others/content
RSS دیگران
صفحه اصلیRSS سایت رهبریدرباره سایت رهبریتماس با مازبانهای دیگر
امروز پنج‌شنبه، ۲ خرداد ۱۳۹۸
  • يادداشت
  • گفتگو
  • خاطره
  • گزارش
  • پرونده
  • صفحات ویژه‌
  • مقالات جستار
1389/01/28نسخه قابل چاپ
همت مضاعف، کار مضاعف

آغاز از خود

همت مضاعف، کار مضاعف
مصطفی غفاری
نام‌گذاری سال‌ها، گدشته از فضای رسانه‌ای و تبلیغی که پیرامون آن پدید می‌آید- و البته در شش‌ماه نخست سال رنگ و بوی آن بیشتر است- اکنون یک راهبرد اساسی برای تغییر و اصلاح فرهنگ عمومی جامعه‌ در جمهوری اسلامی ایران به‌ شمار می‌رود. نگاهی به جدول نام‌ سال‌های گوناگون شمسی در دهه‌ی گذشته نشان می‌دهد که این نام‌گذاری‌ها بیشتر با هدف ایجاد حرکت در بدنه و رأس هرم جامعه به سوی پذیرش و نهادینه‌سازی الگوهای اخلاق اسلامی و اخلاق عمومی صورت می‌گیرد.

 
 سال نام
 1378 امام خمینی (رحمة‌الله‌علیه)
 1379 امیر‌المؤمنین، علی‌بن‌ابی‌طالب (علیه‌السلام) 
 1380 اقتدار ملی و اشتغال 
 1381  عزت و افتخار حسینی
 1382 نهضت خدمت‌رسانی به مردم 
 1383  پاسخ‌گویی سه‌قوه به ملت ایران
 1384  هم‌بستگی ملی و مشارکت عمومی
 1385  پیامبر اعظم (صلی‌الله‌علیه‌وآله)
 1386 اتحاد ملی و انسجام اسلامی 
 1387  نوآوری و شکوفایی
 1388  حرکت مردم و مسئولان به سوی اصلاح الگوی مصرف
در جمهوری اسلامی ایران این نام‌گذاری از طرف عالی‌ترین جایگاه سیاسی، یعنی مقام رهبری، صورت می‌گیرد. از نظر حقوقی این جایگاه بالاتر و فارغ از سلیقه‌ها و اختلاف‌ نظرهای فکری و سیاسی تعریف می‌شود و بنا بر ماهیت و وظایف رهبری، بیشترین رابطه را با عموم مردم دارد. از سوی دیگر در زمانه‌ی ما، شخصیت حقیقی رهبر یعنی آیت‌الله خامنه‌ای و نگاه فرهنگی ویژه‌ی ایشان که بارها از سوی دوست و دشمن به آن اذعان شده است، اهمیت و تأثیر این راهبرد (نام‌گذاری سال‌) را بیشتر می‌کند.

در این حال به نظر می‌رسد سال 1389 که «همت مضاعف و کار مضاعف» نام گرفته، از جهات خاصی نسبت به سال‌های گذشته متفاوت است. امکان مشاهده‌ی عینی تحقق یا عدم تحقق این شعار در رفتار مردم و حاکمان و به‌طور ویژه در رفتار عالی‌ترین مقام کشوری که نام‌گذاری سال‌ها نیز ابتکار عمل ایشان است، شاید مهم‌ترین وجه تفاوت نام امسال با دیگر سال‌ها باشد. اگرچه جلوه‌های حرکت به‌سوی اصلاح الگوی مصرف در سال 1388 نیز می‌توانست از جهاتی کاملاً ملموس باشد، اما نشانه‌های آن در رفتار رهبر انقلاب- آن اندازه که پوشش خبری و رسانه‌ای می‌یابد- چندان قابل پیگیری نبود.

نگاهی به تراکم برنامه‌های کاری رهبر انقلاب در روزهای نخستین سال نو- گذشته از حجم انبوه کارها و برنامه‌هایی که به‌طور مداوم یا موردی اما غیررسمی و غیرعلنی انجام می‌شوند و پوشش رسانه‌ای نمی‌یابند- به‌خوبی نشان می‌دهد که ایشان تحقق عینی این شعار را سرلوحه‌ی برنامه‌ها و کارهای خود قرار داده‌اند.

البته نگاهی به برنامه‌های رسمی و علنی رهبری در طول یک ‌سال، به‌خوبی نشان می‌دهد که ایشان حجم انبوهی از دیدارها، بازدیدها، سخنرانی‌ها و احیاناً کارهای اجرایی فراوانی را در برنامه‌ی خود دارند، اما با صرف ‌نظر از پیام نوروزی، مقایسه‌ی برنامه‌های رسمی ایشان در بیست و چند روز ابتدایی سال 1389 با همین روزها در ده ‌سال گذشته، به‌روشنی بیانگر تحقق شعار همت مضاعف و کار مضاعف در رفتار ایشان است:

 
سال برنامه زمان
1379 سخنرانی در اجتماع زائران و مجاوران حرم علی‌بن‌موسی‌الرضا (ع) 6فروردین
1380 سخنرانی در اجتماع زائران و مجاوران حرم علی‌بن‌موسی‌الرضا (ع) 1فروردین
1381 سخنرانی در جمع ده‌هاهزار نفر از راهیان نور و اقشار مردم در پادگان دوکوهه
سخنرانی در خطبه‌های نماز جمعه تهران
9فروردین
16فروردین
1382 سخنرانی در جمع اقشار مردم در حرم رضوی 1فروردین
1383 سخنرانی در صحن جامع رضوی مشهد مقدس 2فروردین
1384 سخنرانی در صحن جامع رضوی
دیدار با رؤسای بانک‌های مرکزی کشورهای اسلامی 
1فروردین
17فروردین
1385  سخنرانی در صحن جامع رضوی
سخنرانی در جمع مردم دشت آزدگان، سوسنگرد، بستان، حمیدیه و هویزه و کاروان‌های راهیان نور: منطقه هویزه
سخنرانی در دیدار عمومی بسیجیان
 1فروردین
5فروردین
6فروردین
 1386  سخنرانی در اجتماع بزرگ زائران و مجاوران حرم مطهر رضوی
سخنرانی در دیدار کارگزاران نظام
 1فروردین
17فروردین
 
 1387  سخنرانی در اجتماع زرگ زائران و مجاوران حرم مطهر رضوی  1فروردین
 1388  سخنرانی در اجتماع بزرگ زائران و مجاوران حرم مطهر رضوی  1فروردین
 1389 سخنرانی در اجتماع یزرگ زائران و مجاوران حرم مطهر رضوی
دیدار با رؤسای جمهور شرکت‌کننده در جشن جهانی نوروز درتهران
بازدید از توان‌مندی‌های صنعت خودروسازی
بازدید از کاروان‌های راهیان نور و سخنرانی در منطقه عملیاتی بیت‌المقدس
سخنرانی در دیدار جمعی از مسئولین نظام جمهوری اسلامی
سخنرانی در دیدار مسئولان و شخصیت‌های علمی سیاسی
سخنرانی در دیار با فرماندهان ارشد نظامی
 
1فروردین
7فروردین
9فروردین
11فروردین
16فروردین
17فروردین
22فروردین
 

چنان‌که آشکار است، بخش مهمی از برنامه‌های فوق را بازدید‌ و سفر به دو منطقه‌ی دور از پایتخت، یعنی خراسان رضوی در شمال شرق و سپس مناطق عملیاتی جنوب غرب کشور تشکیل می‌دهد. این ‌همه در حالی است که رهبر انقلاب وارد هشتمین دهه از عمر خویش نیز شده‌اند.

«الناسُ علی دین ملوکهم»[1] و «الناس بأمرائهم اشبه منهم بآبائهم»[2] «مردم بر آئین حکومت‌گرانشان هستند» و «مردم به حاکمانشان بیشتر شبیه‌اند تا به پدرانشان.» بنا بر این دو قاعده‌ی اجتماعی، در سال 1389 مردم ایران الگوی بسیارخوب و کاملاً ملموسی جهت تحقق بخشیدن به نام و شعار سال نو در پیش رو دارند. شاید بتوان گفت این اولین‌بار است که همه‌ی مردم می‌توانند به‌راحتی و با رصد اخبار دیدارها و برنامه‌های رسمی رهبری، تحقق عینی شعار و نام سال را در زندگی و کار آغازگر این حرکت بنگرند و از آن الگو بگیرند.

از سوی دیگر تحقق‌بخشی به شعار همت مضاعف و کار مضاعف، نمی‌توانست بدون در نظر گرفتن یک آسیب مهم و عمده بر سر راه گسترش و تعمیق فرهنگ کار مستمر و مؤثر در کشور همراه باشد. این آسیب چیزی نبود جز تعطیلات فراوان و بی‌مورد آغاز سال نو در ایران. از این رو رهبر انقلاب با زود پایان بخشیدن به تعطیلات نوروزی و شروع برنامه‌ و کار جدی، آن‌هم با گستردگی و حجمی بیشتر از همیشه، در سال جدید الگوی خوبی را برای مسئولان و مردمان جمهوری اسلامی ترسیم نمودند. این حرکت حتی می‌تواند نشانه و چراغ سبزی برای مجلس و دیگر نهادهای تصمیم‌گیرنده تلقی شود که از تعطیلاتی که حتی دامنه‌ای بیشتر از تقویم‌های رسمی یافته است، بکاهند.

رهبر انقلاب در دیدار با جمعی از مسئولان نظام در 16 فروردین امسال فرمودند: «چقدر خوب است که دستگاه‌های رسمی، کار خود را از همان اوان اتمام تعطیلات رسمی شروع کنند. ... هرچه بتوانید فرهنگ کار و تلاش و حضور در عرصه‌ی کار و سنگر کار را گسترش بدهید، خیلی خوب است؛ این به حرکت جامعه و نشاط جامعه کمک خواهد کرد.»

این گمان و برداشت از رفتار رهبری، به‌خصوص با یادآوری سخنان مهم ایشان در نخستین نماز جمعه‌ی سال 1381 و تذکر جدی به مسئولان و دست‌اندرکاران درباره‌‌ی لزوم کاهش تعطیلات و جدی گرفتن کارها، نزدیک‌تر به واقع می‌نماید: «این تعطیلات طولانی و بی‏دلیل، هیچ منطق عقلایی ندارد. وضع خوبی نیست که اول سال، روزهای متوالی -گاهی دو هفته و گاهی بیشتر- همه‌ی چرخ‌های فعالیت در کشور از حرکت بیفتد. خلاف مقررات هم هست. طبق مقررات تعطیلی‌ها محدود است. ما در ایام سال، تعطیلی زیاد داریم که این به زیان کشور است. در بعضی از کشورهای دنیا، طبق فهرستی که مشاهده می‏کردم، همه‌ی تعطیلات رسمی در طول سال از پنج شش روز تجاوز نمی‏کند. لکن ما تعطیلی‌هایمان بسیار زیاد است. علاوه بر آن هم عده‏ای با بی‏توجهی و بی‏اعتنایی خود به کار، علم، تحصیل و به اشتغالات روزمره‌ی زندگی و کارهای اداری و سازندگی، بر این تعطیلات اضافه هم می‏کنند؛ آن‏ هم در آغاز سال. بالاخره در اول سال، اول یک دوره‌ی جدید مالی و کاری است. توصیه‌ی مؤکد بنده این است که هم مسئولین و هم آحاد مردم عزیزمان تصمیم بگیرند این تعطیلات را کم کنند. این‌همه تعطیلات پی‏درپی، زیان‌هایی به بار می‏آورد که هرچند در اول کار محسوس نیست، لکن نتایج آن برای همه زیان‌بار است.» (خطبه‌های نماز جمعه تهران؛ 17 فروردین 1381)

پی‌نوشت:
1. بحار الانوار؛ ج 10؛ ص8
2. بحار الانوار؛ ج 78؛ ص46

در اين رابطه بخوانید :
پايگاه اطلاع‌رسانی دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آيت‌الله‌العظمی سيدعلی خامنه‌ای (مد‌ظله‌العالی) - مؤسسه پژوهشی فرهنگی انقلاب اسلامی