ارتباط با نامحرم

استفتائات جدید

س: با توجه به الزام آزمايش عدم اعتياد که با نمونه‌گيرى ادرار زوجين مشخص مى‌شود، فرد کارمند موظف به نگاه مستقيم به عورت فرد مراجعه‌کننده است و زوجين هم بايد جهت حصول اطمينان عورت خود را باز بگذارند، تکليف و وظيفه شرعى ناظر آزمايشگاه و زوجين را ذکر فرماييد.

ج) کشف عورت ديگران و نگاه کردن به آن و وادار کردن صاحب عورت به کشف عورت در برابر ديگران، جايز نيست مگر آنکه ضرورتى مثل رعايت قانون و يا معالجه، آن را اقتضا کند.

س: اگر زنى كلاه‌گيس گذاشته باشد و مرد به موى مصنوعى او نگاه كند، چه حكمى دارد؟

ج) اشكال دارد.

س: آيا دست دادن يا تماس بدنى با اهل کتاب حرام است؟

ج) دست دادن و تماس بدنى مرد با زن نامحرم حرام است اگرچه از اهل کتاب باشد، و دست دادن مرد مسلمان با مردى ديگر هر چند که از اهل کتاب است مانع ندارد.

س: با دخترى نامزد هستم خانواده‌ها هم در جريان هستند آيا مى‌شود براى هم از طريق اينترنت پيام يا ايميل بفرستيم؟ روابط ما تا چه حدّى شرعى است؟ (عقد يا صيغه هم به هيچ وجه فعلاً ممکن نيست).

ج) بايد از بيان مطالبى که محرّک شهوت و يا مناسب زن و شوهر شرعى باشد، اجتناب کنيد.

س: به تازگى فهميدم كه يكى از دوستانم دو جنسى مى‌باشد. حكم داشتن رابطه دوستى با اين فرد را از نظر شرعى و عرفى بگوييد.

ج) اگر محرز باشد واقعاً دو جنسى است اصل ارتباط و معاشرت با وى اشكال ندارد ولكن بايد از آنچه كه در معاشرت مرد با زن و زن با مرد شرعاً حرام است از قبيل لمس و نظر حرام و مانند آن اجتناب نمايد.

س: مستدعى است حدود ارتباط مردان و زنان مسلمان با يكديگر در عرصه جامعه را بيان فرماييد.

ج) بر هر زن و مرد مكلفى شرعاً واجب است در تماس و نشست و برخاست با جنس مخالف حريم ضوابط شرعى و مقررات اسلامى را دقيقاً مراعات نمايند و از هرگونه عمل و رفتارى كه آميخته به ريبه و يا موجب ترتب فتنه و فساد باشد، جداً احتراز نمايند.

س: با توجه به موقعيت كنونى كشورمان، لزوم صرفه‌جويى در مصرف بنزين و سهميه‌بندى شدن آن، كمك به پاكيزگى هواى محيط زيست و سلامتى افراد جامعه، نظر خود را در مورد دوچرخه‌سوارى بانوان جهت رفت و آمد به محل كار و... البته با رعايت حجاب اسلامى اعلام فرماييد.

ج) خانم‌ها بايد از هر كارى كه موجب جلب توجه نامحرم مى‌شود، اجتناب نمايند.

س: با توجه به حضور خلبانان زن در برخى از شركت‌هاى هواپيمايى داخلى، حكم شرعى اشتغال بانوان به عنوان خلبان هواپيماهاى شركت‌هاى هواپيمايى ايرانى را با توجه به اينكه در هنگام پرواز در كابين خلبان، همزمان خلبان مرد يا مهندسين پرواز نيز حضور دارند و در طول مدت پرواز همواره امكان ورود و خروج مهمان‌داران هواپيما اعم از زن و مرد و ساير عوامل پرواز از جمله مأمورين حراست و امنيت پرواز وجود دارد، بيان فرماييد.

ج) در فرض مرقوم اگر امكان ورود افراد ديگر به كابين‌ خلبان وجود دارد، اجتماع خدمه‌ى پروازى زن و مرد در كابين با رعايت موازين و مقررات شرعى و قانونى مانعى ندارد.

س: در برخى از كشورهاى اسلامى دست‌دادن مرد با زن امرى عادى است و ممانعت از اين كار به نحوى توهين به طرف مقابل تلقى مى‌گردد. استدعا دارد حكم شرعى در اين‌باره را بيان فرماييد.

ج) دست‌دادن مرد با زن اجنبى و لمس بدن زن بر مرد اجنبى، شرعاً حرام است و امتناع از اين عمل به اظهار اينكه چنين برخوردى جزو دستورات دينى اسلام است هيچ‌‌گونه تلقى توهين به طرف مقابل نخواهد شد و مسلمين موظفند عمل به وظايف شرعى را مقدّم بر همه امور خود بدارند و به هر بهانه اقدام به ترك واجب يا فعل حرام نكنند.

س: آيا پس از فوت شوهر يا پس از طلاق، رابطه محرميّت بين عروس و پدر شوهر باقى مى‌ماند يا خير؟

ج) محرميّت ابدى است و پس از فوت شوهر يا پس از طلاق باقى است.

س. پدر من پس از مرگ مادرم با خانمی ازدواج کرده است. من به این خانم محرم هستم، ولی آیا مادر این خانم نیز به من محرم می شود یا خیر؟

ج. در فرض سؤال مادر این خانم محرم شما نیست.


فیلم و عکس نامحرم

اجوبه الاستفتائات

س 1183: نگاه‌کردن به تصویر زن نامحرم و بدون پوشش چه حکمی دارد؟ نگاه‌کردن به‌صورت زن در تلویزیون چه حکمی دارد؟ آیا بین زن مسلمان و غیرمسلمان و بین پخش آن به‌طور مستقیم و یا غیر مستقیم تفاوتی وجود دارد؟

ج: نگاه‌کردن به تصوير زن نامحرم، حکم نگاه‌کردن به خود زن نامحرم را ندارد، بنا بر اين اگر نگاه از روى لذّت نبوده و خوف افتادن به گناه نباشد و تصوير هم متعلّق به زن مسلمانى که بيننده آن را مى‏شناسد نباشد، اشکال ندارد و بنا بر احتياط واجب نبايد به تصوير زن نامحرم که به‌طور مستقيم از تلويزيون پخش مى‏شود، نگاه کرد ولى در پخش غيرمستقيم تلويزيونى اگر ريبه و خوف افتادن به گناه نباشد، نگاه‌کردن اشکال ندارد.

س 1184: مشاهده برنامه‏های تلویزیونی که از ماهواره دریافت می‏شوند، چه حکمی دارد؟ اگر ساکنان استانهای مجاور دولتهای خلیج فارس برنامه‏های تلویزیونی آن دولتها را مشاهده کنند، حکم آن چیست؟

ج: از آنجا که برنامه‏هايى که توسط ماهواره‏هاى غربى پخش مى‏شوند و همچنين برنامه‏هاى تلويزيونى بيشتر دولتهاى مجاور، دربردارنده آموزش افکار گمراه‏کننده و تحريف حقايق و لهو و فساد هستند و غالباً مشاهده آنها باعث گمراهى و فساد و ارتکاب کارهاى حرام مى‏گردد، بنا بر اين دريافت و ديدن آنها جايز نيست.

س 1185: آیا دیدن یا شنیدن برنامه‏های طنز از رادیو و تلویزیون اشکال دارد؟

ج: گوش‌دادن به برنامه‏هاى طنز و نمايش‏هاى فکاهى و ديدن آنها اشکال ندارد مگر آن که مستلزم اهانت به مؤمنى باشد.

س 1186: هنگام جشن عروسی چند عکس از من گرفته شد که در آنها حجاب کامل نداشتم، این عکسها در حال حاضر نزد دوستان و اقوام من هستند. آیا جمع‏آوری آنها بر من واجب است؟

ج: اگر وجود عکسها نزد ديگران مفسده‏اى ندارد و يا برفرض ترتّب مفسده، شما در دادن عکسها به ديگران نقشى نداشته‏ايد يا جمع‏کردن آنها از ديگران براى شما مشقّت دارد، تکليفى در اين‌باره نداريد.

س 1187: آیا بوسیدن تصاویر امام(قدّس‏سرّه) و شهدا برای ما زنان از این جهت که به ما نامحرم هستند، اشکال دارد؟

ج: به‌طور کلى تصوير شخص حکم خود او را ندارد. لذا بوسيدن تصوير به عنوان احترام و تبرک جستن و اظهار محبت در صورتى که قصد ريبه و خوف افتادن به گناه نباشد، اشکال ندارد.

س 1188: آیا دیدن تصاویر زنان برهنه و نیمه برهنه در فیلمهای سینمایی و غیر آن، در صورتی که آنان را نشناسیم، جایز است؟

ج: نگاه‏کردن به فيلم‏ها و تصاوير، حکم نگاه‏کردن به اجنبى را ندارد و در صورتى که از روى شهوت و ريبه نباشد و مفسده‏اى هم بر آن مترتب نشود، شرعاً اشکال ندارد ولى با توجه به اينکه ديدن تصوير برهنه‏اى که شهوت برانگيز است، غالباً از روى شهوت بوده و به همين دليل مقدمه ارتکاب گناه مى‏باشد، بنا بر اين ديدن آنها حرام است.

س 1189: آیا جایز است زن در جشن‏های عروسی بدون اجازه شوهرش عکس بیندازد؟ و بر فرض جواز، آیا مراعات حجاب کامل در آن واجب است؟

ج: اصل عکس گرفتن منوط به اجازه شوهر نيست ولى اگر احتمال بدهد که اجنبى عکس او را ببيند و عدم رعايت حجاب کامل منجر به مفسده‏اى شود، مراعات آن واجب است.

س 1190: آیا برای زنان، دیدن کشتی مردان جایز است؟

ج: اگر مشاهده آن باحضور در ميدان کشتى و به‌طور مستقيم باشد و يا آن را به‌طور زنده و مستقيم از تلويزيون ببينند و يا به قصد لذت و ريبه بوده و يا در آن خوف ارتکاب گناه و فساد وجود داشته باشد، جايز نيست و در غير اين صورت اشکال ندارد.

س 1191: اگر عروس درشب جشن عروسی روپوش روشن و نازکی برسرش بیندازد، آیا جایز است مرد اجنبی از او عکس بگیرد؟

ج: اگر مستلزم نگاه حرام به زن اجنبى باشد جايز نيست، وگرنه اشکال ندارد.

س 1192: گرفتن عکس زن غیرمحجّبه در بین محارمش چه حکمی دارد؟ اگر احتمال داده شود که مرد اجنبی آن عکسها را هنگام ظاهر کردن ببیند، حکم آن چیست؟

ج: اگر عکاسى که به او نگاه مى‏کند و عکس وى را مى‏گيرد، از محارم او باشد، عکس گرفتن از او اشکال ندارد و ظاهر کردن آن هم نزد عکاسى که او را نمى‏شناسد اشکال ندارد.

س 1193: بعضی از جوانان به تصاویر مستهجن نگاه می‏کنند و برای کار خود توجیهات ساختگی ارائه می‏دهند، حکم آن چیست؟ و اگر دیدن این تصاویر مقداری از شهوت انسان را تسکین دهد و در جلوگیری از ارتکاب حرام مؤثر باشد، چه حکمی دارد؟

ج: اگر نگاه‌کردن به آن تصاوير به قصد ريبه باشد و يا انسان بداند که منجر به تحريک شهوت او مى‏شود و يا خوف ارتکاب گناه و مفسده باشد، در اينصورت نگاه‌کردن به آنها حرام است و اين که به خاطر آن انسان به حرام ديگرى نمى‏افتد، مجوّز ارتکاب فعلى که شرعاً حرام است، نمى‏باشد.

س 1194: حضور در جشنهایی که موسیقی در آنها نواخته می‏شود و افراد مبادرت به رقص می‏کنند، برای فیلمبرداری چه حکمی دارد؟ فیلمبرداری مرد از مجالس مردان و زن از مجالس زنان چه حکمی دارد؟ ظاهر کردن فیلم‏های جشن‏های عروسی توسط مرد، چه آن خانواده را بشناسد و چه آن خانواده را نشناسد، دارای چه حکمی است؟ و همچنین ظاهر کردن آن توسط زن چه حکمی دارد؟ و آیا استفاده از موسیقی در آن فیلم‏ها جایز است؟

ج: حضور در جشن‏هاى شادى و فيلمبردارى مردان از مجالس مردان و زنان از مجالس زنان در صورتى که مستلزم گوش‌دادن به غنا يا موسيقى حرام و يا ارتکاب هر عمل حرام ديگرى نباشد، اشکال ندارد. ولى فيلمبردارى مردان از مجالس زنان يا زنان از مجالس مردان اگر مستلزم نظر کردن به ريبه يا مفاسد ديگرى باشد، جايز نيست و همچنين بکارگيرى موسيقى مطرب لهوى که مناسب با مجالس لهو و گناه باشد در فيلم‏ها نيز حرام است.

س 1195: با توجه به کیفیت فیلم‏ها (خارجی یا داخلی) و موسیقی که از تلویزیون جمهوری اسلامی پخش می‏شود، دیدن و گوش‌دادن به آنها چه حکمی دارد؟

ج: اگر افراد شنونده و بيننده تشخيص دهند موسيقى که از راديو و تلويزيون پخش مى‏شود از نوع موسيقى مطرب لهوى مناسب با مجالس لهو و گناه است و يا ديدن فيلمى که از تلويزيون پخش مى‏شود، مفسده دارد، ديدن و شنيدنِ آنها براى آنان جايز نيست و مجرّد پخش از راديو و تلويزيون حجّت شرعى براى جواز محسوب نمى‏شود.

س 1196: تهیه و فروش تصاویر منسوب به پیامبر اکرم(صلی الله علیه وآله) و امیرالمومنین و امام حسین(علیهماالسلام) برای نصب آنها در مراکز دولتی چه حکمی دارد؟

ج: اين کار فى‏نفسه از نظر شرعى اشکال ندارد به شرط اينکه مشتمل بر امورى که ازنظر عرف، اهانت و بى‏احترامى محسوب مى‏شود نبوده و با شأن آن بزرگان منافات نداشته باشد.

س 1197: خواندن کتابها و اشعار مبتذل که باعث تحریک شهوت می‏شوند، چه حکمی دارد؟ج: باید از آنها اجتناب شود.

ج: بايد از آنها اجتناب شود.

س 1198: تلویزیونها یا کانالهای پخش مستقیم ماهواره‏ای یک سلسله برنامه‏های اجتماعی را به نمایش می‏گذارند که بیانگر مسائل اجتماعی جامعه غربی است و به ترویج افکار فاسدی از قبیل تشویق به اختلاط زن و مرد و ترویج روابط نامشروع می‏پردازند، به‌طوری که این برنامه‏ها بعضی از مؤمنین را نیز تحت‏تأثیر قرار داده است. دیدن آنها برای کسی که احتمال تأثیرپذیری او می‏رود، چه حکمی دارد؟ آیا این حکم نسبت به کسی که آن برنامه‏ها را به قصد نقد و بیان نکات منفی آنها و نصیحت مردم به ندیدن آنها، می‏بیند، تفاوت دارد؟

ج: نگاه به اين برنامه‏ها اگر از روى لذّت بوده و يا خوف تأثيرپذيرى و فساد، وجود داشته باشد، جايز نيست. ولى مشاهده به قصد نقد و آگاه کردن مردم از خطرات و نکات منفى آنها براى کسى که اهليّت آن را دارد و مطمئن است که از آن برنامه‏ها تأثير نمى‏پذيرد و به فساد نمى‏افتد، اشکال ندارد، البته اگر مقرّراتى باشد بايد رعايت شود.

س 1199: آیا نگاه‌کردن به موی گوینده تلویزیون که آرایش کرده و سر و سینه‏اش پوششی ندارد، جایز است؟

ج: مجرّد نگاه‌کردن چنانچه از روى لذّت نبوده و خوف ارتکاب حرام و فساد در آن نباشد و به‌صورت پخش مستقيم هم نباشد، اشکال ندارد.

س 1200: آیا دیدن فیلمهای شهوت‏انگیز برای فرد متأهل جایز است؟

ج: اگر ديدن آنها به قصد تحريک شهوت باشد و يا موجب تحريک آن شود، جايز نيست.

س 1201: دیدن فیلمهایی که راه صحیح نزدیکی با زن باردار را آموزش میدهند، برای مردان متأهل، با توجه به اینکه باعث به حرام افتادن آنان نمیشود، چه حکمی دارد؟

ج: ديدن اين فيلم‏ها که هميشه بانگاه شهوت برانگيز همراه است، جايز نيست.

س 1202: نظارت کارمندان وزارت ارشاد بر انواع فیلمها و مجلات و نشریات و نوارها برای تشخیص موارد مجاز آنها، با توجه اینکه نظارت، مستلزم مشاهده عینی و گوش‌دادن به آنهاست، چه حکمی دارد؟

ج: ديدن وگوش دادن به آنها توسط مأمورين نظارت، در مقام انجام وظيفه قانونى به مقدار ضرورت اشکال ندارد، ولى بايد از قصد لذت و ريبه احتراز کنند و واجب است افرادى که براى نظارت و بررسى گمارده مى‏ شوند از جهت فکرى و روحى زير نظر و راهنمايى مسئولين باشند.

س 1203: دیدن فیلمهای ویدئویی که گاهی تصاویر منحرف کننده‏ای دارند، به قصد نظارت و حذف بخش‏های فاسد آنها برای ارائه به دیگران چه حکمی دارد؟

ج: ديدن اين فيلمها اگر به منظور اصلاح فيلم و حذف تصاوير فاسد و گمراه‏کننده آنها باشد اشکال ندارد بشرط اينکه کسى که اقدام به اين کار مى‏کند مصون از افتادن به حرام باشد.

س 1204: آیا برای زن و شوهر دیدن فیلمهای ویدئویی جنسی در خانه، جایز است؟ آیا برای فرد مبتلا به قطع نخاع، دیدن این فیلم‏ها به قصد تحریک شهوت و تمکن از نزدیکی با همسرش، جایز است؟

ج: برانگيختن شهوت توسط فيلمهاى ويدئويى جنسى جايز نيست.

س 1205: مشاهده پنهانی فیلم‏ها وتصاویری که طبق قانون دولت اسلامی ممنوع هستند، اگر مفسده‏ای نداشته باشند، چه حکمی دارد؟ حکم آنها نسبت به زن و شوهرهای جوان چیست؟

ج: با فرض ممنوع بودن، اشکال دارد.

س 1206: مشاهده فیلمهایی که گاهی در بردارنده اهانت به مقدسات جمهوری اسلامی و مقام معظم رهبری هستند، چه حکمی دارد؟

ج: واجب است از آنها اجتناب شود.

س 1207: دیدن فیلمهای ایرانی که بعد از انقلاب تولید شده‏ اند و در آنها زنان با حجاب ناقص ظاهر می‏شوند و گاهی بدآموزیهایی نیز دارند، چه حکمی دارد؟

ج: اصل مشاهده اين فيلم‏ها اگر به قصد لذت و ريبه نباشد و موجب وقوع در مفسده هم نگردد، فى‏ نفسه اشکال ندارد ولى فيلمسازان بايد از تهيه و توليد فيلمهايى که با تعاليم ارزشمند اسلامى منافات دارد، خوددارى کنند.

س 1208: توزیع و عرضه فیلمهایی که مورد تأیید وزارت ارشاد هستند، چه حکمی دارد؟ همچنین توزیع نوارهای موسیقی که مورد تأیید وزارت ارشاد هستند، در دانشگاهها چه حکمی دارد؟

ج: اگر فيلم‏ها يا نوارها به نظر مکلّف عرفاً مشتمل برغنا يا موسيقى مطرب و لهوى مناسبِ با مجالس لهو و گناه باشد، توزيع و عرضه آنها و همچنين ديدن و گوش‌دادن به آنها براى او جايز نيست و مجرّد تأييد بعضى از ادارات مربوطه تا زمانى که نظر مکلّف در تشخيص موضوع با نظر تأييدکنندگان مخالف است، دليل شرعى براى جواز محسوب نمى‏شود.

س 1209: خرید و فروش و نگهداری مجلاّت لباس‏های زنانه که عکس زنان اجنبی در آنها وجود دارد و برای انتخاب لباس بکار می‏روند، چه حکمی دارد؟

ج: مجرّد وجود عکس‏هاى زنان اجنبى در اين مجلاّت مانع جواز خريد و فروش و بهره‏بردارى از آنها براى انتخاب لباس نيست مگر آن که عکس‏ها، به گونه‏اى باشد که موجب مفسده شود.

س 1210: آیا خرید و فروش دوربین فیلمبرداری جایز است؟

ج: خريد و فروش دوربين فيلمبردارى تا زمانى که به قصد استفاده در امور حرام نباشد، اشکال ندارد.

س 1211: خرید و فروش و اجاره فیلمهای ویدئویی مبتذل و همچنین ویدئو چه حکمی دارد؟

ج: اگر فيلم‏ها در بردارنده تصاوير زننده‏اى که شهوت را تحريک کرده و موجب انحراف و فساد مى‏شوند و يا مشتمل بر غنا و موسيقى مطرب و لهوى و مناسب با مجالس لهو و گناه باشند، توليد و خريد و فروش و اجاره فيلم‏ها و همچنين اجاره ويدئو براى استفاده از آن در اين امور، جايز نيست.

س 1212: آیا گوش‏دادن ‏به اخبار و برنامه‏ های علمی و فرهنگی رادیوهای خارجی جایز است؟

ج: در صورتى که موجب انحراف و فساد نشود، جايز است.


فیلم و عکس نامحرم

استفتائات جدید

س: چسباندن عكس‌ زن‌هاى بازيگر بى‌حجاب خارجى در مغازه و محل ديد چه حكمى دارد؟

ج) اگر موجب ارتكاب گناه و مفسده‌انگيز بوده يا مخالف مقررات باشد، جايز نيست.

س1: آيا به قصد لذت مرد مى‌تواند به عكس يا فيلم همسرش نگاه كند؟ س2: اگر همسرش فوت كرده باشد حكم چگونه است؟

ج) نگاه به فيلم يا عكس همسر با قصد لذت مطلقاً جايز است.

س: آيا نگاه كردن به جلوى مو و پيشانى دختران و زنان در فيلم‌ها و برنامه‌هاى تلويزيونى جايز است؟

ج) نظر به موى سر و صورت و حتى بدن دختران و زنان در فيلم‌ها و برنامه‌هاى غير مستقيم تلويزيونى حکم نظر به نامحرم را ندارد مگر آنکه از روى شهوت و يا موجب مفسده و يا خوف فتنه باشد.

س: ظهور و چاپ عكس‌هاى خانوادگى و يا عروسى كه در آنها خانم‌ها با محارم خود و بدون حجاب كامل مى‌باشند توسط عكاسى‌ها چه حكمى دارد؟

ج) ظاهر كردن و چاپ آن نزد عكاسى كه آنها را نمى‌شناسد بدون قصد ريبه و لذت و خوف وقوع در فتنه و فساد اشكال ندارد.

س: حکم ديدن فيلم‌هاى مبتذل چيست؟

ج) ديدن فيلم‌هاى مستهجن و حاوى منکرات، موجب تقويت هواهاى شيطانى نفس، تضعيف اراده و ايمان و زمينه‌ساز ترتب مفاسد و گناهان بوده و به هيچ وجه جايز نيست.

س: حكم شرعى الصاق عكس‌هاى مبتذل بر اجناس با هدف فروش بيش‌تر چيست؟ آيا اسلام به مشتريان هم توصيه به ترك خريد اين اجناس را مى‌كند يا نهى دينى فقط به فروشندگان است؟

ج) چاپ، نشر، خريد و فروش و ترويج عكس‌هاى مبتذل و الصاق آنها بر روى اجناس كه موجب انحراف و فساد جوانان شده و يكى از مظاهر تهاجم فرهنگی و ترويج فرهنگ منحطّ غرب مى‌باشد، جايز نيست.

س: برخى افراد وقتى از كارى نهى‌ مى‌شوند آن را به دستور يا مجوزى كه از بالاتر دارند نسبت داده و لذا خود را معذور مى‌دانند؛ مانند بعضى صاحبان مغازه‌هاى ويدئو كلوپ كه فروش فيلم‌هاى مشتمل بر حرام را به مجوز ارشاد مستند مى‌كنند. لطفاً حكم دين اسلام را درباره دستور يا تجويز مقام بالاتر و همچنين عمل فرد زيردست، بيان فرماييد.

ج) صِرف مجوز مذكور، حجّت شرعى بر حليّت نيست.

س: كوپلن‌هايى با عكس‌هاى زنان سر برهنه و با تصاوير رقاصى دسته‌جمعى كه توسط آقايان و خانم‌ها بافته مى‌شود و از آن‌ها در منازل و مغازه‌ها استفاده مى‌كنيم، چه حكمى دارد؟

ج) حكم دائر مدار مفسده‌انگيز بودن آن است.

س1: آيا نگاه كردن به تصوير زن مسلمانى كه او را مى‌شناسيم بدون قصد لذت و خوف گناه، جايز است يا خير؟ (با اين فرض كه تصوير غيرمستقيم و بدون پوشش كامل مى‌باشد) س2: قيد شناختن به چه معنايى است؟ آيا صِرف دانستن نام و تشخيص قيافه و چهره كافى است يا خير؟

ج1) در فرض مرقوم جايز نيست. ج2) همين قدر كه بداند او كيست، كافى است.

س: آيا فيلم بردارى از مراسمى که در آن موسيقى پخش شده و زنان بدون پوشش کامل در آن نشسته‌اند، جايز است؟

ج) اگر موسيقى حرام پخش شود ضبط آن با دوربين حرام است و گرفتن فيلم از خانم‌ها اگر بعداً از آن استفاده حرام نمى‌شود، مانع ندارد و الا جايز نيست.

س. حکم نظر به عکس دختر بچه‌ای که سرش لخت است و الآن سنش بالاست برای مرد نامحرمی که او را می‌شناسد چیست؟ آیا اگر به قصد لذت باشد و یا مفسده داشته و یا هتک باشد، حرام است؟ و یا مطلقاً حرام است؟

ج. حرمت مطلق ثابت نیست.


مسائل متفرقه معاشرت

استفتائات جدید

س: همسر اينجانب فوت شده و ازدواج مجدد كرده‌ام دختر همسر اولم در شرف ازدواج است. آيا دامادم نسبت به همسر دومم محرم مى‌شود؟

ج) داماد شما به همسر دوم شما مَحْرم نمى‌شود.

س: مردى داوطلبانه وظيفه بزرگ كردن دخترى را به عهده مى‌گيرد تا اينكه دختر بالغ مى‌شود. آيا براى اين دختر حفظ حجاب جلوى اين مرد واجب است؟

ج) صِرف بزرگ كردن دختر محرميت نمى‌آورد.

س: از آنجا كه بچه‌دار نمى‌شويم پسر 4 تا 6 ماهه را به فرزند خواندگى گرفته‌ايم چه راههايى وجود دارد تا اين پسر با همسرم محرم گردد؟

ج) براى ايجاد محرميت در فرض سؤال راههايى موجود است؛ از جمله: ۱ـ اگر خواهر اين خانم شير داشته باشد چنانچه با رعايت شرائط مذكور در رساله اين بچه را شير دهد اين خانم، خاله او شده و با او محرم است. ۱ـ اگر مادر اين خانم شير داشته باشد و به او شير دهد اين بچه برادر رضاعى آن خانم بوده و محرم است. ۳- اگر خواهرزاده يا برادرزاده يا زن برادر اين خانم به او شير دهند.

س1: آيا با ازدواج مردى كه فرزند پسر دارد با زنى كه فرزند دختر دارد, آن پسر و دختر را بر يكديگر محرم مى‌كند؟ س۲: آيا آن پسر و دختر بر والدين و اجداد اين زن و مرد محرم مى‌شوند؟

ج1) ازدواج آن مرد و زن، موجب محرميت پسر و دختر نمى‌شود. ج2) پسر و دخترِ زن و مرد مذكور بر والدين و اجداد اين زن و مرد محرم نيستند.

س: اگر کودک پانزده مرتبه يا يک شبانه روز کامل شير زنى را بخورد ولى در اين مدت غذاى ديگرى هم خورده باشد، آيا اين مقدار، باعث محرميّت مى‌شود؟

ج) غذا خوردن در بين پانزده مرتبه مانع از تحقق محرميت نيست ولى در بين يك شبانه‌روز، مانع محسوب مى‌شود مگر آنكه غذا خوردن به قدرى كم باشد كه عرفاً نگويند غذا خورده است.

س: آيا با فوت يكى از زوجين رابطه محرميت زايل مى‌گردد يا به قوت خودش باقى است؟

ج) در فرض سؤال به مجرّد مرگ، محرميّت زايل نمى‌شود.

س: مقدار مجاز لمس بدن محارم چقدر است؟

ج) هر موضع از بدن محارم كه نظر كردن به آن جايز است، لمس آن هم بدون قصد ريبه اشكال ندارد.

س: نوجوانى 15 ساله كه داراى عقل و شعور مى‌باشد و نفع و نقصان و خوبى و بدى را درك مى‌كند، از نظر جسمى صددرصد فلج است و هيچ‌گونه فعاليت جسمى را نمى‌تواند انجام دهد. از غذا خوردن گرفته تا رفتن به دستشويى و طهارت و... همه كارهايش را تا کنون مادرش انجام مى‌داده است. در حال حاضر او به حدّ بلوغ رسيده است. تكاليف شرعى او چگونه خواهد شد؟ نگاه مادر به اعضاى مخصوصه بدن او در حال نظافت چه حكمى دارد؟ در صورت مكلف بودن، او چگونه نماز، طهارت و وضو را انجام دهد؟

ج) در فرض سؤال بايد تكاليف شرعى همچون وضو و نماز را در حدّ توان ولو با كمك گرفتن از ديگران انجام دهد ولى براى تخلى با وجود فرد هم‌جنس (مانند پدر)، هم‌جنس بايد به او كمك كند و حتى‌الامكان با استفاده از آينه و دستكش از نگاه مستقيم به عورت و لمس آن خوددارى نمايد.

س: بعضى ارگان‌ها به علت حساسيت شغلى براى معاينه بدنى و اطمينان از سلامت كامل جسمى جهت استخدام داوطلبين (مثلاً براى ورود به دانشگاه خلبانى يا ارگان‌هاى مشابه) شخص داوطلب را به‌طور كامل برهنه كرده و اعضاى بدن را وارسى مى‌كنند. حكم شرعى چيست؟

ج) جايز نيست مگر اينكه به حكم قانون، الزامى باشد.

س: بنده خانمى هستم كه تخت كوچكى در خانه دارم كه از طريق آن به كار اپيلاسيون (از بين بردن موهاى زائد بدن از طريق موم سرد) مشغول مى‌باشم و خرج خودم و بچه‌هايم را از اين راه تأمين مى‌كنم. آيا كار من حرام محسوب مى‌شود؟ در حالى كه بدون قصد و غرض بوده چون من خودم خيلى پايبند مسائل اسلامى و شرعى هستم. آيا اين پول حرام بوده و فعل حرام انجام داده‌ام؟ در حالى كه هيچ تخصصى در هيچ زمينه‌اى ندارم و فقط همين كار را بلد هستم كه آن‌هم تنها منبع درآمد خودم و بچه‌هايم مى‌باشد.

ج) در مورد غير عورت اشكال ندارد، لكن نگاه به عورت و دست زدن به آن جايز نيست.

س: حکم نزديکى کردن با زنان کافر (غير اهل کتاب) چيست؟ آيا آنان کنيز به حساب مى‌آيند؟ راه شرعى کدام است؟

ج) نزديكى با زن كافره اگر از اهل كتاب باشد با اجراى عقد متعه با اجازه او، حكم زوجه را دارد و در غير اين صورت حكم زنا مترتب است.

س: آيا از نظر شرعى پدر و مادر زوج يا زوجه مى‌توانند در امور زندگى دختر يا پسرشان بعد از ازدواج (عروسى) دخالت داشته باشند؟

ج) والدين زوج يا زوجه به عنوان ولّىِ شرعى حق دخالت در زندگى شخصى و خصوصى آنها را ندارند.

س: اگر ما كسى را كه به حجابش توجه ندارد به پارك ببريم گناه او گردن ما هم هست؟

ج) با علم به اينکه در معرض ديد نامحرم قرار مى‌گيرد اگر چنين کارى انجام دهيد، گناهکار محسوب مى‌شويد.

س: در برخى از فروشگاه‌هاى لباس مجسمه‌هايى قرار دارند که خيلى شبيه انسان هستند و در حالت عريان حالت‌هاى يک انسان واقعى را تداعى مى‌کنند آيا ديدن و لمس اين مجسمه‌ها اشکال ندارد؟

ج) اگر مفسده نداشته باشد و موجب خوف ارتكاب گناه نباشد، مانع ندارد.

س: اگر مردى از زن اول خود فرزند داشته باشد و از زن بعدى نيز فرزنددار شود، و زن دوم هم قبلاً ازدواج نموده و فرزند داشته باشد، و در حال حاضر نيز اين زن و مرد فرزند داشته باشند، رابطه محرميت فرزندان اول زن، فرزندان اول مرد با هم و با فرزندان حال حاضر اين زن و مرد چگونه است؟

ج) فرزندانى که مرد از زن اول دارد با فرزندانى که از زن دوّم دارد، مَحْرم مى‌باشند و فرزندانى که زن دوم از ازدواج قبلى دارد با ‏فرزندانى که زن دوم از اين مرد دارد، محرم مى‌باشند ولى نسبت به فرزندانى که مرد از زن اول دارد، مَحرم نمى‌باشند.

س: فروش و كرايه دادن فيلم‌هاى هندى كه آهنگ‌هاى غيرمجاز هم دارند، چه حكمى دارد؟

ج) اگر مشتمل بر موسيقى لهوى متناسب با مجالس عيش و نوش و خوشگذرانى باشد، جايز نيست.

س: در كتاب شريف اصول كافى در حديثى از حضرت امام صادق (عليه السلام) آمده است: جواب دادن به نامه واجب است مانند جواب سلام (رد جواب الكتاب واجب كوجوب رد السلام). بر اساس اين حديث، آيا دادن جواب نامه واجب است؟

ج) احتياط در جواب دادن است

س: آيا مخالفت با سليقه پدر و مادر در کارها حرام است؟

ج) اگر منظور مخالفت با سليقه پدر و مادر در كار مربوط به خودشان است، شما حق دخالت نداريد ولى اگر مخالفت با سليقه آنان در رابطه با كارهاى خود شماست، صرف مخالفت حرام نيست لكن ايذاى والدين حرام است.


پاسخ به سوالات شرعی مخاطبان
استفتائات مناسبتی
پايگاه اطلاع‌رسانی دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آيت‌الله‌العظمی سيدعلی خامنه‌ای (مد‌ظله‌العالی) - مؤسسه پژوهشی فرهنگی انقلاب اسلامی