treatise/content
لوح | حضرت آیتالله العظمی شهید سیدعلی حسینی خامنهای
لوح | به نام نامی حیدر علیهالسلام
نماهنگ | رزوهداری؛ هدیه الهی به انسانها
مثبت ۱۰۰ ثانیه | ۴۷ سال تهدید
نماهنگ | ملت ایران را نترسانید
صفحه اصلی
اخبار
صفحه اخبار
حاشیه دیدارها
دیدارنگار
بیانات
صفحه بيانات
گزیده بیانات
پیامها و نامهها
نقشه راه
مرور سریع
پیشخوان
ابلاغیه
موضوعی
قرآن
حدیث
نهجالبلاغه
خانواده ایرانی
استفتائات
صفحه استفتائات
رساله آموزشی
راهنمای فتاوا
دیگران
صفحه دیگران
يادداشت
گفتگو
خاطرات
گزارش
پرونده
مقالات جستار
آرشیو پیشرفته
جستجو
عکس
صفحه عکس
دیدارها
ویژه
گفتگو
لوح
صوت
صفحه صوت
صوت کامل بیانات
صوت گزیده بیانات
کلیپ صوتی
نسخه پادکست
فیلم
صفحه فیلم
فیلم دیدارها
گزیده دیدارها
نماهنگ
گزارش خبري
زندگی نامه
درس خارج
شرح حدیث
خاطرات
جستار
صفحه جستار
مقالات جستار
کلیدواژه
صفحه ویژه
کتاب
صفحه کتاب
تلمیحات و اشارات
کتابخانه
انتشارات
عضویت
ارتباط با ما
صفحه نخست
صفحه ویژه
دیگران
آرشیو پیشرفته
درباره ما
خبر
حاشیه دیدارها
دیدارنگار
زندگینامه
بيانات
گزیده بیانات
پیامها و نامهها
نقشه راه
مرور سریع
پیشخوان
ابلاغیه
موضوعی
قرآن
حدیث
نهجالبلاغه
خانواده ایرانی
استفتائات
رساله آموزشی
راهنمای فتاوا
درس خارج
شرح حدیث
آرشیو خاطرات
جستار
مقالات جستار
تلمیحات و اشارات
کتابخانه
انتشارات
دیدارها
ویژه
گفتگو
لوح
صوت کامل بیانات
صوت گزیده بیانات
کلیپ صوتی
نسخه پادکست
فیلم دیدارها
گزیده دیدارها
نماهنگ
گزارش خبري
استفتائات
احکام سفر
مناسک حج
احکام خمس
ارسال استفتاء
اعمال حج
مناسک حج
مسأله 374
ـ نخستين واجب از واجبات حج، احرام است. احرام حج، از نظر كيفيت، شرايط، مُحرّمات، احكام و كفارات، مثل احرام عمره است، تنها نيت آن متفاوت است و بايد به نيت انجام اعمال حج مُحرم شود. تمام اموري كه در احرام عمره ذكر شد، در احرام حج نيز معتبر است. احرام با نيت آغاز ميشود و زماني كه شخص نيت كند و لبيك بگويد، مُحرم است. البته احرام حج ويژگيهايي دارد كه در مسائل آتى به بيان آنها خواهيم پرداخت.
مسأله 375
ميقات احرام حج تمتع، مكّهي مكرّمه است، و بهتر است براي حج تمتع از مسجدالحرام مُحرم شود. محرم شدن در همه جاي مكه، حتي بافت جديد شهر، صحيح است، اما احوط آن است كه در مناطق قديمي آن مُحرم شود، و اگر شك كند كه محلي جزء شهر است يا نه، مُحرم شدن در آن محل صحيح نيست.
مسأله 376
لازم است زماني مُحرم شود، که بتواند وقوف اختياري در عرفات را درك كند. بهترين زمان احرام بستن، هنگام زوال (ظهر) روز ترويه (هشتم ذيحجه) است و مُحرم شدن پيش از آن نيز جايز است، به خصوص براي سالمندان و بيماراني كه از ازدحام و شلوغي هراسانند، چنان كه پيشتر گفته شد(1) كساني كه ميخواهند پس از انجام عمره بنا به ضرورت از مكه خارج شوند نيز ميتوانند پيش از زمان ياد شده مُحرم شوند. 1. مسأله 121.
مسأله 377
اگر احرام بستن را فراموش كند و به مِني و عرفات برود، واجب است كه به مكه باز گردد و در آنجا مُحرم شود، و اگر به سبب تنگي وقت يا عذر ديگر، اين كار ممكن نباشد، ميتواند در همان محلي كه يادش آمده مُحرم شود و حج او صحيح است. حكم كسي كه مسأله را نميداند نيز چنين است.
مسأله 378
كسي كه احرام بستن را فراموش كند و اعمال حج را به پايان ببرد، حج او صحيح است، كسي كه حكم مسأله را نميداند نيز چنين است، و احتياط مستحب آن است كه در صورت ندانستن مسأله يا فراموش كردن آن، در سال بعد حج را اعاده كند.
مسأله 379
اگر كسي آگاهانه و عمداً احرام را ترك كند، چندان كه وقوف در عرفات و مشعر را از دست بدهد، حجش باطل است.
مسأله 380
كساني كه پيش از وقوف در عرفات و مشعر، مجاز به انجام اعمال مكه ميباشند، بايد آن اعمال را در حال احرام بهجا آورند، و اگر بدون احرام انجام دهند بايد آن را با احرام اعاده كنند.
مسأله 381
دومين واجب از واجبات حج، وقوف در عرفات است. عرفات محل مشهوري نزديك مكه است و محدودهى آن از درهي عُرنه و ثويّه و نمره تا ذي مجاز؛ و از دو «مأزم»(1) تا آخرين حد موقف است و اين محدودهها خارج از عرفات قرار دارند.
مسأله 382
وقوف در عرفات از عبادات است و بايد با نيت همراه باشد كه شرايط آن در نيت احرام بيان شد.
مسأله 383
منظور از وقوف، حضور در عرفات است، خواه سواره باشد يا پياده، خوابيده يا ايستاده.
مسأله 384
احوط آن است كه از لحظهى زوال روز نهم تا غروب شرعي (وقت نماز مغرب) همان روز در عرفات حضور داشته باشد، هرچند بعيد نيست كه به تأخير انداختن آغاز وقوف از لحظهى زوال به اندازهي اداي نماز ظهر و عصر (به صورت جمع) به همراه مقدمات آن، جايز باشد
مسأله 385
وقوف مذكور از ظهر روز عرفه تا وقت نماز مغرب واجب است، اما بخشي از آن كه ركن حج به شمار ميآيد، به اندازهاي است كه تعبير وقوف بر آن صدق كند، هرچند يك يا دو دقيقه باشد. بنا بر اين اگر عمداً و با اختيار خود، مصداق وقوف را بهجا نياورد، حج او باطل است.
مسأله 386
خارج شدن از عرفات پيش از غروب شرعی، حرام است و اگر عمداً پيش از غروب خارج شود، يا از محدودهي آن بيرون رود و باز نگردد، معصيت كرده و بايد يك شتر كفاره بدهد، اما حج او صحيح است، و اگر از دادن قرباني ناتوان باشد، هجده روز روزه بگيرد. بنا بر احتياط بايد قرباني را در روز عيد قربان در مِني ذبح كند، هرچند عدم وجوب ذبح كفاره در خصوص مني بعيد نيست. و اگر پيش از غروب به عرفات باز گردد، كفارهاي بر او واجب نميشود.
مسأله 387
اگر بر اثر فراموشي يا ناآگاهي از مسأله، پيش از غروب از عرفات بيرون رود، در صورتي كه قبل از پايان وقت وقوف به ياد آورد، واجب است باز گردد و اگر باز نگردد، معصيت كرده، اما كفارهاي بر عهدهاش نيست؛ و اگر پس از پايان وقت متوجه شود، چيزي بر او واجب نيست.
مسأله 388
سومين واجب از واجبات حج، وقوف در مشعرالحرام است و منظور آن است كه از عرفات به سوي مشعرالحرام كوچ کند و در آنجا ـ که محل مشهور و شناخته شدهاي است ـ حضور يابد.
مسأله 389
وقوف در مشعرالحرام از عبادات است و بايد با نيت همراه باشد، با شرايطي كه در نيت احرام بيان شد.
مسأله 390
زمان وقوف واجب از طلوع فجر تا طلوع آفتاب روز عيد قربان است، و بنا بر احتياط بايد هنگام ورود به مشعر پس از كوچ كردن از عرفات، براي وقوف نيت كند.
مسأله 391
ماندن در مشعر از سپيده دم تا طلوع آفتاب، واجب است، اما آنچه ركن به شمار ميآيد، تحقق مصداق وقوف است، هرچند يك يا دو دقيقه باشد؛ و اگر فقط به همين اندازه توقف كند و بقيهي مدت را عمداً توقف ننمايد، حج او صحيح است، اما مرتكب حرام شده، ولى اگر ـ از روي اختيار ـ به اندازهي مصداق وقوف نيز توقف نكند، حجش باطل است.
مسأله 392
زنان، ناتوانان، كودكان و سالمنداني كه عذري همچون ترس از ازدحام يا بيماري دارند؛ و نيز كساني كه آنان را مراقبت و همراهي ميكنند، مانند پرستار و خدمتكار، ميتوانند در شب عيد قربان و پس از اندكي وقوف در مشعر، به مِني كوچ كنند.
مسأله 393
چهارمين واجب از واجبات حج و نخستين عمل از اعمال مِني، رمي است. در روز دهم ذيحجه، بايد جَمَرهي عقبه (كبري) رمي شود.
مسأله 394
در انجام رمي، شرايطي وجود دارد كه عبارتند از: 1. نيت؛ به گونهاي كه در نيت احرام بيان شد. 2. رمي با سنگريزههايي انجام شود كه به آنها «ريگ» اطلاق ميشود و كوچكتر از ريگ (شن) يا بزرگتر از آن (سنگ) نبايد باشد. 3. زمان رمي براي كسي كه بتواند، از طلوع خورشيد تا غروب آن است. 4. ريگها به جَمَره برخورد كند، بنا بر اين اگر برخورد نكند يا گمان كند كه اصابت كرده، كافي نيست و بايد ريگ ديگري را به جاي آن بزند، و رسيدن ريگها به دايرهي پيرامون جَمَره، بدون برخورد با آن، كافي نيست. 5. هفت ريگ پرتاب كند. 6. پرتاب ريگها به دنبال هم باشد، پس اگر همه را يكباره پرتاب كند، فقط يك بار محسوب ميشود، خواه همهي آنها به جَمَره برخورد كند يا بعض آنها برخورد نكند.
مسأله 395
با توجه به اينكه اخيراً بر عرض جَمَره از سوي مكه و مشعر اضافه نمودند (كه ظاهراً جاي جَمَره قديمي در وسط آن قرار دارد) اگر بتواند جاي جَمَره قديمي را بشناسد و آنرا رمي كند، بايد همانجا را رمي كند، و اگر شناختن جاي جَمَره قديمي يا رمي آن براي او مشقت داشته باشد، هرجاي جَمَره فعلي را رمي كند كافى است.
مسأله 396
بنا بر ظاهر، انجام رمي از طبقهي بالا (پل جمرات) جايز است، هرچند احوط آن است كه از محل پيشين رمي كند.
مسأله 397
ريگهايي كه براي رمي انتخاب ميشود، بايد داراي اين ويژگيها باشد: 1. از محدودهي حرم باشد، پس اگر از بيرون حرم برداشته شده باشد، كفايت نميكند. 2. بِكر باشد، يعني پيشتر، حتي در سالهاي گذشته، كسي با آن رمي صحيح انجام نداده باشد. 3. مباح باشد، بنابر اين رمي با ريگ غصبي يا ريگي كه شخص ديگر جمع كرده، بدون اجازهي او صحيح نيست؛ اما در رمي، پاك بودن ريگها شرط نيست.
مسأله 398
زنان و ناتوانان ـ كه اجازه دارند شب عيد از مشعر به مِني بروند ـ در صورت ناتواني از انجام رمي جَمَرهي عقبه در روز عيد، ميتوانند رمي را در شب انجام دهند، بلكه به طور كلي همهي زنان ميتوانند در شب رمي كنند به شرط آنكه رمي براي حج خودشان ولو حج نيابتي باشد، ولي اگر زن بخواهد به نيابت از ديگري رمي كند، رمي او در شب بنا بر احتياط واجب صحيح نيست هرچند عاجز از رمي در روز باشد، اما همراهان آنان اگر خود معذور باشند، ميتوانند شبانه رمي جَمَرهي عقبه را انجام دهند و در غير اين صورت، لازم است در روز رمي كنند.
مسأله 399
غير از زنان که رمي شب عيد وظيفهي اختياري آنان است، كساني كه از انجام رمي در روز عيد معذورند، ميتوانند در شب عيد يا شب پس از آن رمي كنند، همچنين كساني كه از انجام رمي در روز يازدهم يا دوازدهم ذيحجه معذورند، ميتوانند شب قبل يا شب بعد از آن رمي كنند.
مسأله 400
پنجمين واجب از واجبات حج و دومين عمل از اعمال مِني، قرباني است.
مسأله 401
كسي كه حج تمتع بهجا ميآورد، بايد يكي از چهارپايان سهگانه، يعني شتر يا گاو يا گوسفند يا بز را قرباني كند، تفاوتي ندارد كه قرباني نر باشد يا ماده و بهتر آن است كه شتر باشد، اما غير از چهارپايان مذكور، قرباني كردن ساير حيوانات كفايت نميكند.
مسأله 402
قرباني كردن از عبادات است و بايد با نيت همراه باشد، با شرايطي كه در مورد نيت احرام بيان شد.
مسأله 403
قرباني بايد شرايط و مشخصاتي داشته باشد كه عبارتند از: 1. سن آن بنا بر احتياط واجب، در مورد شتر، ورود به شش سالگي و در مورد گاو و بز، ورود به سه سالگي و در مورد گوسفند، ورود به دو سالگي است؛ و حدود سني كه ذكر شد، بيانگر حداقل سن قرباني است، اما در مورد سنين بالاتر، محدوديتي وجود ندارد و اگر سن قرباني بيش از آن باشد، كفايت ميكند به شرط آنكه زياد پير نباشد. 2. قرباني سالم و صحيح باشد. 3. لاغر نباشد. 4. اعضا و اندامهاي آن، كامل باشد، بنا بر اين قرباني كردن حيوان ناقص، مانند حيواني كه اخته شده يا بيضهاش كشيده شده باشد، كافي نيست، اما اگر بيضههايش كوفته شده و اخته نشده باشد، قرباني كردن آن كفايت ميكند، و نيز قرباني كردن حيوان دمبريده، كور، شَل، گوشبريده و حيواني كه قسمت داخلي شاخ آن شكسته باشد، يا از ابتدا با يكي از اين عيوب به دنيا آمده باشد، كافي نيست. بنا بر اين قرباني كردن حيواني كه فاقد يكي از اندامهايي باشد كه در ديگر هم نوعان آن وجود دارد، به گونهاي كه فقدان آن عضو يك نقص به شمار آيد، كافي نيست. اما اگر بخش بيروني شاخ آن (كه مانند غلاف و پوشش بخش داخلي است) شكسته باشد، يا گوش آن شكافته يا سوراخ شده باشد، مانعي ندارد.
مسأله 404
اگر حيواني را به گمان اين كه سالم است ذبح كند و سپس معلوم شود كه بيمار و يا ناقص بوده است، در صورت داشتن توان مالي واجب است كه قرباني ديگري ذبح نمايد.
مسأله 405
بنا بر احتياط واجب، ذبح قرباني بايد پس از رمي جَمَرهي عقبه صورت گيرد.
مسأله 406
بنا بر احتياط، نبايد ذبح قرباني را به اختيار خود تا بعد از روز عيد به تأخير اندازد، و اگر عمداً يا سهواً يا از روي ناآگاهي، يا بر اثر عذر يا سبب ديگر، ذبح را به تأخير اندازد، بنا بر احتياط واجب، در صورت امكان بايد در ايام تشريق؛ و در غير اين صورت در روزهاي ديگر ماه ذيحجه ذبح كند، و بنا بر ظاهر، تفاوتي ندارد كه ذبح را در روز انجام دهد يا در شب.
مسأله 407
محل انجام ذبح، مني است و در صورتي كه از ذبح در مِني ممانعت شود، انجام آن در محل تعيين شده در حال حاضر، بلا مانع است.
مسأله 408
بنا بر احتياط واجب، نائب در ذبح بايد شيعهي اثني عشري باشد، اما اگر نيت را خودش انجام دهد و فقط براي اجراي آن نايب بگيرد، در اين صورت بعيد نيست كه شيعه بودن ذبح كننده شرط نباشد.
مسأله 409
قرباني كردن بايد به وسيلهي خود شخص يا با وكالت از سوي او انجام شود، اما اگر شخص ديگري بدون وكالت گرفتن از او برايش ذبح انجام دهد، صحت آن محل اشكال است و بنا بر احتياط، نميتوان به آن اكتفا كرد.
مسأله 410
ابزاري كه ذبح با آن انجام ميشود، بايد از آهن باشد، و استيل (كه فولاد مخلوط با ماده ضد زنگ است) در حكم آهن است، اما اگر در مورد آهني بودن ابزار ذبح ترديد دارد، تا زماني كه آهني بودن آن محرز نشده، ذبح كردن با آن كفايت نميكند.
مسأله 411
ششمين واجب از واجبات حج و سومين عمل از اعمال مِني، تقصير (كوتاهكردن مو يا ناخن) يا حلق (تراشيدن سر) است.
مسأله 412
واجب است پس از قرباني، سر خود را بتراشد، يا مو يا ناخن خود را كوتاه كند. زنان حتماً بايد تقصير كنند و براي آنان حلق كفايت نميكند، و احوط آن است كه در تقصير، اندكي از مو و ناخن خود (هر دو) را كوتاه كنند، اما مردان ميتوانند يكي از دو عمل حلق يا تقصير را انتخاب كنند و تراشيدن سر براي آنان ضرورت ندارد، اما اگر براي نخستين بار حج بهجا ميآورند، احتياط واجب آن است كه حلق كنند.
مسأله 413
حلق و تقصير از جمله عبادات هستند و انجام آنها بايد با قصد قربت و نيت خالصانه و به دور از ريا باشد و اگر بدون چنين نيتي حلق يا تقصير كند كافى نيست و چيزهايي كه حلال شدنشان منوط به حلق يا تقصير است، بر او حلال نميشود.
مسأله 414
اگر در حلق يا تقصير از كسي كمك بگيرد، واجب است كه نيت را خودش انجام دهد.
مسأله 415
بنا بر احتياط واجب، بايد حلق يا تقصير واجب را در روز عيد قربان انجام دهد، و اگر چنين نكند، واجب است در شب يازدهم يا پس از آن، آن را انجام دهد و همان كفايت ميكند.
مسأله 416
كسي كه ذبح قرباني را بنا بر هر دليلي از روز عيد به تأخير انداخته، لازم نيست حلق يا تقصير را هم به تأخير اندازد، بلكه بنا بر احتياط واجب انجام حلق يا تقصير در روز عيد واجب است، اما صحت انجام طواف حج و ديگر اعمال پنج گانهي مكه در چنين حالتي (تأخير در انجام قرباني) محل اشكال است و بايد براي انجام آن اعمال تا ذبح قرباني منتظر بماند.
مسأله 417
حلق يا تقصير بايد در مِني انجام شود و انجام آن از روي اختيار در محلي غير از مِني جايز نيست.
مسأله 418
گر عمداً يا بر اثر فراموشي يا عدم آگاهي از مسأله، در خارج از مِني حلق يا تقصير نمايد، يا بدون حلق يا تقصير از مِني خارج شود و سپس ساير اعمال را انجام دهد، واجب است براي حلق يا تقصير به مِني باز گردد و بقيه اعمال را نيز اعاده نمايد.
مسأله 419
واجب است در روز عيد قربان، ابتدا جَمَرهي عقبه را رمي كند، سپس ـ در صورتي كه ذبح قرباني در روز عيد برايش ميسر است ـ قرباني نمايد و پس از آن، حلق يا تقصير كند؛ و اگر عمداً ترتيب اعمال مذكور را رعايت نكند، معصيت كرده؛ اما بنا بر ظاهر، تكرار اعمال به ترتيب فوق بر او واجب نيست، هرچند تكرار آنها در صورت امكان، موافق احتياط است. حكم كسي كه بر اثر ناآگاهي يا فراموشي ترتيب مذكور را رعايت نكرده نيز چنين است.
مسأله 420
اگر نتواند در روز عيد در مِني قرباني كند، ليكن قرباني كردن در روز عيد در قربانگاهي كه در حال حاضر در خارج از مِني براي قرباني در نظر گرفته شده، برايش ميسر باشد، بنا بر احتياط، واجب است ابتدا قرباني كند، سپس حلق يا تقصير نمايد؛ و اگر اين كار هم برايش ممكن نباشد، بنا بر احتياط واجب بايد در روز عيد حلق يا تقصير كند كه با انجام آن از احرام خارج ميشود، اما بايد اعمال پنجگانهي مكه را تا پس از ذبح قرباني به تأخير اندازد والا صحت آن اعمال محل اشکال است.
مسأله 421
پس از حلق يا تقصير، تمام چيزهايي كه با احرام حج بر شخص مُحرم حرام شده ـ بهجز زن و بوي خوش ـ بر او حلال ميگردد.
مسأله 422
اعمال واجب در مكهى معظّمه كه بعد از اعمال روز عيد قربان در منى انجام میشود پنج عمل است كه عبارتند از: طواف حج (كه نام ديگر آن طواف زيارت است) و نماز آن، سعي بين صفا و مروه، طواف نساء و نماز آن.
مسأله 423
جايز، بلكه مستحب است پس از انجام اعمال روز عيد قربان، در همان روز از مِني به مكه باز گردد و بقيهي مناسك حج، شامل دو طواف و دو نماز آنها و سعي را انجام دهد، و به تأخير انداختن آن تا آخرين روز از ايام تشريق، بلكه تا پايان ماه ذيحجه نيز جايز است.
مسأله 424
نحوهي انجام طواف و نماز آن و سعي بين صفا و مروه، مانند طواف و نما ز و سعي عمره است و تنها در نيت تفاوت وجود دارد و در اينجا بايد براي حج نيت كند.
مسأله 425
بهجا آوردن اعمال فوق، پيش از وقوف در عرفات و مشعر و اعمال مِني در حال اختيار جايز نيست، اما اين كار براي سه گروه جايز است: نخست: زناني كه ميترسند با ابتلا به حيض يا نفاس پس از بازگشت به مكه از انجام طواف و نماز آن باز بمانند و نتوانند تا پاك شدن منتظر بمانند. دوم: مردان و زناني كه از طواف و نماز آن پس از بازگشت به مكه به سبب زيادي ازدحام ناتوان باشند، و يا اصولاً ناتوان از بازگشت به مكه باشند. سوم: بيماراني كه پس از بازگشت به مكه، بر اثر ازدحام يا ترس از آن، از انجام طواف ناتوان باشند.
مسأله 426
اگر گروههاي مذكور، طوافها و نمازهاي طواف و سعي را پيشاپيش انجام دهند و سپس عذرشان برطرف شود، اعادهي اعمال بر آنان واجب نيست، هرچند احوط آن است كه اعاده كنند.
مسأله 427
كسي كه بهخاطر عذر، اعمال مكه را پيشاپيش انجام دهد (مانند گروههاي مذكور)، زن و بوي خوش بر او حلال نميشود، بلكه همهي مُحرّمات بر چنين اشخاصي پس از حلق يا تقصير حلال ميگردد.
مسأله 428
طواف نساء و نماز آن، واجب است، اما ركن حج نيست، بنا بر اين اگر آن دو را عمداً ترك كند، حجش باطل نميشود، اما زن بر او حلال نخواهد بود.
مسأله 429
طواف نساء به مردان اختصاص ندارد، بلكه بر زنان نيز واجب است، پس اگر مردي طواف نساء را انجام ندهد، زن بر او حلال نميشود و اگر زني آن را انجام ندهد، مرد بر او حلال نخواهد بود.
مسأله 430
انجام سعي پيش از طواف حج و نماز آن، از روي اختيار جايز نيست؛ همچنين بهجا آوردن طواف نساء پيش از طواف حج و نماز آن و سعي، از روي اختيار جايز نميباشد و اگر ترتيب مذكور را رعايت نكند، بايد اعمال را اعاده نمايد.
مسأله 431
اگر سهواً يا عمداً طواف نساء را انجام ندهد و به وطن خود مراجعت كند در صورتي كه بدون مشقت بتواند به مكه باز گردد، واجب است چنين كند، و در غير اين صورت، بايد نايب بگيرد و پيش از انجام طواف توسط خود شخص يا نايب او، زن بر او حلال نميشود.
مسأله 432
س از مُحرم شدن به احرام حج، آنچه در مُحرّمات احرام عمره ذكر گرديد، بر شخص حرام ميشود، و حلال شدن آنها به تدريج و در سه مرحله انجام ميگيرد: نخست: پس از حلق يا تقصير؛ همه چيز ـ جز زن و بوي خوش ـ بر او حلال ميشود، حتي شكار كردن، هرچند شكار كردن در محدودهي حرم همواره حرام است. دوم: پس از سعى؛ كه بوي خوش بر او حلال ميشود. سوم: پس از طواف نساء و نماز آن؛ كه زن بر او حلال ميشود.
مسأله 433
وازدهمين واجب از واجبات حج و چهارمين عمل از اعمال مِني، بيتوته است.
مسأله 434
بيتوته در مِني در شبهاي يازدهم و دوازدهم ذيحجه واجب است، بنا بر اين اگر در روز عيد قربان براي بهجا آوردن دو طواف و نمازهاي آنها و سعي، از مِني به مكّهي مكرّمه رفته باشد، بايد براي بيتوته به مِني بازگردد.
مسأله 435
بيتوته در مِني در شبهاي مذكور، بر گروههاي زير واجب نيست: الف ـ بيماران و همراهان و مراقبان آنها، بلكه همهي كساني كه عذري دارند كه از جهت آن بيتوته براي آنان دشوار است. ب ـ كساني كه از گم شدن يا به سرقت رفتن مال و توشهي خود در مكه بيمناكاند. ج ـ كساني كه اين دو شب را تا طلوع فجر در مكه به عبادت بگذرانند و جز عبادت، كاري انجام ندهند، مگر براي ضرورتي مانند خوردن و آشاميدن به اندازهي احتياج و يا قضاي حاجت و تجديد وضو.
مسأله 436
بيتوته در مِني از عبادات است و بايد با نيت همراه باشد، با شرايطي كه پيشتر بيان شد.
مسأله 437
بيتوته از غروب آفتاب تا نيمه شب كفايت ميكند، و كسي كه بدون عذر، نيمهي نخست شب يا بعض آن را بيتوته نكرده، بايد در نيمهي دوم شب بيتوته كند، هرچند بعيد نيست كه بيتوته كردن در نيمهي دوم شب، در حال اختيار نيز جايز باشد.
مسأله 438
كسي كه بيتوته واجب در مِني را ترك كرده، بي آن كه شب را در مكه به عبادت گذرانده باشد، بايد به ازاي هر شب يك گوسفند كفاره بدهد، و بنا بر احتياط، در اين حكم ميان معذور و غير معذور و ميان كسي كه بر اثر ناآگاهي يا فراموشي چنين كرده، تفاوتي نيست.
مسأله 439
كسي كه روز دوازدهم مجاز به خروج از مِني باشد، بايد پس از زوال از مِني خارج شود و خروج پيش از زوال بر او جايز نيست.
مسأله 440
سيزدهمين واجب از واجبات حج و پنجمين عمل از اعمال مِني، رَمي جمرات است. نحوهي انجام و شرايط آن با رَمي جَمَرهي عقبه در روز عيد قربان تفاوتي ندارد.
مسأله 441
در روز بعد از شبي كه در آن بيتوته واجب است، بايد جمرات سه گانه يعني اُولي، وُسطي و عقبه را رمي كند.
مسأله 442
زمان انجام رمي از طلوع خورشيد تا غروب آن است، بنا بر اين در حال اختيار نميتواند در شب رمي كند، و چوپان و كساني كه عذري براى رمي در روز دارند، مثل بيم بر جان يا مال يا عرض خود، از اين اصل مستثني هستند. همچنين زنان و سالمندان و كودكاني هم كه از شدت ازدحام در روز، بيم دارند که رمي در روز برايشان مشقت داشته باشد، ميتوانند شبانه رمي كنند.
مسأله 443
كسي كه از انجام رمي در روز معذور است، اما شب ميتواند رمي كند، جايز نيست نايب بگيرد، بلكه بايد خودش در شبِ پيش و يا شبِ بعد، رمي كند، اما كساني كه از انجام رمي حتي در شب معذورند (مانند بيماران)، ميتوانند نايب بگيرند، ليكن اگر هنگام نايب گرفتن، از برطرف شدن عذر خود مأيوس نبودند، احتياط واجب آن است كه در صورت برطرف شدن عذر در شب خودشان نيز رمي را تكرار كنند.
مسأله 444
كسي كه از انجام رمي معذور است، اگر نايب بگيرد و نايب او رمي را انجام دهد و سپس پيش از گذشتن وقت رمي، عذرش برطرف شود، اگر در زمان گرفتن نايب نسبت به برطرف شدن عذرش اميد نداشته و نايب به جاي او رمي كرده، همان رمي كفايت ميكند و نيازي نيست كه خودش آن را تكرار كند، اما اگر نسبت به برطرف شدن عذر نااميد نبوده، هرچند گرفتن نايب در هنگام پديد آمدن عذر جايز بوده است، ولي بايد بنا بر احتياط واجب پس از برطرف شدن عذر، خودش رمي را تكرار كند.
مسأله 445
رمي جمرات سه گانه واجب است، اما از اركان حج به شمار نميآيد.
مسأله 446
بايد در انجام رمي، ترتيب را رعايت كند، بدين صورت كه ابتدا جَمَرهي اُولي، سپس وُسطي و پس از آن عقبه را رمي كند، و براي هر جَمَره، هفت ريگ با شرايط و كيفيتي كه بيان شد، پرتاب نمايد.
مسأله 447
اگر رمي جمرات سهگانه را فراموش كند و از مِني بيرون رود، در صورتي كه در ايام تشريق به ياد آورد، واجب است در صورت امكان خودش به مِني باز گردد و رمي كند، و در غير اين صورت، نايب بگيرد؛ و اگر بعد از ايام تشريق به ياد آورد، يا عمداً رمي را تا پس از ايام تشريق به تأخير اندازد، بنا بر احتياط واجب بايد خود او يا نايبش به مِني باز گردد و رمي كند، و سپس در سال بعد آن را قضا كند يا نايب بگيرد، و اگر رمي جمرات سه گانه را فراموش كند و از مكه بيرون رود، بنا بر احتياط واجب بايد در سال بعد آن را قضا كند، يا براي اين كار نايب بگيرد.
مسأله 448
رمي جمرات از هر طرف آن جايز است و رو به قبله بودن هنگام رمي جمرههاي اُولي و وُسطي، و نيز پشت به قبله بودن هنگام رمي جَمَرهي عقبه (كبري) شرط نيست.
لطفا به منظور مشاهده بهتر سایت و مرور ایمن در اینترنت ، مرورگر خود را به نسخه بالاتر ارتقاء دهید یا از دیگر مرورگرها استفاده کنید.
