حلیت و حرمت حیوانات

استفتائات جدید

س: آيا خوردن ماهى‏هاى كوچك به صورت زنده حلال است؟

ج) خوردن نوع حلالِ آن اشكال ندارد.

س: آيا خوردن ميگو حلال است و اگر حلال است شرط تذكيه آن مردن در خشكى است؟

ج) خوردن ميگو حلال است و تذکيه آن مانند تذکيه ماهى مى‌باشد.

س: آيا خوردن خاويار و تخم ماهى‏هاى فلس‌دار و بى‏فلس جايز است و اگر حلال است چنانچه ماهى در آب مرده باشد چه حكمى دارد؟

ج) خوردن خاويار و تخم ماهى فلس‌دار که تذکيه شده، مانع ندارد و نسبت به ماهى بى‌فلس و ماهى که در آب مرده، حرام است.

س: آيا خوردن محتويات صدف دريايى حلال است؟

ج) حلال نيست.

س: وقتى شكم ماهى بزرگى را كه صيد كرده بوديم شكافتيم، چندين ماهى كوچك از نوع ديگر به شكل بى‏ جان ديده شد كه بعضى بليعده شده و سالم بودند و بعضى تكه تكه شده بودند آيا خوردن آن‏ها حلال است؟

ج) از خوردن ماهى‌هاى داخل بدنش كه مرده خارج مى‌شوند و نمى‌دانيد موقع صيد در شكم ماهى زنده بوده و در خارج آب مرده‌اند، اجتناب كنيد.

س: خوردن گوشت ماهى اوزون برون يا خاويار چه حكمى دارد؟ (وقتى زنده از آب مى‏گيريم فلس ندارد اما كارشناسان مى‏گويند كه فلس داشته به عللى فلس‏ها جدا شده است.) ملاك فلس دار بودن هنگام صيد آن است يا در خلقتش فلس داشته باشد كفايت مى‏كند و چنانچه جواب مثبت است تشخيص آن به عهده كيست اگر با گفته كارشناس به اطمينان برسيم كفايت مى‏كند؟

ج) اگر فلس‌دار باشد حلال است، هر چند پس از صيد فلس خود را از دست بدهد. و تشخيص فلس‌دار بودن با خود مكلّف است. و اطمينان از گفته كارشناس نيز كفايت مى‌كند.

س: در روش‌هاى جديد براى ذبح مرغ ابتدا بوسيله برق يک شوک به مرغ مى‌دهند تا مرغ بيحال شود و براى ذبح تقلا نکند بعضى از مرغ‌ها بوسيله اين شوک مى‌ميرند آيا با علم به اين موضوع خوردن مرغ شرعاً اشکال دارد يا خير؟

ج) اگر بقيه شرايط ذبح شرعى رعايت مى‌شود، تا يقين پيدا نکرده‌ايد که حيوان در اثر شوک مرده است، استفاده از آن مانعى ندارد.

س: خوردن خرچنگ و قورباغه و گوشت نهنگ حلال است؟

ج) حلال نيست. از حيوانات دريايى فقط ماهى فلس‌دار و ميگو و بعضى از پرندگان حلالند.

س: آيا مدفوع و امعاء و احشاء داخل شكم و سر و چشم ماهى حلال است؟

ج) از ماهى آنچه كه حرام است خون و كثافات آن است و بقيه اعضاى آن حلال است.

س: خروسى كه گوشت پخته مى‌خورد گوشتش حلال است؟ آيا مدفوع آن نجس است؟

ج) گوشت آن حلال و مدفوع آن نيز پاک است.

س: نوعى ماهى كه به نظر متخصّصين فلس دارد ولى فلسهاى آن ميكروسكوپى است و با چشم غير مسلح ديده نمى‌‌شود چه حكمى دارد؟ و آيا براى حليّت ماهى كافى است يا نه؟

ج) در فرض سؤال حكم به حليّت مى‌شود.

س: آيا گوشت و ساير قسمتهاى كوسه (بدون فلس) حلال است؟ فروش آن به غير مسلمانان چه حكمى دارد؟ ساير غذاهاى دريايى حرام چطور؟

ج) حلال نيست و فروش آن براى خوردن، حتى به كسانى كه آن را حلال مى‌دانند، جايز نيست.

س: آيا خوردن بره‌اى که در شکم گوسفند است و هنوز به دنيا نيامده و اندازه آن 10 تا 15 سانتى‌متر است حرام است؟

ج) اگر بعد سر از بريدن گوسفند، بچه مرده‌اى از شكمش بيرون آوريد، چنانچه خلقت آن بچه كامل باشد و مو يا پشم در بدنش روييده باشد، پاك و حلال است.

س: چه حيواناتى حلال و چه حيواناتى حرام گوشت هستند؟

ج) چهارپايان ساكن در خشكى، دو صنف هستند: اهلى و وحشى. از حيوان اهلى جميع اصناف گوسفند و گاو و شتر حلال است، و اسب و قاطر و الاغ مکروه است اما کراهت اولى خفيف‌تر است، و غير اينها از حيوانات ساكن در خشکى حرام مى‌باشد مانند سگ و گربه و غير اينها. و اما از حيوانات وحشى آهو و گاو وحشى و قوچ کوهى و الاغ وحشى حلال مى‌باشد و از حيوانات وحشى، سباع حرامند (سباع حيواناتى هستند که درنده بوده و داراى ناخن و دندان باشند، چه اينکه نيرومند باشند مانند شير و پلنگ و يوزپلنگ و گرگ يا ضعيف باشند مانند روباه و کفتار و شغال). و همچنين خرگوش حرام است اگر چه از سباع نباشد. و همچنين همه حشرات حرامند مانند مار و موش و موش دو پا و جوجه تيغى و جيرجيرک و غير اينها از آنچه که قابل شمارش نيست. و همچنين آنچه مسخ شده مانند فيل و ميمون و خرس و غير اينها حرام مى‌باشد.

س: آيا پرنده فلامينگو که از لک لک سانان است، حلال گوشت مى‌باشد؟

ج) پرنده حلال از حرام آن به دو امر تشخيص داده مى‌شود كه هر كدام از آنها در شرع علامت حلال و حرام بودن ـ در موردى كه بر حليت و بر حرمت آن تصريح نشده باشد نه در موردى كه نصى بر حكم آن از حيث حليت و حرمت باشد ـ قرار داده شده است: يكى از آن دو امر «صفيف»* و «دفيف»** است پس هر پرنده‌اى كه صفيفش بيشتر از دفيفش باشد حرام است و هر پرنده‌اى كه عكس آن باشد به اينكه دفيفش بيشتر باشد، حلال است. دومى آنها «چينه‌دان» و «سنگ‌دان» و «صيصيه»*** است؛ پس هر پرنده‌اى كه يكى از اين سه را داشته باشد حلال است و هر پرنده‌اى كه هيچ يك از اينها را نداشته باشد حرام است؛ و پرنده آب (دريايى) با غير آن در دو علامت ذكر شده مساوى مى‌باشد پس هر آنچه كه دفيفش بيشتر از صفيفش باشد يا در آن يكى از اين سه نشانه باشد، حلال است اگر چه ماهى مى‌خورد و آنچه كه صفيفش بيشتر از دفيفش باشد يا هيچ يك از آن سه را نداشته باشد، حرام است؛ و تشخيص موضوع بر عهده مكلّف است. ________________________________________ * صفيف: گشادن بالها در وقت پريدن است. ** دفيف: تكان دادن بالهايش در وقت پريدن است. * * * صيصيه: تيغى است كه در پشت پاى پرنده قرار دارد.

س: زرافه حيوانى است نشخواركننده و گياه‌خوار كه مانند گاو دست و پايش دو سمى است. با توجه به اين خصوصيات، آيا از حيوانات حلال گوشت شمرده مى‌شود؟

ج) دليلى بر حرمت گوشت زرّافه وجود ندارد.


صید، ذبح و شکار حیوانات

استفتائات جدید

س: چنانچه دريچه تخليه آب حوضچه‌هاى پرورش ماهى را به نيّت صيد ماهى باز كرده تا آب كاملاً تخليه شده و ماهى‌‌ها جان دهند صيد محسوب مى‌شود و ماهى‌‌ها حلال است؟

ج) اگر در همان حال ماهى‌‌ها جان داده‌اند، صيد محسوب نشده و تذکيه نمى‌شوند.

س: در بعضى از مراكزى كه ماهى را به صورت زنده مى‏فروشند، بعد از گرفتن ماهى از آب، ضربه‏اى به سر ماهى زده و فوراً شكم آن را پاره كرده و امعاء و احشاء آن را خارج مى‏كنند در حالى كه هنوز ماهى زنده و كمى حركت دارد آيا خوردن چنين ماهى‏اى حلال است؟

ج) اشکال ندارد.

س: براى صيد ماهى از حوضچه ‏هاى پرورش ماهى، از اتصال برق به آب استفاده مى‏كنند: الف: خوردن اين ماهى‏ها چه حكمى دارد؟ ب: چنانچه بعضى از اين ماهى‏ها به وسيله برق داخل آب بميرند و مخلوط با ماهى‏هاى نيمه‏جان به واسطه شک برق از آب گرفته شوند وظيفه چيست؟

ج) اگر با اتصال برق، ماهى در آب بميرد، حرام است ولى اگر آنها را زنده بگيرند و در خارج آب بميرند، حلال است؛ و اگر ماهىِ مرده و حرام با ماهى‌هاى حلال مخلوط شود و مجموعاً مقدار محدود و کمى باشند، از همه آنها بايد اجتناب شود.

س: در كشورى كه اخيراً بازديد انجام شد وسايل و ماشين به صورتى تعبيه شده كه امكان روبه قبله نمودن حيوان نمى‌باشد. با ذابح هم که صحبت كردم، گفت مى‌دانم روبه قبله نيست ولى من «بسم الله» را مى‌گويم. با توجه به اينكه فراورده‌هاى اين كشور به كشورهاى اروپا نيز به نام گوشت حلال صادر مى‌شود خواهشمند است حكم ذبيحه‌اى را كه رو به قبله نيست بفرماييد با علم به اينكه ذابح هم مى‌داند روبه قبله نيست.

ج) اگر يقين حاصل شود كه ذبيحه را با ترك استقبال قبله عالماً عامداً ذبح نموده آن ذبيحه حلال نيست ليكن از كجا چنين علمِ شخصى نسبت به موارد خاصه براى مكلف حاصل مى‌شود؟ و در هر صورت با فرض عدم اطلاع از چگونگى ترك استقبال قبله، ذبيحه محكوم به حليت است.

س: آيا ذبيحه اهل سنت براى شيعه مذكى مى‌باشد يا نه؟ بعضى از فقهاى اهل سنت اتجاه به قبله را شرط نمى‌دانند، در اين صورت ذبح آنها چه حكمى دارد؟

ج) ذبيحه مسلمان محكوم به حليت است و اخلال به استقبال ذبيحه از روى جهل مضرّ به حليت نيست.

س) آيا مرغ مى‌تواند توسط ماشين ذبح شود و آيا گوشتش حلال مى‌شود؟ حيوانات ديگر چطور؟

ج) در ذبح مرغ و هر حيوان ديگر علاوه بر وجوب رو به قبله بودن و ذکر «بسم الله» و آهن بودن آلت ذبح و مسلمان بودن ذابح بايد عمل ذبح به نحوى باشد که مستند به ذابح گردد مثل آنکه چند مرغ را بخواباند و تيغه ماشين را بکشد تا گردن آنها را ببرد.

س: در بعضى محافل شنيدم كه گوشت حيوان حلال گوشت را كه ذبح شرعى نشده مى‌توان با يک «بسم الله» خورد، لطفاً توضيح دهيد؟

ج) خوردن گوشت حيوانى كه ذبح شرعى نشده است، حرام است و ذکر بسم الله موجب حليت آن نمى‌شود.

س: شرايط تذكيه ماهى حلال گوشت چيست؟

ج) شرطش اين است كه زنده از آب بگيرند و در خارج آب جان دهد.

س: آيا در كشور غير مسلمان خوردن ماهى كه توسط غير مسلمان صيد گرديده حلال است؟

ج) اگر بدانيد فلس دارد و زنده از آب گرفته و پس از گرفتن در خارج آب جان داده است، حلال است.

س: شنيده‌ام که خوردن گوشت ذبح شده توسط يهودى جايز است آيا درست است؟

ج) ذبح غير مسلمان حلال نيست، هر چند ساير شرايط تذكيه شرعيه را مراعات كرده باشند.

س: آيا با خالى کردن حوضچه‌هاى پرورش ماهى و پس از جان دادن ماهى‌ها مى‌توان گفت ماهى‌ها صيد شده‌اند و حلالند؟

ج) اگر ماهى‌ها در همان حال جان داده باشند، صيد محسوب نشده و تذکيه نمى‌شود.

س: اين كه گفته مى‏شود ماهى جهت حلال شدن بايد بيرون از آب جان دهد آيا شامل موارد ذيل مى‏شود؟ الف: آن را صيد كرده و داخل پلاستيك انداخته سپس جان بدهد. ب: آن را صيد نموده و زنده به سيخ كشيده و روى آتش قرار دهيم. ج: آن را با ضربه‏اى بى حس كرده و شكم آن را پاره كرده و مشخص نشود كه از بى‏آبى جان داده يا پاره كردن شكم. د: سر آن قبل از جان دادن بريده شود. هـ : ماهى‏هاى كنار ساحل كه بعد از وقوع جزر دريا به صورت مرده و زنده افتاده‏اند.

ج) در مورد اول اگر داخل پلاستيك آب نباشد، در فرض سؤال حلال است و ماهى‌هايى كه بيرون آب افتاده و قبل از آنكه كسى آنها را زنده بگيرد مرده‌اند، حرام هستند. اما بقيه اقسامى كه در سؤال آمده، اشكال ندارد.

س: قبل از ذبح گوسفند يادم بود که بسم الله بگويم ولى موقع ذبح يادم رفته بگويم اگر قبل از جان دادن بسم الله يادم بيايد بگويم چه حکمى دارد؟

ج) در فرض سؤال اشکال ندارد.

س: در هنگام سر بريدن حيوان اگر قبل از مفارقت روح از جسم سر حيوان بصورت كامل جدا شود، حكم گوشت ذبح شده و فعل صورت گرفته چيست؟

ج) اين کار حرام است ولى گوشت آن حرام نمى‌شود و حلال است.

س. الف: در صورتى كه حيوان در حال مرگ باشد، آيا با بريدن جوزك مى‌توان حيوان را حلال كرد؟ ب: آيا اين بريدن نيز بايد رو به قبله باشد؟ ج: در صورتى كه در فرض «2» حيوان حلال مى‌شود سر حيوان چه حكمى دارد؟

ج. الف) اگر زنده باشد و فرصت بريدن اوداج اربعه (رگهاى چهارگانه گردن حيوان) باشد، حلال مى‌شود. ب) همه شرايط را بايد داشته باشد. ج) اگر موقع قطع اوداج اربعه سر متصل به بدن بوده است، سر نيز حلال است.

س: چنانچه دريچه تخليه آب حوضچه‌هاى پرورش ماهى را به نيّت صيد ماهى باز كرده تا آب كاملاً تخليه شده و ماهى‌ها جان دهند آيا اين صيد محسوب مى‌شود و ماهى‌ها حلال است؟

ج) اگر در همان حال ماهى‌ها جان داده‌اند، صيد محسوب نشده و تذکيه نمى‌شوند.

س: آيا ماهى براى اينکه حلال باشد حتماً بايد روى خاک جان بدهد؟ مثلاً اگر ماهى را زنده بخريم و داخل پلاستيک بياندازيم تا جان دهد اشکالى دارد؟

ج) اشكال ندارد.

س: در چه صورتى پوست حيوانات درنده‌اى مثل گرگ و پلنگ پاك مى‌شود؟

ج) حيوانات حرام گوشتى كه درنده و گوشتخوار هستند مانند گرگ و پلنگ، اگر آنها را به دستورى كه در رساله‌هاى عمليه ذكر شده سر ببرند يا با تير و مانند آن شكار كنند، پاك مى‌شوند.

س. درموقع صیدماهی اگرصیاد ببیند که چندماهی درداخل آب قبل از صید مرده ولی با ماهی های صید شده حلال وپاک مخلوط شده است و قابل جدا سازی نیست همچنین تعداد ماهی های صید شده زیاد است، حکمش چیست؟ اگر کم باشد حکمش چیست؟

ج. باید از همه‌ی ماهی‌هایی که احتمال می‌دهد همان ماهی های مرده است، اجتناب کند.


شک در حلیت و حرمت

استفتائات جدید

س: من در آمريكا زندگى مى‌كنم و بسيارى از پنيرهايى كه در اينجا وجود دارد، داراى تركيب «رِنِت» (نوعى مايه پنير) مى‌باشد و من مى‌خواستم بدانم كه آيا خوردن اين پنيرها حرام است يا خير، زيرا اين ماده از لايه داخل معده حيوانات بدست مى‌آيد.

ج) پنير مايه اگر از حيوان مرده گرفته شود و يا از حيوان نجس العين باشد و يا در خارج با تماس با نجس متنجس شود، خوردن پنيرى كه با چنين پنير مايه‌اى درست شده، جايز نيست.

س: شركت‌هاى غذايى و محصولات در آمريکا، گاهى از تركيبات حيوانى و گاه از ترکيبات گياهى استفاده مى‌كنند، لذا نمى‌توانند بگويند در كدام محصول هنگام توليد از تركيب گياهى استفاده شده و کدام از حيوانى، ما هم صددرصد نمى‌دانيم كدام حلال و كدام حرام است، آيا به خاطر اين ندانستن، خوردن اين محصولات حلال است؟ و آيا بايد آن را پاك و طاهر و حلال لحاظ كرد؟

ج) شركتهاى سازنده اغذيه و خوردنى‌ها اگر احياناً از اجزاى حيوان نجس العين و يا حيوان قابل تذكيه‌اى كه تذكيه شرعى نشده است، استفاده مى‌كنند و از همان دستگاه ساخت اغذيه براى ساخت اغذيه با تركيبات نباتى هم استفاده مى‌كنند، خريد و مصرف اغذيه ساخت چنين شركتهايى جايز نيست، ولى اگر اغذيه با تركيبات نباتى را با دستگاههاى ديگرى توليد مى‌كنند در اين صورت استفاده از اغذيه آن شركت‌ها مانع ندارد.

س: خوردن مرغ‌هاى بسته‌بندى شده كه از طريقه ذبح شدن آنها آگاهى نداريم چه مسئله‌اى دارد؟

ج) اگر از بازار مسلمانان تهيه شود، اشکال ندارد.

س: در مورد ماهى‏هايى كه شبهه در حلال و حرام بودن آن وجود دارد وظيفه چيست؟ به خصوص كه در سوق مسلمين به فروش مى‏رسد و زمان براى تحقيق وجود ندارد.

ج) در فرض سؤال اگر بدانيد فلس ندارد، جايز نيست والا جايز است. و اگر شبهه از جهت تذكيه يا عدم تذكيه آنها باشد، خريد آنها از سوق مسلمين و استفاده آن اشكال ندارد.

س: خونى که در حال کباب کردن گوشت حيواناتى مثل مرغ و گاو و گوسفند از آنها مى‌چکد چه حکمى دارد؟

ج) محکوم به طهارت است ولى خوردن خون حرام است.

س: آيا خوردن بره‌اى که در شکم گوسفند است و هنوز به دنيا نيامده و اندازه آ ن 10 تا 15 سانتى‌متر است حرام است؟

ج) اگر بعد از سر بريدن گوسفند، بچه مرده‌اى از شكمش بيرون آوريد، چنانچه خلقت آن بچه كامل باشد و مو يا پشم در بدنش روييده باشد، پاك و حلال است.

س: بعضى از اجزاى حيوان حلال گوشت ذبح شده، شرعاً قابل خوردن نيست و بايد از لاشه حيوان جدا گردد. اگر اين اجزاء همراه با اجزاء حلال پخته شود بطورى كه جداسازى آن ممكن نبوده و قابل تشخيص نباشد، آن غذا چه حكمى پيدا مى كند؟

ج) در فرض مرقوم، خوردن غذا اشكال ندارد.

س: آيا شير حيوانات حرام گوشت تابع حرمت حيوان بوده و حرام مى‌باشد؟

ج) تابع حيوان مى‌باشد.

س: قبل از درست شدن سس سويا از لوبياهاى‌ سويا مواد الکلى‌ خارج مى‌‌شود، با اين تفصيل، آيا خوردن سس سويا جايز است؟

ج) اگر مسكر نباشد، اشكال ندارد.

س: در يك كشور غير مسلمان آيا براى خوردن گوشت اعم از گوشت قرمز و يا سفيد در رستوران فرد مسلمان بايستى از فروشنده درباره حلال بودن و يا ذبح شرعى گوشت سؤال شود؟

ج) اگر رستوران واقع در كشور غير اسلامى است خوردن غذاهاى گوشتى آن رستوران در صورتى كه صاحب آن اعلام به تذكيه شرعى آن نمايد اشكال ندارد و تفحص لازم نيست مگر آنكه ظن به كذب او داشته باشد كه در اين صورت بدون احراز تذكيه شرعى خوردن آن حرام است.

س: آيا الکلى که در داروها و يا مواد غذايى براى ماندگارى و تازگى آنها استفاده مى‌شود و به تنهايى قابل شرب نيست نجس و غير قابل شرب است؟

ج) اگر معلوم نباشد كه الکل مخلوط شده از قسم مايع بالاصاله و مست کننده است يا نه، اشکال ندارد؛ و در هر صورت اگر دارو مورد ضرورت براى استعمال باشد اشکال ندارد لکن در صورت مخلوط بودن با الکل مست کننده بنابر احتياط واجب بايد دست و دهان و موضع اصابت دارو را تطهير کند.

س: خوردن پوست لب، پوست داخل دهان (لپ) كه شخص با دندان آن را مى‌‌كَنَد، چه حكمى دارد؟

ج) خوردن آن جايز نيست.

س: «کارمين» نام نوعى ماده قرمز رنگ است که در صنايع غذايى به عنوان رنگ مجاز طبيعى کاربرد دارد و حاصل از جوشاندن، خشک کردن و صاف کردن نوعى حشره به نام «کوشنيل» مى‌باشد، با توجه به اينکه در بعضى کشورهاى اسلامى مصرف اين رنگ به عنوان ماده افزودنى در خوردنى‌ها و آشاميدنى‌ها حرام اعلام شده است، آيا حضرتعالى آن را حرام مى‌دانيد؟

ج) اگر آن حشره داراى خون جهنده نباشد، پاک است و چنانچه اجزاء آن در آن جوشانده موجود نباشد، استفاده از آن جوشانده در خوردنى‌ها و آشاميدنى‌ها اشکال ندارد.


مسائل متفرقه خوردنی‌ها و آشامیدنی‌ها

استفتائات جدید

س: دستور شريعت نسبت به نوشيدن آب در حال ايستاده چيست؟

ج) ايستاده نوشيدن آب در شب مكروه است.

س: آيا مصرف گياهان دريايى جايز است؟

ج) اشکال ندارد.

س: ماهى حرام گوشت كه در آب مرده نجس است؟

ج) مرده حيوانى كه خون جهنده ندارد، (همانند مار و ماهى) نجس نيست.

س: اگر كشمش را در روغن سرخ كنيم پاک است يا نجس؟ اگر نجس است طريقه صحيح پخت عدس پلو چيست؟ در مورد خرما چطور؟

ج) در هر دو مورد پاک است.

س: حکم قرص‌هاى مخمر آبجو (براى چاقى‌) چيست؟

ج) اگر مسکر نباشد، مانع ندارد.

س1: من در ژاپن زندگى مى‌كنم. دخترى 6 ساله دارم كه در مدرسه ژاپنى درس مى‌خواند. در مدرسه ژاپن به بچه‌ها غذا مى‌دهند كه گاهى در آن گوشت خوك هست. از آنجا كه جدا كردن غذاى فرزندمان از غذاى ديگران هم مشكل است و هم از جهات روحى روى بچه تأثير منفى دارد و همچنين هنوز به سن تكليف نرسيده‌اند سؤالم اين است كه تكليف چيست؟ آيا الزاماً بايد غذاى او را جدا كنيم ولو با حرج باشد؟ و يا اشكالى ندارد و مى‌تواند با همكلاسى‌ها تغذيه كند ولو گوشت خوك در غذا باشد؟ س2: ضمناً در بعضى رساله‌ها ديدم كه خوراندن چيز نجس به اطفال اگر زيان نداشته باشد اشكال ندارد. آيا سؤال اول من هم از اين باب است؟

ج) خوراندن گوشت خوک و چيز نجس به بچه حرام مى‌باشد، و در فرضى كه شما چنين كارى را نمى‌كنيد وظيفه‌اى براى منع نداريد.

س: آيا رب خرما حرام و نجس است يا نه؟

ج) پاک و حلال است مگر آنکه مست کننده باشد.

س: آيا مى‌توان با تربت کربلا (مهر هايى که از کربلا مى‌آورند) روزه را چه واجب و چه مستحب افطار کرد؟

ج) اگر احراز شود که تربت سيدالشهدا (ع) است، خوردن کمى از آن مانع ندارد (چه در موقع افطار و چه غير آن).

س: من در غرب زندگى مى‌كنم و اشتباهاً دو بسته كيك خريدم كه حاوى الكل است. از آنجا كه براى خريد آن هزينه كرده‌ام آيا جايز است آن را به خانواده‌ام كه مسيحى هستند بدهم كه بخورند يا بايد آن را دور بريزم؟

ج) خوراندن غذايى كه محتواى الكل است به ديگرى هر چند غيرمسلمان باشد، جايز نيست.

س: در صورت انتقال ژن حيوان حرام گوشت به گياه، خوردن محصول آن چه حکمى دارد؟

ج) با فرض اينكه در جريان تبديل به ميوه، استحاله مى‌شود مانعى ندارد.


پاسخ به سوالات شرعی مخاطبان
استفتائات مناسبتی
پايگاه اطلاع‌رسانی دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آيت‌الله‌العظمی سيدعلی خامنه‌ای (مد‌ظله‌العالی) - مؤسسه پژوهشی فرهنگی انقلاب اسلامی