پایگاه اطلاعرسانی KHAMENEI.IR با بررسی بیانات حضرت آیتالله خامنهای درباره دولتهای هفتم تا یازدهم، نقاط قوت و ضعف این دولتها را براساس تصریحات رهبر انقلاب استخراج کرده است. در این مطلب «نقاط ضعف» دولت هفتم و هشتم آورده شده است.
۱- عدم استفاده بهینه از امکانات و نیروی انسانی کشور
حضرت آیتالله خامنهای با تأکید بر عدم استفاده بهینه از امکانات نیروی انسانی کشور در طول سالهای پس از انقلاب فرمودند: ضعفهای مسلمی وجود دارد که حتما باید جبران شود و از نیروی انسانی و امکانات طبیعی فوقالعادهای که در اختیار نظام اسلامی است به بهترین وجه استفاده کنیم و از مغزها و ذهنهای فعال و دلهای علاقهمند حداکثر استفاده را به عمل آوریم.
دیدار کارگزاران نظام با رهبر انقلاب در ماه مبارک رمضان ۱۳۷۷/۱۰/۲۲
۲- اولویت دادن مسائل فرعی به مشکلات اصلی مردم
دومین نقطهای که در آن رعایت اولویّتها لازم است، مسائل کلی جامعه است. ببینید؛ گاهی یک مسأله، مسأله اصلی ماست؛ اما بر ما یک مسأله فرعی را تحمیل میکنند که مسأله عمدهی ما میشود؛ کمااینکه الان ملاحظه کنید، مسأله قتلها]ی زنجیرهای[، مسأله عمده کشور شد. آیا واقعاً مسأله عمده کشور، این چند فقره قتلی است که اتّفاق افتاد!؟ ما وزارت اطّلاعاتی داریم، دستگاههای دیگری داریم؛ مسؤولانی داریم؛ اینها مینشینند حل میکنند. آیا واقعاً مسأله اصلی کشور این است!؟ ما این همه مشکلات داریم، این همه مسائل و معضلات مردم وجود دارد؛ همه اینها کنار رفت و در برههای از زمان، اغلب بحثها، یا اغلب همّتها مسأله قتلها شد! اینگونه نمیشود کار را با موفّقیت ادامه داد و پیش برد. واقعاً نگاه کنید ببینید امروز مسأله اصلی کشور چیست. من گمان نمیکنم اگر کسی نگاه عادّی به زندگی مردم بکند، تردیدی به وجود بیاید که مسأله اصلی کدام است. چرا خودمان را به مسائل درجه دو و مسائل فرعی مشغول کنیم!؟ ممکن است در فهرست مسائل مردم، مسائل مهمّی وجود داشته باشد - مثلاً ده رقم نوشته شده باشد - اما مهمترین را باید پیدا کرد. در اینجا باید اولویّتها را مشاهده کنید؛ که من همینجا به نقطه چهارم میروم.
بیانات در دیدار رئیسجمهور و اعضای هیأت دولت ۱۳۷۸/۰۶/۰۲
۳- ضعف در هماهنگی بخشهای مختلف دولت با یکدیگر
یک نکته، انسجام و هماهنگی دولت است و پرهیز از اینکه بخشی از دولت، بخش دیگر را تضعیف کند. این مجموعه شما باید واحد باشد. شما باید به معنای واقعی کلمه با هم همکاری کنید. من نمیگویم شما توقّعاتِ بخشی نداشته باشید. یک وقت من به یکی از این آقایانی که توقّعات بخشی داشتند و از من چیزی میخواستند، گفتم: من این کار شما را انجام نخواهم داد - یعنی امکان ندارد - اما نفس این تلاش را تحسین میکنم! بنابراین، من فینفسه از تلاشِ بخشی گلهمند نیستم؛ اما این تلاش بخشها نباید جداگانه به کلیّت و جنبه فرابخشی دولت صدمهای بزند؛ یعنی بخشهای مختلف باید رعایت امر را بکنند. به نظر من، عمده مسؤولیت هم در آن قسمتهای ستادی دولت است که عبارت باشد از سازمان برنامه و بودجه و سازمان امور اداری و استخدامی کشور و بخشهای ستادی که عمدتاً هم در شخص رئیس جمهور متمرکز است.
بیانات در دیدار رئیسجمهور و اعضای هیأت دولت ۱۳۷۸/۰۶/۰۲
۴- رعایت نشدن اولویتها در خرج پول، برنامهها و تقدم بخشهای مختلف دولت بر یکدیگر
اگر ما به کمبودهای کاری خودمان نگاه کنیم - آن خللها و اختلالهایی که در برخی از برنامههای خود ما هست - خواهیم دید که از کجا چوب میخوریم. با یک مقدار صرفهجویی بیشتر، با یک مقدار دقّت و دلسوزىِ دستهای عامل و کننده کار، خیلی از این مشکلات بتدریج برطرف میشود. روند رفع مشکلات، مثل روند به وجود آمدن مشکلات است. همچنان که وقتی مشکلی به وجود میآید - چه مشکل اقتصادی، چه مشکل سیاسی و چه سایر مشکلات - به دنبال خودش مشکلات دیگری میآورد، رفع مشکلات هم همینطور است. شما یک گره را که باز میکنید، میبینید امکان باز کردن پنج گره دیگر بعد از آن به وجود میآید. هر کدام از دستهای عامل که از جای کم و کوچکی شروع کنند، من خیال میکنم که به جاهای خوبی خواهند رسید. این مقتضی آن است که شما در خرج کردن پول، در انتخاب برنامهها، در تقدیم بخشی بر بخش دیگر - و داخل هر بخش، برنامهای بر برنامه دیگر - اولویّتها را رعایت کنید. من میبینم که در جاهایی این اولویّتها رعایت نمیشود. اگر این مسأله مورد توجّه قرار گیرد، به نظر من خیلی از مشکلات حل خواهد شد. این هم جز در دولت، جای دیگری حل نخواهد شد؛ علاج آن فقط دولت است؛ یعنی بایستی گفته شود که نه آقا! جهات محسنهای که شما ذکر کردید، همهاش در این برنامه هست - هیچکدام مورد انکار نیست - اما اولویّت ندارد؛ برنامه دیگری وجود دارد که پنج جهت محسنه بر این اضافه دارد؛ یا عیبی که در برنامه شما هست، در این برنامه وجود ندارد؛ اینگونه بایستی وارد کارها شوید. به نظر من، مسائل انسانی و مسائل آموزش و پرورش و مسائل اقتصادی و مسائل اجتماعی و آنچه که به بخش خدمات ارتباط پیدا میکند، اینها را بایستی اینطوری نگاه کرد. این، کار سازمان برنامه و بعضی از بخشهای ستادی را - همانطور که گفتم - واقعاً سنگین میکند. بایستی در این زمینه حقیقتاً مخلصانه، صادقانه و پُرتلاش کار کنند و رئیس جمهور را قادر نمایند تا آنجایی که باید تصمیم بگیرد، بتواند تصمیم بگیرد و وقتی به این بخش اشاره کرد که متوقّف شود، متوقّف گردد و دیگر حرف و گلهای نباشد. بنابراین، محور بودن رئیس دولت، اصل قضیه است.
بیانات در دیدار رئیسجمهور و اعضای هیأت دولت ۱۳۷۸/۰۶/۰۲
۵- عدم پیگیری جدی «طرح ساماندهی اقتصادی»
مهمترین مسأله، مسأله اقتصادی است. این طرحِ «ساماندهی اقتصادی» کار بزرگی بود که دولت شما انجام داد. چرا آن را ندیده میگیرید؟ چرا شما به طور جدّی به آن نمیپردازید؟ من واقعاً از اوّل انتظارم این بود؛ اما حالا این انتظار را بیشتر دارم. طرحِ «ساماندهی اقتصادی» امیدی در مردم ایجاد کرد؛ انصافاً کار خوبی هم شد. شما ببینید چقدر از این طرح اسم آورده شد و در رسانهها راجع به آن چقدر صحبت شد. آقای رئیس جمهور شخصاً نسبت به آن حرف زدند و وعده دادند و ما در آن حدّی که احساس نیاز شد، حمایت کردیم و خودِ مسؤولان هم درباره آن صحبتهایی کردند. انتظار بود این قضیه به طور جدّی دنبال شود. طرحِ «ساماندهی اقتصادی» باید دنبال شود. من فکر میکنم نقاط اصلیای که در این طرح بود، همان نقاط اساسیای بود که ما امروز به آن احتیاج داریم.
بیانات در دیدار رئیسجمهور و اعضای هیأت دولت ۱۳۷۸/۰۶/۰۲
۶- نامناسب بودن وضعیت روستاها و افزایش مهاجرت روستائیان به شهرها
بحث مربوط به روستاییان هم مهمّ است. الان این زلزله و این سیل و این خشکسالىِ آنچنانی اتّفاق افتاده است. حقیقتاً الان خطر مهاجرت زیاد است. این مهاجرت، بقیه مشکلات را به دنبال خود میآورد. وضع روستاها، وضع بدی است. به نظر من باید به روستاها و معضلات مردم خیلی توجّه شود. یکی از چیزهایی که من میخواهم در این زمینه جدّاً به آقایان توصیه کنم، این است که به نقاط محروم بروید و با مردم به طور روبهرو تماس بگیرید و در جریان کارهایشان قرار گیرید. خود این سفرهایی که انجام میشود - بخصوص به نقاط دوردست و محروم - خیلی باارزش و بابرکت است؛ چون انسان را در واقعیتهایی قرار میدهد که آنها را شنیده است. گزارش خیلی میخوانیم؛ اما گزارشی که انسان از نزدیک آثار آن را لمس کند، انصافاً تأثیر دیگری دارد.
بیانات در دیدار رئیسجمهور و اعضای هیأت دولت ۱۳۷۸/۰۶/۰۲
۷- برنامهریزی برای ایجاد دودستگی در سطوح عالی نظام توسط برخی مسئولین
برادران و خواهران سعی کنند انسجام دولت و نظام در سطح عالی حفظ شود. بدانید که اگر ما توفیق غلبه بر این مشکلات داشته باشیم - که البته انشاءاللَّه به فضل الهی خواهیم داشت - فقط در سایه انسجام و وحدت در سطح عالی نظام و در مسائل عمومی وجود یک اراده جمعی است که دنبال شود؛ و همین است که به وحدت عمومی - به معنای مستمر کلمه - منتهی خواهد شد. اینکه یک عدّه از این طرف، یک عدّه از آن طرف، بعضیها به فکر حرف و کار خودشان، یک عدّه هم باز به فکر حرف و کار خودشان باشند، این نمیشود. تقسیم کردن و تجزیه کردن در سطوح عالی نظام، به ضرر نظام تمام خواهد شد؛ به سود هیچ کس تمام نمیشود؛ البته به سود دشمن تمام میشود. اگر دشمنِ زرنگِ عاقل داشته باشیم، او فوراً سوء استفاده خواهد کرد.
بیانات در دیدار رئیسجمهور و اعضای هیأت دولت ۱۳۷۸/۰۶/۰۲
۸- وجود کمکاری و نقص در زمینه تحول ساختار اداری کشور
از جمله زمینههایی که بعد از انقلاب تا امروز، با همه تلاشی که شده است، نتوانستهایم در آن پیشرفت شایستهای را بهدست آوریم، زمینه نظام اداری متناسب با هدفهای جمهوری اسلامی است. جمهوری اسلامی میخواهد انسان ایرانی، حداقل در درجه اوّل رستگار شود - رستگاری معنوی، رستگاری اجتماعی، رستگاری فردی، رستگاری سیاسی - و از اسارتها و بندها خارج گردد؛ بندهایی که او را از سیرْ باز میدارد؛ بعکس، در مقابل حدود و قوانین و قیودی که در این حرکت و سیر، به او کمک میکند، تعبّد و پایبندی داشته باشد. نماز هم یک قید است؛ اما «معراج المؤمن» است. این تقیّد و این پایبندی، انسان را به معراج میرساند و از گناهان و آلودگیها پاک میکند. این رستگاری چه موقع حاصل خواهد شد؟ نظام ادارىِ متصدّی امور کشور، چقدر میتواند نقش داشته باشد؟ خیلی. ما نمیتوانیم بگوییم در این زمینه کمکاری داشتهایم - شاید هم خیلی کار کردهاند - اما به هر حال کم پیشرفت داشتهایم. الان هم با این که مکرّر گفته میشود و همه هم میگویند، اما انسان عمل و تلاشِ بایسته را مشاهده نمیکند. این از نقایص ماست؛ مسؤولان ذیربط باید در این زمینه کار کنند. آن مقداری که به نصیحت و تذکّر ارتباط پیدا میکند، این چیزی است که من حالا عرض میکنم؛ که البته این کافی هم نیست؛ این فقط نصیحت و تذکّر به خودم و به شماست.
بیانات در دیدار کارگزاران نظام ۱۳۷۸/۱۰/۰۴
۹- مشغول شدن مسئولان به مناقشات سیاسی و غفلت از مشکلات مردم
من واقعاً خوشوقت شدم از اینکه دیدم آقای رئیس جمهور در بیانات خودشان مسأله مشکلات و گرفتاریهای اقتصادی مردم را با شما مسؤولان مطرح کردند. این حقیقتاً مهمّ است. مردم حقیقتاً مشکلات اقتصادی دارند؛ سختی دارند؛ نارسایی دارند. گرفتاریهای زیادی وجود دارد؛ خطر عمده این است که شما این را ندانید، که امیدوارم بدانید. گمانم شاید در بین مسؤولان ما بعضیها هستند که به گرفتاریها و مشکلات مردم درست توجّه ندارند، و الاّ برای رفع این مشکلات، تلاش مجدّانهتری میشد. هرچه که مسؤولان به مناقشات سرگرم باشند، از این رسیدگی به مشکلات بیشتر خواهند ماند. مسؤولان - فرقی نمیکند؛ مسؤولان دولتی، مسؤولان قوّه مقنّنه، مسؤولان قوّه قضایّیه؛ یعنی همه کسانی که دستاندر کار مسائل اداره کشورند - باید به آن مسؤولیت خودشان بپردازند و وجود خودشان را به آن بدهند. خوشبختانه مردم به اسلام و به نظام اسلامی و به عزم مسؤولان امیدوارند. خدا نکند که این امید، سستی و کاستی گیرد؛ نباید بگذارید. همهاش هم با گفتن نمیشود؛ باید در عمل نشان داد. همین «طرح ساماندهی اقتصادی» را که امیدهایی در مردم بهوجود آورد، باید تلاش کنید که اقدام شود. آن بخشهایی از برنامه که بیشتر ناظر به زندگی مردم است، باید تلاش کنید که عمل شود. برنامه سوم تقریباً خوشبختانه تصویب شد؛ ولی تنظیم برنامه، نوشتن برنامه و تصویب برنامه، یک مسأله است؛ تحقّق برنامه، یک مسأله دیگر است. این اهتمامی که به مسأله اشتغال در برنامه شده، باید تحقّق پیدا کند. همه باید دستبهدست هم دهند و تلاش کنند تا این قضیه تحقّق پیدا کند. بیکاری حقیقتاً معضل بزرگ و مشکل عظیمی است. به هرحال، امیدواریم که خداوند متعال کمک کند.
بیانات در دیدار کارگزاران نظام ۱۳۷۸/۱۰/۰۴
۱۰- بیتوجهی نسبت به مشکلات اقتصادی مردم
من واقعاً خوشوقت شدم از اینکه دیدم آقای رئیس جمهور در بیانات خودشان مسأله مشکلات و گرفتاریهای اقتصادی مردم را با شما مسؤولان مطرح کردند. این حقیقتاً مهمّ است. مردم حقیقتاً مشکلات اقتصادی دارند؛ سختی دارند؛ نارسایی دارند. گرفتاریهای زیادی وجود دارد؛ خطر عمده این است که شما این را ندانید، که امیدوارم بدانید. گمانم شاید در بین مسؤولان ما بعضیها هستند که به گرفتاریها و مشکلات مردم درست توجّه ندارند، و الاّ برای رفع این مشکلات، تلاش مجدّانهتری میشد. هرچه که مسؤولان به مناقشات سرگرم باشند، از این رسیدگی به مشکلات بیشتر خواهند ماند. مسؤولان - فرقی نمیکند؛ مسؤولان دولتی، مسؤولان قوّه مقنّنه، مسؤولان قوّه قضایّیه؛ یعنی همه کسانی که دستاندر کار مسائل اداره کشورند - باید به آن مسؤولیت خودشان بپردازند و وجود خودشان را به آن بدهند. خوشبختانه مردم به اسلام و به نظام اسلامی و به عزم مسؤولان امیدوارند. خدا نکند که این امید، سستی و کاستی گیرد؛ نباید بگذارید. همهاش هم با گفتن نمیشود؛ باید در عمل نشان داد. همین «طرح ساماندهی اقتصادی» را که امیدهایی در مردم بهوجود آورد، باید تلاش کنید که اقدام شود. آن بخشهایی از برنامه که بیشتر ناظر به زندگی مردم است، باید تلاش کنید که عمل شود. برنامه سوم تقریباً خوشبختانه تصویب شد؛ ولی تنظیم برنامه، نوشتن برنامه و تصویب برنامه، یک مسأله است؛ تحقّق برنامه، یک مسأله دیگر است. این اهتمامی که به مسأله اشتغال در برنامه شده، باید تحقّق پیدا کند. همه باید دستبهدست هم دهند و تلاش کنند تا این قضیه تحقّق پیدا کند. بیکاری حقیقتاً معضل بزرگ و مشکل عظیمی است. به هرحال، امیدواریم که خداوند متعال کمک کند.
بیانات در دیدار کارگزاران نظام ۱۳۷۸/۱۰/۰۴
مقام معظم رهبری با تأکید بر لزوم کنار گذاشته شدن مسایل حاشیهای در دستگاههای دولتی خاطر نشان کردند: گسترشو دخالت دادن مسایل و گرایشات سیاسی در دستگاههای دولتی اثرات بسیار منفی بر جای خواهد گذاشت و مانع ازصرف وقت برای پرداختن به مسایل و مشکلات مردم خواهد شد.
دیدار رئیس جمهور و اعضای هیأت دولت با رهبر انقلاب ۱۳۷۹/۰۹/۳۰
۱۱- در دسترس نبودن مسئولین برای مردم به قدر کافی
حضرت آیتالله خامنهای بر لزوم پیگیری جدی مسؤولین برای اجرای مصوبات و قوانین ، برخورد با تخلفات در سطوح مختلف، ترجیح منافع مردم بر منافع گروههای خاص، پرهیز از امتیاز ویژه قائل شدن برای دوستان و خویشان، پرهیز از ارائه آمارهای سست و بیپایه، و همچنین در نظر گرفتن ملاک تقوا در کنار صلاحیتهای دیگر برای گزینش افراد تأکید و تصریح کردند: مسؤولان باید دسترسی مردم را به خود آسانتر نمایند و ضمن ارتباط مستمر با خانوادههای محروم و فقیر، بیش از پیش در جریان مشکلات مردم قرار گیرند.
دیدار رئیس جمهور و اعضای هیأت دولت با رهبر انقلاب ۱۳۷۹/۰۹/۳۰
۱۲- حرکت عناصر رسانهای کشور به نفع دشمن وآزاد گذاشتن آنها به بهانهی آزادی
من به بعضی از مسؤولان تبلیغاتی کشور بارها گفتهام، آن روزی که شما توان و استعداد مقابله با تهاجم تبلیغاتی دشمن را داشته باشید، آن کسی که بیش از دیگران میداندار تکثّر مطبوعات و روزنامهها و کتاب و فیلم و غیره باشد، بنده هستم؛ اما شما بگویید ببینم در مقابل آن فیلمی که پایههای فرهنگ مردم، اعتقاد مردم، دین مردم، روحیه انقلابی و ایثار و شهادت را در مردم متزلزل میکند - که نه یکی، نه دو تا، نه ده تاست - شما چند فیلم ساختهاید؟! اینجاست که من احساس خطر میکنم. البته کار اساسی و بلندمدت این است که برای تولید آنچه که خوب است، فکر کنیم؛ اما تا آنچه خوب است به میدان بیاید، من نمیتوانم قبول کنم و بپذیرم که این سیل لجن بیاید و جوان و کودک و قشرهای مختلف را در خودش غرق کند. از تمام شیوههای دشمن شادکن و دشمنآموز برای مقابله با تفکّر انقلاب استفاده شود؛ اگر کسی هم مخالفت و مقابله کند، فوراً انگ و تهمت بخورد! اینکه آزادی نشد؛ اینکه عاقلانه و خردمندانه نیست؛ اینکه مدیریّت کشور نیست. شما مسؤولید به نقش رسانهها توجّه کنید. این بسیار بسیار مهم است. حساسیّت بر روی نقش رسانههای مکتوب و روزنامهها - بخصوص در شرایط کنونی ما - بسیار مهم است. با این تصویری که عرض کردم، مشخّص میشود که آنها چقدر میتوانند به نفع دشمن نقش ایفا کنند. مدّعی آنها هم باید همه دستگاه و همه جبهه متّحد طرفدار نظام و مسؤولان قوّههای مختلف و مسؤولان بخشهای میانی گوناگون باشند. مدّعی آنها فقط دستگاه قضایی یا فلان روحانی نیست. همه باید در این قضیه مدّعی باشند.
بیانات در دیدار مسئولان و کارگزاران نظام جمهوری اسلامی ایران ۱۳۷۹/۰۴/۱۹
۱۳- مسابقه رفاهطلبی و جمعآوری ثروت بین تعداد اندکی از مسئولین
حضرت آیتالله خامنهای با تأکید بر لزوم پرهیز از هرگونه حرف یا عملی که مردم را دلسرد کند افزودند: اگر مردم احساس کنند که بخشی از مسؤولان نظام به مسابقه رفاهطلبی و جمعآوری ثروت مشغولند ایمان و اطمینان آنان به نظام که پشتوانه اصلی حکومت محسوب میشود ضربه میبیند.
ایشان شمار مسؤولان صالح و مؤمن ایران را با هیچ کشور دیگری قابل مقایسه ندانستند و با انتقاد از برخی بزرگنماییها در مورد فسادها و لغزشهای موجود خاطرنشان کردند: تذکراتی که درباره پرهیز از ثروتاندوزی و مراقبت مسؤولان از خود و اطرافیانشان داده میشود به این معنا نیست که جمع کثیری از مسؤولان دچار این مشکلات هستند بلکه هدف از این تذکرات هوشیاری و مراقبت بیشتر مسؤولان است.
دیدار کارگزاران نظام با رهبر انقلاب در ماه مبارک رمضان ۱۳۸۱/۰۸/۲۰
برادران و خواهران! هر جا هستید و در هر مسؤولیتی قرار دارید، باید مراقب باشید. یک رفتار شما، یک گفتار شما، یک حرکت شما میتواند تأثیر ماندگار بگذارد؛ میتواند تأثیرهای وسیعی در زندگی مردم بگذارد. سالهاست که بنده درباره زندگی تشریفاتی مکرّر تذکّر میدهم. این دو جنبه دارد: یک جنبه از لحاظ اصل پایبندی به تجمّلات و تشریفات است که این بد و دون شأن انسان والاست؛ یعنی یک وقت انسان به یک چیزِ غیر لازم پایبند میشود که دون شأن انسان است؛ بعلاوه، مسرفانه است؛ تضییع سرمایهها، تضییع اموال و تضییع موجودیها در آن هست. این یک بعد قضیه است که اصل اسراف بد است؛ اصل تجمّل همراه با اسراف و همراه با زیاده روی است و بد است؛ لیکن جنبه دومی دارد که اهمیتش کمتر از جنبه اوّل نیست و آن انعکاس تجمّل شما در زندگی مردم است. بعضیها از این غفلت میکنند. وقتی شما جلوِ چشم مردم، وضع اتاق و دفتر و محیط کار و محیط زندگی را آنچنانی میکنید، این یک درس عملی است و هرکسی این را میبیند، بر او اثر میگذارد. حدّاقل این را باید رعایت کرد. فضا را، فضای تجمّلاتی و تجمّلگرایی و عادت کردن به تجمّل قرار ندهیم؛ چون امروز اگر این روحیه تجمّلگرایی در جامعه ما رواج پیدا کند - که متأسفانه تا میزان زیادی هم رواج پیدا کرده است - بسیاری از مشکلات اقتصادی و اجتماعی و اخلاقی کشور اصلاً حل نخواهد شد. تجمّلگرایی و گرایش به اشرافیگری در زندگی، ضررها و خطرهای زیادی دارد: هیچ وقت عدالت اجتماعی تأمین نخواهد شد؛ هیچوقت روحیه برادری و الفت و انْس و همدلی - که برای همه کشورها و همه جوامع، بخصوص جامعه ما، مثل آب و هوا لازم است - پیش نخواهد آمد. این همان تأثیر حرف و اقدام و عملکرد من و شما در روحیه مردم است.
بیانات در دیدار کارگزاران نظام ۱۳۷۸/۱۰/۰۴
موضوع دیگر، احساس تنعّم و زندگی مرفّه مسؤولان است. من از این بابت من واقعاً رنج میبرم. این البته خطاب به شما نیست. بعضی از شما زندگیهای خیلی معمولی و خوبی دارید. روند کار نباید به سمت تنعّم روزافزون مسؤولان و تظاهر به این معنا باشد؛ این غلط است. البته در نوع انعکاس مسافرتها، کارها، زندگیها و جلسات ما به مردم هم گاهی چیزهایی دیده میشود که مردم را دلسرد میکند و بهطور عمیق روی آنها اثر میگذارد.
بیانات در دیدار رئیسجمهور و اعضای هیأت دولت ۱۳۸۲/۰۶/۰۵
۱۴- عدم انعکاس شایسته فعالیتهای دولت توسط خود دولت
بنده میدانم که بسیاری از ریزهکاریها و تلاشها و مجاهدتها و اهتمامها هست که نه در گزارشها میآید، نه قابل نوشتن است، بلکه بین خود آن انسانِ با اهتمام و دلسوز و بین خدا باقی میماند که اجر الهی اینها بسیار بالا و باارزش است. گلهای هم من از این معنا دارم که این تلاشها آنچنان که شایسته است منعکس نمیشود. البته میتوان دستگاههای اطّلاعرسانی و صدا و سیما و مطبوعات و ... را مخاطب قرار داد، از آنها گله کرد؛ لیکن بهنظر من از خودِ دولت باید بیشتر از همه گلهمند بود. این کارهایی که انجام گرفته، باید به شکل هنرمندانه در خدمت تصحیح ذهنیّت بعضی از افرادی که ذهنیّت درستی ندارند قرار گیرد و مردم را آگاه کند؛ روشنبینی بدهد. چون حجم و کیفیّت کارها واقعاً بالاست، برایش فکری بکنید؛ زیرا به صِرف اینکه انسان بگوید این مقدار کارها را کردهام یا این مقدار کار در این بخش انجام گرفته، چندان روش کارآمد و کارسازی نیست؛ واقعاً باید شیوههای کارساز را درنظر گرفت.
بیانات در دیدار رئیسجمهور و اعضای هیأت دولت ۱۳۸۲/۰۶/۰۵
سه خصوصیت شد: ]سه خصوصیت لازم برای دولت اسلامی[ یکی این که کار و تلاش کنیم. دوم اینکه این کار را با رشادت و شجاعت انجام دهیم. سوم اینکه جهتگیریاش را خدا قرار دهیم. اگر این سه خصوصیت باشد، من مطمئنّم این موفّقیتهایی که شما در ظرف این دو سال به دست آوردهاید، به مراتب بیشتر خواهد شد. بحمداللَّه موفّقیتها کم هم نیست. چون شما با مردم حرف کم میزنید، شاید خیلی از آنها موفّقیتهایتان را در بخشهای مختلف ندانند؛ لیکن ما و کسانی که دستشان در کار است، میدانند که شما کارهای خوب و مفیدِ فراوانی انجام دادهاید. بنابراین، با وجود آن سه خصوصیت، موفّقیتهای شما روزبهروز بیشتر خواهد شد و در قبال آن مجموعه انسانی که با این سه خصوصیت حرکت میکنند، یقیناً هیچ مشکلی تاب مقاومت نخواهد داشت. همه تنگناها و مشکلات - مشکلات انسانی، مشکلات سیاسی و مشکلات مالی - برطرف خواهد شد؛ این وعده الهی است.
۱- عدم استفاده بهینه از امکانات و نیروی انسانی کشور
حضرت آیتالله خامنهای با تأکید بر عدم استفاده بهینه از امکانات نیروی انسانی کشور در طول سالهای پس از انقلاب فرمودند: ضعفهای مسلمی وجود دارد که حتما باید جبران شود و از نیروی انسانی و امکانات طبیعی فوقالعادهای که در اختیار نظام اسلامی است به بهترین وجه استفاده کنیم و از مغزها و ذهنهای فعال و دلهای علاقهمند حداکثر استفاده را به عمل آوریم.
دیدار کارگزاران نظام با رهبر انقلاب در ماه مبارک رمضان ۱۳۷۷/۱۰/۲۲
۲- اولویت دادن مسائل فرعی به مشکلات اصلی مردم
دومین نقطهای که در آن رعایت اولویّتها لازم است، مسائل کلی جامعه است. ببینید؛ گاهی یک مسأله، مسأله اصلی ماست؛ اما بر ما یک مسأله فرعی را تحمیل میکنند که مسأله عمدهی ما میشود؛ کمااینکه الان ملاحظه کنید، مسأله قتلها]ی زنجیرهای[، مسأله عمده کشور شد. آیا واقعاً مسأله عمده کشور، این چند فقره قتلی است که اتّفاق افتاد!؟ ما وزارت اطّلاعاتی داریم، دستگاههای دیگری داریم؛ مسؤولانی داریم؛ اینها مینشینند حل میکنند. آیا واقعاً مسأله اصلی کشور این است!؟ ما این همه مشکلات داریم، این همه مسائل و معضلات مردم وجود دارد؛ همه اینها کنار رفت و در برههای از زمان، اغلب بحثها، یا اغلب همّتها مسأله قتلها شد! اینگونه نمیشود کار را با موفّقیت ادامه داد و پیش برد. واقعاً نگاه کنید ببینید امروز مسأله اصلی کشور چیست. من گمان نمیکنم اگر کسی نگاه عادّی به زندگی مردم بکند، تردیدی به وجود بیاید که مسأله اصلی کدام است. چرا خودمان را به مسائل درجه دو و مسائل فرعی مشغول کنیم!؟ ممکن است در فهرست مسائل مردم، مسائل مهمّی وجود داشته باشد - مثلاً ده رقم نوشته شده باشد - اما مهمترین را باید پیدا کرد. در اینجا باید اولویّتها را مشاهده کنید؛ که من همینجا به نقطه چهارم میروم.
بیانات در دیدار رئیسجمهور و اعضای هیأت دولت ۱۳۷۸/۰۶/۰۲
۳- ضعف در هماهنگی بخشهای مختلف دولت با یکدیگر
یک نکته، انسجام و هماهنگی دولت است و پرهیز از اینکه بخشی از دولت، بخش دیگر را تضعیف کند. این مجموعه شما باید واحد باشد. شما باید به معنای واقعی کلمه با هم همکاری کنید. من نمیگویم شما توقّعاتِ بخشی نداشته باشید. یک وقت من به یکی از این آقایانی که توقّعات بخشی داشتند و از من چیزی میخواستند، گفتم: من این کار شما را انجام نخواهم داد - یعنی امکان ندارد - اما نفس این تلاش را تحسین میکنم! بنابراین، من فینفسه از تلاشِ بخشی گلهمند نیستم؛ اما این تلاش بخشها نباید جداگانه به کلیّت و جنبه فرابخشی دولت صدمهای بزند؛ یعنی بخشهای مختلف باید رعایت امر را بکنند. به نظر من، عمده مسؤولیت هم در آن قسمتهای ستادی دولت است که عبارت باشد از سازمان برنامه و بودجه و سازمان امور اداری و استخدامی کشور و بخشهای ستادی که عمدتاً هم در شخص رئیس جمهور متمرکز است.
بیانات در دیدار رئیسجمهور و اعضای هیأت دولت ۱۳۷۸/۰۶/۰۲
۴- رعایت نشدن اولویتها در خرج پول، برنامهها و تقدم بخشهای مختلف دولت بر یکدیگر
اگر ما به کمبودهای کاری خودمان نگاه کنیم - آن خللها و اختلالهایی که در برخی از برنامههای خود ما هست - خواهیم دید که از کجا چوب میخوریم. با یک مقدار صرفهجویی بیشتر، با یک مقدار دقّت و دلسوزىِ دستهای عامل و کننده کار، خیلی از این مشکلات بتدریج برطرف میشود. روند رفع مشکلات، مثل روند به وجود آمدن مشکلات است. همچنان که وقتی مشکلی به وجود میآید - چه مشکل اقتصادی، چه مشکل سیاسی و چه سایر مشکلات - به دنبال خودش مشکلات دیگری میآورد، رفع مشکلات هم همینطور است. شما یک گره را که باز میکنید، میبینید امکان باز کردن پنج گره دیگر بعد از آن به وجود میآید. هر کدام از دستهای عامل که از جای کم و کوچکی شروع کنند، من خیال میکنم که به جاهای خوبی خواهند رسید. این مقتضی آن است که شما در خرج کردن پول، در انتخاب برنامهها، در تقدیم بخشی بر بخش دیگر - و داخل هر بخش، برنامهای بر برنامه دیگر - اولویّتها را رعایت کنید. من میبینم که در جاهایی این اولویّتها رعایت نمیشود. اگر این مسأله مورد توجّه قرار گیرد، به نظر من خیلی از مشکلات حل خواهد شد. این هم جز در دولت، جای دیگری حل نخواهد شد؛ علاج آن فقط دولت است؛ یعنی بایستی گفته شود که نه آقا! جهات محسنهای که شما ذکر کردید، همهاش در این برنامه هست - هیچکدام مورد انکار نیست - اما اولویّت ندارد؛ برنامه دیگری وجود دارد که پنج جهت محسنه بر این اضافه دارد؛ یا عیبی که در برنامه شما هست، در این برنامه وجود ندارد؛ اینگونه بایستی وارد کارها شوید. به نظر من، مسائل انسانی و مسائل آموزش و پرورش و مسائل اقتصادی و مسائل اجتماعی و آنچه که به بخش خدمات ارتباط پیدا میکند، اینها را بایستی اینطوری نگاه کرد. این، کار سازمان برنامه و بعضی از بخشهای ستادی را - همانطور که گفتم - واقعاً سنگین میکند. بایستی در این زمینه حقیقتاً مخلصانه، صادقانه و پُرتلاش کار کنند و رئیس جمهور را قادر نمایند تا آنجایی که باید تصمیم بگیرد، بتواند تصمیم بگیرد و وقتی به این بخش اشاره کرد که متوقّف شود، متوقّف گردد و دیگر حرف و گلهای نباشد. بنابراین، محور بودن رئیس دولت، اصل قضیه است.
بیانات در دیدار رئیسجمهور و اعضای هیأت دولت ۱۳۷۸/۰۶/۰۲
۵- عدم پیگیری جدی «طرح ساماندهی اقتصادی»
مهمترین مسأله، مسأله اقتصادی است. این طرحِ «ساماندهی اقتصادی» کار بزرگی بود که دولت شما انجام داد. چرا آن را ندیده میگیرید؟ چرا شما به طور جدّی به آن نمیپردازید؟ من واقعاً از اوّل انتظارم این بود؛ اما حالا این انتظار را بیشتر دارم. طرحِ «ساماندهی اقتصادی» امیدی در مردم ایجاد کرد؛ انصافاً کار خوبی هم شد. شما ببینید چقدر از این طرح اسم آورده شد و در رسانهها راجع به آن چقدر صحبت شد. آقای رئیس جمهور شخصاً نسبت به آن حرف زدند و وعده دادند و ما در آن حدّی که احساس نیاز شد، حمایت کردیم و خودِ مسؤولان هم درباره آن صحبتهایی کردند. انتظار بود این قضیه به طور جدّی دنبال شود. طرحِ «ساماندهی اقتصادی» باید دنبال شود. من فکر میکنم نقاط اصلیای که در این طرح بود، همان نقاط اساسیای بود که ما امروز به آن احتیاج داریم.
بیانات در دیدار رئیسجمهور و اعضای هیأت دولت ۱۳۷۸/۰۶/۰۲
۶- نامناسب بودن وضعیت روستاها و افزایش مهاجرت روستائیان به شهرها
بحث مربوط به روستاییان هم مهمّ است. الان این زلزله و این سیل و این خشکسالىِ آنچنانی اتّفاق افتاده است. حقیقتاً الان خطر مهاجرت زیاد است. این مهاجرت، بقیه مشکلات را به دنبال خود میآورد. وضع روستاها، وضع بدی است. به نظر من باید به روستاها و معضلات مردم خیلی توجّه شود. یکی از چیزهایی که من میخواهم در این زمینه جدّاً به آقایان توصیه کنم، این است که به نقاط محروم بروید و با مردم به طور روبهرو تماس بگیرید و در جریان کارهایشان قرار گیرید. خود این سفرهایی که انجام میشود - بخصوص به نقاط دوردست و محروم - خیلی باارزش و بابرکت است؛ چون انسان را در واقعیتهایی قرار میدهد که آنها را شنیده است. گزارش خیلی میخوانیم؛ اما گزارشی که انسان از نزدیک آثار آن را لمس کند، انصافاً تأثیر دیگری دارد.
بیانات در دیدار رئیسجمهور و اعضای هیأت دولت ۱۳۷۸/۰۶/۰۲
۷- برنامهریزی برای ایجاد دودستگی در سطوح عالی نظام توسط برخی مسئولین
برادران و خواهران سعی کنند انسجام دولت و نظام در سطح عالی حفظ شود. بدانید که اگر ما توفیق غلبه بر این مشکلات داشته باشیم - که البته انشاءاللَّه به فضل الهی خواهیم داشت - فقط در سایه انسجام و وحدت در سطح عالی نظام و در مسائل عمومی وجود یک اراده جمعی است که دنبال شود؛ و همین است که به وحدت عمومی - به معنای مستمر کلمه - منتهی خواهد شد. اینکه یک عدّه از این طرف، یک عدّه از آن طرف، بعضیها به فکر حرف و کار خودشان، یک عدّه هم باز به فکر حرف و کار خودشان باشند، این نمیشود. تقسیم کردن و تجزیه کردن در سطوح عالی نظام، به ضرر نظام تمام خواهد شد؛ به سود هیچ کس تمام نمیشود؛ البته به سود دشمن تمام میشود. اگر دشمنِ زرنگِ عاقل داشته باشیم، او فوراً سوء استفاده خواهد کرد.
بیانات در دیدار رئیسجمهور و اعضای هیأت دولت ۱۳۷۸/۰۶/۰۲
۸- وجود کمکاری و نقص در زمینه تحول ساختار اداری کشور
از جمله زمینههایی که بعد از انقلاب تا امروز، با همه تلاشی که شده است، نتوانستهایم در آن پیشرفت شایستهای را بهدست آوریم، زمینه نظام اداری متناسب با هدفهای جمهوری اسلامی است. جمهوری اسلامی میخواهد انسان ایرانی، حداقل در درجه اوّل رستگار شود - رستگاری معنوی، رستگاری اجتماعی، رستگاری فردی، رستگاری سیاسی - و از اسارتها و بندها خارج گردد؛ بندهایی که او را از سیرْ باز میدارد؛ بعکس، در مقابل حدود و قوانین و قیودی که در این حرکت و سیر، به او کمک میکند، تعبّد و پایبندی داشته باشد. نماز هم یک قید است؛ اما «معراج المؤمن» است. این تقیّد و این پایبندی، انسان را به معراج میرساند و از گناهان و آلودگیها پاک میکند. این رستگاری چه موقع حاصل خواهد شد؟ نظام ادارىِ متصدّی امور کشور، چقدر میتواند نقش داشته باشد؟ خیلی. ما نمیتوانیم بگوییم در این زمینه کمکاری داشتهایم - شاید هم خیلی کار کردهاند - اما به هر حال کم پیشرفت داشتهایم. الان هم با این که مکرّر گفته میشود و همه هم میگویند، اما انسان عمل و تلاشِ بایسته را مشاهده نمیکند. این از نقایص ماست؛ مسؤولان ذیربط باید در این زمینه کار کنند. آن مقداری که به نصیحت و تذکّر ارتباط پیدا میکند، این چیزی است که من حالا عرض میکنم؛ که البته این کافی هم نیست؛ این فقط نصیحت و تذکّر به خودم و به شماست.
بیانات در دیدار کارگزاران نظام ۱۳۷۸/۱۰/۰۴
۹- مشغول شدن مسئولان به مناقشات سیاسی و غفلت از مشکلات مردم
من واقعاً خوشوقت شدم از اینکه دیدم آقای رئیس جمهور در بیانات خودشان مسأله مشکلات و گرفتاریهای اقتصادی مردم را با شما مسؤولان مطرح کردند. این حقیقتاً مهمّ است. مردم حقیقتاً مشکلات اقتصادی دارند؛ سختی دارند؛ نارسایی دارند. گرفتاریهای زیادی وجود دارد؛ خطر عمده این است که شما این را ندانید، که امیدوارم بدانید. گمانم شاید در بین مسؤولان ما بعضیها هستند که به گرفتاریها و مشکلات مردم درست توجّه ندارند، و الاّ برای رفع این مشکلات، تلاش مجدّانهتری میشد. هرچه که مسؤولان به مناقشات سرگرم باشند، از این رسیدگی به مشکلات بیشتر خواهند ماند. مسؤولان - فرقی نمیکند؛ مسؤولان دولتی، مسؤولان قوّه مقنّنه، مسؤولان قوّه قضایّیه؛ یعنی همه کسانی که دستاندر کار مسائل اداره کشورند - باید به آن مسؤولیت خودشان بپردازند و وجود خودشان را به آن بدهند. خوشبختانه مردم به اسلام و به نظام اسلامی و به عزم مسؤولان امیدوارند. خدا نکند که این امید، سستی و کاستی گیرد؛ نباید بگذارید. همهاش هم با گفتن نمیشود؛ باید در عمل نشان داد. همین «طرح ساماندهی اقتصادی» را که امیدهایی در مردم بهوجود آورد، باید تلاش کنید که اقدام شود. آن بخشهایی از برنامه که بیشتر ناظر به زندگی مردم است، باید تلاش کنید که عمل شود. برنامه سوم تقریباً خوشبختانه تصویب شد؛ ولی تنظیم برنامه، نوشتن برنامه و تصویب برنامه، یک مسأله است؛ تحقّق برنامه، یک مسأله دیگر است. این اهتمامی که به مسأله اشتغال در برنامه شده، باید تحقّق پیدا کند. همه باید دستبهدست هم دهند و تلاش کنند تا این قضیه تحقّق پیدا کند. بیکاری حقیقتاً معضل بزرگ و مشکل عظیمی است. به هرحال، امیدواریم که خداوند متعال کمک کند.
بیانات در دیدار کارگزاران نظام ۱۳۷۸/۱۰/۰۴
۱۰- بیتوجهی نسبت به مشکلات اقتصادی مردم
من واقعاً خوشوقت شدم از اینکه دیدم آقای رئیس جمهور در بیانات خودشان مسأله مشکلات و گرفتاریهای اقتصادی مردم را با شما مسؤولان مطرح کردند. این حقیقتاً مهمّ است. مردم حقیقتاً مشکلات اقتصادی دارند؛ سختی دارند؛ نارسایی دارند. گرفتاریهای زیادی وجود دارد؛ خطر عمده این است که شما این را ندانید، که امیدوارم بدانید. گمانم شاید در بین مسؤولان ما بعضیها هستند که به گرفتاریها و مشکلات مردم درست توجّه ندارند، و الاّ برای رفع این مشکلات، تلاش مجدّانهتری میشد. هرچه که مسؤولان به مناقشات سرگرم باشند، از این رسیدگی به مشکلات بیشتر خواهند ماند. مسؤولان - فرقی نمیکند؛ مسؤولان دولتی، مسؤولان قوّه مقنّنه، مسؤولان قوّه قضایّیه؛ یعنی همه کسانی که دستاندر کار مسائل اداره کشورند - باید به آن مسؤولیت خودشان بپردازند و وجود خودشان را به آن بدهند. خوشبختانه مردم به اسلام و به نظام اسلامی و به عزم مسؤولان امیدوارند. خدا نکند که این امید، سستی و کاستی گیرد؛ نباید بگذارید. همهاش هم با گفتن نمیشود؛ باید در عمل نشان داد. همین «طرح ساماندهی اقتصادی» را که امیدهایی در مردم بهوجود آورد، باید تلاش کنید که اقدام شود. آن بخشهایی از برنامه که بیشتر ناظر به زندگی مردم است، باید تلاش کنید که عمل شود. برنامه سوم تقریباً خوشبختانه تصویب شد؛ ولی تنظیم برنامه، نوشتن برنامه و تصویب برنامه، یک مسأله است؛ تحقّق برنامه، یک مسأله دیگر است. این اهتمامی که به مسأله اشتغال در برنامه شده، باید تحقّق پیدا کند. همه باید دستبهدست هم دهند و تلاش کنند تا این قضیه تحقّق پیدا کند. بیکاری حقیقتاً معضل بزرگ و مشکل عظیمی است. به هرحال، امیدواریم که خداوند متعال کمک کند.
بیانات در دیدار کارگزاران نظام ۱۳۷۸/۱۰/۰۴
مقام معظم رهبری با تأکید بر لزوم کنار گذاشته شدن مسایل حاشیهای در دستگاههای دولتی خاطر نشان کردند: گسترشو دخالت دادن مسایل و گرایشات سیاسی در دستگاههای دولتی اثرات بسیار منفی بر جای خواهد گذاشت و مانع ازصرف وقت برای پرداختن به مسایل و مشکلات مردم خواهد شد.
دیدار رئیس جمهور و اعضای هیأت دولت با رهبر انقلاب ۱۳۷۹/۰۹/۳۰
۱۱- در دسترس نبودن مسئولین برای مردم به قدر کافی
حضرت آیتالله خامنهای بر لزوم پیگیری جدی مسؤولین برای اجرای مصوبات و قوانین ، برخورد با تخلفات در سطوح مختلف، ترجیح منافع مردم بر منافع گروههای خاص، پرهیز از امتیاز ویژه قائل شدن برای دوستان و خویشان، پرهیز از ارائه آمارهای سست و بیپایه، و همچنین در نظر گرفتن ملاک تقوا در کنار صلاحیتهای دیگر برای گزینش افراد تأکید و تصریح کردند: مسؤولان باید دسترسی مردم را به خود آسانتر نمایند و ضمن ارتباط مستمر با خانوادههای محروم و فقیر، بیش از پیش در جریان مشکلات مردم قرار گیرند.
دیدار رئیس جمهور و اعضای هیأت دولت با رهبر انقلاب ۱۳۷۹/۰۹/۳۰
۱۲- حرکت عناصر رسانهای کشور به نفع دشمن وآزاد گذاشتن آنها به بهانهی آزادی
من به بعضی از مسؤولان تبلیغاتی کشور بارها گفتهام، آن روزی که شما توان و استعداد مقابله با تهاجم تبلیغاتی دشمن را داشته باشید، آن کسی که بیش از دیگران میداندار تکثّر مطبوعات و روزنامهها و کتاب و فیلم و غیره باشد، بنده هستم؛ اما شما بگویید ببینم در مقابل آن فیلمی که پایههای فرهنگ مردم، اعتقاد مردم، دین مردم، روحیه انقلابی و ایثار و شهادت را در مردم متزلزل میکند - که نه یکی، نه دو تا، نه ده تاست - شما چند فیلم ساختهاید؟! اینجاست که من احساس خطر میکنم. البته کار اساسی و بلندمدت این است که برای تولید آنچه که خوب است، فکر کنیم؛ اما تا آنچه خوب است به میدان بیاید، من نمیتوانم قبول کنم و بپذیرم که این سیل لجن بیاید و جوان و کودک و قشرهای مختلف را در خودش غرق کند. از تمام شیوههای دشمن شادکن و دشمنآموز برای مقابله با تفکّر انقلاب استفاده شود؛ اگر کسی هم مخالفت و مقابله کند، فوراً انگ و تهمت بخورد! اینکه آزادی نشد؛ اینکه عاقلانه و خردمندانه نیست؛ اینکه مدیریّت کشور نیست. شما مسؤولید به نقش رسانهها توجّه کنید. این بسیار بسیار مهم است. حساسیّت بر روی نقش رسانههای مکتوب و روزنامهها - بخصوص در شرایط کنونی ما - بسیار مهم است. با این تصویری که عرض کردم، مشخّص میشود که آنها چقدر میتوانند به نفع دشمن نقش ایفا کنند. مدّعی آنها هم باید همه دستگاه و همه جبهه متّحد طرفدار نظام و مسؤولان قوّههای مختلف و مسؤولان بخشهای میانی گوناگون باشند. مدّعی آنها فقط دستگاه قضایی یا فلان روحانی نیست. همه باید در این قضیه مدّعی باشند.
بیانات در دیدار مسئولان و کارگزاران نظام جمهوری اسلامی ایران ۱۳۷۹/۰۴/۱۹
۱۳- مسابقه رفاهطلبی و جمعآوری ثروت بین تعداد اندکی از مسئولین
حضرت آیتالله خامنهای با تأکید بر لزوم پرهیز از هرگونه حرف یا عملی که مردم را دلسرد کند افزودند: اگر مردم احساس کنند که بخشی از مسؤولان نظام به مسابقه رفاهطلبی و جمعآوری ثروت مشغولند ایمان و اطمینان آنان به نظام که پشتوانه اصلی حکومت محسوب میشود ضربه میبیند.
ایشان شمار مسؤولان صالح و مؤمن ایران را با هیچ کشور دیگری قابل مقایسه ندانستند و با انتقاد از برخی بزرگنماییها در مورد فسادها و لغزشهای موجود خاطرنشان کردند: تذکراتی که درباره پرهیز از ثروتاندوزی و مراقبت مسؤولان از خود و اطرافیانشان داده میشود به این معنا نیست که جمع کثیری از مسؤولان دچار این مشکلات هستند بلکه هدف از این تذکرات هوشیاری و مراقبت بیشتر مسؤولان است.
دیدار کارگزاران نظام با رهبر انقلاب در ماه مبارک رمضان ۱۳۸۱/۰۸/۲۰
برادران و خواهران! هر جا هستید و در هر مسؤولیتی قرار دارید، باید مراقب باشید. یک رفتار شما، یک گفتار شما، یک حرکت شما میتواند تأثیر ماندگار بگذارد؛ میتواند تأثیرهای وسیعی در زندگی مردم بگذارد. سالهاست که بنده درباره زندگی تشریفاتی مکرّر تذکّر میدهم. این دو جنبه دارد: یک جنبه از لحاظ اصل پایبندی به تجمّلات و تشریفات است که این بد و دون شأن انسان والاست؛ یعنی یک وقت انسان به یک چیزِ غیر لازم پایبند میشود که دون شأن انسان است؛ بعلاوه، مسرفانه است؛ تضییع سرمایهها، تضییع اموال و تضییع موجودیها در آن هست. این یک بعد قضیه است که اصل اسراف بد است؛ اصل تجمّل همراه با اسراف و همراه با زیاده روی است و بد است؛ لیکن جنبه دومی دارد که اهمیتش کمتر از جنبه اوّل نیست و آن انعکاس تجمّل شما در زندگی مردم است. بعضیها از این غفلت میکنند. وقتی شما جلوِ چشم مردم، وضع اتاق و دفتر و محیط کار و محیط زندگی را آنچنانی میکنید، این یک درس عملی است و هرکسی این را میبیند، بر او اثر میگذارد. حدّاقل این را باید رعایت کرد. فضا را، فضای تجمّلاتی و تجمّلگرایی و عادت کردن به تجمّل قرار ندهیم؛ چون امروز اگر این روحیه تجمّلگرایی در جامعه ما رواج پیدا کند - که متأسفانه تا میزان زیادی هم رواج پیدا کرده است - بسیاری از مشکلات اقتصادی و اجتماعی و اخلاقی کشور اصلاً حل نخواهد شد. تجمّلگرایی و گرایش به اشرافیگری در زندگی، ضررها و خطرهای زیادی دارد: هیچ وقت عدالت اجتماعی تأمین نخواهد شد؛ هیچوقت روحیه برادری و الفت و انْس و همدلی - که برای همه کشورها و همه جوامع، بخصوص جامعه ما، مثل آب و هوا لازم است - پیش نخواهد آمد. این همان تأثیر حرف و اقدام و عملکرد من و شما در روحیه مردم است.
بیانات در دیدار کارگزاران نظام ۱۳۷۸/۱۰/۰۴
موضوع دیگر، احساس تنعّم و زندگی مرفّه مسؤولان است. من از این بابت من واقعاً رنج میبرم. این البته خطاب به شما نیست. بعضی از شما زندگیهای خیلی معمولی و خوبی دارید. روند کار نباید به سمت تنعّم روزافزون مسؤولان و تظاهر به این معنا باشد؛ این غلط است. البته در نوع انعکاس مسافرتها، کارها، زندگیها و جلسات ما به مردم هم گاهی چیزهایی دیده میشود که مردم را دلسرد میکند و بهطور عمیق روی آنها اثر میگذارد.
بیانات در دیدار رئیسجمهور و اعضای هیأت دولت ۱۳۸۲/۰۶/۰۵
۱۴- عدم انعکاس شایسته فعالیتهای دولت توسط خود دولت
بنده میدانم که بسیاری از ریزهکاریها و تلاشها و مجاهدتها و اهتمامها هست که نه در گزارشها میآید، نه قابل نوشتن است، بلکه بین خود آن انسانِ با اهتمام و دلسوز و بین خدا باقی میماند که اجر الهی اینها بسیار بالا و باارزش است. گلهای هم من از این معنا دارم که این تلاشها آنچنان که شایسته است منعکس نمیشود. البته میتوان دستگاههای اطّلاعرسانی و صدا و سیما و مطبوعات و ... را مخاطب قرار داد، از آنها گله کرد؛ لیکن بهنظر من از خودِ دولت باید بیشتر از همه گلهمند بود. این کارهایی که انجام گرفته، باید به شکل هنرمندانه در خدمت تصحیح ذهنیّت بعضی از افرادی که ذهنیّت درستی ندارند قرار گیرد و مردم را آگاه کند؛ روشنبینی بدهد. چون حجم و کیفیّت کارها واقعاً بالاست، برایش فکری بکنید؛ زیرا به صِرف اینکه انسان بگوید این مقدار کارها را کردهام یا این مقدار کار در این بخش انجام گرفته، چندان روش کارآمد و کارسازی نیست؛ واقعاً باید شیوههای کارساز را درنظر گرفت.
بیانات در دیدار رئیسجمهور و اعضای هیأت دولت ۱۳۸۲/۰۶/۰۵
سه خصوصیت شد: ]سه خصوصیت لازم برای دولت اسلامی[ یکی این که کار و تلاش کنیم. دوم اینکه این کار را با رشادت و شجاعت انجام دهیم. سوم اینکه جهتگیریاش را خدا قرار دهیم. اگر این سه خصوصیت باشد، من مطمئنّم این موفّقیتهایی که شما در ظرف این دو سال به دست آوردهاید، به مراتب بیشتر خواهد شد. بحمداللَّه موفّقیتها کم هم نیست. چون شما با مردم حرف کم میزنید، شاید خیلی از آنها موفّقیتهایتان را در بخشهای مختلف ندانند؛ لیکن ما و کسانی که دستشان در کار است، میدانند که شما کارهای خوب و مفیدِ فراوانی انجام دادهاید. بنابراین، با وجود آن سه خصوصیت، موفّقیتهای شما روزبهروز بیشتر خواهد شد و در قبال آن مجموعه انسانی که با این سه خصوصیت حرکت میکنند، یقیناً هیچ مشکلی تاب مقاومت نخواهد داشت. همه تنگناها و مشکلات - مشکلات انسانی، مشکلات سیاسی و مشکلات مالی - برطرف خواهد شد؛ این وعده الهی است.
۱۵- برهم زدن آرامش سیاسی در بعضی تصمیمگیریها
از آقایان - بخصوص بخشهای سیاسی دولت - خواهش میکنم که نسبت به این مسأله بهطور جدّی اهتمام بورزند که کاری کنیم که فضای کشور در آستانه انتخابات یک فضای معتدل، آرام و دلنشین باشد، تا مشوّق مردم برای انتخابات شود. ما به فضل پروردگار انتخابات پُرشوری خواهیم داشت - همینطور هم خواهد شد، انشاءاللَّه خواهید دید - و به فضل الهی شرکت خوبی از مردم در این انتخابات دیده خواهد شد. من همیشه گفتهام نتیجه انتخابات که مسأله بسیار مهمّی است، مسأله دوم ماست. مسأله اوّل، نفس انتخابات است که انتخابات باید با شور و هیجان و حضور مردمی صورت گیرد. این در درجه اوّل است. باید همه تلاشمان را بکنیم که انشاءاللَّه انتخابات خوبی داشته باشیم. نگذارید در تصمیمگیریها و کارها مثل بعضی از حوادثی که اخیراً اتّفاق افتاد و مطلوب نبود، اشتباهی رخ دهد، تا انشاءاللَّه خدای متعال هم تفضّل و رحمتش را شامل حال ما کند.
بیانات در دیدار رئیسجمهور و اعضای هیأت دولت ۱۳۸۲/۰۶/۰۵
۱۶- وجود تبعیض و ویژهخواری در بخشهایی از دستگاه اجرایی کشور
مسأله دیگری که از موجبات واگرایی و دلسرد شدن مردم است، تبعیضها و فرصتهای اختصاص داده شده به اشخاص است که گاهی مشاهده میشود. بالاخره مردم مطّلع میشوند و دشمن هم که جنگ روانی با ما دارد، از این مسائل استفاده میکند. من البته نمیخواهم مثال بزنم و خودِ شما امثله فراوانش را میبینید. هرجا هستید، نگذارید این تبعیضهای مُبان و فرصتهای اختصاصی که برای بعضیها پیش میآید، وجود پیدا کند؛ به نظر من درست نیست. در همین رابطه، مسأله مفاسد اقتصادی قرار میگیرد که اتّفاقاً آقای «مظاهری» فرصت نشد بیان کنند، ولی من مقداری از گزارشی که ایشان دادند و گزارشی هم که از دفتر ما تهیه شده بود، به تفصیل نگاه کردم. کارهای خوبی شده است؛ بخصوص در آن ستاد مبارزه با مفاسد اقتصادی که آقایان سران سه قوّه بهوجود آوردند و بعضی از دوستان حاضر در جلسه هم در آن عضو هستند. در آنجا مصوّبات خوبی داشتهاند که خیلی از آنها غالباً در پیچ و خم اجرائیّات دولت و مجلس متوقّف مانده است. به نظرم در سال گذشته بود که در جلسهای با شما دوستان دولت یا جلسه دیگری گفتم که به اعتقاد من مرکزی که باید مبارزه با مفاسد اقتصادی را دنبال کند، دولت است و قوّه قضاییّه در مرحله آخر قرار میگیرد. باید دولت سینه سپر کند و به میدان بیاید و مبارزه با مفاسد اقتصادی را بهجد بخواهد. آنجایی که لایحه میخواهد، تنظیم کند و بلافاصله به مجلس بدهد و از مجلس مطالبه کند. وقتی لایحه میآید به شکل قانون میشود؛ بهدقّت اجرا کند. آنجایی که محتاج قانون نیست، بخشنامههای گوناگون و تصویبنامههای دولت کفایت میکند. بالاخره بهجد دنبال کند؛ باید این مسأله را جدّی بگیریم.
بیانات در دیدار رئیسجمهور و اعضای هیأت دولت ۱۳۸۲/۰۶/۰۵
۱۷- هرز رفتن ثروت ملی در بعضی بخشها
نکته دیگر، مسأله صرفهجویی است. دیروز که آقای مظاهری و دکتر شیبانی اینجا بودند، دیدم که آنها هم روی صرفهجویی تکیه میکنند. واقعاً صرفهجویی را جدّی بگیرید. در جاهایی هرز رفتن ثروت ملی را داریم؛ واقعاً صرفهجویی باید یک اصل در دولت به حساب آید.
بیانات در دیدار رئیسجمهور و اعضای هیأت دولت ۱۳۸۲/۰۶/۰۵
۱۸- وجود مجادلات بیمورد بین مسئولین
باید هرچه ممکن است، نگذاریم فضای سیاسی کشور متشنّج شود. البته ممکن است یک طرفِ قضیه شما یا بخشی از شما باشد - من نمیخواهم همه خطاب را به شما بکنم؛ مخاطب من همه دستگاههای کشورند - اما در مجموع وقتی به صحنه سیاسی کشور نگاه میکنم، میبینم مجادلات بیمورد وجود دارد. این مجادلات، فضای سیاسی کشور را زهرآگین میکند و تنفّس در آن، مردم را از لحاظ روحی افسرده و بیمار میسازد و طبیعی است که در علاقهشان به نظام، کشور و مسؤولان اثر میگذارد. البته ممکن است در ماجرایی یک نفر مقداری محبوبیتش بالا برود و نفر دیگری محبوبیتش پایین بیاید؛ یا یک بخش بالا برود و بخش دیگری پایین بیاید؛ اما در قضیه دیگری عکس این خواهد شد. البته نتیجه یکسان است؛ نتیجه به زیان کشور است. یکی از اهداف مهمّ ما و شما دوستانی که در دولت حضور دارید - که از جمله شرکای این مسأله هستید - باید این باشد که سعی کنیم فضای کشور را منطقی، معقول و دور از مجادلات و کشمکشهای سیاسی قرار دهیم.
بیانات در دیدار رئیسجمهور و اعضای هیأت دولت ۱۳۸۲/۰۶/۰۵
رهبر معظم انقلاب اسلامی، همکاری مسؤولان عالیرتبه نظام را الگویی برای مسؤولان سطوح میانی برشمردند و افزودند: درگیری و بهانهجویی از یکدیگر در بین مسؤولان به هیچ وجه مصلحت نیست. البته مسؤولان طراز اول نظام خوشبختانه مراقب این مسائل هستند اما در این زمینه باید خیلی دقت کرد چرا که دشمن از کوچکترین ضعفی در گفتار و رفتار ما سوءاستفاده میکند.
دیدار کارگزاران نظام با رهبر انقلاب در ماه مبارک رمضان ۱۳۸۱/۰۸/۲۰
۱۹- دلسرد کردن مردم برای شرکت در انتخابات
درباره انتخابات فقط همین را عرض کنم: همه سعی کنند انتخابات خوب انجام بگیرد. این که بعضی از مسؤولان و نخبگان - چه در مجلس و چه در دولت و سایر بخشها - اظهار نظر کنند و ریش بجنبانند که اگر فلان طور شود، مردم شرکت نمیکنند، وظیفهای نیست که یک مسؤول در نظام جمهوری اسلامی دارد؛ این را توجّه داشته باشید. وظیفه مسؤولِ امین که خود را جزو دستگاه میداند - آن که نفوذىِ داخل این دستگاه است، بحث دیگری دارد - این است که حق ندارد طوری حرف بزند که نقطه مقابلِ مصالح نظام اسلامی است. چرا مردم در انتخابات شرکت نکنند؟! خیلی هم خوب شرکت میکنند. این انتخابات، مگر انتخابات اوّلمان است. ما بیستوپنج سال است که از اوّلِ انقلاب انتخابات برگزار میکنیم و تا امروز بیستوسه انتخابات داشتهایم که به گمانم انتخابات آینده که انشاءاللَّه چند ماه دیگر برگزار میشود، بیستوچهارمین انتخابات است. البته مردم به این حرفها اعتنا نمیکنند؛ این را به شما بگویم. در انتخاباتی که گروههایی تحریم کردند، مردم بیشتر شرکت کردند؛ ما باید دست به دامن بعضیها شویم که انتخابات را تحریم کنند! البته انتخابات باید آزاد، سالم و مطابقِ قانون باشد. وزارت کشور مجری است، شورای نگهبان هم ناظر. هر کدام هم وظایفی دارند که باید وظایفشان را انجام دهند و نباید از وظایف هم تخطّی کنند. اینها به جای خود محفوظ؛ اما همه تلاش مسؤولان و دوستان گوناگون و مطبوعات باید این باشد که مردم را تشویق کنند و فضا را فضای شوقآوری نشان دهند. البته بیشترین تأثیر را رفتار من و شما میگذارد. اگر ما در خدمت مردم باشیم، برای مردم کار کنیم، احترام آنها را نگه داریم - مردم خیلی خوبند - شرکت میکنند و قدر این انقلاب را هم میدانند؛ بخصوص که جامعه ما دارای اکثریّتِ جوان است و بحمداللَّه دل جوانان بیشتر از دیگران مشمول لطف و رحمت الهی است.
بیانات در دیدار کارگزاران نظام ۱۳۸۲/۰۸/۱۱
۲۰- همدستی رؤسای قوا برای به تاخیر انداختن انتخابات مجلس هفتم
ما این را در طول این ۳۶ سال، ۳۷ سالی که از اوّل انقلاب گذشته است، نگذاشتیم تعطیل بشود یا تأخیر بیفتد. در کشورهای گوناگون وقتی جنگ میشود یا یک حادثهای اتّفاق میافتد، انتخابات را عقب میاندازند، [امّا] در ایران انتخابات یک روز از موعد مقرّر خودش عقب نیفتاده است؛ در هیچ برههای از برههها. تهران بمباران میشد، شهرهای خوزستان و ایلام و کرمانشاه و بقیّهی جاها بمباران میشد، درعینحال انتخابات در موعد معیّن انجام میگرفت. در اقصینقاط کشور همینجور بود؛ در روستاها و [حتّی] در جاهایی که رفتوآمد سخت است. انتخابات در این کشور تعطیل نشده است. بعضی میخواستند تعطیل کنند انتخابات را -در بعضی از دورهها برخی از آدمهای سیاستباز و سیاستزده سعیشان این بود که انتخابات را تعطیل کنند یا عقب بیندازند- [امّا] به توفیق الهی جلوی اینها گرفته شد و انتخابات در موعد معیّن انجام گرفت.
بیانات در دیدار اقشار مختلف مردم ۱۳۹۴/۰۶/۱۸
رؤسای قوا با همدیگر همدست شدند که نگذارند انتخابات مجلس شورای اسلامی سر وقت انجام بگیرد، اما نتوانستند. خیلی تلاش کردند، آمدند، بحث کردند، حرف زدند، روزنامه نوشتند، امضاء جمع کردند، مأمورین دولتی را بسیج کردند، ولی الحمدلله نتوانستند. بعد از این هم به توفیق الهی همین جور خواهد بود. انتخابات مهم است.
بیانات در دیدار نمایندگان مجلس شورای اسلامی ۱۳۹۰/۰۳/۰۸