1393/03/21

سایر احکام وضو

سایر احکام وضو

آنچه در زیر می‌آید، دروس "شانزدهم و هفدهم" از جلد اول «رساله‌ی آموزشی» احکام و مسائل شرعی است که مطابق با فتاوای حضرت آیت‌الله‌العظمی خامنه‌ای مدظله‌العالی تهیه، تنظیم و منتشر شده است.

* وضوی ارتماسی
http://farsi.khamenei.ir/themes/fa_def/images/home/rect-1-n.gif معنای وضوی ارتماسی
در وضو جایز است که انسان به جای ریختن آب بر روی صورت و دستها، آنها را به قصد وضو در آب فرو ببرد و بیرون بیاورد و این را «وضوی ارتماسی» می‌گویند.
http://farsi.khamenei.ir/themes/fa_def/images/home/rect-1-n.gif احکام وضوی ارتماسی
۱. در وضوی ارتماسی نیز واجب است که اعضای وضو از بالا به پایین شسته شوند.
۲. در وضوی ارتماسی فقط دو بار می‌توان صورت و دستها را داخل آب کرد: بار اول واجب، بار دوم جایز است و بیش از آن مشروع نیست، و در مورد دستها، باید قصد شستن وضویی آنها هنگام خارج کردن آنها از آب باشد تا بتوان از این طریق مسح را با آب وضو انجام داد.

* وضوی جبیره‌یی
http://farsi.khamenei.ir/themes/fa_def/images/home/rect-1-n.gif معنای وضوی جبیره‌یی
اگر روی زخم بسته است، باید جاهایی را که می‌شود شست بشوید و روی زخم بند (جبیره) به جای شستن، دست تر بکشد. به این وضو، «وضوی جبیره‌یی» می‌گویند.
http://farsi.khamenei.ir/themes/fa_def/images/home/rect-1-n.gif احکام وضوی جبیره‌یی
اگر در اعضای وضو (صورت و دستها) زخم یا شکستگی است و روی آن باز است و آب برای آن ضرر ندارد، باید آن را بشوید، و اگر شستن آن مضر است باید اطراف آن را بشوید و احتیاط (واجب) آن است که اگر کشیدن دست تر بر آن ضرر ندارد دست تر بر آن بکشد.
اگر محل مسح، زخم است و نمی‌تواند روی آن، دست تر بکشد، باید به جای وضو، تیمم کند، ولی در صورتی که می‌تواند پارچه‌یی روی زخم قرار دهد و بر آن دست بکشد احتیاط (واجب) آن است که علاوه بر تیمم، وضو نیز با چنین مسحی بگیرد.
کسی که در یکی از اعضای وضویش زخمی وجود دارد که دایماً از آن خون می‌آید، واجب است جبیره‌یی را بر روی زخم بگذارد که خون از آن بیرون نمی‌آید، مثل نایلون.

* مبطلات وضو
- خارج شدن ادرار
- خارج شدن مدفوع
- خارج شدن باد شکم
- به خواب رفتن
- چیزهایی که عقل را از بین می‌برد، مانند دیوانگی و مستی و بیهوشی
- استحاضه‌ی زنان
- هر چیزی که موجب غسل می‌شود، مانند جنابت و خون حیض.(و مس میت)
توجه:
http://farsi.khamenei.ir/themes/fa_def/images/ver2/breadcrump.gif چیزهایی که وضو را باطل می‌کند «مبطلات وضو» می‌گویند.
http://farsi.khamenei.ir/themes/fa_def/images/ver2/breadcrump.gif با عارض شدن مبطلات وضو، کودک نابالغ هم (همانند افراد بالغ) محدث می‌شود (یعنی وضویش باطل می‌شود).

http://farsi.khamenei.ir/themes/fa_def/images/home/rect-1-n.gif احکام وضو
۱. کسی که جاهل به بطلان وضویش است و بعد از وضو متوجه آن می‌شود، واجب است برای اعمال مشروط به طهارت، وضو را اعاده کند و اگر با وضوی باطل نماز خوانده باشد اعاده‌ی آن نیز واجب می‌باشد.
۲. کسی که در کارهای وضو و شرایط آن، مثل پاک بودن آب و غصبی نبودن آن خیلی شک می‌کند، باید به شک خود اعتنا نکند.
 
* شک در اصل وضو (شک دارد وضو گرفته یا نه)
http://farsi.khamenei.ir/themes/fa_def/images/home/rect-1-n.gif قبل از نماز: باید وضو بگیرد.
http://farsi.khamenei.ir/themes/fa_def/images/home/rect-1-n.gif در بین نماز: نماز او باطل است و باید دوباره وضو بگیرد و نماز را دوباره بخواند.
http://farsi.khamenei.ir/themes/fa_def/images/home/rect-1-n.gif پس از نماز (شک دارد نماز خوانده شده با وضو بوده یا نه): نمازی که خوانده صحیح است، ولی باید برای نمازهای دیگر وضو بگیرد.
http://farsi.khamenei.ir/themes/fa_def/images/home/rect-1-n.gif شک در بطلان وضو (شک دارد وضویی که گرفته باطل شده یا نه): بنا می‌گذارد که وضوی او باطل نشده است.
http://farsi.khamenei.ir/themes/fa_def/images/home/rect-1-n.gif شک در صحت وضو (پس از انجام وضو شک دارد وضویی که گرفته صحیح بوده یا نه): در صورتی که احتمال میدهد وضو را صحیح انجام داده و در وقت وضو متوجه انجام آنچه در صحت وضو معتبر است بوده، به شک خود اعتنا نکند (و بنا بر صحت بگذارد)
 
* غایات وضو (کارهایی که باید برای آن وضو گرفت)
۱. شرط صحت عمل یعنی اگر عمل بدون وضو، انجام شود صحیح نیست:
      - همه‌ی نمازهای واجب و مستحب (به جز نماز میت)
      - اجزای فراموش شده‌ی نماز (سجده و تشهد)
      - طواف واجب
۲. شـرط جواز عمل (حرام نبودن) یعنی اگر آن عمل بدون وضو انجام گیرد حرام است:
      - مس خط قرآن
      - مس اسما و صفات مخصوص خداوند
      - مس اسمای انبیا و ایمه‌ی معصومین (ع) به احتیاط (واجب)
۳. شرط کمال عمل، مانند وضو برای قرائت قرآن
۴. شرط تحقق عمل،‌مانند وضو برای با طهارت بودن
۵. رفع کراهت عمل،‌مانند غذا خوردن در حال جنابت که با وضو، کراهت آن برداشته می‌شود
توجه:
http://farsi.khamenei.ir/themes/fa_def/images/ver2/breadcrump.gif وضو، شرط صحت همه‌ی نمازهای واجب و مستحب و اجزای فراموش شده‌ی آن است، بنابراین هیچ نمازی بدون وضو صحیح نیست مگر نماز میت که وضو برای آن لازم نیست.
http://farsi.khamenei.ir/themes/fa_def/images/ver2/breadcrump.gif وضو، شرط صحت طواف واجب خانه‌ی خدا است و بدون آن طواف واجب باطل است. منظور از طواف واجب، طوافی است که جزیی از حج یا عمره است، گر چه آن حج یا عمره مستحب باشد، ولی در طواف مستحب که در غیر حج و عمره کسی انجام دهد وضو لازم نیست.
http://farsi.khamenei.ir/themes/fa_def/images/ver2/breadcrump.gif وضو گرفتن برای خواندن نماز واجب، اگر عرفاً نزدیک داخل شدن به وقت آن باشد اشکال ندارد.
http://farsi.khamenei.ir/themes/fa_def/images/ver2/breadcrump.gif وضو به قصد با طهارت بودن، از نظر شرعی مستحب و مطلوب است و خواندن نماز با وضوی مستحب جایز است.
http://farsi.khamenei.ir/themes/fa_def/images/ver2/breadcrump.gif مستحب است انسان در همه حال با وضو باشد مخصوصاً در هنگام ورود به مسجد و مشاهد مشرفه و تلاوت قرآن و هنگامی که می‌خواهد بخوابد و بعضی اوقات دیگر.
http://farsi.khamenei.ir/themes/fa_def/images/ver2/breadcrump.gif بعد از آن که وضو به طور صحیح محقق شد، تا زمانی که باطل نشده است، انجام هر عمل مشروط به طهارت با آن جایز است، بنابر این لازم نیست برای هر نمازی وضوی جداگانه بگیرد، بلکه می‌تواند با یک وضو تا زمانی که باطل نشده هر مقدار نماز که بخواهد بخواند.

http://farsi.khamenei.ir/themes/fa_def/images/home/rect-1-n.gif مس قرآن
دست زدن به خط قرآن بدون وضو حرام است و این امر، اختصاص به قرآن کریم ندارد، بلکه شامل همه‌ی کلمات و آیات قرآنی می‌شود، هر چند در کتاب دیگری یا در روزنامه، مجله، تابلو و غیر آنها باشد.
توجه:
http://farsi.khamenei.ir/themes/fa_def/images/ver2/breadcrump.gif همه جای بدن، مانند لب و صورت و غیره هم حکم دست را دارد.

http://farsi.khamenei.ir/themes/fa_def/images/home/rect-1-n.gif مس اسامی خداوند متعال و پیامبران و امامان معصوم (ع)
مس اسما و صفات مخصوص ذات باری تعالی بدون وضو حرام است، و به احتیاط (واجب) نامهای انبیای عظام و ایمه‌ی معصومین(ع) نیز حکم نامهای خداوند متعال را دارد.
مس لفظ جلاله‌ی«الله» بدون وضو جایز نیست، اگر چه جزیی از یک اسم مرکب از قبیل عبدالله و حبیب الله باشد.
آرم جمهوری اسلامی ایران اگر در نظر عرف، اسم جلاله محسوب و خوانده شود، مس آن بدون طهارت حرام است و در غیر این صورت اشکال ندارد، اگر چه احوط (استحبابی) ترک مس آن بدون طهارت است.
مس ضمیرهایی که به ذات باری تعالی بر می‌گردند، مثل ضمیر جمله‌ی«بسمه تعالی» حکم لفظ جلاله «الله» را ندارد.
نوشتن همزه و سه نقطه به صورت «ا…» به جای لفظ جلاله‌ی«الله» از نظر شرعی مانعی ندارد، و همزه و نقاط، حکم لفظ جلاله را ندارد و مس آن بدون وضو جایز است.
خودداری کردن از نوشتن لفظ جلاله‌ی«الله» به صرف احتمال مس آن توسط افراد بی وضو، مانعی ندارد.

http://farsi.khamenei.ir/themes/fa_def/images/home/rect-1-n.gif چند نکته در ارتباط با مس آیات قرآن و اسمای متبرکه‌ی خداوند متعال و پیامبران و امامان معصوم (ع)
به گردن آویختن گردنبندی که آیات قرآن یا اسمای مبارکه بر آن نقش شده است اشکال ندارد، ولی باید نوشته‌ها با بدن تماس نداشته باشد.
هرگاه بخواهند هنگام خوردن غذا از ظرفی که آیات قرآنی از جمله آیة الکرسی یا اسمای مبارکه روی آن نوشته شده استفاده کنند اشکال ندارد، به شرطی که با وضو باشند و یا غذا را با قاشق از ظرف بردارند.
کسانی‌که به وسیله‌ی دستگاه تحریر، آیات قرآنی یا اسمای جلاله و یا نامهای معصومین(ع) را می‌نویسند لازم نیست در حال تحریر و نوشتن با وضو باشند (این کار مشروط به طهارت نیست)، ولی از مس آنها بدون وضو باید اجتناب نمایند.
کلماتی که روی انگشترها نقش می‌کنند، اگر از کلماتی باشد که شرط جواز مس آن، طهارت است، مثل کلمات قرآنی و مانند آن، مس آن بدون طهارت جایز نیست.
طبع و نشر آیات قرآنی و اسمای جلاله و امثال آن اشکال ندارد، ولی بر کسی که به دستش می‌رسد واجب است که احکام شرعی آنها را رعایت نماید و از بی احترامی و نجس کردن و مس بدون وضوی آنها خودداری کنند.
استفاده از روزنامه‌هایی که آیات قرآنی یا اسمای مبارکه در آن نوشته شده است در کارهایی، مثل پیچاندن غذا با آن یا نشستن بر آن و یا استفاده از آن به جای سفره و … اگر از نظر عرف بی احترامی شمرده شود جایز نیست، و اگر بی احترامی محسوب نشود اشکال ندارد.
انداختن چیزی که مشتمل بر آیات قرآنی یا اسمای متبرکه است در نهرها و جویبارها، اگر از نظر عرف اهانت محسوب نشود اشکال ندارد.
هرگاه وجود آیات قرآنی و نامهای خداوند و اسامی معصومین(ع) در ورقه‌یی احراز نشود، سوزاندن و دور انداختن آن اشکال ندارد و فحص و بررسی لازم نیست. گفتنی است سوزاندن و دور انداختن اوراقی که امکان استفاده از آن در صنعت کارتن سازی و مانند آن وجود دارد و یا بر یک طرف آن نوشته شده است و طرف دیگر آن قابل استفاده برای نوشتن است، به علت وجود شبهه‌ی اسراف خالی از اشکال نیست.
دفن آیات قرآنی و اسمای مبارکه در خاک و یا تبدیل آنها به خمیر به وسیله‌ی آب اشکال ندارد، ولی جواز سوزاندن آنها مشکل است و اگر بی احترامی محسوب شود جایز نیست، مگر در صورتی که اضطرار اقتضا کند و جدا کردن آیات قرآنی و نامهای مبارک امکان نداشته باشد.
قطعه قطعه کردن آیات قرآنی و اسمای مبارکه به مقدار زیاد به طوری که حتی دو حرف آنها به هم متصل نمانده و غیر قابل خواندن شود، اگر بی احترامی محسوب شود جایز نیست و در غیر این صورت نیز، اگر موجب محو نوشته‌ی لفظ جلاله و آیات قرآنی نشود کافی نیست، همچنان که تغییر صورت خطی کلمات با اضافه یا کم کردن بعضی حروف نیز باعث زوال حکم شرعی حروفی که به قصد نوشتن آیات قرآنی یا لفظ جلاله به کار رفته‌اند نمی‌شود. بلی، زوال حکم بر اثر تغییر حروف به نحوی که ملحق به محو حروف گردد، بعید نیست، هر چند احتیاط (مستحب)، اجتناب از مس آن بدون وضو است.

در این مجموعه‌ی آموزشی، علاوه بر موارد موجود در رساله‌ی «اجوبة الإستفتائات»، استفتائات جدید نیز اضافه و از جزوه‌های دروس خارج فقه معظم‌له نیز بهره گرفته شده است، تا بر غنای آموزشی مجموعه،‌ بر طبق اسلوب و بیان معظم‌له اضافه شود.
شایان ذکر است که دفتر استفتائات حضرت آیت‌الله العظمی خامنه‌ای این رساله‌ی آموزشی را تأیید و عمل به آن را مجزی اعلام کرده است.
پایگاه اطلاع‌رسانی KHAMENEI.IR، دروس این رساله‌ی آموزشی را برای استفاده مقلدان، به مرور منتشر می‌کند.

لطفاً نظر خود را بنویسید:

*
نظرات مخاطبان : [ تعداد نظرات منتشره : 8 نظر ]
  • ستار ،
    1393-12-16 - 15:04

    با سلام 
    آیا در هنگام مسح پا، پا حتما باید به جایی تکیه داده شود یا اینکه می توان پا را در حالی که در حالت تعادل ایستاده ایم مسح کنیم؟ 
    با تشکر.
  • آمنه علی پناهی ،
    1393-11-02 - 12:01

    سلام خداقوت بابت امکاناتی که دراختیارمون گذاشتید تشکر                                 برای اینکه خدا رهبرمون رو حفظ کنه صلوات 
  • علی انصاری ،
    1393-06-08 - 13:59

    ظاهرا در قسمت شک در وضو در همین صفحه اشتباهی در تایپ صورت گرفته است زیرا اگر فردی پس از وضو شک کند که وضویی که گرفته است باطل شده است یا نه (با توجه به این که فعل ماضی نسبت به وضو گرفتن به کار رفته است )باید استصحاب بقاء طهارت کند و وضویش صحیح است .
    
  • حیدر محمدی ،
    1393-03-28 - 13:20

    دستتون درد نکنه.
    مطالب مفیدی هستن.
  • محمود ،
    1393-03-27 - 09:35

    بسیلر خوب بود. متشکرم. 
    لطفاً به تدریج همه احکام را بصورت دسته یندی شده بر روی سایت قرار دهیدتا به تدریج یک دور همه احکام را بیموزیم.
    متشکرم. خدانگهدارتون
  • خادم الزینب (سلام الله علیها) ،
    1393-03-25 - 20:13

    سلام علیکم
    خدا خیرتون بده جواب خیلی از سولاتمو گرفتم.
  • بنده خدا ،
    1393-03-25 - 14:14

    سلام
    عالی بود. ممنون
    یک سؤال: قرآن خواندن زن حائض چه حکمی دارد؟
    چنانچه کراهت دارد، چطور میتوان از کراهت آن کاست؟
    نخواندن قرآن در این ایام بهتر است یا خواندن با وجود کراهت؟
    پاسخ KHAMENEI.IR :
    سلام علیکم.
    برای دریافت پاسخ سوال خود، میتوانید به این صفحه مراجعه فرمایید:
    http://farsi.khamenei.ir/treatise-content?id=240
  • آزاده پیرنهاد ،
    1393-03-23 - 13:45

    خدا خیرتون بده.
    خیلی مفید بود
پايگاه اطلاع‌رسانی دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آيت‌الله‌العظمی سيدعلی خامنه‌ای (مد‌ظله‌العالی) - مؤسسه پژوهشی فرهنگی انقلاب اسلامی