به ‌مناسبت عید سعید فطر(۱)

بسم الله الرّحمن الرّحیم

بنده هم این عید بزرگ را به همه‌ى مسلمین عالم و ملّتهاى مسلمان و به ملّت بزرگ و سربلند ایران اسلامى و به شما حضّار گرامى این مجلس تبریک عرض میکنم. امیدوارم که خداوند متعال امروز را حقیقتاً براى ملّت ایران و براى امّت اسلامى، عید و وسیله‌اى براى شادى و موفّقیّت قرار بدهد و ان‌شاءالله‌ آثار آنچه را مردم ما در ماه رمضان در میدان عبادت حق‌تعالى انجام داده‌اند، از امروز به بعد در نفسانیّاتشان، در عملکردشان، در برخوردشان مشاهده کنند.

خصوصیّت این عید و بعضى اعیاد دیگر اسلامى این است که مخصوص به یک مجموعه‌ى خاصّى از جامعه‌ى عظیم اسلامى نیست. حقیقتاً امروز ما مسلمین باید به دنبال آن نقاطى باشیم که همه‌ى آحاد مسلمان را در شرق دنیاى اسلام و در غرب دنیاى اسلام، از هر ملّیّتى با هر نژادى، با هر زبانى، با هر فرهنگى، گِرد محور توحید و کلمه‌ى متعالیه‌ى اسلامى جمع کند؛ عید فطر از جمله‌ى اینها است و بعضى اعیاد دیگر هم البتّه این خصوصیّت را دارند؛ لذاست که در این دعائى که ما در قنوت عید فطر ــ بر حسب آنچه وارد شده است ــ مستحب میدانیم و میخوانیم، عرض میکنیم: اَلَّذى جَعَلتَهُ لِلمُسلِمینَ عیداً؛(۲) خداى متعال براى مسلمین، این روز را عید قرار داده است. عید یعنى سالگشتى که مایه‌ى شادى و مایه‌ى خشنودى است. چه چیزى براى امّت اسلام مایه‌ى خوشحالى است؟ نزدیک شدن به هدفهاى اسلامى.

اسلام براى جامعه‌ى اسلامى و امّت اسلامى هم، مثل فرد مسلمان اهدافى را تعریف کرده است و ترسیم کرده است. باید اعتراف بکنیم که امروز دنیاى اسلام از این هدفها متأسّفانه دور است؛ ما مسلمین عالم، ما امّت اسلامى با آنچه اسلام براى امّت اسلامى میخواهد و مى‌پسندد، فاصله‌ى زیادى داریم. امّت اسلامى باید امروز در دنیا به برکت اسلام آن‌‌چنان باشد که مثل مشعلى راه بشریّت را روشن کند، مثل خورشیدى بر بشریّت بتابد و به آنها خیر برساند، آنها را گرما ببخشد، آنها را نورانیّت ببخشد، به آنها حرکت ببخشد، به آنها حیات بدهد؛ آن جامعه‌ى اسلامی‌ای که «لِتَکونوا شُهَداءَ عَلَی النّاس»،(۳) آن جامعه‌ى اسلامى‌ای که «یَدعونَ اِلَی الخَیر»،(۴) آن جامعه‌ى اسلامى‌ای که پیشروِ بشریّت در همه‌ى خیرات باید باشد، این‌جور است. آن جامعه‌ى اسلامى‌ای که «وَلله العِزَّةُ وَلِرَسولِه؛ وَلِلمُؤمِنین»(۵) [است]، با وضع فعلى جهان اسلام و امّت اسلامى فاصله دارد؛ البتّه بحمدالله‌ شوق این هدفهاى عالى در دلهاى مسلمین پیدا شده است و ملّتهاى اسلامى، حرکتهاى خوبى را شروع کرده‌اند و امروز در سراسر آفاق دنیاى اسلامى بحمدالله‌ ارزشهاى اسلامى رو به نو شدن است؛ برخلاف آنچه دشمنان اسلام میخواستند که این ارزشها را از زندگى بشر بزدایند، امروز بحمدالله‌ در شرق و غرب دنیاى اسلام وقتى ما نگاه میکنیم، مى‌بینیم که آحاد مردم به سمت احکام نورانى قرآن و ارزشهاى اسلامى گرایش بیشترى پیدا کرده‌اند؛ لکن باید تلاش بشود.

آنچه ما امروز از ایران اسلامى ــ که به برکت اسلام عزّت پیدا کرده و به برکت اسلام از زیر سلطه‌ى بیگانگان خارج شده است و به برکت اسلام، دلهاى مردمش به هم نزدیک شده‌اند و به برکت اسلام به خیلى از آن خیراتى که اسلام براى مسلمانان خواسته رسیده است ــ و از میان این امّت، براى برادران مسلمانمان در سراسر عالم میخواهیم، این است که دولتها و ملّتها به اسلام به چشم نجات‌بخش نگاه کنند؛ اسلام را مایه‌ى عزّت و افتخار و کرامت خودشان بدانند. این چیزى که دشمنان اسلام خواسته‌اند بباورانند به بسیارى در دنیاى اسلام، که اسلام مایه‌ى عقب‌افتادگى آنها است، اسلام مایه‌ى سرافکندگى آنها است، یک تلقین شیطانى است. این، تلقین کسانى است که خواسته‌اند ملّت مسلمان و امّت اسلامى را از اصل خودش جدا کنند تا بتوانند بر او براحتى فرمان برانند.

قرآن، مایه‌ى عزّت مسلمانان است. قرآن هم فقط به معناى تلاوت کردن و اعتقاد داشتن نیست؛ قرآن، مجموعه‌ى نظام یک زندگى اجتماعى است؛ قرآن، دستورالعمل یک حیات سعادتمندانه و زندگى توأم با عزّت است و این چیزى است که امروز براى متفکّران مسلمان، مبهم و مشکل نیست؛ آحاد ملّتهاى اسلامى هم بحمدالله‌ آشنا هستند. ملّتهاى مسلمان، دولتهاى مسلمان، روشنفکران مسلمان، سیاستمداران مسلمان، جوانان کشورهاى اسلامى باید تا آنجا که میتوانند، زمینه‌ى ذهنى مردم خودشان را و زمینه‌ى عملى زندگى آنها را مستعد کنند، فراهم کنند که ملّتها برگردند به زندگى قرآنى و بتوانند در جادّه‌ى عزّت و عظمت حرکت کنند. آن پایبندی به گذشته‌اى که مایه‌ى سرافکندگى و جمود است، پایبندى به سنّت‌هاى جاهلى است؛ پایبندی به قرآن، مایه‌ى روشنفکرى است، مایه‌ى آزادفکرى است، مایه‌ى به ‌کار افتادن علم و عقل است، مایه‌ى به کار افتادن ابتکار و تلاش است.

اسلام، مرده‌هاى اجتماعى و سیاسى را زنده کرد: اِذا دَعاکُم لِما یُحییکُم؛(۶) ملّتهایى را که خاک مرگ بر روى آنها پاشیده شده بود و هیچ‌چیز از حیات حقیقى و سرافرازانه‌ى مجتمع انسانى نمیدانستند حیات بخشید، آقایى بخشید، پرچم انسانیّت و دفاع از انسانها را به آنها داد؛ اسلام این است. نه‌فقط آن روز؛ امروز هم همین‌جور است. امروز هم بحمدالله‌ این‌جور است. نمونه‌اش این کشور ما است، این ملّتى است که قرنهاى متمادى در زیر فشار استبداد سلاطین ظلم و جور، هویّت خودش را از دست داده بود، قدرت تشخیصش را، قدرت تصمیمش را، قدرت عملش را و در این صد سال اخیر هم در زیر فشارهاى مضاعف استعمار و استکبار و دخالت خارجى، اعتماد به ‌نفْس خود را بکلّى از دست داده بود؛ این، ملّت ما بود. این ملّت را اسلام تبدیل کرد به یک ملّت پیشرو، مُقْدِم(۷) در میدان علم، در میدان عمل، در میدان سیاست، در میدان تفکّر، در میدان تعقّل و تأمّل، در ابتکارات زندگى؛ این اسلام است، و این علاج ملّتهاى مسلمان است؛ و این درست همان چیزى است که نسخه‌پیچانِ ضدّاسلام آن را نهى میکنند و از آن میترسند؛ [فقط] امروز هم نیست که از آن منع میکنند و از آن باز میدارند؛ از وقتى استعمار شروع شد در کشورهاى اسلامى ــ تاریخچه‌ى استعمار را اگر نگاه کنید ــ این را تکرار کرده‌اند و گفته‌اند؛ خواستند دین را، اسلام را منزوى کنند، از زندگى انسان بیرون کنند.

امیدواریم که خداوند متعال همه‌ى ما را بیدار کند؛ ملّتهاى مسلمان را، ملّت مظلوم فلسطین را، ملّتهاى مظلومى را که در اقطار(۸) اسلامى از رنجهاى بزرگى مینالند و از دردهاى بزرگى رنج میبرند، خداوند همه‌ى آنها را ان‌شاءالله‌ نجات ببخشد، و اسلام و مسلمین را مثل فرشته‌ى نجاتى به سراغ همه‌ى ملّتهاى اسلامى برساند و روح مطهّر امام بزرگوار ما را که این راه را او در مقابل ما باز کرد، با اولیائش محشور فرماید و ارواح طیّبه‌ى شهدا و همه‌ى ایثارگران را مشمول رحمت خود قرار دهد.

والسّلام علیکم و رحمة ‌الله و برکاته