پس از دسامبر سال 2010، بار دیگر خاورمیانه به کانون توجه جهانیان تبدیل شد. این تاریخ آغاز‌گر حوادثی بود که به ترتیب از تونس آغاز و به مصر، لیبی، اردن، مراکش، یمن، بحرین و عربستان سعودی تسری پیدا کرد. که این رخدادها در قالب موج سوم بیداری اسلامی شناخته شد. رویدادهای خاورمیانه سبب شد تا رژیم‌های اقتدارگرا و تمامیت‌خواه با چالش‌های اساسی در راستای حفظ پایه‌های حکومت خود روبرو شوند و حتی برخی مانند زین العابدین‌ بن ‌علی، حسنی مبارک و قذافی از حکومت ساقط شوند.

موج سوم بیداری اسلامی، ادامه دهنده‌ی راه انقلاب اسلامی و به‌طور مستقیم و غیرمستقیم متاثر از آن است که به دنبال برقراری نظام‌های مردم‌سالار و بازگشت به اسلام اصیل هستند. نتیجه‌ی این خواسته، تغییرات وسیع در ساختارهای سیاسی، ماهیت ایدئولوژیک و آرایش نیروهای منطقه‌ای و فرا منطقه‌ای است. پیامدهای این تغییرات در جهت تضعیف منافع ایالات متحده و امنیت رژیم صهیونیستی، برجسته شدن مسئله‌ی فلسطین و حضور اسلام گرایان در ساختارهای نظام سیاسی این کشورها می‌باشد. بنابراین نوع معادلات حاکم در سطوح منطقه‌ای و بین‌المللی دچار تحول و دگرگونی می‌شود. 

واژگان کلیدی:
بیداری اسلامی، انقلاب اسلامی، ساختارهای سیاسی، ماهیت ایدئولوژیک، آرایش نیروها، اسلام گرایان.

* کارشناس ارشد علوم سیاسی