زبان فارسی / ادبیات فارسی/خط فارسی
مقام معظم رهبری ضمن ابراز رضایت از بخشهای سیاسی و خبری سازمان صدا و سیما، آنها را از مهمترین بخشهای این سازمان یاد کردند و پیشرفتهای خبری و سیاسی صدا و سیما را در زمینه طراحی و اجرا، محسوس و ارزنده خواندند.
حضرت آیتالله خامنهای ضرورت بهره گیری از ادبیات صحیح زبان فارسی را در بخشهای مختلف خبر صدا و سیما یادآور شدند و فرمودند: زبان، موجودی زنده است که هیچگاه در حالت سکون باقی نمیماند، بنا بر این صدا و سیما همواره باید آخرین واژههای کشف شده، زیباترین و پرمغزترین جملهبندیها و ترکیبات را هنگام اطلاع رسانی و خبردهی به مردم، مورد استفاده قرار دهد و به این مهم توجه کند که برای بسیاری از افراد، زبان خبر، معیار حرف زدن و نوشتن است.
مسؤولان صدا و سیما به هیچ وجه نباید اجازه دهند که غلطگویی و یا سستگویی در بیان مطالب از رادیو و تلویزیون بویژه در مقوله خبر و تفسیر سیاسی راه پیدا کند.1374/06/13
لینک ثابت
رهبر معظم انقلاب اسلامی ضرورت سوق دادن مراسم سالگرد حضرت امام را به سمت یک حرکت محتوایی، تعلیمی، تربیتی و یک کار کاملا فرهنگی مورد تأکید قرار دادند و فرمودند: شخصیت مرکب حضرت امام، ابعاد بسیار برجستهای دارد که باید با بهترین بیان ، زیباترین کلام و با استفاده از تواناترین نویسندگان و بهره گرفتن از زبان پربرکت، شیرین و زیبای فارسی تبیین شود.1374/03/01
لینک ثابت
قوّت کار شما از جمله در این است که فضای تاریخی را خوب منعکس میکنید. البته آن روز من به شما نکتهای را گفتم، شما گفتید که برای خاطر انعکاس فضای تاریخی است؛ مسئلهی الفاظ. من تصور میکنم لفظ، خیلی مؤثر نیست؛ حالا اختیار با شماست؛ نویسنده شما هستید و هر روشی و سلیقهای و سبکی که کار شماست، ادامه بدهید. اما این زبانی که شما به کار میگیرید، اصلاً خیلی زبان باستانیای نیست؛ یک تکههائیاش اصلاً مال زبان ما نیست. فرض بفرمائید این »اما«هائی که شما بعد از شروع مبتدا میآورید، اصلاً گرتهبرداری از انگلیسی است؛ ما اصلاً در فارسی چنین چیزی نداریم: »خانهی دوست اما از اینجا دور است«؛ ما میگوئیم: »اما خانهی دوست از اینجا دور است«. »اما«ی بعد، ترجمهی لفظ به لفظ از زبان خارجی است. بنابراین اینها خیلی مؤثر نیست در اینکه فضا را مشخص کند. شاید تا یک حدودی باشد؛ اما زیاد نمیشود مبالغه کرد. خوشبختانه شما خودتان اصلاً صحنه را منعکس میکنید؛ مثل داستان آن سیل که مکه را گرفت یا داستان گذاشتن حجرالاسود.
من اتفاقاً این قصه را دنبال میکردم و همین داستان تبدیل حجرالاسود و گذاشتن حجرالاسود به ذهنم بود و با خودم میگفتم ببینیم این آقایان این داستان را چه جور از آب در میآورند. انصافاً خیلی خوب از آب در آوردید؛ خیلی خیلی خوب. یعنی اینجور عادی کردن؛ که نشستند، گفتند: اولکسی که وارد مسجدالحرام میشود. خب این را بارها ماها خواندهایم و نقل کردهایم. چرا باید به اینجا برسند که اولکسی که وارد مسجدالحرام میشود، این کار را انجام بدهد؟ خب اینکه خیلی چیزِ شانسىِ بیخودی به نظر میرسد. اما شما آنچنان آن صحنهی درگیریها و بگو مگوها را به برکت گزارش خوب و صداهای خوب - که همهی آنها هم مطابق واقع است و آدم میفهمد که قاعدتاً همین جور بوده است - خوب منعکس کردید که آدم به این نتیجه میرسید که آره، واقعاً هم الان اگر آدم عاقلی توی اینها باشد، باید همین جور چیزی بگوید: ببینیم اول کی میآید. انصافاً خیلی خوب است.1373/12/27
لینک ثابت
من مکرّر گفتهام که حتّی اجازهی تعمیر بعضی از ماشینها و دستگاههای جدید ساختِ خارج را که به ایران آورده میشد، به مهندسین و تکنسینها و کارکنان ایرانی نمیدادند. میگفتند شما حق ندارید به این وسایل دست بزنید. هواپیمای مدرن را به ارتش ایران میفروختند؛ شرطش این بود که همافر و افسر فنّی ایرانی، به این دستگاه نزدیک نشود! هر وقت خراب شد، آن مجموعه قطعاتی را که مثلاً پانصد قطعه ابزار در آن است، جدا کنند و به خارج بفرستند؛ یعنی تمام مجموعه را سوار طیّاره کنند و ببرند آنجا تعمیر کنند و برگردانند! اجازه نمیدادند که در اینجا به آن مجموعه دست بزنند. حتی در ادبیات، کاری کردند که ادیب ایرانی برای ادبیات فارسی هم چشمش را میدوخت که فلان خارجی چه گفته است! ای آقا؛ اینکه دیگر یک مسألهی وارداتی نیست. اقّلاً در این قضیه به خودتان تکیه کنید. نمیکردند. امروز هم یک عدّه دلشان میخواهد همانطور عمل کنند.1373/09/27
لینک ثابت
ما در اوّلِ «کتاب جهاد» عرض کردیم که معیارِ جهاد، شمشیر و میدان جنگ نیست. معیار جهاد، همان چیزی است که امروز در زبان فارسىِ ما در کلمه «مبارزه» وجود دارد. فلانی آدم مبارزی است؛ فلانی آدم مبارزی نیست. نویسنده مبارز؛ نویسنده غیر مبارز. عالِم مبارز؛ عالِم غیر مبارز. دانشجوی مبارز و طلبه مبارز؛ دانشجوی غیر مبارز و طلبه غیر مبارز. جامعه مبارز و جامعه غیرمبارز. پس، جهاد یعنی «مبارزه».1373/06/20
لینک ثابت
همین کسانی که گاهی اوقات وقتی به قلمشان مینگرید، خیال میکنید شیر میدانند، جز روباه نیستند! در نوشتن به گونهای دیگر ظاهر میشوند: وقتی احساس امنیت میکنند، به گونهای و وقتی هم سیر و پر هستند، به گونهای دیگر.
در عربی میگویند این کسان حالت «دعه» دارند! نمیدانم در زبان فارسی برای «دعه» چه معادلی میتوان پیدا کرد؟ حالت ولنگاری دارند. یعنی معناىِ حقیقىِ ولنگاریاند و خود را در مقابل هر عامل مؤثّری رها میکنند!
اینها این گونهاند. اگر میبینید حرکت منظّمی از سوی اینها انجام میگیرد -با همهی صفاتی که برایشان برشمردیم، حرکت منظّمی که بعداً راجع به آن خواهم گفت، از سوی اینها انجام میگیرد- ناشی از این است که فکر و اندیشهای خارج از محیط ادبی، هنری و روشنفکری، یعنی از محیط سیاست و امنیت، اینها را هدایت میکند و پیش میبرد. قضیه این است!1373/04/22
لینک ثابت
«واللَّه اللَّه فی الایتام.» یعنی «ای مخاطبین من! اللَّه اللَّه دریتیمان.» «اللَّه اللَّه» ترجمه فارسی ندارد. ما در زبان فارسی، برایش معادل نداریم. اگر بخواهیم ترجمه کنیم، باید بگوییم «جان تو وجان خدا، در یتیمان.» یعنی «هر چه میتوانید، به یتیمان برسید. مبادا فراموششان کنید!» خیلی مهم است.1372/12/13
لینک ثابت
«ان الذین اتقوا اذامسهم طائف من الشیطان تذکروا فاذاهم مبصرون.»؛ وقتی که آدمِ با تقوا، مسِّ شیطان را احساس کرد، فوراً به خود میآید و حواسش جمع میشود. شیطان که از ما دور نمیشود! پس، اوّلین وصیت، تقواست.
دنبال تقوا، مطلبی دیگر است: «وان لا تبغیا الدنیا و ان بغتکما.» دنبال دنیا ندوید، اگر چه دنیا دنبال شما بیاید. این هم نکته دوم. این هم از لوازم تقواست. البته همه کارهای نیک، از لوازم تقواست. از جمله، همین ندویدن دنبال دنیا. نمیگوید که «ترک دنیا کنید.» میگوید: «لاتبغیا.» دنبال دنیا حرکت نکنید. دنیا را طلب نکنید. در حقیقت، با تعبیر فارسی ما، چنین معنی میدهد که «دنبال دنیا ندوید.» دنیا یعنی چه؟ یعنی آباد کردن روی زمین؟ یعنی احیا کردن ثروتهای الهی؟ این است معنای دنیایی که گفتند طلب نکنید؟ نه! دنیا یعنی آنچه که شما برای خودتان، تمتّعات خودتان و لذّات خودتان میخواهید. این را دنیا میگویند. و الّا، آباد کردن روی زمین، اگر با هدف خیر و صلاح بشریت انجام گیرد، عین آخرت است. این، همان دنیای خوب است. دنیایی که مذمّت شده است و نباید دنبالش برویم، دنیایی است که ما را، نیروی ما، تلاش ما و همت ما را متوجّه خود میکند و از راه بازمان میدارد. خودخواهی ما، خود پرستی ما، ثروت را برای خود خواستن و لذّت را برای خود طلبیدن، دنیای مذموم و نکوهیده است.1372/12/13
لینک ثابت
زبان صداوسیما باید فارسی درست و براستی زبان معیار باشد. غلط گوئی و غلط خوانی یکسره از بین برود، و صداوسیما آموزندهی زبان شیرین و رسا و پرتوان فارسی باشد. در این باره تلاش هائی شده است و باید تکمیل گردد.1372/11/24
لینک ثابت
حضرت آیتالله خامنهای رهبر معظم انقلاب اسلامی پیش از ظهر امروز جمعی از ایرانشناسان و استادان زبان و ادبیاتفارسی در کشورهای مشترکالمنافع و قفقاز را بحضور پذیرفتند و طی آن ضمن ارائه رهنمودهایی، از زبان و ادبیات فارسی بعنوان مسئله مشترک ملتهای فارسیزبان یاد کردند.
در این ملاقات که وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی نیز حضور داشت مقام معظم رهبری با تأکید بر اهتمام ویژه به رشد و اعتلای زبان فارسی در ایران، فرمودند: زبان فارسی یک زبان زنده، شیرین، گسترده و برخوردار از خصوصیات برجسته زبانشناسی است که هیچ محدودیتی ندارد و تمامی مفاهیم مهم، ظریف، دقیق و جدید را میتوان با آن بیان کرد. زبان فارسی به لحاظ دایره گسترده لغات و جنبه واژگانی و قدرت ترکیبی آن، زبان نیرومندی است و اهمیت و ارزش بسیار بالایی دارد.
حضرت آیتالله خامنهای، بار فرهنگی زبان فارسی را در فرهنگ و تمدن جهانی در خور توجه دانستند و فرمودند: این باور حقیقی وجود دارد که در میراثهای فرهنگی ملتها، آنچه که به زبان فارسی در دسترس انسانها وجود دارد، از بسیاری زبانهای دیگر بیشتر است و زبان فارسی رایج، حدود هزار و دویست سال ذخیره فرهنگی برجسته دارد که میتوان از آن برای پیشبرد فرهنگ بشری استفاده کرد و به آن غنا بخشید.
رهبر انقلاب اسلامی با اشاره به برجستگیهای موجود در ادبیات زبان فارسی فرمودند: آنچه که از حکمت، معرفت و اندیشه والای بشری در دیوانهای شعری زبان فارسی گنجانده شده است بسیار مهم و قابل توجه است و در این زمینه میتوان به حکمت، معارف الهی و اندیشه مورد نیاز بشری که در شاهنامه حکیم ابوالقاسم فردوسی موجود است، اشاره کرد.
مقام معظم رهبری قدمت هزارساله داستانسرایی تاریخی در شاهنامه فردوسی را از ذخایر زبان فارسی دانستند و فرمودند: هماکنون در ایران، زبان فارسی و اهمیت آن مورد توجه اهل ادب قرار دارد و برای رشد و اعتلای آن اهتمام زیادی بعمل میآید. اما متأسفانه در دوران رژیم گذشته زبان فارسی، هدف تهاجم محسوس و ویرانگر زبانهای غربی به ویژه انگلیسی قرار گرفت و امروز به رغم روحیه انقلابی مردم برای حذف کلمات فرنگی گویش فارسی، آنچه که هنوز از واژههای فرنگی در زبان فارسی باقیمانده است فراوان و تأسفبار است.
حضرت آیتالله خامنهای از زبان به مثابه موجودی زنده و نیازمند رشد، پیشرفت و توسعه یاد کردند و فرمودند: جلوگیری از رشدزبان و مخلوط کردن آن با لغات بیگانه، زبان را از درستی و استواری خود خارج میکند و متأسفانه این مسئله در دوران رژیم گذشته در کشوری که مرکز و قلب فارسی در جهان است علیه زبان فارسی بوقوع پیوست و این امر از آنجا ناشی میشد که در دستگاه حاکم، علاقه، عشق و محبت واقعی نسبت به زبان فارسی وجود نداشت.
رهبر انقلاب اسلامی با اشاره به برداشته شدن موانع موجود بر سر راه رشد و اعتلای زبان فارسی در کشورهای فارسیزبان، فرمودند: زبان فارسی در برههای از زمان، زبان رسمی بخش وسیعی از جهان بوده است و در دو قرن پیش از این در هند، آسیای صغیر و ترکیه امروز، زبان فارسی رایج بوده و بنظر ما در صدسال اخیر یک تلاش حسابشدهای را علیه زبان فارسی از هند آغاز کردند که دامنه آن به تدریج عثمانی، ترکیه جدید و سپس آسیای مرکزی را در برگرفت و حرکتهای گستردهای برای محدود کردن زبان فارسی بعمل آمد. اما در عین حال زبان فارسی با استواری و قدرت تمام پابرجا باقی مانده است.
مقام معظم رهبری ضرورت کار و تلاش بیشتر در راه پیشرفت زبان فارسی را مورد تأکید قرار دادند و در پایان سخنانشان فرمودند: همکاری عمومی و بینالمللی فارسی میان ملتهای فارسیزبان و علاقمندان زبان فارسی ضرورت دارد و امید است در این زمینه شاهد تحقق یک کار برجسته و بزرگی باشیم.1372/11/18
لینک ثابت
زبان فارسی یک زبان زنده، شیرین، گسترده و برخوردار از خصوصیات برجسته زبانشناسی است که هیچ محدودیتی ندارد و تمامی مفاهیم مهم، ظریف، دقیق و جدید را میتوان با آن بیان کرد. زبان فارسی به لحاظ دایره گسترده لغات و جنبه واژگانی و قدرت ترکیبی آن، زبان نیرومندی است و اهمیت و ارزش بسیار بالایی دارد.1372/11/18
لینک ثابت
این باور حقیقی وجود دارد که در میراثهای فرهنگی ملتها، آنچه که به زبان فارسی در دسترس انسانها وجود دارد، از بسیاری زبانهای دیگر بیشتر است و زبان فارسی رایج، حدود هزار و دویست سال ذخیره فرهنگی برجسته دارد که میتوان از آن برای پیشبرد فرهنگ بشری استفاده کرد و به آن غنا بخشید.1372/11/18
لینک ثابت
هماکنون در ایران، زبان فارسی و اهمیت آن مورد توجه اهل ادب قرار دارد و برای رشد و اعتلای آن اهتمام زیادی بعمل میآید. اما متأسفانه در دوران رژیم گذشته زبان فارسی، هدف تهاجم محسوس و ویرانگر زبانهای غربی به ویژه انگلیسی قرار گرفت و امروز به رغم روحیه انقلابی مردم برای حذف کلمات فرنگی گویش فارسی، آنچه که هنوز از واژههای فرنگی در زبان فارسی باقیمانده است فراوان و تأسفبار است.1372/11/18
لینک ثابت
جلوگیری از رشد زبان و مخلوط کردن آن با لغات بیگانه، زبان را از درستی و استواری خود خارج میکند و متأسفانه این مسئله در دوران رژیم گذشته در کشوری که مرکز و قلب فارسی در جهان است علیه زبان فارسی بوقوع پیوست و این امر از آنجا ناشی میشد که در دستگاه حاکم، علاقه، عشق و محبت واقعی نسبت به زبان فارسی وجود نداشت.1372/11/18
لینک ثابت
زبان فارسی در برههای از زمان، زبان رسمی بخش وسیعی از جهان بوده است و در دو قرن پیش از این در هند، آسیای صغیر و ترکیه امروز، زبان فارسی رایج بوده و بنظر ما در صدسال اخیر یک تلاش حسابشدهای را علیه زبان فارسی از هند آغاز کردند که دامنه آن به تدریج عثمانی، ترکیه جدید و سپس آسیای مرکزی را در برگرفت و حرکتهای گستردهای برای محدود کردن زبان فارسی بعمل آمد. اما در عین حال زبان فارسی با استواری و قدرت تمام پابرجا باقی مانده است.1372/11/18
لینک ثابت
زبان فارسی یک زبان زنده، شیرین، گسترده و برخوردار از خصوصیات برجسته زبانشناسی است که هیچ محدودیتی ندارد و تمامی مفاهیم مهم، ظریف، دقیق و جدید را میتوان با آن بیان کرد.1372/11/18
لینک ثابت