فیلم و عکس نامحرم

اجوبه الاستفتائات

س 1183: نگاه‌کردن به تصویر زن نامحرم و بدون پوشش چه حکمی دارد؟ نگاه‌کردن به‌صورت زن در تلویزیون چه حکمی دارد؟ آیا بین زن مسلمان و غیرمسلمان و بین پخش آن به‌طور مستقیم و یا غیر مستقیم تفاوتی وجود دارد؟

ج: نگاه‌کردن به تصوير زن نامحرم، حکم نگاه‌کردن به خود زن نامحرم را ندارد، بنا بر اين اگر نگاه از روى لذّت نبوده و خوف افتادن به گناه نباشد و تصوير هم متعلّق به زن مسلمانى که بيننده آن را مى‏شناسد نباشد، اشکال ندارد و بنا بر احتياط واجب نبايد به تصوير زن نامحرم که به‌طور مستقيم از تلويزيون پخش مى‏شود، نگاه کرد ولى در پخش غيرمستقيم تلويزيونى اگر ريبه و خوف افتادن به گناه نباشد، نگاه‌کردن اشکال ندارد.

س 1184: مشاهده برنامه‏های تلویزیونی که از ماهواره دریافت می‏شوند، چه حکمی دارد؟ اگر ساکنان استانهای مجاور دولتهای خلیج فارس برنامه‏های تلویزیونی آن دولتها را مشاهده کنند، حکم آن چیست؟

ج: از آنجا که برنامه‏هايى که توسط ماهواره‏هاى غربى پخش مى‏شوند و همچنين برنامه‏هاى تلويزيونى بيشتر دولتهاى مجاور، دربردارنده آموزش افکار گمراه‏کننده و تحريف حقايق و لهو و فساد هستند و غالباً مشاهده آنها باعث گمراهى و فساد و ارتکاب کارهاى حرام مى‏گردد، بنا بر اين دريافت و ديدن آنها جايز نيست.

س 1185: آیا دیدن یا شنیدن برنامه‏های طنز از رادیو و تلویزیون اشکال دارد؟

ج: گوش‌دادن به برنامه‏هاى طنز و نمايش‏هاى فکاهى و ديدن آنها اشکال ندارد مگر آن که مستلزم اهانت به مؤمنى باشد.

س 1186: هنگام جشن عروسی چند عکس از من گرفته شد که در آنها حجاب کامل نداشتم، این عکسها در حال حاضر نزد دوستان و اقوام من هستند. آیا جمع‏آوری آنها بر من واجب است؟

ج: اگر وجود عکسها نزد ديگران مفسده‏اى ندارد و يا برفرض ترتّب مفسده، شما در دادن عکسها به ديگران نقشى نداشته‏ايد يا جمع‏کردن آنها از ديگران براى شما مشقّت دارد، تکليفى در اين‌باره نداريد.

س 1187: آیا بوسیدن تصاویر امام(قدّس‏سرّه) و شهدا برای ما زنان از این جهت که به ما نامحرم هستند، اشکال دارد؟

ج: به‌طور کلى تصوير شخص حکم خود او را ندارد. لذا بوسيدن تصوير به عنوان احترام و تبرک جستن و اظهار محبت در صورتى که قصد ريبه و خوف افتادن به گناه نباشد، اشکال ندارد.

س 1188: آیا دیدن تصاویر زنان برهنه و نیمه برهنه در فیلمهای سینمایی و غیر آن، در صورتی که آنان را نشناسیم، جایز است؟

ج: نگاه‏کردن به فيلم‏ها و تصاوير، حکم نگاه‏کردن به اجنبى را ندارد و در صورتى که از روى شهوت و ريبه نباشد و مفسده‏اى هم بر آن مترتب نشود، شرعاً اشکال ندارد ولى با توجه به اينکه ديدن تصوير برهنه‏اى که شهوت برانگيز است، غالباً از روى شهوت بوده و به همين دليل مقدمه ارتکاب گناه مى‏باشد، بنا بر اين ديدن آنها حرام است.

س 1189: آیا جایز است زن در جشن‏های عروسی بدون اجازه شوهرش عکس بیندازد؟ و بر فرض جواز، آیا مراعات حجاب کامل در آن واجب است؟

ج: اصل عکس گرفتن منوط به اجازه شوهر نيست ولى اگر احتمال بدهد که اجنبى عکس او را ببيند و عدم رعايت حجاب کامل منجر به مفسده‏اى شود، مراعات آن واجب است.

س 1190: آیا برای زنان، دیدن کشتی مردان جایز است؟

ج: اگر مشاهده آن باحضور در ميدان کشتى و به‌طور مستقيم باشد و يا آن را به‌طور زنده و مستقيم از تلويزيون ببينند و يا به قصد لذت و ريبه بوده و يا در آن خوف ارتکاب گناه و فساد وجود داشته باشد، جايز نيست و در غير اين صورت اشکال ندارد.

س 1191: اگر عروس درشب جشن عروسی روپوش روشن و نازکی برسرش بیندازد، آیا جایز است مرد اجنبی از او عکس بگیرد؟

ج: اگر مستلزم نگاه حرام به زن اجنبى باشد جايز نيست، وگرنه اشکال ندارد.

س 1192: گرفتن عکس زن غیرمحجّبه در بین محارمش چه حکمی دارد؟ اگر احتمال داده شود که مرد اجنبی آن عکسها را هنگام ظاهر کردن ببیند، حکم آن چیست؟

ج: اگر عکاسى که به او نگاه مى‏کند و عکس وى را مى‏گيرد، از محارم او باشد، عکس گرفتن از او اشکال ندارد و ظاهر کردن آن هم نزد عکاسى که او را نمى‏شناسد اشکال ندارد.

س 1193: بعضی از جوانان به تصاویر مستهجن نگاه می‏کنند و برای کار خود توجیهات ساختگی ارائه می‏دهند، حکم آن چیست؟ و اگر دیدن این تصاویر مقداری از شهوت انسان را تسکین دهد و در جلوگیری از ارتکاب حرام مؤثر باشد، چه حکمی دارد؟

ج: اگر نگاه‌کردن به آن تصاوير به قصد ريبه باشد و يا انسان بداند که منجر به تحريک شهوت او مى‏شود و يا خوف ارتکاب گناه و مفسده باشد، در اينصورت نگاه‌کردن به آنها حرام است و اين که به خاطر آن انسان به حرام ديگرى نمى‏افتد، مجوّز ارتکاب فعلى که شرعاً حرام است، نمى‏باشد.

س 1194: حضور در جشنهایی که موسیقی در آنها نواخته می‏شود و افراد مبادرت به رقص می‏کنند، برای فیلمبرداری چه حکمی دارد؟ فیلمبرداری مرد از مجالس مردان و زن از مجالس زنان چه حکمی دارد؟ ظاهر کردن فیلم‏های جشن‏های عروسی توسط مرد، چه آن خانواده را بشناسد و چه آن خانواده را نشناسد، دارای چه حکمی است؟ و همچنین ظاهر کردن آن توسط زن چه حکمی دارد؟ و آیا استفاده از موسیقی در آن فیلم‏ها جایز است؟

ج: حضور در جشن‏هاى شادى و فيلمبردارى مردان از مجالس مردان و زنان از مجالس زنان در صورتى که مستلزم گوش‌دادن به غنا يا موسيقى حرام و يا ارتکاب هر عمل حرام ديگرى نباشد، اشکال ندارد. ولى فيلمبردارى مردان از مجالس زنان يا زنان از مجالس مردان اگر مستلزم نظر کردن به ريبه يا مفاسد ديگرى باشد، جايز نيست و همچنين بکارگيرى موسيقى مطرب لهوى که مناسب با مجالس لهو و گناه باشد در فيلم‏ها نيز حرام است.

س 1195: با توجه به کیفیت فیلم‏ها (خارجی یا داخلی) و موسیقی که از تلویزیون جمهوری اسلامی پخش می‏شود، دیدن و گوش‌دادن به آنها چه حکمی دارد؟

ج: اگر افراد شنونده و بيننده تشخيص دهند موسيقى که از راديو و تلويزيون پخش مى‏شود از نوع موسيقى مطرب لهوى مناسب با مجالس لهو و گناه است و يا ديدن فيلمى که از تلويزيون پخش مى‏شود، مفسده دارد، ديدن و شنيدنِ آنها براى آنان جايز نيست و مجرّد پخش از راديو و تلويزيون حجّت شرعى براى جواز محسوب نمى‏شود.

س 1196: تهیه و فروش تصاویر منسوب به پیامبر اکرم(صلی الله علیه وآله) و امیرالمومنین و امام حسین(علیهماالسلام) برای نصب آنها در مراکز دولتی چه حکمی دارد؟

ج: اين کار فى‏نفسه از نظر شرعى اشکال ندارد به شرط اينکه مشتمل بر امورى که ازنظر عرف، اهانت و بى‏احترامى محسوب مى‏شود نبوده و با شأن آن بزرگان منافات نداشته باشد.

س 1197: خواندن کتابها و اشعار مبتذل که باعث تحریک شهوت می‏شوند، چه حکمی دارد؟ج: باید از آنها اجتناب شود.

ج: بايد از آنها اجتناب شود.

س 1198: تلویزیونها یا کانالهای پخش مستقیم ماهواره‏ای یک سلسله برنامه‏های اجتماعی را به نمایش می‏گذارند که بیانگر مسائل اجتماعی جامعه غربی است و به ترویج افکار فاسدی از قبیل تشویق به اختلاط زن و مرد و ترویج روابط نامشروع می‏پردازند، به‌طوری که این برنامه‏ها بعضی از مؤمنین را نیز تحت‏تأثیر قرار داده است. دیدن آنها برای کسی که احتمال تأثیرپذیری او می‏رود، چه حکمی دارد؟ آیا این حکم نسبت به کسی که آن برنامه‏ها را به قصد نقد و بیان نکات منفی آنها و نصیحت مردم به ندیدن آنها، می‏بیند، تفاوت دارد؟

ج: نگاه به اين برنامه‏ها اگر از روى لذّت بوده و يا خوف تأثيرپذيرى و فساد، وجود داشته باشد، جايز نيست. ولى مشاهده به قصد نقد و آگاه کردن مردم از خطرات و نکات منفى آنها براى کسى که اهليّت آن را دارد و مطمئن است که از آن برنامه‏ها تأثير نمى‏پذيرد و به فساد نمى‏افتد، اشکال ندارد، البته اگر مقرّراتى باشد بايد رعايت شود.

س 1199: آیا نگاه‌کردن به موی گوینده تلویزیون که آرایش کرده و سر و سینه‏اش پوششی ندارد، جایز است؟

ج: مجرّد نگاه‌کردن چنانچه از روى لذّت نبوده و خوف ارتکاب حرام و فساد در آن نباشد و به‌صورت پخش مستقيم هم نباشد، اشکال ندارد.

س 1200: آیا دیدن فیلمهای شهوت‏انگیز برای فرد متأهل جایز است؟

ج: اگر ديدن آنها به قصد تحريک شهوت باشد و يا موجب تحريک آن شود، جايز نيست.

س 1201: دیدن فیلمهایی که راه صحیح نزدیکی با زن باردار را آموزش میدهند، برای مردان متأهل، با توجه به اینکه باعث به حرام افتادن آنان نمیشود، چه حکمی دارد؟

ج: ديدن اين فيلم‏ها که هميشه بانگاه شهوت برانگيز همراه است، جايز نيست.

س 1202: نظارت کارمندان وزارت ارشاد بر انواع فیلمها و مجلات و نشریات و نوارها برای تشخیص موارد مجاز آنها، با توجه اینکه نظارت، مستلزم مشاهده عینی و گوش‌دادن به آنهاست، چه حکمی دارد؟

ج: ديدن وگوش دادن به آنها توسط مأمورين نظارت، در مقام انجام وظيفه قانونى به مقدار ضرورت اشکال ندارد، ولى بايد از قصد لذت و ريبه احتراز کنند و واجب است افرادى که براى نظارت و بررسى گمارده مى‏ شوند از جهت فکرى و روحى زير نظر و راهنمايى مسئولين باشند.

س 1203: دیدن فیلمهای ویدئویی که گاهی تصاویر منحرف کننده‏ای دارند، به قصد نظارت و حذف بخش‏های فاسد آنها برای ارائه به دیگران چه حکمی دارد؟

ج: ديدن اين فيلمها اگر به منظور اصلاح فيلم و حذف تصاوير فاسد و گمراه‏کننده آنها باشد اشکال ندارد بشرط اينکه کسى که اقدام به اين کار مى‏کند مصون از افتادن به حرام باشد.

س 1204: آیا برای زن و شوهر دیدن فیلمهای ویدئویی جنسی در خانه، جایز است؟ آیا برای فرد مبتلا به قطع نخاع، دیدن این فیلم‏ها به قصد تحریک شهوت و تمکن از نزدیکی با همسرش، جایز است؟

ج: برانگيختن شهوت توسط فيلمهاى ويدئويى جنسى جايز نيست.

س 1205: مشاهده پنهانی فیلم‏ها وتصاویری که طبق قانون دولت اسلامی ممنوع هستند، اگر مفسده‏ای نداشته باشند، چه حکمی دارد؟ حکم آنها نسبت به زن و شوهرهای جوان چیست؟

ج: با فرض ممنوع بودن، اشکال دارد.

س 1206: مشاهده فیلمهایی که گاهی در بردارنده اهانت به مقدسات جمهوری اسلامی و مقام معظم رهبری هستند، چه حکمی دارد؟

ج: واجب است از آنها اجتناب شود.

س 1207: دیدن فیلمهای ایرانی که بعد از انقلاب تولید شده‏ اند و در آنها زنان با حجاب ناقص ظاهر می‏شوند و گاهی بدآموزیهایی نیز دارند، چه حکمی دارد؟

ج: اصل مشاهده اين فيلم‏ها اگر به قصد لذت و ريبه نباشد و موجب وقوع در مفسده هم نگردد، فى‏ نفسه اشکال ندارد ولى فيلمسازان بايد از تهيه و توليد فيلمهايى که با تعاليم ارزشمند اسلامى منافات دارد، خوددارى کنند.

س 1208: توزیع و عرضه فیلمهایی که مورد تأیید وزارت ارشاد هستند، چه حکمی دارد؟ همچنین توزیع نوارهای موسیقی که مورد تأیید وزارت ارشاد هستند، در دانشگاهها چه حکمی دارد؟

ج: اگر فيلم‏ها يا نوارها به نظر مکلّف عرفاً مشتمل برغنا يا موسيقى مطرب و لهوى مناسبِ با مجالس لهو و گناه باشد، توزيع و عرضه آنها و همچنين ديدن و گوش‌دادن به آنها براى او جايز نيست و مجرّد تأييد بعضى از ادارات مربوطه تا زمانى که نظر مکلّف در تشخيص موضوع با نظر تأييدکنندگان مخالف است، دليل شرعى براى جواز محسوب نمى‏شود.

س 1209: خرید و فروش و نگهداری مجلاّت لباس‏های زنانه که عکس زنان اجنبی در آنها وجود دارد و برای انتخاب لباس بکار می‏روند، چه حکمی دارد؟

ج: مجرّد وجود عکس‏هاى زنان اجنبى در اين مجلاّت مانع جواز خريد و فروش و بهره‏بردارى از آنها براى انتخاب لباس نيست مگر آن که عکس‏ها، به گونه‏اى باشد که موجب مفسده شود.

س 1210: آیا خرید و فروش دوربین فیلمبرداری جایز است؟

ج: خريد و فروش دوربين فيلمبردارى تا زمانى که به قصد استفاده در امور حرام نباشد، اشکال ندارد.

س 1211: خرید و فروش و اجاره فیلمهای ویدئویی مبتذل و همچنین ویدئو چه حکمی دارد؟

ج: اگر فيلم‏ها در بردارنده تصاوير زننده‏اى که شهوت را تحريک کرده و موجب انحراف و فساد مى‏شوند و يا مشتمل بر غنا و موسيقى مطرب و لهوى و مناسب با مجالس لهو و گناه باشند، توليد و خريد و فروش و اجاره فيلم‏ها و همچنين اجاره ويدئو براى استفاده از آن در اين امور، جايز نيست.

س 1212: آیا گوش‏دادن ‏به اخبار و برنامه‏ های علمی و فرهنگی رادیوهای خارجی جایز است؟

ج: در صورتى که موجب انحراف و فساد نشود، جايز است.


فیلم و عکس نامحرم

استفتائات جدید

س: چسباندن عكس‌ زن‌هاى بازيگر بى‌حجاب خارجى در مغازه و محل ديد چه حكمى دارد؟

ج) اگر موجب ارتكاب گناه و مفسده‌انگيز بوده يا مخالف مقررات باشد، جايز نيست.

س1: آيا به قصد لذت مرد مى‌تواند به عكس يا فيلم همسرش نگاه كند؟ س2: اگر همسرش فوت كرده باشد حكم چگونه است؟

ج) نگاه به فيلم يا عكس همسر با قصد لذت مطلقاً جايز است.

س: آيا نگاه كردن به جلوى مو و پيشانى دختران و زنان در فيلم‌ها و برنامه‌هاى تلويزيونى جايز است؟

ج) نظر به موى سر و صورت و حتى بدن دختران و زنان در فيلم‌ها و برنامه‌هاى غير مستقيم تلويزيونى حکم نظر به نامحرم را ندارد مگر آنکه از روى شهوت و يا موجب مفسده و يا خوف فتنه باشد.

س: ظهور و چاپ عكس‌هاى خانوادگى و يا عروسى كه در آنها خانم‌ها با محارم خود و بدون حجاب كامل مى‌باشند توسط عكاسى‌ها چه حكمى دارد؟

ج) ظاهر كردن و چاپ آن نزد عكاسى كه آنها را نمى‌شناسد بدون قصد ريبه و لذت و خوف وقوع در فتنه و فساد اشكال ندارد.

س: حکم ديدن فيلم‌هاى مبتذل چيست؟

ج) ديدن فيلم‌هاى مستهجن و حاوى منکرات، موجب تقويت هواهاى شيطانى نفس، تضعيف اراده و ايمان و زمينه‌ساز ترتب مفاسد و گناهان بوده و به هيچ وجه جايز نيست.

س: حكم شرعى الصاق عكس‌هاى مبتذل بر اجناس با هدف فروش بيش‌تر چيست؟ آيا اسلام به مشتريان هم توصيه به ترك خريد اين اجناس را مى‌كند يا نهى دينى فقط به فروشندگان است؟

ج) چاپ، نشر، خريد و فروش و ترويج عكس‌هاى مبتذل و الصاق آنها بر روى اجناس كه موجب انحراف و فساد جوانان شده و يكى از مظاهر تهاجم فرهنگی و ترويج فرهنگ منحطّ غرب مى‌باشد، جايز نيست.

س: برخى افراد وقتى از كارى نهى‌ مى‌شوند آن را به دستور يا مجوزى كه از بالاتر دارند نسبت داده و لذا خود را معذور مى‌دانند؛ مانند بعضى صاحبان مغازه‌هاى ويدئو كلوپ كه فروش فيلم‌هاى مشتمل بر حرام را به مجوز ارشاد مستند مى‌كنند. لطفاً حكم دين اسلام را درباره دستور يا تجويز مقام بالاتر و همچنين عمل فرد زيردست، بيان فرماييد.

ج) صِرف مجوز مذكور، حجّت شرعى بر حليّت نيست.

س: كوپلن‌هايى با عكس‌هاى زنان سر برهنه و با تصاوير رقاصى دسته‌جمعى كه توسط آقايان و خانم‌ها بافته مى‌شود و از آن‌ها در منازل و مغازه‌ها استفاده مى‌كنيم، چه حكمى دارد؟

ج) حكم دائر مدار مفسده‌انگيز بودن آن است.

س1: آيا نگاه كردن به تصوير زن مسلمانى كه او را مى‌شناسيم بدون قصد لذت و خوف گناه، جايز است يا خير؟ (با اين فرض كه تصوير غيرمستقيم و بدون پوشش كامل مى‌باشد) س2: قيد شناختن به چه معنايى است؟ آيا صِرف دانستن نام و تشخيص قيافه و چهره كافى است يا خير؟

ج1) در فرض مرقوم جايز نيست. ج2) همين قدر كه بداند او كيست، كافى است.

س: آيا فيلم بردارى از مراسمى که در آن موسيقى پخش شده و زنان بدون پوشش کامل در آن نشسته‌اند، جايز است؟

ج) اگر موسيقى حرام پخش شود ضبط آن با دوربين حرام است و گرفتن فيلم از خانم‌ها اگر بعداً از آن استفاده حرام نمى‌شود، مانع ندارد و الا جايز نيست.

س. حکم نظر به عکس دختر بچه‌ای که سرش لخت است و الآن سنش بالاست برای مرد نامحرمی که او را می‌شناسد چیست؟ آیا اگر به قصد لذت باشد و یا مفسده داشته و یا هتک باشد، حرام است؟ و یا مطلقاً حرام است؟

ج. حرمت مطلق ثابت نیست.


پاسخ به سوالات شرعی مخاطبان
استفتائات مناسبتی
پايگاه اطلاع‌رسانی دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آيت‌الله‌العظمی سيدعلی خامنه‌ای (مد‌ظله‌العالی) - مؤسسه پژوهشی فرهنگی انقلاب اسلامی