استفتائات - حق شفعه‏

استفتائات

احکام سفر

مناسک حج

احکام خمس

ارسال استفتاء

حق شفعه‏

اجوبه الاستفتائات

س 1633: آیا حق شفعه در وقف در صورتی که برای دو نفر باشد و یکی از آن دو در موردی که حق فروش داشته باشد، سهم خود را به شخص سومی بفروشد، ثابت می‏شود؟ و همچنین اگر دو نفر ملک یا موقوفه‏ای را اجاره کنند، سپس یکی از آن دو حق خود را از طریق صلح یا اجاره به شخص سوّمی واگذار کند، آیا حق شفعه در متعلّق اجاره ثابت می‏شود؟

ج: حق شفعه مربوط به جايی است که شراکت در مالکيت عين باشد و يکی از دو شريک سهم خود را به فرد سوّمی بفروشد، بنا بر اين در وقفی که برای دو نفر است، بر فرض که فروش آن هم جايز باشد و يکی از دو شريک سهم خود را به شخص ديگری بفروشد، حق شفعه وجود ندارد و همچنين در عين مورد اجاره هم اگر يکی از آن دو حق خود را به ديگری واگذار کند، حق شفعه وجود ندارد.

س 1634: از عبارتهای متون فقهی و مواد قانون مدنی در باب اخذ به شفعه بدست می‏آید که هر یک از دو شریک در صورتی که یکی از آنها سهم خود را به شخص سوّمی بفروشد، حق شفعه دارد. بنا بر این اگر یکی از دو شریک مشتری را تشویق به خرید سهم شریک خود نماید و یا تصریح کند به اینکه اگر سهم شریک او را بخرد، از حق شفعه استفاده نخواهد کرد، آیا این عمل، اسقاط حق شفعه محسوب می‏شود؟

ج: مجرّد مبادرت یکی از دو شریک به تشویق شخص سوم به خرید سهم شریک خود منافاتی با ثبوت حق شفعه برای او ندارد، بلکه اگر به او وعده بدهد که در صورت تحقّق معامله بین او و شریک دیگر اقدام به اخذ به شفعه نخواهد کرد، این هم موجب سقوط حق اخذ به شفعه توسط او بعد از تحقّق معامله نخواهد شد.

س 1635: آیا اسقاط حق شفعه قبل از مبادرت شریک به فروش سهم خود، از این جهت که اسقاط چیزی است که هنوز محقق نشده (اسقاط ما لم یجب) صحیح است یا خیر؟

ج: تا زمانی که حق شفعه محقق نشده و با اقدام يکی از دو شريک به فروش سهم خود به شخص سومی فعليت پيدا نکرده، اسقاط آن صحيح نيست، ولی اشکال ندارد که يکی از دو شريک در ضمن عقد لازمی ملتزم شود که اگر شريک او سهم خود را به فرد ديگری بفروشد، اخذ به شفعه نکند.

س 1636: شخصی یک طبقه از خانه دو طبقه‏ای را که ملک دو برادری است که به او بدهکار هستند، اجاره نموده و آن دو برادر دو سال است که علیرغم مطالبه شدید او از پرداخت بدهی خود خودداری می‏کنند به‌طوری که شرعاً باعث ثبوت حق تقاص برای او می‏شود، و قیمت خانه هم بیش از مبلغ طلب اوست. حال اگر به عنوان تقاص به مقدار طلب خود آن خانه را تصاحب کند و با آنان در آن شریک شود، آیا در مقدار باقی‌مانده حق شفعه دارد یا خیر؟

ج: در فرض مورد سؤال موضوع حق شفعه محقّق نيست، زيرا حق شفعه برای شريکی است که شريک او سهم خود را به شخص سومی بفروشد و شراکت هم قبل از بيع باشد، نه برای کسی که با خريد سهم يکی از دو شريک و يا تصاحب آن بر اثر تقاص، با ديگری شريک شود، بعلاوه حق شفعه در صورتی در فروش سهم يکی از دو شريک ثابت می‏شود که فقط دو نفر در آن ملک شريک باشند نه بيشتر.

س 1637: ملکی وجود دارد که بین دو نفر مشترک است و هر یک مالک نصف آن هستند و سند مالکیت هم به نام هر دو نفر است، بر اساس سند عادی تقسیم‏نامه که به خط آنان نوشته شده، ملک مزبور بین آنان به دو قسمت با حدود مشخصی تقسیم و توزیع شده است، آیا در صورتی که یکی از دو شریک سهم خود را بعد از تقسیم و اِفراز فقط به این دلیل که سند آن ملک، بین آنان مشترک است به شخص سومی بفروشد شریک دیگر حق شفعه دارد یا خیر؟

ج: اگر سهم فروخته شده در هنگام معامله از سهم شريک ديگر، مفروز و با حدود خاصی از آن جدا شده باشد، صِرف هم‌جواری يا شراكت قبلی و يا اشتراک در سندِ ملک باعث ثبوت حق شفعه نمی‏شود.

حق شفعه‏

استفتائات جدید

س: ربا بين چه كسانى جايز است؟

ج) موارد جواز عبارتند از: 1- بين پدر و فرزند 2- بين زن و شوهر 3- بين مسلمان و كافرى كه در پناه اسلام نيست (يعنى ربا گرفتن مسلمان از كافر غيرذمى جايز است).

زبان های دیگر

ارتباط با ما

Email Newsletter

کلیدواژه

تلکس خبری

تلفن همراه

پايگاه اطلاع‌رسانی دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آيت‌الله‌العظمی سيدعلی خامنه‌ای (رضوان‌الله‌تعالی‌علیه) - مؤسسه پژوهشی فرهنگی انقلاب اسلامی

All Content by Khamenei.ir is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.