بسم‏اللَّه‏الرّحمن‏الرّحيم‏

يا مقلّب القلوب و الابصار. يا مدبّرالليل والنّهار. يا محوّل الحول والاحوال. حوّل حالنا الى احسن الحال(1).

فرا رسيدن عيد سعيد نوروز را كه سرآغاز بهار طبيعت و بهار جسم و جان انسان است، به همه هم‏ميهنان عزيز و به همه ايرانيان در هر جاى عالم كه هستند، صميمانه تبريك عرض مى‏كنم؛ مخصوصاً به خانواده‏هاى عزيز ايثارگر، خانواده‏هاى عزيز شهداى گرانقدرمان، اسرا و جانبازان و آزادگان و خانواده‏هايشان و همه كسانى كه در راه اعتلاى نظام مقدّس جمهورى اسلامى و ايران عزيز، تلاش و مجاهدت مى‏كنند.

همچنين به ملتهايى كه نوروز را گرامى مى‏دارند، بخصوص به ملتهاى آسياى ميانه و افغانستان و بالاخص به مردم تاجيكستان و جمهورى آذربايجان، تبريك عرض مى‏كنم.

اميدوارم سرآغاز سال جديد، سرآغاز روزهاى نو، زيبا و بانشاط و سرشار از سعادت و خوشبختى براى مردم عزيزمان در چهارگوشه كشور و در همه جاى ميهن بزرگ و پهناورمان باشد.

در اين دعاى پُرمغزى كه در آغاز سخن، تلاوت شد و بر زبان همه جارى است، از خداى متعال درخواست مى‏كنيم كه حال ما را به بهترين حالات برگرداند. هرجا كه باشيم و هرچه نيكويى در حال ما باشد، نيكوتر از آن هم هست. ما از خداوند متعال در اين دعا، درخواست مى‏كنيم كه حال ما را به بهترين حالات برساند. اين درخواست، مخصوص حال شخصى نيست؛ بلكه درباره كسان خود، ملت خود و در يك دايره وسيعتر، درباره بشر و انسانيت است.

البته بايد توجه داشته باشيم كه دگرگونى هر پديده‏اى در عالم، به دست انسان است و همه تحوّلها با اراده انسان، انجام مى‏گيرد. انسان اگر بخواهد در وضعيت جامعه خود، كشور خود و زندگى خود، تحوّل ايجاد كند، بايد اين تحوّل را در خود آغاز كند - تحوّل اخلاقى، تحوّل درونى، رفتن به سوى صفا و انسانيت، عبوديّت پروردگار و تسليم در مقابل اراده خداوند عالم و آفريننده هستى - كه اين تحوّل، سعادت انسانها را متضمّن است.

بشر هرچه ناراحتى و رنج و دشوارى تحمّل مى‏كند، بر اثر دورى از راه خدا و سركشى در مقابل احكام الهى است. بحمداللَّه مردم كشور ما در اين راه، حركت بزرگى را آغاز كرده و در اين حركت، پيش رفته‏اند و من اميدوارم هرچه مى‏گذرد، مردم ما از لحاظ اخلاق فردى و جمعى، از لحاظ ايجاد صفات و خصال ممتاز بشرى در درون خودشان، پيشتر بروند و با دوستان، با صفا و محبّت و با مروّت هرچه بيشتر، با بيگانگان با هوشيارى و بيدارى هرچه بيشتر و با دشمنان با سرسختى هرچه بيشتر مواجه شوند، تا ان‏شاءاللَّه بتوانند كشتى نجات خودشان را به ساحلهاى امن و امان الهى برسانند.

سالى را كه پشت سر گذاشتيم، سالى پر از حوادث بزرگ و البته در ميان آنها حوادث بسيار شيرين و احياناً حوادث تلخ بود. به نظر من يكى از بزرگترين حوادث سالى كه بر ما گذشت، حادثه انتخابات رياست جمهورى و شركت عظيم مردم در اين انتخابات بود كه قطعاً نظام جمهورى اسلامى را سرافراز و سربلند و داعيه‏هاى جمهورى اسلامى را در چشم جهانيان، متقن و متّكى به استدلال كرد.

يكى از بزرگترين شاخصهاى مردمى بودن حكومتها در دنيا، عبارت است از اين‏كه مردم در انتخابات و گزينشهاى بزرگ ملى، چقدر شركت مى‏كنند. در آن كشورى كه بيش از هشتاد درصدِ حائزين شرايط براى رأى دادن در پاى صندوقها حضور مى‏يابند - يعنى كشور ما - طبق معيارهاى جهانى با همه منطقها و زبانهايى كه امروز در دنيا، در عالم سياست و مسائل سياسى و اجتماعى مطرح و قابل فهم است، حكومت و نظام، نظامى مردمى است؛ نظامى است كه در آن، حضور مردم محسوس است.

در انتخابات رياست جمهورى، نزديك به سى ميليون نفر شركت كردند و بحمداللَّه گزينش خوبى هم انجام دادند و رئيس جمهور محترم ما را كه از فرزندان انقلاب، از كارگزاران طولانى دوران انقلاب، از خاندان پيغمبر و از ملبّسين به كسوت روحانى و از كسانى است كه در راه دانشهاى دينى، سالهاى متمادى زحمت كشيده و تلاش كرده است، برگزينند. بحمداللَّه چهره موجّه و مقبول مردم انتخاب شد.

اين انتخابات، با حضور سى ميليونى مردم و با گزينش بيست ميليونى يك رئيس جمهور، سند محكمى براى نظام جمهورى اسلامى بود كه برخلاف داعيه و خواست دشمنان، در ميان مردم، داراى محبوبيتِ متزايد است. اين براى جمهورى اسلامى، خيلى باارزش بود.

بحمداللَّه در همه صحنه‏ها موفقيّتهاى بزرگى داشتيم كه شايد بتوان گفت اين انتخابات، بزرگترينِ آنها بود. در صحنه مسائل خارجى نيز همين‏طور بود. بعضى از دولتهاى اروپايى، با طرح دعاوى نامعقول، سعى داشتند جمهورى اسلامى را به عقب‏نشينى وادار كنند كه ايستادگى، استقامت، درايت و تدبير و اتّكا به ارزشهاى انقلاب و اسلام و گزينش آن راهى كه امام بزرگوارمان در طول ده سالِ اوّلِ انقلاب پيمودند، موجب شد كه نتوانستند اين مقصود خودشان را محقّق كنند! آنها عقب‏نشينى كردند و جمهورى اسلامى در آزمايش سفراى كشورهاى اروپايى كه يكجا از كشورمان خارج شده بودند، سربلند بيرون آمد و همه به اين معنا اعتراف كردند!

از اوّلِ سال هفتاد و شش تا همين اواخر، پى‏درپى در اظهارات جهانى از سوى امريكاييها و ديگران - حتّى عناصر و رجال خودِ امريكا - عنوان شد كه در هماوردى در مقابل جمهورى اسلامى، نتوانستند موفّقيتى كسب كنند و جمهورى اسلامى در همه ميدانها - در ميدان اقتصادى و سياسى، در جذب دوستان و در مواجهه با دشمنان - توانست قدرت و عظمت و عزّت خود را نشان دهد و به دشمن بفهماند كه جمهورى اسلامى را نمى‏توان ناديده و غير جدّى گرفت؛ بلكه بايد به اين پديده عظيم انسانى و اسلامى در اين منطقه، با چشم جدّ نگاه كنند.

البته و خوشبختانه، ملت ما در اين ميدان، نهايت كمك هوشيارانه را به مسؤولين كرده و باز هم مى‏كند. ايستادگىِ يك دولت، يك نظام و يك مجموعه حكومتى در مقابل بيگانگان و در برابر دشمنان، بدخواهان و مدّعيان از هر نوع، علاوه بر اين‏كه به درايت و كاردانى و حكمت مسؤولين، متّكى است، بر هوشيارى و حضور مردم نيز اتّكا دارد. حضور قوى مردم در طول اين سال - چه در انتخابات، چه در راهپيماييهاى گوناگونى كه طبق معمول همه ساله، بخصوص در اواخر سال انجام شد - توانست حرف قوى خود را بزند و نتايج بزرگى را به بار آوَرد.

ما سال ديگرى را در پيش داريم؛ سالى نو و روزى نو كه نوروز نشانه شروع اين سال است.

ملت عزيز! شما تجربه‏هاى گوناگونى را با اقتدار و با اتّكا به شخصيت ملى خودتان و با ايمان عميق اسلامى گذرانده‏ايد؛ راهى را كه امام بزرگوار ما در مقابل ملت ايران گشودند، تا امروز طى كرده‏ايد و بعد از اين هم بايد همين راه را با استحكام تمام برويد.

ما مى‏دانيم كه انتظارات مردم از دستگاه حكومت و دولت در زمينه اقتصادى و در همه زمينه‏هايى كه مردم، انتظاراتى از دولت دارند، عمدتاً انتظارات بجا و صحيح و درست است. مردم بايد بدانند - و البته مى‏دانند - كه مسؤولين بخشهاى گوناگون حكومت و نظام جمهورى اسلامى - اعم از قوّه مجريّه، مجلس شوراى اسلامى و قوه قضاييّه - در صددند كه خواسته‏ها، نيازها، انتظارات و حقوق اساسى مردم را برآورده سازند و با بهترين وجهى آنها را ادا كنند.

البته دشمنانى مشغول تلاش هستند كه نگذارند اين كارها انجام گيرد! ساده‏انديشى و ساده‏لوحى است كه كسى خيال كند ما در خارج از مرزهاى خودمان - بلكه در داخل مرزها - هيچ دشمن و بدخواهى نداريم و كسى عليه ما كار نمى‏كند! مگر ما از همه ملتها و دولتها و همه جوامعى كه در طول تاريخ بوده‏اند، مستثنى‏ هستيم؟ آنها همه دشمن داشته‏اند، ما هم دشمن داريم. آنها در مقابل دشمن، روشهاى گوناگونى را اتّخاذ كردند كه سرنوشتشان را رقم زده است. بعضى هوشيارانه و مدبّرانه و حكيمانه و سرسختانه ايستادند و پيروز شدند؛ بعضى هم سست عنصرى و زودباورى و سهل‏انديشى و ساده‏لوحى به خرج دادند و شكست خوردند! ما بايد درس بگيريم. خوشبختانه گذشته خود ما هم - گذشته نوزده ساله بعد از انقلاب تا امروز - از همين درسها و تجربه‏ها پُر است.

يكى از اقداماتى كه شده است، اقدام به كاهش قيمت نفت است! من نمى‏خواهم ادّعا كنم كه اين كار را صرفاً دشمنان كرده‏اند و صرفاً به خاطر ضربه زدن به جمهورى اسلامى است؛ نه. دشمنان كرده‏اند و دوستان نادان و كسانى كه نتوانستند هوشيارانه در اين زمينه بينديشند نيز با آنها سهيم شده‏اند! تصميماتِ نادرست گرفته‏اند و حتماً دشمنان هم دخالت و شركت داشته‏اند و هر كسى به دنبال مقاصد خودش است. نمى‏توان گفت كه مقصود آنها فقط جمهورى اسلامى است؛ ولى مسلّماً جمهورى اسلامى هم هدف است و حتماً كشورهاى ديگرى هم هدف هستند.

خوب؛ اين حالتِ جديدى است. ما بايد در مقابل آن، هوشيارانه حركت كنيم و تصميم مقتضى اتّخاذ نماييم. گزارشهايى كه برادران ما در مسؤوليتهاى گوناگون اقتصادىِ دولت به من دادند، نشان مى‏دهد كه آنها خودشان را براى شكلها و وضعهاى گوناگون آماده كرده‏اند تا بتوانند كشور را به درستى اداره كنند و ان‏شاءاللَّه اداره خواهند كرد؛ ليكن در همه اين وضعيتها، همكارى، كمك، دلسوزى و پشتيبانى دلسوزانه مردم از مسؤولين، لازم و واجب است.

من آنچه را كه مى‏خواهم در اين برهه عرض كنم اين است كه ملت عزيز جدّاً از اسراف و زياده‏روى پرهيز كنند. ما حق نداريم به عنوان يك ملت، مصالح بزرگ و ملى و دورنگر - بلكه مصالح نقد مهم و كنونى - خود را به خاطر خواسته‏هاى شخصى خودمان - كه ما را به اسراف و بى‏بندوبارى در مصرف مى‏كشاند - فدا كنيم و آنها را نديده بگيريم. همه بايد مسأله صرفه‏جويى را جدّى بگيرند.

امسال توصيه مهمّ من عبارت است از صرفه‏جويى. دولت هم بايد صرفه‏جويى كند؛ ملت هم بايد بكند. دولت، علاوه بر صرفه‏جويى بايستى راههاى صرفه‏جويى را هم به مردم تعليم دهد. تا وقت نگذشته است - تا ماههاى اوّل سال، سپرى نشده است - بايستى فهرستى از انواع صرفه‏جوييهايى را كه مردم مى‏توانند بكنند - در آب، نان، بنزين و در مصارف گوناگون و همه چيزهايى كه براى صرف آنها مجبوريم از سرمايه‏هاى كشور و نفت مصرف كنيم - و راههاى صرفه‏جويى در آنها را به مردم تعليم و نشان دهند؛ مردم هم جدّاً سعى كنند كه صرفه‏جويى نمايند.

عزيزان من! بنده ملت ايران را به «رياضت» دعوت نمى‏كنم. بحمداللَّه ما احتياجى به اين نداريم كه ملت خودمان را به رياضت، دعوت كنيم. فضاى غم‏آلود رياضت، از زندگى اين مردم دور باد! من مردم را به «قناعت» دعوت مى‏كنم؛ قناعت سرافرازانه، قناعت انسان عاقل و خردمندى كه مى‏داند آينده خود را با قناعت تأمين مى‏كند و زندگى و روال اقتصادى كشور را تسهيل و به مسؤولين كمك مى‏كند كه بتوانند تدابير صحيح را در كار اداره مملكت اِعمال كنند.

من بار ديگر براى همه شما دعا مى‏كنم. اميدوارم روز و نوروز خوش و بهاران باصفا، با بركت و زيبايى در انتظار همه ملت ايران باشد، و سالى پُربركت و سرشار از عزّت و عظمت را در پيش داشته باشيد.

از خداوند متعال براى ارواح طيبّه شهداى عزيزمان و براى روح مطهّر امام بزرگوار، طلب رحمت و مغفرت و علوّ درجات مى‏كنم. همان‏طور كه مى‏دانيد اخيراً - در آستانه سال نو - براى برخى از دانشجويان عزيز ما حوادثى پيش آمد كه ما را داغدار كرد. اين ضايعه را به خانواده‏هاى آنها تسليت عرض مى‏كنم و اميدوارم جوانان، دانشجويان و همه نسلها و قشرهاى كشور ما، در زير سايه عزّت و عظمت اسلامى و احكام نورانى اسلام، زندگى آبرومند و سربلند و همراه با عزّت و رفاه و رضايت را بگذرانند.

و السّلام عليكم و رحمةاللَّه و بركاته‏

1) زادالمعاد، ص 531