نخستین مطالبه‌ مهم، تقویت روحیه‌ تعاون و مراعات اقتصادی میان مردم است. رهبر انقلاب در نخستین پیام خود پس از جنگ، صراحتاً از مردم می‌خواهند که «از کمک و یاری به یکدیگر فروگذار نکنند» و به‌ویژه در شرایطی که فشار اقتصادی بر برخی اقشار بیشتر است، روحیه‌ همدلی و اعانت عمومی پررنگ‌تر شود. این نگاه، صرفاً توصیه‌ای اخلاقی نیست، بلکه بخشی از راهبرد تاب‌آوری اجتماعی در اقتصاد جنگی است. تجربه‌ کشورها در دوره‌های بحران نشان داده است که بخش مهمی از پایداری اقتصادی، نه صرفاً به منابع مالی دولت، بلکه به میزان انسجام اجتماعی و همکاری عمومی وابسته است. هنگامی که شبکه‌های مردمی، خیریه‌ها، گروه‌های جهادی، اصناف و خانواده‌ها در کنار یکدیگر قرار می‌گیرند، هزینه‌ بحران برای اقشار ضعیف کاهش یافته و امکان مدیریت کمبودها افزایش می‌یابد.

رهبر انقلاب در پیام چهلم شهدای جنگ نیز همین منطق را ادامه داده و تأکید می‌کنند که آحاد ملت باید «مراعات یکدیگر» را داشته باشند تا فشار ناشی از کمبودها بر اقشار مختلف کاهش یابد. این گزاره، نوعی دعوت به شکل‌گیری اخلاق اقتصادی در جامعه است؛ اخلاقی که در آن احتکار، سوداگری، افزایش بی‌ضابطه قیمت‌ها و رفتارهای سوداگرانه، نه فقط تخلف اقتصادی بلکه ضربه به امنیت و انسجام ملّی تلقی می‌شود. در چنین نگاهی، مصرف مسئولانه، رعایت حال دیگران و حتی گذشت اقتصادی، بخشی از کنش ملّی در میدان مقاومت است.

دومین مطالبه‌ اساسی رهبر انقلاب، حمایت فعال مردم از تولید داخلی و نیروی کار ایرانی است. ایشان در پیام روز کارگر و روز معلم، به‌صراحت از مردم می‌خواهند که با «اولویت دادن به مصرف کالاهای ساخت داخل» از کارگران مولد حمایت کنند. این مطالبه، فراتر از یک توصیه‌ تبلیغاتی برای خرید کالای ایرانی است. در شرایط جنگ اقتصادی، الگوی مصرف مردم مستقیماً بر بقای بنگاه‌های تولیدی، حفظ اشتغال و جلوگیری از رکود اثر می‌گذارد. هر میزان که تقاضا به سمت تولید داخلی سوق پیدا کند، ظرفیت تولید، اشتغال و سرمایه‌گذاری نیز تقویت خواهد شد. در مقابل، مصرف‌گرایی مبتنی بر کالاهای وارداتی، به‌ویژه کالاهای غیرضرور، می‌تواند به تضعیف زنجیره‌ تولید داخلی و خروج منابع ارزی کشور منجر شود.

در همین چارچوب، رهبر انقلاب صاحبان کسب‌وکارها را نیز مورد خطاب قرار داده و از آنان می‌خواهند که حتی‌المقدور از تعدیل نیرو اجتناب کنند و کارگر را «ثروت واحد تولیدی» بدانند. این تعبیر، نشان‌دهنده‌ نوعی بازتعریف سرمایه در اقتصاد مقاومتی است. در این نگاه، سرمایه‌ اصلی کشور فقط ماشین‌آلات و منابع مالی نیست، بلکه نیروی انسانی متخصص، کارگر ماهر و سرمایه‌ اجتماعی تولید، مهم‌ترین دارایی اقتصاد ملّی محسوب می‌شود. از این رو، حفظ اشتغال و جلوگیری از فروپاشی نیروی کار، به یک مسئولیت اجتماعی و ملّی تبدیل می‌شود.

سومین محور مورد تأکید رهبر انقلاب، مشارکت مستقیم مردم در ارائه خدمات اجتماعی و عمومی است. ایشان در پیام نوروزی ۱۴۰۵، از افرادی که بدون اقتضای شغلی و به‌صورت داوطلبانه خدمات رایگان به مردم ارائه می‌کنند، به‌طور ویژه تقدیر می‌کنند. این مسئله نشان می‌دهد که از منظر رهبر انقلاب، اقتصاد مقاومتی صرفاً پروژه‌ای دولتی نیست، بلکه شبکه‌ای از مشارکت عمومی، مسئولیت‌پذیری اجتماعی و حضور داوطلبانه مردم در حل مسائل کشور است. در شرایط بحران، بخشی از بار حکمرانی اقتصادی و اجتماعی از طریق مشارکت مردمی قابل مدیریت است؛ از کمک به اقشار ضعیف گرفته تا خدمات درمانی، آموزشی، حمل‌ونقل، تأمین کالا و فعالیت‌های امدادی.

در نهایت، رهبر انقلاب در پیام روز ملی خلیج فارس، سطحی کلان‌تر از مطالبات اقتصادی را مطرح می‌کنند؛ اینکه مردم باید همه ظرفیت‌های علمی، صنعتی، فناوری و هویتی کشور را «سرمایه ملی» بدانند و از آن پاسداری کنند. این نگاه، اقتصاد را به حوزه‌ اقتدار ملّی پیوند می‌زند. در چنین چارچوبی، حفاظت از توان صنعتی، فناوری‌های پیشرفته، شرکت‌های دانش‌بنیان، زیرساخت‌های تولید و سرمایه انسانی متخصص، صرفاً وظیفه دولت نیست، بلکه مطالبه‌ای عمومی از همه جامعه است.

برآیند این پیام‌ها نشان می‌دهد که رهبر انقلاب، مردم را نه تماشاگر اقتصاد، بلکه ستون اصلی مقاومت اقتصادی کشور می‌دانند. از نگاه ایشان، اقتصاد مقاومتی بدون مشارکت فعال مردم، بدون اخلاق اجتماعی، بدون حمایت از تولید داخلی و بدون حفظ انسجام اجتماعی، امکان تحقق نخواهد داشت. در این چارچوب، هر ایرانی می‌تواند با رفتار اقتصادی خود ــ از الگوی مصرف تا حفظ اشتغال، از کمک اجتماعی تا حمایت از تولید ــ بخشی از قدرت ملّی کشور را در میدان جنگ اقتصادی و ترکیبی بازتولید کند.