treatise/content

تبعیت در سفر

احکام سفر

س73. شوهرم برای تصمیم‌گیری در بیشتر موارد به من آزادی و اختیار داده است. حال با توجه به این، آیا در وطنش خودم را از جهت كامل خواندن نماز و صحت روزه تابع او بدانم؟ با این‌که ما در منطقه و شهر دیگری ساکن خواهیم شد؟

ج) صِرف دادن آزادی در تصميم‌گيری، ارتباطی به مسأله (اختيار وطن) ندارد؛ بلكه ملاک، مستقل بودن يا عدم استقلال از شوهر در تصميم و زندگی است. لذا اگر در اين دو موضوع، مستقل از شوهرتان هستيد، پس در اتخاذ وطن تابع او نيستيد.

س74. شخصی دارای دو وطن است، در نتیجه نماز خود را در هر دو مکان تمام می‏‌خواند و روزه هم می‏‌گیرد، آیا واجب است که همسر و فرزندان تحت تکفل وی در این مسأله از سرپرست خود تبعیت نمایند یا این‌که می‏‌توانند مستقل از او عمل کنند؟

ج) زن می‏‌تواند وطن جديد شوهرش را وطن خود قرار ندهد، ولی فرزندان اگر صغير باشند و در تصميم‏گيری و کسب درآمد مستقل نباشند و يا در اين مسأله تابع اراده پدر باشند، وطن جديد پدر، وطن آن‌ها هم محسوب می‏‌شود.

س75. س . آیا زن و فرزندان مشمول مسأله 1284 رساله حضرت امام(ره) هستند؟ یعنی در تحقق سفر آن‌ها قصد سفر توسط آنان شرط نیست؟ و آیا وطن پدر موجب تمام بودن نماز کسانی که تابع وی هستند، می‏‌گردد؟

ج) اگر در سفر تابع پدر ولو قهراً باشند، قصد پدر برای پيمودن مسافت در صورت اطلاع آنان از آن کافی است. ولی در انتخاب وطن و اعراض از آن، اگر در تصميم‏گيری و زندگی مستقل نباشند، يعنی بر حسب طبيعت و ارتکازشان تابع اراده پدر باشند، در اعراض از وطن سابق و اتخاذ وطن جديد که پدر با آن‌ها برای زندگی دائمی به آن‌جا رفته است، تابع وی خواهند بود.

س76. آیا زن در وطن و اقامت تابع شوهر است؟

ج) مجرّد زوجيّت موجب تبعيّت قهری نمی‏‌شود، و زن می‏‌تواند در انتخاب وطن و قصد اقامت تابع شوهر خود نباشد. بله، اگر زن در انتخاب وطن و اعراض از آن تابع اراده همسرش باشد، قصد شوهرش برای او کافی است و شهری که همسرش با او برای زندگی دائم و به قصد توطن به آن‌جا رفته است، وطن وی هم محسوب می‏‌شود و همچنين اعراض شوهر او از وطن مشترکشان با خروج از آن و رفتن به جايی ديگر، اعراض او از وطن هم محسوب می‏‌گردد، و برای اقامت ده روز در سفر، اطلاع او از قصد شوهرش مبنی بر اقامت ده روز با اين فرض که وی تابع اراده شوهر است برای وی کافی است، بلکه اگر مجبور به همراهی با شوهرش در مدت اقامت در آن‌جا باشد، نيز حکم همين است.

س77. محل تولد من شهر کاشمر است و از سال 1345 هجری شمسی تا سال 1369 ساکن تهران بوده‌‏ام و آن‌جا را وطن برای خود انتخاب کردم، و مدت سه سال است که همراه با خانواده‌‏ام برای مأموریت اداری به بندرعباس آمده و کمتر از یک سال دیگر به شهر تهران که وطن من است، باز خواهم گشت. با توجه به این‌که در مدتی که در بندرعباس هستم، هر لحظه امکان دارد برای مأموریت به شهرهای تابع بندرعباس بروم و مدتی در آن‌جا بمانم و زمان مأموریت‌‏های اداری هم که به من ارجاع می‏‌شود، قابل پیش‌بینی نیست، خواهشمندم اولاً: حکم نماز و روزه مرا بیان فرمایید. ثانیاً: با توجه به این‌که در اغلب اوقات یا در بعضی از ماه‌های سال برای چند روز در مأموریت اداری به سر می‏‌برم، آیا کثیر السفر محسوب می‏‌شوم یا خیر؟ ثالثاً: با توجه به این‌که همسرم خانه‏دار و متولد تهران است و با من به بندرعباس آمده و ساکن آن شده است، حکم شرعی نماز و روزه وی چیست؟

ج) نماز و روزه شما در محل کار فعلی‌تان که وطن شما نيست، حکم نماز و روزه مسافر را دارد، يعنی نماز شکسته است و روزه‏تان صحيح نيست، مگر آن‌که در آن‌جا قصد اقامت ده روز کنيد و يا در هر ده روز حداقل يک بار به‌خاطر کاری که مربوط به وظيفه شما است، مسافرت نماييد؛ و اما همسرتان که در محل کار همراه شما است، اگر قصد اقامت ده روز کرده باشد، نماز وی تمام و روزه‌‏اش صحيح است و در غير اين صورت نمازش شکسته است و نمی‏‌تواند روزه بگيرد.

س78. جوانی با زنی از شهری دیگر ازدواج نموده است، هنگامی که این زن به خانه پدرش می‏‌رود، نمازش قصر است یا تمام؟

ج) تا زمانی که از وطن اصلی خود اعراض نکرده، نمازش در آن‌جا تمام است.

س79. اگر شخصی وطنی داشته باشد که در حال حاضر در آن سکونت نمی‏‌کند، ولی گاهی با همسرش به آن‌جا می‏‌رود، آیا همسر او در آن‌جا باید مانند وی نمازش را تمام بخواند یا خیر؟ و اگر همسرش تنها به آن‌جا برود نمازش چه حکمی دارد؟

ج) مجرد اين‌که آن مکان وطن شوهر اوست باعث نمی‏‌شود که وطن وی هم باشد و بر او در آن‌جا احکام وطن جاری شود.

س80. نماز و روزه فرزندان در وطن والدین چگونه است؟ و آیا به سن فرزندان و مستقل شدن آنها بستگی دارد؟

ج) ميزان، تبعيت و عدم استقلال است. مادامی كه فرزندان در اراده و زندگی تابع پدر باشند، وطنِ پدر، وطن آنها هم محسوب می‌شود (و اگر با مادر زندگی می‌كنند و تابع مادر هستند وطن مادر، وطن آنها هم محسوب می‌شود) و در اين حكم فرقی بين اينكه فرزند صغير باشد يا كبير نيست. اين در صورتی است كه فرزندان در وطن پدر يا مادر زندگی كنند اما اگر به قصد مسافرتِ چند روزه به وطن والدين رفته‌اند، در اين صورت مادامی كه قصد ماندن حداقل ده روز را نداشته باشند حكم ساير مسافرين را دارند.

س81. در جایی به دنیا آمده‌ام كه وطن پدر و مادرم بوده ولی یك روز بعد از تولّد به جای دیگر منتقل شدیم بدون این كه پدر و مادرم از آن وطن خود اعراض نمایند، آیا آن‌جا وطن من نیز می‌باشد (البته مادامی كه از آنجا اعراض نكرده‌ام)؟

ج) محل مذكور وطن شما محسوب نمی‌شود.

س82. نماز و روزه دختری که به مدت شش ماه آغاز تولد در محل تولد اقامت داشت سپس به مدت هفده سال در شهری دیگر زندگی نمود سپس بعد از ازدواج به محل تولد بازگشت، در دو محل اقامت چه حکمی دارد؟

ج) محل تولد با فرض اينکه پس از تولد فقط شش ماه در آن‌جا اقامت داشته برای او وطن محسوب نيست؛ و در محل زندگی هفده ساله اگر پدر آن‌جا را برای خود وطن اتخاذ کرده و فرزند هم به تبعيت از پدر در آن‌جا زندگی نموده، آن‌جا وطن فرزند هم محسوب است؛ و نسبت به محل تولد اگر بعد از بلوغ و استقلال در زندگی آن‌جا را برای خود وطن اتخاذ کند آن‌جا نيز برای او حکم وطن خواهد داشت.


استفتائات مناسبتی
پايگاه اطلاع‌رسانی دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آيت‌الله‌العظمی سيدعلی خامنه‌ای (مد‌ظله‌العالی) - مؤسسه پژوهشی فرهنگی انقلاب اسلامی