همزمان با رونمایی از تقریظ رهبر انقلاب بر کتاب «لشکر خوبان» پایگاه اطلاعرسانی khamenei.ir اقدام به انتشار سلسله مطالبی با موضوع «تاریخ شفاهی دفاع مقدس» نموده است. پروندهی «آنهایی که از جنگ خاطره دارند» با محوریت مطالبهی قدیمی رهبر انقلاب اسلامی از خاطرهگویان و نویسندگان برای ثبت خاطرات رزمندگان دفاع مقدس و با حضور چهرههای فعال و نام آشنای عرصهی تاریخ شفاهی دفاع مقدس آماده شده است.
آن روز كه شنیدم حضرت آقا كتابم را خواندهاند و فرمودهاند با بخشهایی از این كتاب گریستهاند، خیلی جاخوردم. من تأثیرات این خاطرات را در فرزندان خودم میبینم. من تأثیر مثبت بازگوكردن این خاطرات در كسانی كه كتاب را خواندهاند، خصوصاً در دانشجویان میبینم.
اگرچه ما چهار زن اسیر بودیم و در زندان روزهای سخت و پرمرارتی داشتیم، اما برای ما یك اتفاق بود و برای دشمن رسوایی. باید سند این رسوایی در تاریخ میماند و مدال افتخاری میشد برای زنان جامعهی ما. با تألیف كتاب، نهتنها به سؤالات نسل امروز و فردا پاسخ داده شد، بلكه بر قضاوت دنیا دربارهی هشت سال دفاع مقدس ما نیز قطعاً تأثیر خواهد داشت.
بعد از اینكه آقا در نمایشگاه سراغ كتاب «كوچهی نقاشها» را گرفتند، مردم هجوم بردند برای تهیهی كتاب. چاپش ۱۰ برابر شد. من مشتی از خروارم. خیلیها هستند كه پیشقراول جنگ هستند و در شهر ما غریبند. نسل جوان شوق دارد كه از آن روزها بداند. اگر این پیشكسوتها و گوشهنشستهها از آن روزها و از خاطراتشان حرف بزنند، ارزشها جلوه میكند.
بركت این خاطرات همین است كه در فاصلهی انتشار كتاب تا الان به بیش از ۱۹ استان سفر كردهام. بعضی از استانها را پنج بار رفتم. بیش از ۶۷ دانشگاه رفتم. ما ۸ سال جنگیدیم كه تأثیرگذار باشیم، من خیلی دلگرم میشوم. هنوز هم بعد از انتشار این كتاب هفتهای دو سه بار مهمان از شهرستانها برای من میآید و دربارهی كتاب و جنگ صحبت میكنیم.
خاطرات مقدمهی شناخت جنگ است. به معنی دیگر، خاطرات نزدیكترین روایت به جنگ است. جامعهای كه سایهی هواپیماهای بمبافكن را روی پشت بام خانههایش دیده و با رنج و امید مقاومت كرده است و فرزندان این جامعه میدانهای نبرد را پُر كردهاند، میخواهد با نوشتن خاطراتش جنگ را جوان نگهدارد.
ماهیت انقلاب و جنگ با هویت اسلامی و ایرانی جامعه گره خورده و نمیتوان به آن بیتوجه بود. تكریم یاد انقلاب و جنگ، تكریم هویت ملی ما است. نكتهی دیگر آنكه جذابیت این خاطرات توانسته است تا حد زیادی ادبیات ایران پس از انقلاب را تحت تأثیر قرار دهد و گاهی شانهبهشانهی ادبیات ترجمهای و در دههی اخیر حتی پیشرو و جلوتر از ادبیات ترجمهای حركت كند.
اگر چنین یقینی در ذهن فرد ایجاد کنیم که خاطرات وی میتواند گامی در جهت زنده نگهداشتن یاد و خاطرات دوران هشت سال دفاع مظلومانهی ملت ایران باشد، بیشک او هم با آغوش باز از آن استقبال میکند و خاطراتش را برایمان بازگو میکند. فرضیهای است مقبول بسیاری از اندیشمندان به این مضمون: «ما به عدد رزمندگانی که در جنگ حضور داشتند، میتوانیم دریچهای به حوادث آن دوران باز کنیم.»
بعد از اینكه تجربهی دفترچههای خاطرات خیلی موفق نبود، گروه به این فكر افتاد كه بدون قرار قبلی به سراغ رزمندگان در جبههها بروند و دربارهی خاطرات آنها سؤال كنند. آنها هم هر چیزی كه دوست داشتند اعم از اتفاقات جالب یا مصادیق ارزشی را مطرح میكردند.
ما در تاریخ شفاهی رتبهی دوم آسیا را داریم و قبل از ما كشور ژاپن قرار دارد. من همین موضوع را در گزارشم خدمت رهبر انقلاب عنوان كردم. ایشان نیز با تأكید و تأنی گفتند كه شما باید رتبهی اول را در دنیا به دست بیاورید. یعنی جایگاه شما باید این باشد.
از همین كشورهای پیرامون خودمان بگیرید تا كشورهایی مثل لبنان و حتی كشورهای اروپایی و آمریكا. ما كسانی را داشتهایم كه از قصهی شهید برونسی و شهید كاوه تأثیر گرفتهاند. تنها در لبنان ظرف یك سال، «خاكهای نرم كوشك» به زبان عربی یك میلیون نسخه فروش داشت. من كه به لبنان رفته بودم، اقبال ویژهای نشان میدادند. حتی تأثیرات شگرفی در همین جنگ ۳۳ روزه و كیفیت جنگ و حال و هوای معنوی آنها داشت.