حلیت و حرمت حیوانات

استفتائات جدید

س: آيا خوردن ماهى‏هاى كوچك به صورت زنده حلال است؟

ج) خوردن نوع حلالِ آن اشكال ندارد.

س: آيا خوردن ميگو حلال است و اگر حلال است شرط تذكيه آن مردن در خشكى است؟

ج) خوردن ميگو حلال است و تذکيه آن مانند تذکيه ماهى مى‌باشد.

س: آيا خوردن خاويار و تخم ماهى‏هاى فلس‌دار و بى‏فلس جايز است و اگر حلال است چنانچه ماهى در آب مرده باشد چه حكمى دارد؟

ج) خوردن خاويار و تخم ماهى فلس‌دار که تذکيه شده، مانع ندارد و نسبت به ماهى بى‌فلس و ماهى که در آب مرده، حرام است.

س: آيا خوردن محتويات صدف دريايى حلال است؟

ج) حلال نيست.

س: وقتى شكم ماهى بزرگى را كه صيد كرده بوديم شكافتيم، چندين ماهى كوچك از نوع ديگر به شكل بى‏ جان ديده شد كه بعضى بليعده شده و سالم بودند و بعضى تكه تكه شده بودند آيا خوردن آن‏ها حلال است؟

ج) از خوردن ماهى‌هاى داخل بدنش كه مرده خارج مى‌شوند و نمى‌دانيد موقع صيد در شكم ماهى زنده بوده و در خارج آب مرده‌اند، اجتناب كنيد.

س: خوردن گوشت ماهى اوزون برون يا خاويار چه حكمى دارد؟ (وقتى زنده از آب مى‏گيريم فلس ندارد اما كارشناسان مى‏گويند كه فلس داشته به عللى فلس‏ها جدا شده است.) ملاك فلس دار بودن هنگام صيد آن است يا در خلقتش فلس داشته باشد كفايت مى‏كند و چنانچه جواب مثبت است تشخيص آن به عهده كيست اگر با گفته كارشناس به اطمينان برسيم كفايت مى‏كند؟

ج) اگر فلس‌دار باشد حلال است، هر چند پس از صيد فلس خود را از دست بدهد. و تشخيص فلس‌دار بودن با خود مكلّف است. و اطمينان از گفته كارشناس نيز كفايت مى‌كند.

س: در روش‌هاى جديد براى ذبح مرغ ابتدا بوسيله برق يک شوک به مرغ مى‌دهند تا مرغ بيحال شود و براى ذبح تقلا نکند بعضى از مرغ‌ها بوسيله اين شوک مى‌ميرند آيا با علم به اين موضوع خوردن مرغ شرعاً اشکال دارد يا خير؟

ج) اگر بقيه شرايط ذبح شرعى رعايت مى‌شود، تا يقين پيدا نکرده‌ايد که حيوان در اثر شوک مرده است، استفاده از آن مانعى ندارد.

س: خوردن خرچنگ و قورباغه و گوشت نهنگ حلال است؟

ج) حلال نيست. از حيوانات دريايى فقط ماهى فلس‌دار و ميگو و بعضى از پرندگان حلالند.

س: آيا مدفوع و امعاء و احشاء داخل شكم و سر و چشم ماهى حلال است؟

ج) از ماهى آنچه كه حرام است خون و كثافات آن است و بقيه اعضاى آن حلال است.

س: خروسى كه گوشت پخته مى‌خورد گوشتش حلال است؟ آيا مدفوع آن نجس است؟

ج) گوشت آن حلال و مدفوع آن نيز پاک است.

س: نوعى ماهى كه به نظر متخصّصين فلس دارد ولى فلسهاى آن ميكروسكوپى است و با چشم غير مسلح ديده نمى‌‌شود چه حكمى دارد؟ و آيا براى حليّت ماهى كافى است يا نه؟

ج) در فرض سؤال حكم به حليّت مى‌شود.

س: آيا گوشت و ساير قسمتهاى كوسه (بدون فلس) حلال است؟ فروش آن به غير مسلمانان چه حكمى دارد؟ ساير غذاهاى دريايى حرام چطور؟

ج) حلال نيست و فروش آن براى خوردن، حتى به كسانى كه آن را حلال مى‌دانند، جايز نيست.

س: آيا خوردن بره‌اى که در شکم گوسفند است و هنوز به دنيا نيامده و اندازه آن 10 تا 15 سانتى‌متر است حرام است؟

ج) اگر بعد سر از بريدن گوسفند، بچه مرده‌اى از شكمش بيرون آوريد، چنانچه خلقت آن بچه كامل باشد و مو يا پشم در بدنش روييده باشد، پاك و حلال است.

س: چه حيواناتى حلال و چه حيواناتى حرام گوشت هستند؟

ج) چهارپايان ساكن در خشكى، دو صنف هستند: اهلى و وحشى. از حيوان اهلى جميع اصناف گوسفند و گاو و شتر حلال است، و اسب و قاطر و الاغ مکروه است اما کراهت اولى خفيف‌تر است، و غير اينها از حيوانات ساكن در خشکى حرام مى‌باشد مانند سگ و گربه و غير اينها. و اما از حيوانات وحشى آهو و گاو وحشى و قوچ کوهى و الاغ وحشى حلال مى‌باشد و از حيوانات وحشى، سباع حرامند (سباع حيواناتى هستند که درنده بوده و داراى ناخن و دندان باشند، چه اينکه نيرومند باشند مانند شير و پلنگ و يوزپلنگ و گرگ يا ضعيف باشند مانند روباه و کفتار و شغال). و همچنين خرگوش حرام است اگر چه از سباع نباشد. و همچنين همه حشرات حرامند مانند مار و موش و موش دو پا و جوجه تيغى و جيرجيرک و غير اينها از آنچه که قابل شمارش نيست. و همچنين آنچه مسخ شده مانند فيل و ميمون و خرس و غير اينها حرام مى‌باشد.

س: آيا پرنده فلامينگو که از لک لک سانان است، حلال گوشت مى‌باشد؟

ج) پرنده حلال از حرام آن به دو امر تشخيص داده مى‌شود كه هر كدام از آنها در شرع علامت حلال و حرام بودن ـ در موردى كه بر حليت و بر حرمت آن تصريح نشده باشد نه در موردى كه نصى بر حكم آن از حيث حليت و حرمت باشد ـ قرار داده شده است: يكى از آن دو امر «صفيف»* و «دفيف»** است پس هر پرنده‌اى كه صفيفش بيشتر از دفيفش باشد حرام است و هر پرنده‌اى كه عكس آن باشد به اينكه دفيفش بيشتر باشد، حلال است. دومى آنها «چينه‌دان» و «سنگ‌دان» و «صيصيه»*** است؛ پس هر پرنده‌اى كه يكى از اين سه را داشته باشد حلال است و هر پرنده‌اى كه هيچ يك از اينها را نداشته باشد حرام است؛ و پرنده آب (دريايى) با غير آن در دو علامت ذكر شده مساوى مى‌باشد پس هر آنچه كه دفيفش بيشتر از صفيفش باشد يا در آن يكى از اين سه نشانه باشد، حلال است اگر چه ماهى مى‌خورد و آنچه كه صفيفش بيشتر از دفيفش باشد يا هيچ يك از آن سه را نداشته باشد، حرام است؛ و تشخيص موضوع بر عهده مكلّف است. ________________________________________ * صفيف: گشادن بالها در وقت پريدن است. ** دفيف: تكان دادن بالهايش در وقت پريدن است. * * * صيصيه: تيغى است كه در پشت پاى پرنده قرار دارد.

س: زرافه حيوانى است نشخواركننده و گياه‌خوار كه مانند گاو دست و پايش دو سمى است. با توجه به اين خصوصيات، آيا از حيوانات حلال گوشت شمرده مى‌شود؟

ج) دليلى بر حرمت گوشت زرّافه وجود ندارد.


پاسخ به سوالات شرعی مخاطبان
استفتائات مناسبتی
پايگاه اطلاع‌رسانی دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آيت‌الله‌العظمی سيدعلی خامنه‌ای (مد‌ظله‌العالی) - مؤسسه پژوهشی فرهنگی انقلاب اسلامی