آئین اختتامیه «همایش بین‌المللی حقوق ملّت و آزادی‌های مشروع در منظومه فکری حضرت آیت‌الله العظمی خامنه‌ای»، همزمان با سالروز تصویب قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران در ۱۲ آذرماه ۱۴۰۴ برگزار شد. بازخوانی اندیشه و سیره‌ی حضرت آیت‌الله العظمی خامنه‌ای در حوزه‌ی حقوق ملّت و آزادی‌های مشروع، ترسیم نظام مطلوب حقوق ملّت و آزادی‌های مشروع مبتنی بر اندیشه رهبر معظم انقلاب و تضمین و صیانت از حقوق ملّت و آزادی‌های مشروع و چگونگی ارتقاء آن بر اساس آراء و اندیشه‌های حضرت آیت‌الله خامنه‌ای، از اهداف همایش است.
به همین مناسبت رسانه KHAMENEI.IR در پرونده «حقوق ملّت و آزادی‌های مشروع» در گفت‌وگو با مهمانان خارجی این همایش، دیدگاه‌های آنان را درباره برگزاری این رویداد و موضوع حقوق مردم و آزادی‌های مشروع جویا شده است. در این مطلب متن گفت‌وگو با دکتر عبدالامیر العبودی، رئیس دانشکده ادبیات دانشگاه مستنصریه بغداد، منتشر شده است.

آزادی یکی از چالش‌های برجسته در جهان معاصر است و در این زمینه دو نظریه اساسی اسلامی و غربی وجود دارد. تفاوت‌های این دو رویکرد در ابعاد فردی و اجتماعی، و در موضوعاتی نظیر حقوق اقلیت‌های دینی، رنگین‌پوستان، آزادی بیان و حقوق زنان از نظر شما چیست؟
 بسیار متشکرم. اسلام عظیم بر این باور است که دولت تنها از طریق تکامل آزادی‌های فردی محقق می‌شود. در مقابل، در نظریه غرب معاصر، آن‌ها معتقدند که دولت به تکامل نمی‌رسد مگر اینکه دولتی قدرتمند، قاهر و سرکوبگر باشد. به همین دلیل، ما به وضوح مشاهده می‌کنیم که غربی‌ها هرگونه جنبش حامی آزادی را، حتی اگر بر حق باشد، سرکوب می‌کنند. آن‌ها در این مسیر، بسیاری از آزادی‌های خاص، به‌ویژه در حوزه حقوق زنان و رنگین‌پوستان را پایمال می‌کنند.

حضرت آیت‌الله خامنه‌ای معتقدند که مسئله آزادی عمومی با استقلال ملّی پیوند دارد؛ شما این موضوع را چگونه ارزیابی می‌کنید؟
 هیچ فردی صاحب آزادی واقعی نخواهد بود مگر اینکه دولتی مستقل او را در بر بگیرد که قادر به حمایت از او باشد. تجربه ثابت کرده است که کلام رهبر ایران بسیار دقیق و مهم است. در حال حاضر، تنها کشوری که در سطح جهان صاحب اراده و تصمیم مستقل است و خود را از محور و هیمنه آمریکا دور نگه داشته، جمهوری اسلامی ایران است. به همین دلیل می‌بینیم که شهروند ایرانی این قدرت را دارد که سربلند و استوار باشد و صاحب رأی خصوصی خود باشد؛ چرا که این قدرت را از استقلال دولت خود می‌گیرد. پس آزادی فرد از آزادی و استقلال دولت نشئت می‌گیرد.

غرب مدعی دفاع از حقوق بشر و آزادی است، اما در مواردی مثل قضیه فلسطین و غزّه، یا فشارهای اعمال شده بر مسلمانان برای حجاب و مناسک مذهبی، شاهد نقض این اصول هستیم. این رویکرد دوگانه را چگونه تحلیل می‌کنید؟
 نمونه‌های بی‌شماری از نقض حقوق بشر و نادیده گرفتن آن توسط قدرت‌های بزرگ در کشورهای مستضعف وجود دارد. اما این موضوع تنها به خارج از مرزهای آن‌ها محدود نمی‌شود؛ حتی در داخل این کشورهای مدعی سکولاریسم نیز حقوق انسان‌ها نقض می‌شود و دولت‌ها در قبال آن سکوت کرده و تمام شعارهای تاریخی خود درباره آزادی را می‌فروشند. فراتر از موضوع غزّه، فلسطین، لبنان، عراق و یمن، ما سرکوب معترضان در داخل فرانسه را به یاد داریم. همچنین سخن معروف نخست‌وزیر بریتانیا را فراموش نمی‌کنیم که گفت: «هرگاه امنیت و ثبات کشورم به خطر بیفتد، دیگر سخنی از حقوق بشر و دموکراسی نشنوم.»

حضرت آیت‌الله خامنه‌ای دهه‌هاست بر موضوع آزادی به عنوان ضامن حقوق ملت تأکید دارند، اما رسانه‌های غربی سعی در ارائه تصویری غیرواقعی از ایشان دارند. نظر شما درباره مواضع ایشان و عملکرد ایران در حوزه آزادی و حقوق بشر چیست؟
 عقل غربی نمی‌تواند این ایده را بپذیرد که «دین» بخشنده واقعیِ آزادی است. تفکر غربی بر پایه ضربه زدن به باورهای دینی بنا شده و سعی دارد به دیگران القا کند که دین مصادره‌کننده آزادی‌هاست. اما وقتی الگوی ایران توسط امام خمینی رحمه‌الله مطرح شد و توسط حضرت آیت‌الله خامنه‌ای ادامه یافت، به مردم ثابت شد که تفکر دینی الهام‌بخشِ واقعیِ آزادی است. ایرانیان با تجربه انقلاب اسلامی، الگویی قدرتمند ارائه دادند که نشان می‌دهد دین، به دلیل اینکه نظارت الهی را بر خود دارد، یکی از بخشنده‌ترین نهادهای تاریخی در اعطای آزادی‌ها است؛ حقیقتی که برای غربی‌ها و پیروانشان غیرقابل تصور است.

اهمیت برگزاری این همایش و نقش اندیشمندان در تبیین موضوع آزادی در بیداری ملت‌ها چیست؟
 ما از جمهوری اسلامی بابت توجه به این مسائل بسیار مهم تشکر می‌کنیم. این همایش یک نقطه اتکای بسیار بزرگ است. وقتی اندیشمندان از منطقه و جهان به ایران می‌آیند، از دیدن سطح پیشرفت، عمران و توانمندی‌های ساختاری ایران شگفت‌زده می‌شوند. اما نکته مهم‌تر این است که آن‌ها می‌بینند چگونه می‌توان دولتی با این سطح از آزادی‌های شخصی در عرصه اجتماع و اندیشه بنا کرد. جمهوری اسلامی یک الگوی حقیقی و صادق ارائه می‌دهد که ثابت می‌کند اسلام برترین الگو برای ساختن آزادی‌های فردی و اجتماعی است.