اهمیت موضوع استهلال موجب آن شده است تا ستادی در دفتر مقام معظم رهبری بدین منظور تشكیل شود ونحوه فعالیت آن گزارش ذیل را رقم زد.

نگاه اول:

به همراه كارشناسان موسسه ژئوفیزیك و یكی از اعضاء هیات علمی دانشگاه صنعتی شریف ، سفری در پهنه آسمان در پیش است. سفری طولانی هم از لحاظ مسافت و هم از نظر وسعت. البته علت این سفر تكمیل گزارشات گروههای زمینی استهلال - كه حدود 100 گروه را شامل می شوند- است.

كارشناس موسسه ژئوفیزیك قبل از پرواز پیش بینی می كرد كه هلال ماه شوال در جنوب كشور دیده می شود و البته همان هم شد و همینطور پیش بینی وی در مورد احتمال كم رویت هلال در شمال كشور.

مسیر، از تهران به سمت دشت كویر و سپس به سمت نطنز و خرم آباد و حوالی دزفول پایان می پذیرد.

15:20 توجیهات و آخرین موارد توسط سرپرست گروه گوشزد می شود و پس از مرور نكات فنی میان كارشناسان و خلبان های پرواز، تجهیزات همراه كنترل می شود تا در زمان مورد نیاز مشكلی به وجود نیاید.

دقایقی بعد هواپیما آماده سوار شدن است و مسیر با طول 55 شرقی و عرض 35 شمالی با سمت 245 درجه به عنوان خط سیر آن اعلام می گردد تا در آخرین روز ماه مبارك رمضان برفراز آسمان ایران به استهلال بپردازیم.

ساعت كه از 17 می گذرد كم كم كارها شكل دقیق تر و بهتری به خود می گیرد و كارشناسان با استفاده از سیستم های شبیه ساز رایانه ای و وسایل جغرافیایی مختص این اقدامات، به كار خود مشغولند.

آفتاب كه غروب كرد هر لحظه ، اهمیت خاص و ویژه ای پیدا می كند. اینجا هر لحظه حائز اهمیت است و ثانیه ها دقت بیشتری را برای سپری شدن طلب می كنند. همین مسئله باعث می شود تا افطار آنهم در ارتفاع 37 هزارپایی با تاخیر همراه باشد.

ساعتی از فعالیت جدی همراهان پرواز گذشته و دقت زیاد برای دیدن نشانه عید فطر باعث شده است تا حاضران كمی خسته شوند اما كار بدون هیچ خللی ادامه می یابد و انبوه ابرهایی كه در آسمان دیده می شود، عملا رویت هلال را غیرممكن می سازد .

بیش از دوساعت از پرواز سپری شده و نتیجه نگرفتن از این فعالیت سخت موجب شد تا علائم خستگی و این حضور طولانی در هواپیما بیشتر مشهود شود.

پس از مشخص شدن عدم امكان قطعی رویت هلال، پرواز در ساعت 19:30 و در میان بحث گرم كارشناسان و علاقه آنها برای مشخص شدن نتایج گروههای استهلال زمینی، پایان می پذیرد.

نگاه دوم:

از روزها قبل بحث ساماندهی، آموزش ودیگر اقدامات مورد نیاز گروههای استهلال به پایان رسیده و امروز، زمان نتیجه گیری از این پیش بینی هاست.

قرار است هركدام از گروهها پس از استقرار در مكان مورد نظر با ستاد استهلال تماس گرفته و اعلام نظر كنند. این نظرات در دو بخش خلاصه خواهد شد: عدم رویت به انحاء مختلف و رویت هلال.

عدم رویت ممكن است به دلایلی همچون شرایط جغرافیایی، شرایط آب و هوایی یا مانند آن اما اگر افراد همچون گروهها ، ائمه جمعه یا دیگر افراد شوند ضمن تماس با ستاد استهلال اعلام نظر می كنند.

همین موضوع باعث شده بود كه حتی لحظه ای زنگ تلفن ها قطع نشود و از حدود ساعت 17 كه كارشناسان ستاد مستقر شده و فرم های مربوطه را دسته بندی می كنند تا ساعت 20 كه به صورت رسمی عید فطر اعلام می شود، حتی فرصت افطار كردن ساده نیز به راحتی فراهم نشود.

مسئولان ستاد در رفت و آمدند و مدام نتایج و اعلام نظرها را بررسی می كنند. همانطور كه سرعت مقوله ای بسیار مهم در این موضوع است اما دقت نكته ای است كه هیچگاه نباید فدا شود.

یكی از کارشناسان حاضر - که ركورددار استهلال در جهان است ـ به همراه چند كارشناس دیگر به طور دائم درحال ارتباط گیری با گروههای سراسر كشور هستند. نقشه های مختلفی نیز برای مشخص كردن نتایج بررسی ها تعبیه شده كه با برچسب های مختلف، اعلام نظرها را بر روی نقشه مشخص می كنند تا جمع بندی راحت تر باشد.

هر تماسی گرفته شده سوالات مختلفی مطرح می شود. از مختصات جغرافیایی گرفته تا اندازه هلال و ارتفاع آن. سوالات روانشناسی نیز بعضا مطرح می شود و علت آنرا اینگونه توضیح می دهند كه رویت هلال ماه ممكن است با هیجانات كاذبی همراه باشد یا عده ای دچار اشتباهاتی در این زمینه شوند كه این سوالات صحت موضوع را عیان می سازد.

همه افراد می توانند گزارشات خود را به ستاد اعلام كنند و در مدت كمتر از یك ساعتی كه از اذان مغرب آخرین روز ماه مبارك رمضان می گذرد، افراد و گروههای مختلف شیعه و سنی و از اقشار مختلف ضمن برقراری تماس با ستاد استهلال گزارشات خود را اعلام می كنند و حتی از برخی كشورهای دور و نزدیك نیز سعی می كنند تا سهمی در اعلام عید سعید فطر داشته باشند.

هرچه می گذرد نقشه ها ، آمار و برچسب های بیشتری را در خود جای می دهد. بیشتر استانهای جنوبی كشور از رویت ماه خبر داده و سوالات دقیق كارشناسان را پاسخ می دهند.

حتی برخی دیگر فرصت كرده اند و از هلال ماه تصویر نیز گرفته اند. گزارشات با منابع دیگر موجود در آن منطقه نیز دوباره چك می شود و حجت الاسلام و المسلمین مروی معاون ارتباطات حوزه ای دفتر آقا تاكید می كنند كه ایشان فقط مطالب و مندرجات موثق و كارشناسی را می پذیرند و تلاش خود را درجهت تكمیل فرم های مربوطه با بهترین اطلاعات صرف می كند و همین موضوع باعث شد تا یكی از كاركنان دفتر یادآوری كند كه سال گذشته تا 4 صبح جمع آوری گزارشات به طول انجامید.

هواپیماها باز میگردند و شرایط نامساعد جوی خستگی را بر دوش آنها به جا گذاشته و همه نگاهها به چشم گروههای زمینی است.

فشار كار و حجم بالای تماسها از سراسر كشور و در كنار آن علاقه ستاد استهلال برای ارائه گزارشی بی نقص و جامع موجب شد تا همه منتظر نتیجه ای كه همه شرایط را درنظر گرفته باشد، بمانند.

ساعت حوالی 19 است كه نتایج بسیاری از گروهها مشخص شده و نقشه روی دیوار عملا حلول عید رمضان را بیان داشته است. فرم های تكمیل شده به همراه اظهارات ائمه جمعه و معتمدین به حضور رهبر انقلاب برسد.

همانطور كه كارها با هیجان و شور فراوان در ستاد استهلال دفتر رهبری ادامه دارد. حجت الاسلام و المسلمین مروی از راه می رسند و مژده قطعی شدن فرارسیدن عید را می دهند. تبریك به گروههایی كه پشت خط هستند وافراد ستاد اولین لحظات پس از اعلام این خبر است.

یادمان باشد گروههای استهلال در چه آب و هوا و شرایط اقلیمی این وظیفه را تقبل كرده و بدون هیچ چشمداشتی دست به این كار زده اند.

حجت الاسلام و المسلمین مروی در پایان به ما اعلام می كند كه هیچ كدام از گروهها موضوع عدم رویت یعنی ندیدن هلال ماه در صورت وجود شرایط مساعد جوی را اعلام نكردند و با توجه به تلاش های صورت گرفته و دقت كارشناسان، این نظر مورد قبول همه صاحب نظران خواهد بود.

حدود ساعت 20 است كه كار به پایان می پذیرد و بازهم این شعر معروف یادآور می شود كه :