امیر المومنین (علیه السلام ) ، شخصیتی چون اقیانوس

در باب زندگى اميرالمؤمنين عليه‌الصلاةوالسلام، شما يك اقيانوس را در نظر بگيريد.احاطه‌ى به همه‌ى ابعاد اين اقيانوس، در يك نگاه كه هيچ؛ در يك مطالعه‌ى طولانى هم براى يك انسان ميسر نيست. از هر طرف كه شما وارد مى‌شويد، دنيايى از عظمت مشاهده مى‌كنيد؛ درياهاى گوناگون، اعماق ژرف، موجودات آبى گوناگون و متنوع و اشكال مختلف از حيات و عجايب دريا! اگر اين بخش را رها كنيد و از بخش ديگر اين اقيانوس وارد شويد، باز همين داستان و همين ماجراست. اگر از قسمت سوم يا چهارم يا پنجم و يا دهمى وارد شويد - از هر جا كه وارد مى‌شويد - باز شگفتيهايى مشاهده مى‌كنيد. اين، يك مثال نارسا و كوچكى از شخصيت اميرالمؤمنين عليه‌الصلاة والسلام است. شما از هر طرف كه اين شخصيت را نگاه كنيد، خواهيد ديد عجايبى در آن نهفته است. اين،مبالغه نيست. اين، بازتاب عجز انسانى است كه سالهاى متمادى درباره‌ى زندگى اميرالمؤمنين عليه‌الصلاةوالسلام مطالعه كرده و اين احساس را در درون و وجود خود پيدا كرده است كه به على عليه‌السلام - اين شخصيت والا - با ابزار فهم معمولى؛ يعنى همين ذهن و عقل و حافظه و ادراكات معمولى، نمى‌شود دسترسى پيدا كرد. از هر طرف شگفتيهاست!

بيانات در خطبه‌هاى نماز جمعه‌ى تهران  12/11/1375