اسناد به جای مانده از سال‌های 59 و 60 نشان می‌دهد که از آغازین روزهای جنگ تحمیلی، آمریکا به طور غیر‌مستقیم در صحنه‌ی جنگ و رویارویی با ایران وارد شده و کمک‌های تسلیحاتی فراوانی از بالگردهای شرکت "بل" گرفته تا انواع موشک‌ها و تانک‌ها را در اختیار ارتش بعث عراق می‌گذاشت و این در حالی بود که همواره کمک به عراق را تکذیب می‌کرد.
این اظهار‌نظرهای دو پهلو، فضای مبهمی را در منطقه ایجاد کرد که تماماً به سود طرف عراقی بود و منافع جمهوری اسلامی ایران هر روز بیشتر تهدید می‌شد. از آنجا که یکی از اصلی‌ترین راه‌های ارتباطی رژیم عراق با غرب، از طریق دریا و خلیج فارس بود، جمهوری اسلامی ایران هم تصمیم گرفت برای کاستن از میزان کمک‌های آمریکا و دیگر کشورهای غربی به عراق و تحت فشار گذاشتن این رژیم، کشتی‌های عبوری از خلیج فارس و آب‌راه تنگه‌ی هرمز را که مطابق قوانین بین‌المللی جزو آب‌های سرزمینی جمهوری اسلامی محسوب می‌شد، بازرسی کند تا حامل محموله‌های نظامی برای عراق نباشند. این کار پس از مصوبه شورای عالی دفاع، کم کم عملی شد.
در مهر 1364 نیروی دریایی ایران برای نشان دادن توان رزمی خود و افزایش هماهنگی یگان‌هایش، مانور بزرگی را در منطقه تنگه‌ی هرمز برگزار کرد. آیت‌الله خامنه‌ای ـ رئیس جمهور و رئیس شورای عالی دفاع ـ که به تازگی و با کسب یک اکثریت خیره‌کننده‌ی 85 درصدی به عنوان رئیس جمهور ایران انتخاب شده بودند، با سفر به بندرعباس و حضور در عرشه ناوشکن البرز که در تنگه‌ی هرمز مستقر بود، از نزدیک به بازدید این تمرین نظامی پرداخت.^[1]
آیت‌الله خامنه‌ای در حالی که 9 ساعت از آغاز این تمرین عظیم نظامی می‌گذشت در مصاحبه‌ای که بر عرشه ناوشکن البرز انجام دادند، مطالب مهمی را بیان کردند. رئیس شورای عای دفاع در پاسخ به سوألی درباره توان ایران در بستن تنگه‌ی هرمز گفتند: ما حتی اگر کمتر از این مقدار هم قدرت داشته باشیم آن تهدیدی که کردیم برای ما عملی است. بستن تنگه‌ی هرمز با همان مفهومی که این کلمه دارد، یک چیزی است که برای آن کسی که این همه ساحل در دو طرف تنگه دارد و آن اشراف و تسلطی که بر تنگه دارد این چیزی است ممکن. ^[2]
ایشان افزودند: «به علاوه مقصود ما قطع صدور نفت خواهد بود در آن روزی که در کار صدور نفت ما یک اختلال کلی بوجود بیاید، و آن به هر جوری که انجام بگیرد اسمش بستن تنگه‌ی هرمز خواهد بود ... ولی خب به ‌هر حال یک احتمالی است که هست، ولو پنج درصد، ده درصد هم احتمال باشد ما باید آمادگی خودمان را داشته باشیم برای این‌که آن تهدید را عملی کنیم، آن تهدید جدی است و با برآورد و درک درست موقعیت جمهوری اسلامی، آن تهدید انجام گرفته. امروز هم بنده هر چه که به ابزارها و انسان‌ها و همت‌ها نگاه کردم بیشتر معتقد شدم که این تهدید را خیلی به جا کردیم، و ان‌شاءاللَّه ـ البته ان‌شاءاللَّه که می‌گویم امیدوارم که چنین روزی پیش نیاید ـ اما اگر پیش بیاید ما توانایی کامل برای انجام این تهدید را خواهیم داشت.»
ایشان همچنین در پاسخ به سوألی درباره ناتوانی عراق در حمله به ناوهای شرکت‌کننده در مانور مذکور و به خصوص ناوشکن البرز افزودند: «حمله‌ی به یک تجهیزات با این عظمت کار آسانی نیست، یعنی بعید است که یک چنین گستاخی‌ای را خلبان‌های عراقی یا نیروی هوایی عراقی داشته باشند که بخواهند بیایند این‌جا و به این همه ناو و هواپیما حمله کنند. یقیناً کسی که بیاید، آمدنش در اختیار خودش است اما برگشتنش بعید است که برگردد!»^[3]

--------------------------------------------------------------------------------

[1] - روزنامه جمهوری اسلامی، 14 مهر 1364

[2] - همان

[3] - همان