treatise/content

نماز و روزه رانندگان و مانند آن

احکام سفر

س111. نماز و روزه خلبانان هواپیماهای جنگی که بیشتر روزها از پایگاه‌‏های هوایی‏‌شان اقدام به پرواز کرده و مسافتی بسیار بیشتر از مسافت شرعی را می‏‌پیمایند و مرتب این عمل را تکرار می‏‌کنند، چه حکمی دارد؟

ج) حکم آنان همان حکم ساير رانندگان و ملوانان و خلبانان هواپيماهاست، يعنی نماز آن‌ها در سفر تمام و روزه‏شان صحيح است.

س112. در رساله عملیه امام خمینی(ره) در بحث نماز مسافر، شرط هفتم، آمده است: «واجب است راننده در غیر از سفر اول نماز خود را تمام بخواند ولی در سفر اول نمازش شکسته است هرچند طولانی باشد، آیا مقصود از سفر اول همان شروع حرکت از وطن تا بازگشت به آن است یا با رسیدن به مقصد سفر اوّل تمام می‏‌شود؟

ج) اگر رفت و برگشت در نظر عرف، يک سفر محسوب شود مثل استادی که از وطن برای تدريس به شهری سفر کرده و هنگام عصر يا فردای آن روز به مبدأ بر می‏‌گردد، در اين صورت، رفت و برگشت سفر اوّل محسوب می‏‌شود. و در صورتی که عرفاً يک سفر نباشد مثل راننده‌‌‏ای که برای حمل کالا به مقصدی حرکت کرده و از آن‌جا به مکان ديگری برای حمل مسافر يا کالای جديد سفر نمايد و سپس به وطن مراجعت می‏‌کند که در اين فرض، سفر اوّل با رسيدن به مقصد، تمام می‏‌شود.

س113. کسی که رانندگی ماشین شغل ثابت و دائمی او نیست، ولی برای مدت کوتاهی وظیفه رانندگی به او محوّل می‏‌شود مثل سربازانی که وظیفه رانندگی را در پادگان‌ها و پاسگاه‌ها و غیر آن‌ها بر عهده می‏‌گیرند، آیا این افراد حکم مسافر را دارند یا آن‌که واجب است نماز خود را تمام خوانده و روزه بگیرند؟

ج) اگر رانندگی ماشين در آن مدت موقت [دو، سه ماه در سال] شغل آن‌ها محسوب شود، حکم ساير رانندگان را خواهند داشت.

س114. اگر ماشینِ راننده‌‌‏ای بر اثر حادثه‌‌‏ای برای مدتی متوقف شود و راننده برای تعمیر و خرید لوازم به شهر دیگری مسافرت نماید، با توجه به این‌که با ماشین خود سفر نکرده، آیا باید در مانند این سفر نمازش را تمام بخواند یا شکسته؟

ج) اگر در اين سفر شغل او رانندگی نباشد و عرف هم اين سفر را سفر شغلی نداند، حکم ديگر مسافران را خواهد داشت.

س115. شخصی كارش رانندگی است كه البته نمازش تمام و روزه‌اش صحیح است، حال اگر روزی به عنوان ملوان یا ناخدا برای یك سفر دریایی سفر كند، نماز و روزه‌اش در این سفر دریایی چه حكمی دارد و همچنین بالعكس اگر كسی كارش ملوانی و یا ناخدایی باشد اگر روزی به عنوان راننده ماشین سفر كند، نماز و روزه‌اش در این سفر چه حكمی دارد؟

ج) اگر سفر مذكور شغلی باشد، نماز تمام و روزه صحيح است و در غير اين صورت قصر است.


استفتائات مناسبتی
پايگاه اطلاع‌رسانی دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آيت‌الله‌العظمی سيدعلی خامنه‌ای (مد‌ظله‌العالی) - مؤسسه پژوهشی فرهنگی انقلاب اسلامی