موقعیت جغرافیایی – سمنان

استان‌ سمنان با ۹۵۸۱۵ كیلومتر مربع‌ وسعت‌ در شرق‌ استان‌ تهران‌ قرار دارد. سمنان‌، شاهرود، دامغان‌ و گرمسار چهار شهرستان معروف‌ این‌ استان‌ می‌باشند. استان‌ سمنان‌ در سال‌ ۱۳۷۰ حدود ۴۵۷ هزار نفر جمعیت‌ داشته ‌است‌ كه‌ ۱/۶۱ درصد آن‌ شهرنشین‌ و ۴/۳۸ درصد آن‌ روستانشین‌ بوده‌ است‌. شهر سمنان‌ مركز استان‌ سمنان‌ وشهر شاهرود از نظر جمعیت‌ بزرگترین‌ شهر استان‌ است‌. نسبت‌ جنسی‌ جمعیت‌ استان‌ ۱۰۵ می‌باشد. استان ‌سمنان‌ در دامنه‌های‌ جنوبی‌ سلسله‌ جبال‌ البرز واقع‌ شده‌ كه‌ ارتفاع‌ آن‌ از شمال‌ به‌ جنوب‌ كاهش‌ می‌یابد و به‌دشت‌ كویر منتهی‌ می‌شود. این‌ استان‌ به‌ دو بخش‌ كوهستانی‌ و دشت‌های‌ پایكوهی‌ تقسیم‌ می‌شود. نواحی ‌كوهستانی‌ آن‌ توان‌های‌ معدنی‌ و گردشگاهی‌ مناسبی‌ دارد و دشت‌های‌ پایكوهی‌ آن‌ نیز شهرهای‌ بسیار قدیمی ‌ایران‌ را در میان‌ خود جای‌ داده‌ است‌.
این استان‌ اماكن‌ و بناهای‌ مذهبی‌ و زیارتی‌ متعددی‌ را در خود جای‌ داده‌ که مسجدسلطانی‌، مسجد جامع‌، مسجد تاریخانه دامغان‌، مسجد جامع‌ بسطام و... از آن‌ جمله‌ هستند.
جاده‌ ابریشم از وسط‌ استان‌ سمنان‌ عبور می‌كرده‌ است‌ و آثار متعدد تاریخی‌ از جمله‌ كاخ‌ها، عمارات‌، قلعه‌ها،كاروانسراها، آب‌ انبارها، برج‌ها و باروها و... به‌ جا مانده‌اند.
این استان‌ از نظر جاذبه‌های‌ طبیعی‌ یكی‌ از مناطق‌ جالب‌ توجه‌ ایران‌ است‌. حواشی‌ رودخانه‌ها،چشمه‌های‌ آب‌ معدنی‌ و طبیعی‌، تفرجگاهها، جنگل‌ها و فضاهای‌ سبز، مناطق‌ حفاظت‌ شده‌، قله‌ها وارتفاعات‌، غارها و جاذبه‌های‌ ویژه‌ كویری‌ از جمله‌ این‌ عناصر زیبای‌ طبیعی‌ هستند.
استان‌ سمنان‌ از لحاظ‌ آداب‌ و رسوم‌ و كنش‌های‌ فرهنگی‌ مردم‌، كانون‌ گوناگونی ‌هاست‌. انجام‌ مراسم‌ مربوط‌ به‌ اعیاد ملی‌ و مذهبی‌، ازدواج‌ وهمسر گزینی‌، سوگ‌ها و عزاهای‌ خصوصی‌ و مذهبی‌ و سایر كنش‌های‌ فرهنگی‌ مردم‌ علیرغم‌ تفاوت‌های ‌محسوسی‌ كه‌ با سایر نقاط‌ با هم‌ دارند، بسیار دیدنی‌ و جالب‌ توجه‌ است‌. این‌ استان‌ مهد شعرا و دانشمندان زیادی است.


شهرستانها‌ی مربوطه

سمنان
سمنان‌ در فاصله‌ ۲۲۱ كیلومتری‌ تهران بر سر راه‌ خراسان واقع‌ شده‌ است‌. این‌ شهر محل‌ رفت‌ و آمد اقوام ‌مختلف‌ بود و در كتب‌ تاریخی‌ نیز به‌ كرات‌ از آن‌ نام‌ برده‌ شده‌ است‌. در آغاز قرن‌ چهارم‌ هجری‌ سمنان‌ جزو قلمرو آل‌ زیار بود. بعد از انقراض‌ این‌ سلسله‌ به‌ تصرف‌ آل‌ بویه‌ درآمد. در آن‌ دوره‌ شهرهای‌ قومس‌ جزو منطقه ‌دیلم‌ به‌ شمار می‌آمد. در سال‌ ۴۲۷ ه.ق‌ تركان‌ غز خرابی‌های‌ زیادی‌ به‌ شهر وارد ساختند. سمنان‌ در سال‌ ۶۱۸ ه.ق‌ در اثر حمله‌ مغولان‌ ویران‌ گردید ولی‌ در دوره‌های‌ بعد، از جمله‌ در دوره‌ صفوی‌ و قاجار آبادانی‌هایی‌ در آن ‌صورت‌ گرفت‌ و آثار متعددی‌ از آن‌ دوره‌ها به‌ جا مانده‌ است‌. سمنان‌ امروزی‌ آباد و زیباست‌.

شاهرود
شاهرود تا تهران‌ ۴۰۰ كیلومتر فاصله‌ دارد. در قسمت‌ شمالی‌ آن‌ سلسله‌ جبال‌ البرز و در قسمت‌ جنوبی ‌آن‌ كویر نمك‌ قرار گرفته‌ است‌. رود تاش‌ از این‌ شهر می‌گذرد و به‌ كویر منتهی‌ می‌شود. آب‌ و هوای‌ آن‌ در نواحی‌كوهستانی‌ سرد و در سایر مناطق‌ نسبتاً معتدل‌ است‌.

دامغان‌
دامغان‌ در فاصله‌ ۳۳۵ كیلومتری‌ تهران واقع‌ شده‌ است‌. نواحی‌ شمالی‌ آن‌ را كوهستان‌های‌ البرز مركزی‌ و بقیه‌ قلمرو آن‌ را بیابان‌ و كویر در برگرفته‌ است‌. دامغان‌ در معرض‌ بادهای‌ شدید غبار آلود شمالی‌ است‌. آب‌ و هوای‌ آن‌ در نواحی‌ كوهستانی‌ معتدل‌ و در نواحی‌ كویری‌ گرم‌ است‌ دامغان‌ از شهرهای‌ قدیمی‌ ایران‌ است‌.

گرمسار
گرمسار تا تهران ۱۰۷ كیلومتر فاصله‌ دارد و در دشت‌ واقع‌ شده‌ است‌. روستاهای‌ این‌ شهرستان‌ از ریزابه‌های‌ حبله‌ رود مشروب‌ می‌شوند. این‌ شهر كه‌ قدمت‌ دیرینه‌ دارد زادگاه دکتر محمود احمدی نژاد نهمین رئیس جمهوری اسلامی ایران می‌باشد.


جنگل‌ها و كویرها

فضاهای‌ جنگلی‌ استان‌ عبارتند از: جنگل‌های‌ طبیعی‌ مشتمل‌ بر نواحی‌ جنگلی‌ حاشیه‌ شمالی‌ استان‌ كه‌ادامه‌ جنگل‌های‌ كوهستانی‌ البرز است‌، جنگل‌های‌ ارس‌ دامنه‌های‌ جنوبی‌ رشته‌ كوههای‌ البرز كه‌ درختان‌ متراكم‌و بلند دارد، جنگل‌های‌ كویری‌ كه‌ در مناطق‌ چاه‌ جام‌ و خوار توران‌ از گونه‌های‌ تاغ‌ و گز بوجود آمده‌اند.جنگل‌های‌ دست‌ كاشت‌ كه‌ شامل‌ پارك‌های‌ جنگلی‌ و فضاهای‌ سبز احداثی‌ هستند كه‌ در اطراف‌ شهرها و مراكز جمعیتی‌ استان‌ ایجاد شده‌اند. مسیر راههای‌ ورودی‌ و خروجی‌ استان‌ نیز بطول‌ ۱۶۰ كیلومتر تاغكاری‌ شده‌است‌. مهم‌ترین‌ پارك‌های‌ استان‌ سمنان‌ عبارتند از: پارك‌ جنگلی‌ سوكان‌، پارك‌ جنگلی‌ كومش‌ و پارك‌ جنگلی ‌محلات‌ در سمنان‌، پارك‌ جنگلی‌ گرمسار، پارك‌ جنگلی‌ دامغان‌ و پارك‌ جنگلی‌ شاهرود.
بخش‌ قابل‌ توجهی‌ از محدوده‌ استان‌ سمنان‌ در منطقه‌ كویری‌ قرار گرفته‌ است‌. كویر كهك‌ در جنوب‌ گرمسار وكویر حاج‌ علی‌ قلی‌ در جنوب‌ دامغان‌ از جمله‌ نواحی‌ كویری‌ با ارزش‌های‌ دیداری‌ و جهانگردی‌ استان‌ سمنان ‌هستند.


آب و هوای استان

آب‌ وهوای‌ استان‌ سمنان‌ در نواحی‌ كوهستانی‌ سرد، در دامنه‌ كوهها معتدل‌ و در حواشی‌ كویر گرم‌ است‌. آب‌ و هوای‌ شهر دامغان‌ به‌ علت‌ وزش‌ بادهای‌ شدید شمالی‌ و بارندگی‌های‌ ناشی‌ از بادهای‌ نواحی‌ گرگان‌ و مازندران‌ زمستان‌های‌ سرد و تابستان‌های‌ معتدل‌ دارد. شهر سمنان‌ تابستان‌های‌ گرم‌ و زمستان‌های‌ معتدل‌ دارد. آب‌ و هوای‌ شاهرود در قسمت‌های‌ شمالی‌ سرد و در قسمت‌های‌ مركز معتدل‌ و در قسمت‌های‌ جنوبی‌ گرم ‌است‌. شهر گرمسار تابستان‌های‌ بسیار گرم‌ و زمستان‌های‌ نسبتاً سرد و بارانی‌ دارد. گرمسار در ناحیه‌ صحرایی‌ و خشك‌ قرار دارد.


اماكن مذهبی و تاریخی

مسجد جامع دامغان
بقعه‌ حضرت‌ علی‌ بن‌ جعفر (ع‌) ـ سمنان
مسجد جامع و مسجد تاریخانه سمنان
كارونسرای‌ شاه‌ سلیمانی‌ آهوان‌ - سمنان‌
عمارت‌ چشمه‌ علی‌ - دامغان‌
دروازه‌ ارگ‌ - سمنان‌
آرامگاه‌ بایزید بسطامی‌ - سمنان‌
برج‌ چهل‌ دختران‌ ـ سمنان‌
آرامگاه‌ ابن‌ بمین‌ فرومدی‌ - شاهرود
گرمابه‌ حضرت‌ - سمنان‌
تپه‌ تاریخی‌ ناسار (نوحسار) - سمنان‌
بقعه‌ پیر علمدار - سمنان‌
كاروانسرای‌ شاه‌ عباسی‌ لاسجرد - سمنان‌
آرامگاه‌ شیخ‌ ابوالحسن‌ خرقانی‌ - شاهرود