news/content
1388/05/14

مراسم تنفیذ به روایتی دیگر

از ابتدا نیزمعلوم بود مراسم تنفیذ دهمین رئیس جمهور دارای نکات پر اهمیتی خواهد بود. همچنان که پیش از این مراسم، پیش بینی می شد حتی برای هر نکته حاشیه ای آن تحلیل های زیادی گذاشته شود و مشخص بود تحلیل محتوای حکم و بیانات "آقا" مهمترین بخش آغاز رسمی پرونده دولت دهم محسوب می شود. بحث های شروع شده در پایان جلسه درباره کلیدواژه های مطرح شده توسط "آقا" نشان دهنده درستی این پیش بینی ها بود.

حاضران و غایبان مراسم
در جلسه تنفیذ آنقدر چهره های روحانی و دانشگاهی، فرهنگی و هنری، سیاسی و ورزشی و لشگری و کشوری حضور داشتند که جای خالی چندانی برای غایبان نمانده بود. (البته آن ها که دعوت شده بودند و نه آن ها که معلوم نیست دعوت شده و یا دعوت نشده بودند ولی گفته بودند که نمی آیند.) از این میان نبود هاشمی رفسنجانی چندان غیرمنتظره نبود و البته غیرقابل توجیه بود. غیرمنتظره نبود همچنان که وی در عید سعید مبعث هم که جمعی از مسئولان و مردم با "آقا" دیدار داشتند غایب بود. دلخوری و ناراحتی هاشمی رفسنجانی و احمدی نژاد نسبت به یکدیگر اگر به گذشته خیلی دور برگردانده نشود در طول 4سال گذشته دولت نهم نمودهای عینی داشت.
محمود احمدی نژاد در بسیاری از جلسات مجمع تشخیص مصلحت شرکت نمی کرد و هاشمی رفسنجانی هم در بعضی از جلساتی که احمدی نژاد به نمایندگی از جمع سخن می گفت شرکت نمی کرد که یکی از مهمترین این جلسات، که در سال گذشته و قبل از انتخابات اخیر برگزار شد دیدار مهم هرساله کارگزاران نظام با آقا بود که هاشمی رفسنجانی در آن شرکت نکرد.
 
همراهان آقا در جایگاه
مثل همیشه همه در انتظار ورود "آقا" و هیات همراه بودند با این تفاوت که این بار همه می خواستند بدانند چه کسانی ایشان را همراهی می کنند.
پاسخ این سوال کمی قبل از ساعت 10.30 داده شد: "روسای سه قوه و دبیر شورای نگهبان".
این همان ترکیب دوره قبل همراهان آقا در جایگاه بود با این تفاوت که این دوره احمدی نژاد علاوه بر فرد منتخب، رییس جمهور دوره نهم نیز بود. ولی در دوره گذشته، رییس جمهور دوره هشتم در جایگاه حضور داشت. همچنان که آیت الله مشکینی که در آنزمان رییس مجلس خبرگان بود در جایگاه حضور داشت و علاوه بر ایشان، هاشمی رفسنجانی به عنوان رییس مجمع تشخیص مصلحت نظام.
با استقرار افراد در جایگاه، سرود جمهوری اسلامی ایران نواخته شد و وقار رهبر عظیم الشان انقلاب در ادای احترام به سرود پرافتخار جمهوری اسلامی  ذهن ها را معطوف به عظمت ایران اسلامی کرد.

نزدیکی شگفت آور آیات قرائت شده و محتوای جلسه
زمانی که قاری با لحنی زیبا آیات مربوط به وعده الهی برای فتح مکه توسط پیامبر را قرائت می کرد باید پیش بینی می کردیم که قرار است که "آقا" به صورتی تحلیلی و استدلالی با دمیدن روح امید به آینده جلسه را به پایان برسانند اما نمی شد پیش بینی کرد که آیات آخری که قاری در شدت برخورد پیامبر با دشمنان - اشداءعلی الکفار- و رفتار از روی رحمت با مومنان - رحماءبینهم- قرائت کرد می تواند در این مراسم تصویری عینی پیدا کند.

"اولین‌ها" از زبان مجری انتخابات
رسم بر این است که در مراسم تنفیذ وزیرکشور از نحوه برگزاری انتخابات گزارشی می دهد و نتیجه آرا را براساس اعتبارنامه صادره شورای نگهبان اعلام کند. محصولی که ظاهرا توجه نکرده بود که قرار نیست در چنین جلسه ای وزیرکشور نظراتش را درباره انتخابات ارائه کند، گزارش خود را با تحلیل هایی از انتخاب پرمعنا، برافتادن نقاب برخی چهره ها و توطئه دشمن آغاز کرد. لهجه شیرین وی باعث شد گزارش کامل برگزاری انتخابات کمتر خسته کننده به نظر آید مخصوصا آن زمانکه وی در 9 بند ویژگی های برگزاری این انتخابات را برشمرد. در این ویژگی ها وی چند "اولین" را در برگزاری این انتخابات برشمرد که جدیدترین آن وجود آماردقیق صندوق به صندوق شعب  در سایت وزارت کشور برای دسترسی عمومی بود و یکبار دیگر این سوال را در ذهن ایجاد می کرد که چرا بعضی کاندیداها به جای اتهام کلی تقلب، برای نمونه و برای روشن شدن افکار عمومی مغایرت حداقل چند عدد از صندوق هایی که ناظرانش در آن حاضر بودند یا نسبت به نتیجه آن مشکوک بودند را اعلام نکردند؟

محور اصلی حکم تنفیذ: مردم به گفتمان انقلاب رای دادند
حضور حجه الاسلام والمسلمین گلپایگانی مسئول دفتر مقام معظم رهبری پشت تریبون به قدری سریع اتفاق افتاد که هنوز بسیاری متوجه نشده بودند این حضور به چه دلیل است حتی زمانی که ایشان کلام خود را با بسم الله الرحمن الرحیم شروع کرد عده ای متوجه نشدند که ایشان بی مقدمه درحال خواندن حکم تنفیذ است. بی تردید محور اصلی حکم را می توان نکاتی به ظاهر عادی اما با توجه به شرایط سیاسی روز به واقع جهت دهنده دانست: « رای قاطع و بی سابقه ی مردم به رئیس جمهور منتخب و محترم ، رای به ویژگی هایی است که کارنامه ی چهار ساله دولت نهم بدانها زینت یافته است و سمت و سوی گرایش های اکثریت بی چون و چرای ملت را آشکار می سازد. این، رای به گفتمان پربرکت و عزتمدار انقلاب اسلامی است؛ رای به استکبارستیزی و ایستادگی شجاعانه در برابر سلطه طلبان بین المللی است، رای به مبارزه با فقر و فساد و تبعیض و مبارزه با اشرافیگری است رای به ساده زیستی و نزدیکی با مردم و غمگساری از ضعیفان و مستضعفان است، رای به کار و لالش بی وقفه و خستگی ناپذیر است.»

اعتبار تمام تنفیذها تا جائیکه...
بعد از اتفاقات اخیر همه منتظر بودند ببینند در حکم  چه میزان از آقای احمدی نژاد تعریف می شود. آیا اصولا تمجیدی صورت می گیرد، آیا وجه تعریفی آن همانند گذشته پررنگ است یا....
برای من که قبل از جلسه احکام پنج دوره تنفیذ روسای جمهور فعلی، سابق  اسبق را مرور کرده بودم طبیعی بود که طبق روال احکام تنفیذ همه منتخبان، "آقا" واژه هایی مثبت درباره منتخب ملت به کار خواهند برد.
هرچند انتخاب واژه های تعریفی از هر رئیس جمهور نسبت به دوره قبل همان رییس جمهور و دیگر روسای جمهور جای بررسی و دقت نظر دارد.
اما فراز آخر حکم به گونه ای بود که در نگاه اول، در نزد برخی از حاضران، اثر واژه های مثبت به کاربرده شده در حکم را کمتر می کرد. چرا که در فراز آخر، تصریح شده بود "رای مردم و تنفیذ رهبری تا هنگامی است که آقای احمدی نژاد بر این صراط قویم(گفتمان انقلاب و...) پایدارباشند." دلیل این برداشت نیز پیش زمینه های ذهنی برخی مخاطبان بود. در حالیکه با مرور احکام تنفیذ قبلی، بازهم به روشنی روشن می شد که این فراز همواره و در تمام موارد به شکلی مشابه در دیگر حکم های تنفیذ روسای جمهور پیشین نیز بوده است و به نوعی شرط تنفیذ روسای جمهور می باشد.

احمدی نژاد شانه "آقا" را بوسید
بودند کسانی که چند روز پیش از مراسم تنفیذ با توجه به تجربه سوء استفاده رسانه های بیگانه از دست بوسی احمدی نژاد، معتقد بودند بهتر است او، این بار دست "آقا" را نبوسد. اما اتفاقات هفته اخیر باعث شد زمانی که آقای احمدی نژاد هنگام گرفتن حکم به بوسیدن شانه "آقا" بسنده کند، برخی زیرلب به شکلی انتقادی آنگونه که کناردستی شان بشنود به این موضوع اشاره کنند. یکی از فرزندان محمود احمدی نژاد نیز که در جلسه حضور داشت اما زاویه دید مناسبی نداشت از کناردستی اش پرسید: آیا دست رهبر را بوسید؟  و البته این مسئله در پایان جلسه نیز از حاشیه های برخی از گفتگوهای ایستاده و چند نفره بود. هر چند، خبرهای منتشره در برخی سایت ها بیانگر آن بود که ملاقات هفته گذشته رییس جمهور با آقا به دلیل سرماخوردگی احمدی نژاد انجام نشده بود در دست داشتن دستمال پارچه ای از ابتدا تا انتهای مراسم توسط احمدی نژاد و سرفه های گاه و بیگاه او به هنگام سخن گفتن، گواهی بر عدم بهبودی کامل وی در این جلسه محسوب می شد. در این چند روز،  این مریضی به گونه ای بوده است که وی هنگام همکلامی اش با "آقا" سعی کرده است چند متری از ایشان فاصله بگیرد.

سخنرانی رئیس جمهور جامع ولی طولانی
زمانی که احمدی نژاد دست نوشته هایش را روبروی خود گرفت براساس رسم کوتاه سخن گفتن در محضر رهبری کسی فکر نمی کرد متن آماده شده به مقداری است که فقط خواندن آن بیش از نیم ساعت به طول می انجامد اما رئیس دولت دهم مباحث مورد نظر خود را به صورتی تفصیلی بیان کرد که می توان مهمترین فراز های صبحتش را  تاکید چندباره بر 40 میلیون رای دهنده و نه 24 میلیون، تاکید بر برگزیده شدن گفتمان انقلاب با محورهای عدالت، احترام و خدمت به مردم دانست که با توصیف برنامه های فرهنگی،اقتصادی و سیاست خارجی دولت دهم و هشدار به دولت های مداخله گر پایان یافت.
 
این سخنان متین و به جا  مورد اهتمام همراه با برنامه ریزی باشد
«بیانات رئیس جمهور محترم مان بیانات متین ، درست و به جایی است و انتظار هم همین است که سرفصل هایی که بیان کردند در 4 سال آینده ان شاءالله مورد اهتمام قرار گیرد»
"آقا" با ذکر این جمله بسیار سریع ، به بحث مردم و انتخابات پرداختند و در انتهای بحث، یکبار دیگر اجرای این سرفصل ها را خواستار شدند. - البته با تاکید معنادار بر برنامه ریزی در اجرای آن ها- در بحث حضور مردم در انتخابات در نظام اسلامی ، استفاده از کلید واژه هایی مانند ترکیب شگفت آور، پدیده بدیع، حقیقتی واحد، هدیه اسلام وشیوه بدیع ، کاملا نشان می داد که ایشان به نظام مردم سالاری دینی می بالند و بر بالیدن به آن تاکید می کنند.

برخی مدیریت ها در بخشی از برهه‌های این سی سال با مبانی انقلاب زاویه داشتند
پیش از این نیز "آقا" درباره ظرفیت بالای نظام که توانسته است انبوه مردم را به پای صندوق های رای بیاورد سخن گفته بودند اما آنچه نکته جدید محسوب می شد، آن بخشی بود که ایشان از زاویه داشتن برخی مدیریت ها در بخشی از برهه های این سی سال با مبانی انقلاب خبر دادند و تصریح کردند « ظرفیت انقلاب توانست این ها در درون خود قرار بدهد؛ آنها را در کوره ی خود ذوب کند، هضم کند و انقلاب بر ظرفیت خود بر تجربه خود بیافزاید وبا قدرت بیشتر راه خود را ادامه بدهد.»

این انتخابات بسیار مبارک بود؟
ابتدای فراز بعد صحبت، هنگامی که  "آقا" سخن گفتند که این انتخابات بسیار مبارک بود می شد تعجب را در پس زمینه ذهنی برخی حاضران حدس زد اما زمانی که پیام ها، تجربیات و امتحان های این انتخابات به صورتی استدلالی ترسیم شد همگان در مبارکی این انتخابات تردیدی نداشتند.  پیام قدرت نظام اسلامی در قدرت به صحنه آوردن مردم، پیام اعتماد به نفس نظام در ورود گرایش های مختلف و بازشدن عرصه گفتگو و اعتماد متقابل مردم به نظام و پیام وجود امید و نشاط در جامعه اسلامی پیام هایی است که هرکدام به تنهایی برای یک جامعه امیدآفرین و انگیزه بخش است.
 
تجربیات انتخابات
بارها از "آقا" این کلام امیرالمومنین را شنیده بودیم که اگر شما خواب بودید معلوم نیست دشمن هم خواب باشد اما واقعیت این است که تا این انتخابات آن را جدی نگرفته بودیم و این مساله مهمترین تجربه ای بود که "آقا" فهم آن را باعث مبارکی انتخابات با همه هزینه هایش اعلام کردند تجربه ای که آن را فراموش نکنیم انقلاب را واکسینه می کند.

روشن کردن مرزهای مخالفان و منتقدان
یکی از مهمترین فرازهای بیانات آقا آن بخش بود که مرزهای بین مخالفان و منتقدان را روشن کردند و به همگان توجه دادند که زخم خوردگان تا پایان عمر این دولت از دشمنی فروگذار نخواهند کرد. اما تاکید کردند حساب منتقدان دلسوز از آن ها جداست و نباید بین این دو خلط شود. شاید نتیجه کارکردی این بیانات آقا برای منتقدان این باشد که مرز خود را با دشمنی های حال و آینده زخم خوردگان مشخص کنند و از آن فاصله بگیرند و از سوی دیگر به دولت دهم و بویژه شخص رییس جمهور توجه دادند که منتقدان معتقد به نظام را از خود بپندارند و به حرف ها و نقدهای درست آن ها گوش دهند و آن را عملی کنند.
رهبر انقلاب همچنین در فرازهایی دیگر از سخنانشان اشاره کردند که با تقلید مغلوط در حضور عظیم مردم در سال 57 و ایجاد کاریکاتوری از انقلاب نمی توان به انقلاب ضربه بزنند، این که با مسجد ضرار نمی شود انقلاب را شکست  وبا تقلید از رهبر عظیم الشان انقلاب نمی شود مردم را فریب داد، اینکه عده ای از نخبگان مردود شدند، این که عده ای از جوانان نیز با صداقت وارد میدان وظیفه شدند اما به زغم هوشیاری هایشان در مواردی اشتباه کردند، ، اینکه عده ای مخالف عصبانی و زخم خورده هستند و در مقام معارضه با دولت بر خواهند آمد، همه نشان می دهد که فرصت های داده شده توسط رهبر انقلاب به کسانی که اشتباهاتشان فقط یک خطا تلقی شد و بعنوان دوست مورد خطاب قرار گرفتند اما با این همه اعتراضاتشان را به روش های غیر قانونی ادامه دادند، روبه پایان است.

رحماء بینهم
تاکید بر اینکه باید به آسیب دیدگان مالی، جانی و آبرویی کمک کرد، تاکید بر اینکه آسیب زنندگان باید مورد مواخذه قرار گیرند هرکه می خواهند باشند، تاکید بر این که دولت باید حرف های منتقدان را بشنود و بخش های درست آن را بپذیرد، توضیح اینکه کسانی که به شخصی رای دادند اما بعد به قانون تمکین کردند، همه نشان دهنده آن بود که رهبرانقلاب سعی دارند برخی وظایف را به دست اندرکاران و فعالان بخش های مختلف یادآور شوند و اجرای آن را مطالبه کنند.

تشکیل هیات های ویژه برخورد با متخلفین
در همین راستا خبرهای رسیده ای که در حاشیه مراسم تنفیذ به دست آمد حاکی از این بود دبیرخانه شورای عالی امنیت ملی هیات هایی را تشکیل داده است . این هیات ها وظیفه دارند از خانواده آسیب دیدگان و معترضان سرکشی کرده و به مسائل مطرح شده توسط آنان رسیدگی کند وظیفه دیگر این هیات ها نیز پیگیری تخلف ها و زمینه سازی برای برخورد با متخلفان است .
 
پایان مراسم تنفیذ و آغاز سوالات جدید
با خروج "رهبر" از حسینیه، مراسم تنفیذ نیز پایان یافت ولی سوالات متعددی همچنان ادامه داشت: «آیا عده ای همچنان به دشمنی با دولت ادامه می دهند؟ آیا دولت می تواند با منتقدان تعاملی درست داشته باشد؟ دولت تا چه میزان می تواند سرفصل های کاری خود را با برنامه ریزی های مشخص به پیش ببرد؟ آیا به وضعیت آسیب دیدگان رسیدگی می شود؟ آیا با آسیب زنندگان برخورد جدی می شود؟» 
با پایان یافتن جلسه ذهن ها به دنبال پاسخ هایی برای این سوالات و دیگر سوالاتی از این قبیل بود؛ اما این سوالاتی است که باید پاسخ آن را در عمل جستجو کرد و نه در زبان.
 
 

پايگاه اطلاع‌رسانی دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آيت‌الله‌العظمی سيدعلی خامنه‌ای (مد‌ظله‌العالی) - مؤسسه پژوهشی فرهنگی انقلاب اسلامی