بازگرداندن جامعه‏ى اسلامى به خط صحيح چه زمانی است؟
آن وقتى كه راه، عوضى شده است و جهالت و ظلم و استبداد و خيانتِ كسانى، مسلمين را منحرف كرده و زمينه و شرايط هم آماده است.
البته دوران تاريخ، اوقات مختلفى است؛ گاهى شرايط آماده است، گاهى آماده نيست. زمان امام حسين؛ آماده بود، زمان ما هم آماده بود. امام، همان كار را كردند؛ هدف، يكى بود. منتها وقتى انسان به دنبال اين هدف، راه مى‏افتد و مى‏خواهد عليه حكومت و مركز باطل قيام كند، براى اين‏كه اسلام و جامعه و نظام اسلامى را به مركز صحيح خود برگرداند، يك وقت است كه وقتى قيام كرد، به حكومت مى‏رسد؛ اين يك شكل آن است يك وقت است كه اين قيام، به حكومت نمى‏رسد؛ به شهادت مى‏رسد.
آيا در اين صورت، واجب نيست؟ چرا، به شهادت هم برسد، واجب است. آيا در اين صورتى كه به شهادت برسد، ديگر قيام، فايده‏يى ندارد؟ چرا، هيچ فرقى نمى‏كند؛ اين قيام و اين حركت، در هر دو صورت، فايده دارد - چه به شهادت برسد، چه به حكومت - منتها هركدام، يك جور فايده دارد. بايد انجام داد؛ بايد حركت كرد.
اين، آن كارى بود كه امام حسين انجام داد؛ منتها امام حسين (عليه‏السّلام)، آن كسى بود كه براى اولين بار اين حركت را انجام داد. قبل از او انجام نشده بود؛ چون قبل از او - در زمان پيغمبر و اميرالمؤمنين - چنين زمينه و انحرافى به وجود نيامده بود، يا اگر هم در مواردى انحرافى بود، زمينه‏ى مناسب و مقتضى نبود. زمان امام حسين، هر دو وجود داشت. در باب نهضت امام حسين، اين اصل قضيه است.
پس مى‏توانيم اين‏جور جمعبندى كنيم، بگوييم:
امام حسين قيام كرد تا آن واجب بزرگى را كه عبارت از تجديد بناى نظام و جامعه‏ى اسلامى، يا قيام در مقابل انحرافات بزرگ در جامعه‏ى اسلامى است، انجام بدهد. اين از طريق قيام و از طريق امر به معروف و نهى از منكر است؛ بلكه خودش يك مصداق بزرگ امر به معروف و نهى از منكر است. البته اين كار، گاهى به نتيجه‏ى حكومت مى‏رسد؛ امام حسين براى اين آماده بود. گاهى هم به نتيجه‏ى شهادت مى‏رسد؛ براى اين هم آماده بود.