حضرت آیت‌الله العظمی شهید سیّدعلی خامنه‌ای در تاریخ ۱۲ بهمن ۱۴۰۴ پس از شکست کودتای آمریکایی-صهیونی در دی‌ماه با حضور مردم و حدود یک‌ماه قبل از شهادت خود فرمودند: «به توفیق الهی اگر چنانچه حادثه‌ای برای کشور پیش بیاید، خدای متعال این مردم را مبعوث خواهد کرد برای مقابله‌ی با حوادث، و کار را مردم تمام خواهند کرد.»
پس از آغاز تهاجم وحشیانه دشمن آمریکایی-صهیونی در تاریخ ۹ اسفند ۱۴۰۴ نیز مردم ایران مجدداً در حمایت از نظام اسلامی به خیابان‌ها آمدند و تبلوری از بعثت الهی را به نمایش گذاشتند و این حضور همچنان پس از ۹۰ روز ادامه دارد. حضرت آیت‌الله سیّدمجتبی خامنه‌ای، رهبر انقلاب اسلامی در پیام به مناسبت سی‌وهفتمین سالگرد ارتحال حضرت امام خمینی رحمه‌الله فرمودند: «کدام نیروی مستحکم و اراده‌ی پولادین بود که از سحرگاه دهم اسفند ۱۴۰۴ ملّت ایران را آن‌چنان مبعوث کرد و به میدان آورد که با انگیزه‌ای والا با گذشت بیش از سه ماه کماکان پرحرارت به خونخواهی رهبر شهید خود و سایر شهیدان به‌خون‌خفته و به پاسداشت حریم نظام اسلامی و وطن عزیزشان در میدان حاضر هستند و صفوف چند ده میلیونی جان‌فدایان را برای تحقق آرمان رهبر شهید و اقامه‌ی حق و قیام‌ لله مستحکم کرده‌اند؟» ۱۴۰۵/۰۳/۱۴
به همین مناسبت رسانه‌ی KHAMENEI.IR در این یادداشت مسئله بعثت و برانگیختگی مردم از دوران مبارزات امام خمینی رحمه‌الله تا جنگ تحمیلی سوم و نقش رهبر شهید انقلاب در این زمینه را بررسی کرده است.

 «رستاخیز شگفت‌انگیز و به‌یادماندنى چهل‌روزه‌ى ایران»؛ این عبارتی است که رهبر شهید انقلاب، حضرت آیت‌الله العظمی خامنه‌ای در پیام به مناسبت اولین سالگرد ارتحال حضرت امام خمینی رحمه‌الله، درباره مردم ایران بیان فرمودند. شرایط پس از رحلت امام خمینی رحمه‌الله چنان حساس بود که نفَس دنیا در سینه‌اش حبس شده و خواب از چشم دوست و دشمن در سطح جهان گرفته شده بود. اینجا بود که مردم ایران، رستاخیز شگفت‌انگیزی از خود نشان دادند و کِشتى انقلاب را از گردابى خطیر، با آرامش و اطمینان عبور دادند.

اکنون ۳۷ سال از آن دوران می‌گذرد و مردم ایران بار دیگر رستاخیز شگفت‌انگیزی رقم زدند. وعده وقوع این رستاخیز را رهبر شهید انقلاب قبل از شهادت خود، اینگونه اعلان کرده بودند: «به توفیق الهی اگر چنانچه حادثه‌ای برای کشور پیش بیاید، خدای متعال این مردم را مبعوث خواهد کرد برای مقابله‌ی با حوادث و کار را مردم تمام خواهند کرد.» ۱۴۰۴/۱۱/۱۲ حضرت آیت‌الله سید مجتبی خامنه‌ای، رهبر انقلاب اسلامی نیز این حماسه‌ی مردم را «آیت برتر» تعبیر کردند و فرمودند: «این شما مردم بودید که کشور را رهبری و اقتدار آن را ضمانت کردید.» ۱۴۰۴/۱۲/۲۱

اکنون بیش از ۹۰ روز از بعثت مردم در جنگ تحمیلی سوم می گذرد. تحلیلگران و اندیشمندان متعددی درباره این حادثه شگفت، نگاشته و تحلیل کرده‌اند؛ اما در این میان، این سؤال بیش از همه اهمیت دارد که چطور می شود مردم ایران چنین رستاخیزی به پا می‌کنند؟ چرا خداوند مردم ایران مبعوث می‌کند؟ رهبر شهید انقلاب در طول دوران رهبری خود، مردم را چگونه رشد داد که خداوند آنها را بارها مبعوث کرده است؟ عامل اصلی بعثت مردم چیست و چه سیری را طی کرده است؟

ناگفته نماند که بعثت و برانگیختگی مردم، منحصر در این دو مورد نیست؛ بلکه خداوند از آغاز قیام امام خمینی رحمه‌الله مردم را بارها مبعوث کرده است. قیام مردم در نیمه خرداد ۴۲، قیام مردم علیه حکومت طاغوت و پیروزی انقلاب اسلامی، انتخاب نظام جمهوری اسلامی توسط مردم، حضور حماسی در جنگ تحمیلی هشت ساله، حضور در انتخابات متعدد، حضور شگفت‌انگیز در راهپیمایی ها، تشییع جنازه باشکوه بزرگان انقلاب و شهدا، خنثی سازی فتنه های متعدد منافقان و دشمنان، مشارکت در عرصه های مختلف مواسات و همدلی، حضور حماسی در جنگ تحمیلی دوم و سوم و مانند آن، برخی از این نمونه ها است.
 

هنر رهبران الهی بعثت مردم است
مردم جامعه آنگاه برانگیخته می‌شوند که در میان آنها رهبران الهی و معنوی برانگیخته شوند. رهبرانی که مردم را تزکیه و تربیت می‌کنند و آنها را به رشد و تعالی می‌رسانند. سنت الهی این است که ابتدا در میان ملّت‌ها رهبران الهی را برمی‌انگیزاند و سپس مردم را برانگیخته می‌کند. با این توصیف، اساساً بعثت مردم، هنر رهبران الهی است و غیر از آنها کسی نمی‌تواند مردم را مبعوث کند؛ چرا که تنها آنان هستند که مردم را تزکیه و تربیت می‌کنند و به راه حقیقت هدایت می‌کنند. بعثت مردم در دوران کنونی نیز حاصل الگوی تربیت امام خمینی رحمه‌الله و حضرت آیت‌الله العظمی شهید خامنه‌ای، در طول دوران انقلاب است.

رهبر شهید، انقلاب را رستاخیز بزرگ می‌دانند؛ اما رستاخیز بزرگتر را «رستاخیز عظیم‌ترى که در درون انسانها به وجود آمده» ۱۳۶۸/۰۴/۲۸ توصیف می‌کنند. این نشان می‌دهد که مقدمه رستاخیز انقلاب بیرونی، رستاخیز انقلاب درونی است که از آن با نام تربیت و تزکیه یاد می‌کنند.
 

آغاز تربیت مردم به دست توانای امام خمینی رحمه‌الله
رهبر شهید انقلاب اولین هنر امام خمینی رحمه‌الله را این می‌دانند که ایشان مردم را شناخت و ظرفیت برانگیختگی آنان را کشف کرد. در حقیقت «کار اوّل امام این بود که این بناى غلط را برانداخت و کار را به‌دست مردم کشور سپرد.» ۱۳۹۴/۰۳/۱۴ و به تعبیر دیگر «مهم‌ترین کارى که امام بزرگوار ما کرد، این بود که به انگیزه‌ها و احساسات مردم میدان داد؛ حضور مردم را ممکن کرد.» ۱۳۸۰/۱۲/۲۷

اینکه امام خمینی رحمه‌الله «گاهى تصریح کردند؛ در یک جاهائى گفتند: اگر مسئولین فلان کار را که باید انجام بدهند، انجام ندهند، مردم خودشان وارد مى‌شوند و انجام مى‌دهند.» ۱۳۸۹/۰۳/۱۴ به این معناست که در مسیر تربیت و تعالی مردم، باید ابتدا کار را به خود آنها سپرد. وقتی رهبر جامعه به مردم ارزش داد، آنها شایستگی‌های برانگیختگی خود را در میدان نشان می‌دهند. «در باور به مردم، امام بزرگوار، ملّت ایران را به معنای حقیقی کلمه میشناخت. امام اعتقاد داشت که این ملّت، ملّتی است با ایمان عمیق، باهوش و شجاع؛ که اگر پیشوایان لایقی در میان آنها پیدا شوند، این ملّت میتواند مثل خورشید در میدانهای مختلف بدرخشد.» ۱۳۹۲/۰۳/۱۴
 

هنر بزرگ رهبر شهید انقلاب تربیت اجتماع بود
حضرت آیت‌الله سیّدمجتبی خامنه‌ای، رهبر انقلاب اسلامی در پیام به‌مناسبت چهلمین روز شهادت رهبر شهید انقلاب، ایشان را چنین توصیف می‌کنند: «یک هنر بزرگ ایشان که کمتر مورد توجه قرار میگیرد، هنر تربیت و پرورش اجتماع از طریق ساخت افکار و روحیات و عواطف توده‌های عظیم مردم و گروههای اجتماعی بود.» ۱۴۰۵/۰۱/۲۰

با نگاهی به تاریخ ۶۴ سال گذشته در می‌یابیم بعثت مردم، با قیام امام خمینی رحمه‌الله در سال ۱۳۴۱ آغاز شد و در نهایت به براندازی تاج و تخت فرعونیان منتهی شد. تربیت و هدایت‌گری امام خمینی رحمه‌الله مردم را چنان رشد داده بود که پس از رحلت ایشان، آن رستاخیز شگفت‌انگیز را رقم زدند.

پس از رحلت امام نیز، رهبر شهید انقلاب با نفس قدسی خود، چنان مردم را تربیت کرد و به چنان بلوغی رساند که بارها در بزنگاه‌های تاریخی برانگیخته شده و کار را تمام کردند. مهمترین عرصه این برانگیختگی و بعثت، پس از شهادت رهبر شهید بود که تمام محاسبات دشمنان را برهم زده و نقشه‌های آنان را نقش بر آب کردند. الگوی تربیتی رهبر شهید انقلاب، بر پایه عشق و علاقه و محبت و اعتماد به مردم بود. حقیقت آن است که اگر مردم در طول این سال‌ها، بارها مبعوث شده‌اند، به برکت تربیت و رشدیافتگی مردم توسط رهبر شهید انقلاب است؛ وگرنه مردمی که از رشد و تعالی برخوردار نباشند، خداوند آنها را مبعوث نخواهد کرد.

رهبر شهید انقلاب بر اساس همین رشدیافتگی و تعالی مردم است که در بیانیه گام دوم انقلاب، مردم را چنین می‌ستایند: «درودی از اعماق دل بر این ملّت؛ بر نسلی که آغاز کرد و ادامه داد و بر نسلی که اینک وارد فرایند بزرگ و جهانیِ چهل سال دوّم میشود.» ۱۳۹۷/۱۱/۲۲ ایشان معتقد بودند، چهل ساله دوم انقلاب، آغاز ورود مردم به مرحله دیگری از خودسازی و جامعه‌پردازی و تمدّن‌سازی است. این نگاه در حقیقت موفقیت خود ایشان را نشان می‌دهد که مردم به چنان رشدی رسیده‌اند که در چهل سالگی انقلاب مبعوث خواهند شد.

نمونه‌هایی از الگوی تربیتی رهبر شهید انقلاب
اکنون به سؤال اصلی این یادداشت پاسخ می‌دهیم که رهبر شهید انقلاب، مردم را چگونه تربیت کردند که در طول دوران انقلاب بارها مبعوث شدند؟ در الگوی تربیتی رهبر شهید انقلاب، روش‌های متعددی وجود داشت و ایشان با همین روش‌ها مردم را تربیت کرده و به بالاترین درجه بلوغ رساندند که نتیجه و حاصل آن بعثت و برانگیختگی مردم شد.

 ۱. رهبر شهید انقلاب در عرصه بین‌الملل از حقوق مردم دفاع کرد و فرمودند: «ما از حقوقِ خود قدرتمندانه دفاع کرده‌ایم و باز هم دفاع میکنیم... ملّت ایران به هیچ قدرتی باج نخواهد داد. مسئولان کشور حق ندارند از حقوق ملّت صرف‌نظر کنند.» ۱۳۸۴/۰۵/۱۲

 ۲. از رأی مردم به عنوان حق‌الناس دفاع کردند و فرمودند: «رأی مردم هم به معنای واقعی کلمه حقّ‌النّاس است.» ۱۳۹۴/۰۶/۱۸

 ۳. در اداره امور کشور، به مردم تکیه کردند و فرمودند: «ما در چهارچوب اسلام و با هدایت اسلام و نگاه اسلامی، به مردم تکیه می‌کنیم و با مردم و برای مردم حرکت می‌کنیم.» ۱۳۸۳/۰۶/۰۴

 ۴. همیشه از حضور مردم در انتخابات و راهپیمایی‌ها تشکر می‌کردند و می‌فرمودند: «من از همه‌ی ملّت ایران تشکّر میکنم و درود فراوان خودم را بر یکایک آن کسانی که دیروز در این اجتماع عظیم میلیونی کشوری حضور داشتند، تقدیم میکنم.» ۱۴۰۴/۱۱/۲۳

 ۵. مردم را در اداره اقتصاد کشور و تولید سهیم کردند و فرمودند: «اگر ما بخواهیم جهش تولید داشته باشیم، بایستی اقتصاد را مردمی‌کنیم، باید پای مردم را به عرصه‌ی تولید به نحو محسوسی باز کنیم.» ۱۴۰۳/۰۱/۰۱

 ۶. مردم را همیشه آگاه می‌کردند و می‌فرمودند: «هر چه میتوانید در افزایش بصیرت خود، در عمق بخشیدن به بصیرت خود، تلاش کنید و نگذارید، نگذارید دشمنان ‌از بیبصیرتی ما استفاده کنند.» ۱۳۸۸/۰۷/۱۵

 ۷. همیشه بر عدالت اجتماعی میان مردم تأکید می‌کردند و می‌فرمودند: «اساس حکومت اسلامی و جمهوری اسلامی بر اقامه‌ی عدل است... جامعه، جامعه‌ی عدالت‌آمیز باشد.» ۱۴۰۰/۰۶/۰۶
 ۸. همیشه به جوانان تکیه می‌کردند و می‌فرمودند: «اینکه بدنه‌ی اجرائی یا تقنینی کشور با روح جوان اداره بشود... می‌ارزد که حالا چهار تا خطایی هم در یک مواردی اتّفاق بیفتد.» ۱۴۰۱/۰۶/۰۸

 ۹. همه مردم جامعه را با سلایق مختلف، دوست می‌داشتند و برای آنها دعا می‌کردند. «چه مردم بدانند چه ندانند، من تک تک مردم را دوست می‌دارم... من برای همه دعا می‌کنم.» ۱۳۹۶/۱۰/۲۸

 ۱۰. از اختلافات مسئولان به خاطر حفظ آرامش روانی مردم نهی می‌کردند و می‌فرمودند: «در جلسات هرچه میخواهید بگویید اما آن را به جامعه نکشانید زیرا مردم گناهی ندارند.» ۱۳۹۰/۰۲/۰۴

 ۱۱. مسئولان را موظف به پاسخگویی به مردم می‌کردند. «مسؤولان بلند پایه‌ی کشور، قوای سه گانه، از خود رهبری تا آحاد مأموران و مدیران، همه باید پاسخگو باشند.» ۱۳۸۳/۰۱/۲۶

 ۱۲. زنان را در حد بالایی برای حضور در جامعه تکریم کردند و فرمودند: «زنها بایستی در مقدّرات کشور و وظایف اساسی کشور دخالت کنند و وارد بشوند.» ۱۴۰۲/۱۰/۰۶

تقویت اردوهای جهادی، تربیت نیروی جوان مؤمن انقلابی، تقویت روحیه امید در جامعه، تبدیل فرهنگ مقاومت به یک باور اجتماعی، ترویج مواسات و همدلی میان مردم، پرورش مدیران و نخبگان و هنرمندان در عرصه‌های مختلف، تقویت اعتماد به نفس ملی، نهادینه‌سازی پیاده‌روی اربعین، تشویق به حضور در راهیان نور، جریان‌سازی اعتکاف و مانند آن، برخی از مصادیق هنر رهبر شهید انقلاب در تربیت و تعالی مردم است.

حضرت آیت‌الله سیّدمجتبی خامنه‌ای، یکی دیگر از مصادیق مهم در الگوی تربیتی رهبر شهید انقلاب را اینچنین بیان می‌کنند: «قدرت خلق معانی از طریق ساخت به‌هنگام واژگان و ترکیبهای بدیعی که هر یک انبوهی از معانی را خلق و حمل میکرد و از آن، گفتمان عمومی عمل می‌آمد.» ۱۴۰۵/۰۱/۲۰ بسیاری از مفاهیم و کلیدواژه‌هایی که امروز در ادبیات سیاسی و فرهنگی کشور رایج است، محصول همین قدرت گفتمان‌سازی است. رهبر شهید انقلاب با گفتمان‌سازی مفاهیم دینی در جامعه، مردم را به رشد و تعالی رساندند. مفاهیمی مانند اقتصاد مقاومتی، جهاد تبیین، جنبش نرم‌افزاری، نرمش قهرمانانه، سبک زندگی اسلامی، جهاد کبیر، نفوذ، مردم‌سالاری دینی، گام دوم انقلاب، تمدن نوین اسلامی، جوان مؤمن انقلابی و مانند آن، نمونه‌هایی از این قبیل است. قطعاً گفتمان شدن چنین مفاهیمی در برانگیختگی و بعثت مردم تأثیر بسزایی داشته است.
 

غفلت دشمن از قدرت تربیتی رهبر شهید انقلاب
دشمنان مردم ایران همیشه با اخلاق و معنویت مردم مقابله کرده‌اند. آنها گمان می‌کردند با تغییر ظواهر جامعه، مردم را از دین جدا کرده‌اند؛ غافل از اینکه نفس قدسی امام خمینی رحمه‌الله و تربیت الهی رهبر شهید انقلاب، مردم را چنان رشد داده است و به تعالی رسانده است که در برابر هر فساد و گناهی با قاطعیت می‌ایستند. این یک خطای محاسباتی دشمن است که از تربیت و تزکیه مردم جامعه توسط رهبر شهید انقلاب غفلت کرده‌اند و به هنر رهبر شهید در تربیت اجتماع توجه نکرده‌اند.

رهبر انقلاب به نتیجه این تربیت جامعه این‌گونه اشاره کردند: «خامنه‌ای عزیز ... قدم در مسیر سَلَف صالح خود گذاشت و قریب به چهار دهه رهبری انقلاب و نظام اسلامی، با اعتماد به جوانان و تعمیق و ارتقاء سطح بینش و نگرش مردم، جامعه را به چنان سطحی از آمادگی رساند که پس از واقعه‌‌ی عظیم شهادتش، نِصابی تازه از بعثت ملّت ایران شکل گرفت.» ۱۴۰۵/۰۳/۱۴

عده‌ای با تحلیل ظواهر موجود در میان مردم، نتوانستند عمق جان ملّت را درک کنند؛ به همین دلیل دچار خطای محاسباتی شدند. این در حالی بود که رهبر شهید انقلاب از ظواهر جامعه عبور کرده و بدون توجه به لایه رویین جامعه، به عمق جان مردم توجه داشتند؛ لذا دائماً در بیانات خود می‌فرمودند که مردم ایران، با ایمان و دارای غیرت دینی هستند.