمس تعلّق مى‏گيرد يا نه؟

ج) در فرض مرقوم، اگر در همان سالِ خمسى سپرده‏گذارى به حج مى‏رود، خمس ندارد، ولى اگر نوبت حج او پس از آن سال خمسى است، به اصل پول خمس تعلق مى‏گيرد و سود آن از منافع سال وصول مى‏باشد.

س: تحيّت مسجدالحرام، نماز است يا طواف کعبه؟

ج) طواف است.

س: معيار کثيرالشک در تعداد دورهاى طواف و تعداد ريگ‌هاى رمى چيست؟ و عدم اعتنا به چنين شکى به چه معناست، آيا بنا بر اقل بگذارد يا اکثر؟

ج) معيار کثيرالشک در طواف عرفى است و به همان معنايى است که براى کثيرالشک در نماز بيان شده است و اما کثيرالشک در رمى حکم خاصى ندارد و در صورت شک در عدد انداختن بايد آنقدر بيندازد تا علم پيدا کند.

س: آيا براى صحّت اعمال عمره و حج ـ براى کسى که حسابرسى خمس ندارد، پرداخت خمس لباس احرام و لباسى که در طواف و نماز طواف مى‌پوشد، کفايت مى‌کند يا بايد حسابرسى تمام اموال صورت گيرد؟

ج) در فرض سؤال پرداخت خمس براى اموال مذکور و همچنين براى پولى که براى قربانى مى‌پردازد، کفايت مى‌کند.

س: آيا استحباب غسل ورود به مسجدالحرام تنها براى قادم و کسى است که اعمال عمره بجا مى‌آورد يا براى هر مرتبه رفتن به مسجدالحرام نيز مستحب است؟

ج) اختصاص به ورود اول ندارد.

س: خارج شدن از شهر مکه و منى، مثلاً رفتن به جدّه، مدينه يا طائف در موارد ذيل چه حکمى دارد؟ الف: پس از اعمال روز عيد قربان پيش از اعمال مکه. ب: در روز يازدهم پس از رمى جمرات. ج: پس از بيتوته نيمه اول شب يازدهم يا دوازدهم. د: پس از اعمال ايام تشريق، پيش از اعمال مکه.

ج) در همه صور ياد شده بى‌اشکال است ولى بايد خروج به نحوى باشد که بتواند مناسک باقيمانده را در وقت خودش انجام دهد.

س: حج زنى که براى باز نگه داشتن صورت در حال احرام تلاش مى‌کرده و بدون اينکه خود بداند کمى از موهايش ديده مى‌شده قبول است؟

ج) حج صحيح است و إن شاء الله خداوند قبول مى‌کند.

س: شخصى که بطور مداوم از معده‌اش باد خارج مى‌شود و وضويش باطل مى‌گردد در صورتى که بخواهد محرم شده و اعمال عمره يا تمتع را انجام دهد وظيفه‌اش چيست؟

ج) اگر نمى‌تواند وضوى‌ خود را در طواف حفظ کند و تجديد وضو بين طواف هم حرجى است براى هر طواف و نماز يک وضو بگيريد.

س. اگر کسی به فردی بگوید تو نائب پدرم برای حج باش و پول ثبت نام اولیه را هم پرداخت کند، الآن که بعد از گذشت ۱۰ سال نوبت حج شده، فرزند میت بگوید منصرف شده ¬ام و خودم می¬ خواهم بروم، حکم مسأله چیست؟

ج. اگر اجاره‌ی صحیح شرعی منعقد شده است، بدون وجود حق خیار، قابل فسخ نیست؛ ولی اگر به صورت وکالت بوده، برهم زدن آن فی نفسه اشکال ندارد.

س. آیا کسانی که به خاطر خوف از ازدحام جمعیت و خطرات احتمالی، معذور از ماندن در منا در روز دوازدهم می باشند، می توانند شب دوازدهم بعد از نیمه شب پس از مبیت واجب، رمی روز دوازدهم را انجام دهند و پس از آن به مکه بروند و دیگر به منا برنگردند؟

ج. در فرض سؤال می‌توانند بعد از مبیت لازم شبانه رمی کرده و از منا کوچ کنند.

س. آیا کسانی که رمی جمرات روز یازدهم را ترک کرده اند، می توانند هنگام رمی روز دوازدهم در هر یک از جمرات سه گانه به این ترتیب عمل کنند که ابتدا هفت ریگ به قصد قضاء روز یازدهم و سپس هفت ریگ به قصد اداء روز دوازدهم به جمرات پرتاپ کنند؟

ج. اول قضای روز یازدهم را به ترتیب بجا آورد و سپس وظیفه روز دوازدهم را انجام دهد.