در ميان بزرگان هم شاخصهايى است كه بلاشك حضرت ابى‏عبداللَّه عليه الصّلاة و السّلام، يكى از بزرگترين اين شاخصهاست. حقّاً بايد گفت كه نه فقط ما انسانهاى خاكى حقير و ناقابل، بلكه همه عوالم وجود، ارواح اولياء و بزرگان و فرشتگان مقرّب، محتاج پرتوى از انوار اويند و در تمام عوالم تو در توى وجود، كه براى ما روشن و آشنا هم نيست، نور مبارك حسين‏بن‏على عليه السّلام مثل خورشيد مى‏درخشد. امام حسين عليه السّلام فرزند پيغمبر كه بود، فرزند على‏بن‏ابيطالب عليه السّلام و فاطمه زهرا سلام‏اللَّه‏عليها كه بود - همه اينها ارزشهايى است كه يك انسان را خيلى تعالى مى‏بخشد - پرورش يافته آن خانه و آن دامن و آن تربيت و فضاى معنوى و بهشت روحانى هم كه بود؛ اما به اينها قانع نشد. وقتى نبىّ‏اكرم از دنيا رفت، ايشان يك نوجوان هشت، نه ساله بود. وقتى اميرالمؤمنين به شهادت رسيد، ايشان يك جوان سى و هفت، هشت ساله بود. در دوران اميرالمؤمنين هم كه دوران آزمايش و تلاش و كار بود، اين مايه مستعد، زير دست آن پدر، مرتّب ورز خورده بود و قوى، درخشان و تابناك شده بود.
اگر همّت يك انسان مثل همّت ما باشد، خواهد گفت كه همين مقدار بس است؛ همين خوب است و با همين خدا را ملاقات كنيم. همّت حسينى اين نيست. در دوران حيات مبارك برادرش، كه ايشان مأموم آن بزرگوار و امام حسن عليه السّلام، امام بود، ايشان همان حركت عظيم را ادامه داد. باز همين طور پيشرفت و انجام وظايف در كنار برادر و اطاعت مطلق از امام زمان است. همه اينها درجه و تعالى است. لحظه‏لحظه‏هايش را حساب كنيد. بعد در مقابل شهادت برادر قرار گرفت. بعد از آن هم زندگى مبارك اين بزرگوار، ده سال ادامه پيدا كرده است - از وقت شهادت امام حسن تا هنگام شهادت امام حسين، حدود ده سال و اندكى است - شما ببينيد امام حسين عليه السّلام، در اين ده سال قبل از عاشورا چه مى‏كرد.
آن عبادت و تضرّع، آن توسّل و اعتكاف در حرم پيغمبر و آن رياضت معنوى و روحانى، يك طرف قضيه است. از طرف ديگر تلاش آن بزرگوار در نشر علم و معارف و مبارزه با تحريف است. تحريف در آن روز، بزرگترين بلاى معنوى براى اسلام بود كه مثل سيلابى از فساد و گنداب، به سمت اذهان جامعه اسلامى سرازير شده بود. دورانى بود كه به شهرهاى اسلامى و كشورها وملتهاى مسلمان آن روز سفارش مى‏شد بزرگترين شخصيت اسلام را لعن كنند! اگر كسى متّهم مى‏شد به اين كه طرفدار جريان امامت و ولايت اميرالمؤمنين است، تحت تعقيب قرار مى‏گرفت. «القتل بالظّنة و الأخذ بالتهمة».
در چنين دورانى اين بزرگوار، مثل كوه ايستاد و مثل فولاد پرده‏هاى تحريف را بريد. كلمات و فرمايشات و خطاب آن بزرگوار به علما، چيزهايى است كه بعضى از آنها كه در تاريخ مانده است، نشان مى‏دهد ايشان چه حركت عظيمى را در اين زمينه داشته است.
رشته بعدى هم رشته نهى از منكر و امر به معروف در بالاترين شكل آن است كه در نامه به معاويه در كتابهاى تاريخ نقل شده است - نقل شيعه هم نيست - اتّفاقاً اين نامه را - تا آن جاكه در ذهنم هست - مورّخين سنّى نقل كرده‏اند؛ به گمانم شيعه نقل نكرده است؛ يعنى من برخورد نكرده‏ام؛ يا اگر هم نقل كرده‏اند، از آنها نقل كرده‏اند. آن نامه كذايى و نهى از منكر و امر به معروف ، تا هنگام حركت از مدينه است كه بعد از به سلطنت رسيدن يزيد است كه اين هم امر به معروف و نهى از منكر است. « اُريد اَن امر بالمعروف وانَهى عن المنكر».
ببينيد؛ يك انسان، هم در تلاش نفسانى و شخصى - تهذيب نفس - آن حركت عظيم را مى‏كند؛ هم در صحنه و عرصه‏ى فرهنگى، كه مبارزه با تحريف، اشاعه احكام الهى و تربيت شاگرد و انسانهاى بزرگ است و هم در عرصه سياسى كه امر به معروف و نهى از منكر است. بعد هم مجاهدت عظيم ايشان، كه مربوط به عرصه سياسى است. اين انسان، در سه عرصه مشغول خود سازى و پيشرفت است.
عزيزان من! اين انسان الگوست - اينها مربوط به قبل از كربلاست - لحظه‏اى نبايد متوقّف شد. بايد دائم در حال پيشرفت بود؛ چون دشمنْ منتظرِ خاكريز نرم است كه نفوذ كند. دشمنْ منتظر توقّف است تا حمله كند. بهترين راه براى متوقّف كردن حمله دشمن و بر هم زدن آرايش او، حمله شماست. پيشرفت شما حمله به دشمن است.
بعضى خيال مى‏كنند حمله به دشمنان، معنايش اين است كه انسان حتماً توپ و تفنگ به جايى ببرد؛ يا فرياد سياسى بلند كند. البته اين هم در مواقعى لازم است. بله؛ لازم است انسان فرياد سياسى هم بزند. بعضى اين طور خيال نكنند كه وقتى ما به مسأله فرهنگ اشاره مى‏كنيم، منظور فرياد كشيدن بر سر دشمن است؛ نه. البته آن هم جاى خودش كار لازمى است؛ اما فقط آن نيست. كار سازندگى انسان بر روى خود، بر روى فرزندان، زيردستان و كسان و بر روى امّت اسلامى، بزرگترين كارهاست. دشمن دائم پنجه مى‏زند، براى اين كه بتواند اين سدّ عظيم را به نحوى متزلزل يا نازك و نفوذ پذير كند. دشمن كه رها نمى‏كند.
دشمن با عظمت ظاهرى و پوشالى خود، همه استكبار غربى و فرهنگ منحطّ جاهلى و طاغوتى است. اين دشمن در طول قرنها به وجود آمده است؛ بر همه منافذ عالم - منابع اقتصادى، فرهنگى، انسانى و سياسى - دست و چنگ انداخته است. حالا با يك مانع مهمّى كه اسلام واقعى است - نه اسلام ادّعايى - رو به رو شده است. البته اسلام ادّعايى هست. اسمشان مسلمان است. سر سفره آن، هم مى‏نشينند؛ هم مى‏چرند؛ انگشتان را هم مى‏ليسند!طبيعى است آن كه ترسى ندارد.
سدّ واقعى، اسلام واقعى و اسلام قرآن است. اسلام «لن يجعل‏اللَّه للكافرين على‏المؤمنين سبيلاً» و «ان الحكم الاللَّه» است. اگر كمى دايره را اضيق كنيد و به وسط دايره - به مركز - نزديكتر شويد، اسلام «ان‏اللَّه اشترى من‏المؤمنين انفسهم و اموالهم بان لهم الجنّة» است. اسلام شماست كه بدنهايتان پر از تركش است. بر سرتا پاى شما نشانه‏ى عمليات و جنگ و جهاد فى‏سبيل‏اللَّه و امثال آن است. چه جانبازان عزيز، چه خانواده‏هاى شهدا، چه آنهايى كه رفتند و بحمداللَّه زنده و سرحال - به كورى چشم دشمن - برگشتند. مانع اصلى اين است.
دشمن از اين مانع، غافل نيست. دائم براين پنجه مى‏اندازد. بايد با پنجه افكنى و ناخن كشى و حيله‏گرى دشمن مقابله كنيم. حركت و تلاش لازم است؛ هم در جبهه خودسازى - اين مقدّم بر همه است؛ مثل امام حسين عليه‏السّلام كه آقا و مولاى شماست - هم در جبهه سياسى - كه آن امر به معروف و حركت و حضور سياسى است و در جايى كه لازم است، بيان مواضع و تبيين سياسى در مقابل دنياى استكبار - هم در جبهه فرهنگى - يعنى آدم سازى، خود سازى، خودسازى فكرى و اشاعه فكر و فرهنگ - اينها وظيفه همه كسانى است كه امام حسين عليه السّلام را الگو مى‏دانند. خوشبختانه ملت ما همه نسبت به حسين‏بن‏على عليه السّلام خاضعند و آن بزرگوار را بزرگ مى‏شمارند. حتى خيلى از غير مسلمانها اين گونه‏اند.
حال به مسأله كربلا مى‏رسيم كه از جهت ديگرى مسأله كربلا مهم است. باز اين هم براى كسانى كه مى‏خواهند امام حسين را الگو قرار دهند، درس است. عزيزان من؛ ببينيد! ماجراى كربلا تقريباً بيشتر از يك نصف روز - يا اندكى بيشتر - طول نكشيده است. تعدادى هم شهيد شده‏اند - حالا هفتاد و دو نفر يا چند نفر كمتر و بيشتر - اين همه شهيد در دنيا هست. مسأله كربلا كه شما مى‏بينيد اين همه عظمت پيدا كرده است - حق هم همين است و هنوز از اينها عظيمتر است - اين‏گونه در اعماق وجود بشر تأثير گذاشته و نفوذ كرده است، به خاطر روح اين قضيه است. جسم قضيه چندان حجمى ندارد. بالاخره بچه‏هاى كوچك در همه‏جا كشته شده‏اند؛ در حالى كه آن‏جا يك بچه شش ماهه كشته شد - دشمنان در بعضى جاها قتل عام كرده‏اند و صدها بچه را كشته‏اند - قضيه در اين‏جا از لحاظ جسمانى مطرح نيست؛ از لحاظ معنا و روح خيلى مهم است.
روح قضيه اين است كه امام حسين عليه السّلام در اين ماجرا، با يك لشكر روبه‏رو نبود؛ با جماعتى از انسانها، هر چند صد برابر خودش، طرف نبود؛ امام حسين عليه السّلام با جهانى انحراف و ظلمات روبه‏رو بود. اين مهم است. با يك جهان كجروى و ظلمت و ظلم مواجه بود، كه آن جهان هم همه چيز داشت. پول، زر و زور، شعر، كتاب و محدّث و آخوند داشت. وحشت انگيز بود. تن آدم معمولى - حتى آدم فوق معمولى - در مقابل عظمت پوشالى آن دنياى ظلمت مى‏لرزيد. قدم و دل امام حسين عليه‏السّلام در مقابل اين دنيا نلرزيد؛ احساس ضعف و ترديد نكرد و يك تنه وسط ميدان آمد. عظمت قضيه اين است كه قيامِ‏للَّه است.
كار امام حسين عليه‏الصّلاه والسّلام در كربلا، با كار جدّ مطهرش حضرت محمد بن عبداللَّه صلى‏اللَّه‏عليه‏وآله‏وسلم در بعثت، قابل تشبيه و مقايسه است. قضيه اين است. همان طور كه پيغمبر در آن جا، يك تنه با يك دنيا مواجه شد، امام حسين هم در ماجراى كربلا، يك تنه با يك دنيا مواجه بود. آن بزرگوار هم نترسيد؛ ايستاد و جلو آمد. امام حسين هم نترسيد؛ ايستاد و جلو آمد. حركت نبوى و حركت حسينى، مثل دايره‏ى متحدالمركز هستند. به يك جهت متوجّهند. لذا اين جا « حسين منى و انا من حسين» معنا پيدا مى‏كند. اين عظمت كار امام حسين است.
امام حسين عليه‏السّلام در شب عاشورا كه فرمود: برويد و اين‏جا نمانيد؛ دست بچه‏هاى مرا هم بگيريد و ببريد؛ اينها مرا مى‏خواهند، شوخى كه نكرد. فرض كنيد آنها قبول مى‏كردند و مى‏رفتند و امام حسين، تك و تنها و يا با ده نفر مى‏ماند؛ آيا خيال مى‏كنيد عظمت كار امام حسين كم مى‏شد؟ نه؛ عيناً باز همين عظمت را داشت. اگر به جاى اين هفتاد و دو نفر، هفتاد و دو هزار نفر اطراف امام حسين را مى‏گرفتند، آيا باز عظمت كار كم مى‏شد؟
نه، عظمت كار اين جا بود كه امام حسين عليه‏السّلام، در مقابل فشار و سنگينى يك دنياى متعرّض و مدّعى، احساس ترديد نكرد؛ در حالى كه آدمهاى معمولى احساس ترديد مى‏كنند. آدمهاى فوق معمولى هم احساس ترديد مى‏كنند. كما اين كه بارها گفته‏ام عبداللَّه بن عباس - كه يك شخصيت بزرگى است - و همه آقازاده‏هاى قريش، از آن وضع ناراحت بودند. عبداللَّه زبير، عبداللَّه عمر، عبدالرحمن بن‏ابى بكر و فرزندان بزرگان صحابه و بعضى صحابه از اين قبيلند. در مدينه عدّه زيادى صحابه بودند؛ آدمهاى با غيرتى هم بودند - نه اين كه خيال كنيد با غيرت نبودند - همان كسانى بودند كه در مقابل تهاجم مسلم‏بن عقبه، در قضيه «حَرّه» مدينه - كه سال بعد به مدينه حمله بردند و همه را قتل عام كردند - ايستادند؛ جنگيدند و مبارزه كردند. خيال نكنيد ترسو بودند؛ نه، شمشيرزن و شجاع بودند.
اما شجاعت ورود در ميدان جنگ، يك مسأله است و شجاعت مواجه شدن با يك دنيا، يك مسأله ديگر است. امام حسين عليه‏السلاّم اين دومى را داشت. براى اين دومى حركت كرد. براى همين است كه من بارها تأكيد كرده‏ام كه حركت امام بزرگوار ما، يك حركت حسينى بود. امام بزرگوار در زمان ما، رشحه‏اى از حركت حسينى را در كار خود داشت. حالا بعضى بگويند كه امام حسين در صحراى كربلا، تشنه شهيد شد؛ ولى امام بزرگوار، با اين عزّت، حكومت و زندگى كردند؛ از دنيا رفتند و تشييع شدند. شاخص قضيه اينها نيست. شاخص قضيه مواجه شدن با يك عظمت پوشالى است كه همه چيزها را هم با خود دارد.
قبلاً گفتم كه دشمن امام حسين عليه‏السلاّم، پول و زور و شمشير زن و مروّج و مبلّغ و سينه چاك داشت. عزيزان من! الان وضع شما اين است. كربلا تا آخر دنيا گسترده است. كربلا كه به مرزهاى آن ميدان چند صد مترى محدود نمى‏شد. الان همان روز است. همه دنياى استكبار و ظلم امروز، با جمهورى اسلامى مواجه است.
البته امروز حقّاً و انصافاً بهتر از زمان امام حسين است. بايد اين را قبول كرد. بالأخره امروز در لابلاى اين ظلمات، روشنيهايى ديده مى‏شود. افراد و كسانى هستند؛ روشنفكران، مردمان آگاه و ملتهايى در گوشه و كنار دنيا هستند؛ ارتباطات خوب است. اما وضع دشمن اسلام و جمهورى اسلامى و دشمن اين حق و اين گوهر گرانمايه‏اى كه در اختيار و در مشت شماست، در همه‏جا گسترده است. از دولت استكبارى آمريكا بگيريد تا فرهنگ حاكم بر بسيارى از جوامع امروز دنيا - اعم از جوامع غربى و دنباله روهاى آنها، تا دلهاى فريب خورده‏اى كه حتى در خانه شما، يعنى در چهار ديوارى همين كشور الهى و حسينى زندگى مى‏كنند - گسترده است؛ مدّعى هم هستند! ناگهان با يك نشست و بر خاست، جمهورى اسلامى را به چيزى متّهم مى‏كنند كه اگر براى مردم دنيا تشريح شود، مردم دنيا تعجّب خواهند كرد! همان طور كه اميرالمؤمنين را به نماز نخواندن متّهم مى‏كردند!