ارتباط با ماجستجوآرشیو پیشرفتهنسخه سریعتلکس رهبریویژه نامه هاصفحه اصلی
    RSS دیگران
    صفحه اصلیRSS سایت رهبریدرباره سایت رهبریتماس با مازبانهای دیگر
    امروز شنبه، ۳۰ فروردین ۱۳۹۳
    • يادداشت
    • گفتگو
    • خاطره
    • گزارش
    • پرونده
    • صفحات ویژه‌
    • مقالات جستار
    1392/05/23نسخه قابل چاپ
    در پاسداشت استاد مشفق كاشانی

    مشعل نوربخش شعر فارسی

    ادداشتی از آقای رضا حمیدی، دبیر همایش نكوداشت استاد مشفق كاشانی درباره‌ی شعر و شخصیت استاد|
     
    توفیقی حاصل شد و اعضای ستاد نكوداشت استاد «مشفق كاشانی» به محضر رهبر معظم انقلاب رسیدند. معظم له در بیانات‌شان به چند ویژگی استاد اشارتی مختصر، اما پر مغز و نغز داشتند. اشاره‌ی اول درخصوص اهمیت و نقش تجلیل از مفاخر و نكوداشت استاد مشفق كاشانی. اشاره‌ی دوم درباره‌ی اشعار ایشان به‌ویژه در قالب غزل و اشاره‌ی دیگر، تعهد ادبی استاد به انقلاب و سلوك اخلاقی ایشان. درباره‌ی این چند موضوع، نكاتی را به اختصار تقدیم می‌دارم.

    نكته‌ی نخست نظر رهبر معظم انقلاب در خصوص جایگاه شعری استاد و به ویژه غزل ایشان است. معظم‌له فرمودند: «جناب آقای مشفق هم از شعرای خوب زمان ما هستند. بنده البته از قدیم با بعضی از اشعار ایشان - در مطبوعات و اینها- آشنا بودم و شخص ایشان را هم كه از اوایل انقلاب به اتفاق آقای حمید و مرحوم شاهرخی و اینها، مكرر آقایان را زیارت می‌كردیم؛ از شعرهایشان می‌شنیدیم، استفاده می‌كردیم. و غزل ایشان، غزل پخته و مضمون‌دار و خوش اسلوبی است؛ یعنی یكی از غزل سرایان برجسته‌ی زمان ما جناب آقای مشفق هستند؛ بیشتر سبك عراقی - و در عین حال دارای مضمون، دارای الفاظ شسته‌رفته و پخته - غزل ایشان را تشكیل می‌دهد. حالا البته ایشان در فنون دیگر هم شعر می‌گویند، قصیده هم می‌گویند، قطعه هم می‌گویند، لكن غزل ایشان یك برجستگی ویژه‌ای دارد. در جلسات شعری‌ای كه بنده در آن‌جاها حضور داشته‌ام و توانسته‌ام بشنوم از شعرها، شعر ایشان همیشه یك شیرینی و برجستگی و زیبایی خاصی داشته. جا دارد كه از ایشان حقیقتاً تشویق بشود.»

    * نجات غزاله غزل از كمند بی‌دردی
    استاد عباس كی‌منش، مشهور به «مشفق كاشانی» به‌حق از سخن‌سرايان نيكوسرشت و زبان‌دانان و شعرشناسان روزگار ما است. زبان پاكيزه و طبع گهرخيزش، سرمايه‌ای است بزرگ و معنوی برای شعر معاصر فارسی. غزل مشفق، آشيانه‌ی شوق است و كاشانه‌ی مهر. با شعر او می‌توان سپهر معنا را تا آستانه‌ی وصل پيمود و جهان را آن‌چنان ديد كه عاشقان بيدل می‌بينند. شعر مشفق، پيمانه‌ی شوق است و زبانش، سخنگوی دل‌های بيدار. هنر او قافيه‌بازی نيست؛ بلكه نجات غزاله‌ی غزل از كمند بی‌دردی و بی‌هنری است؛ چنانكه آرزومند غزل داغدار و اختران شب‌زنده‌دار است:

    به جز دو دیده‌ی اخترفشان كه من دارم
    نشان ز اختر شب‌زنده‌دار باید و نیست
    غزاله‌های غزل در كمند بی هنری است
    دلی به داغ غزل، داغدار باید و نیست

    از اين‌رو است كه شعر مشفق را بايد از نمونه‌های برجسته و توفيق‌مند شعر متعهد دانست؛ شعری كه دل در گرو آيين دارد و چشم به آسمان معنا. او همچون سلف صالح خود، حافظ شيرازی، مهر آينه‌داران را برگزيده بود و نيك می‌دانست كه «از رهگذر خاك سر كوی ایشان است، هر نافه كه در دست نسيم سحر می‌افتد.» نگاهی به مضامين شعر استاد مشفق، نشان می‌دهد كه اين پير ادب، سر بر كدام آستان دارد و دل به مهر كدامين دلبران باخته است. استاد مشفق كاشانی، شعر را سلوك شاعر در جهان معنا می‌خواند و هر بيت را صله‌ای می‌داند كه روح‌الامين بر دامان شاعر می‌گذارد. ديگر امتياز استاد مشفق كاشانی، طبع جوشنده و هميشه‌بيدار او است. كارنامه‌ی او در ادب فارسی، هم پر برگ است و هم پر بار.

    * استاد سهراب سپهری
    ایشان در هفت دهه تلاش مستمر و مستدام در عرصه‌ی شعر، امروز به منزلتی در شعر دست یافته است كه می‌تواند الگو و سرمشق شاعران جوان باشد. همو كه در جوانی راهنمای سهراب سپهری بود و استعدادش را كشف و پرورش داد، امروز نیز می‌تواند مسیر پر پیچ و خم جوانان در عرصه‌ی شعر را باز كند و سراج منیری برای این عرصه باشد. بی‌شك پختگی و طبع لطیف استاد و شیوایی غزلش كه مهر تأیید رهبری را نیز به دست آورد و شخصیت ممتاز ایشان كه از چهره‌های ماندگار به شمار آمده‌اند حاصل سال‌ها حضور پر رنگ در انجمن‌های ادبی از جمله انجمن ادبی «ناصح» و هم‌نفسی با قله‌های این عرصه از جمله مهرداد اوستا، محمود شاهرخی، محمد علی ناصح، شهریار، اخوان ثالث، امیری فیروزكوهی و ... بوده است.

    اكنون بر جوانان و علاقه‌مندان ادبیات و شعر است كه سپاس گزارند منش و مرام استاد مشفق كاشانی را كه با همه‌ی ما سخن «به رنگ آينه» گفت و جويبار معنا در بوستان شعر جاری كرد. رهبر ژرف‌اندیش انقلاب در بخش پایانی بیانات‌شان به دو خصوصیت دیگر استاد مشفق پرداختند و فرمودند: «علاوه بر جنبه‌ی شعری محض، دو خصوصیت دیگر هم در آقای مشفق هست كه قابل توجه است: یكی این‌كه شعر ایشان در خدمت هدف‌ها قرار می‌گیرد؛ در خدمت هدف‌های دینی و هدف‌های انقلابی. از اول انقلاب - از قبل انقلاب هم شاید همین‌جور بوده؛ اما آن‌چه من اطلاع دارم در دوران انقلاب [است]- شعر ایشان، چه شعر مذهبی و به اصطلاح شعر آئینی‌ای كه ایشان گفتند در مدایح و در موضوعات مربوط به ائمه (علیهم‌السلام) و چه شعرهایی كه درباره‌ی مسائل انقلاب گفتند، همه‌ی این‌ها شعرهای مفید و اثرگذاری است. آن بیت اول همین غزلی كه الان ایشان گفتند، به نظر من می‌ارزد به خیلی از شعرها و گفته‌ها و نوشته‌ها؛ در وقتی كه دشمن و بعضی از دوست‌های نادان سعی می‌كنند فضاها را تیره و تار جلوه بدهند، می‌گویند اگر هوش و گوشی وجود دارد، این‌جا پنجره‌ها باز است. این‌ها خیلی نكات مهمی است. در غزل ایشان همیشه در طول این زمان‌ها آدم مشاهده می‌كند. نكته‌ی دوم شخصیت خود ایشان است؛ ایشان یك انسان محترم و آراسته به اخلاق خوب، به رفتار خوب محسوب می‌شوند و ما در طول این حدود سی و چند سال كه با ایشان آشنا هستیم و مرتبطیم و از ایشان شنیدیم و گاهی با ایشان نشست و برخاست كردیم، همیشه این رفتار را از ایشان ملاحظه كردیم.»

    * هفت دهه پافشاری بر اصول و ارزش‌ها
    استاد مشفق كاشانی در سن ۱۶ سالگی دوازده‌‌بند جاودانه‌ی محتشم كاشانی را به نحوی زیبا تضمین و در مجموعه‌ای به نام «صلای غم» منتشر می‌سازد. او در دهه‌ی ۴۰ و ۵۰ شمسی به دلیل سرودن شعر علیه رژیم پهلوی بارها مورد تهدید واقع می‌شود و در ۸۸ سالگی وقتی نام خلیج فارس مورد هجمه‌ی دشمنان قرار می‌گیرد، برای خلیج فارس غزلی زیبا می‌سراید. در میان آثار این استاد متعهد، ابیات و اشعار بسیاری درباره‌ی پیامبر و ائمه‌ی معصومین علیهم‌الصلاة و السلام وجود دارد. آن‌چه مهم است پافشاری بر اصول و ارزش‌های دینی و انقلابی در هفت دهه فعالیت شعری این استاد فرهیخته است. سلوك اخلاقی استاد مشفق همواره زبانزد شاعران بوده است. اینكه زیّ شاعرانه‌ی كسی در سنین قریب به ۹۰ سالگی، مورد تأیید رهبری، هم‌قطاران و شاعران جوان واقع شود بسیار مشكل می‌نماید. اما استاد با سجایای اخلاقی بسیار، هرگز از خواستن خسته نمی‌شود؛ خواستن خوبی‌ها، خواستن دستگیری از مردم. استاد از غدر روزگار گله نمی‌كند و در كنار كلمه‌ی «بخوان» قرآن مجید ایستاده است و با تمام توان هنوز كلمه و كلام از خود به یادگار می‌گذارد.  

    در پایان از رهبر معظم انقلاب كه اعضای ستاد را پذیرا شدند سپاسمندیم و نیز از استاد مشفق كه مهربانانه ما را اجازت فرمود كه به پاس سال‌ها درس‌آموزی از طبع و دانشش، گرد هم آييم و چراغ يادش را فروزان‌تر كنيم، سپاسگزارم.

    برای استاد مشفق كاشانی كه مشعل نوربخش شعر فارسی در روزگار و ديار ماست، آرزوی سلامت و بهروزی و عمر دراز داريم.

    برچسب‌ها: عباس مشفق كاشانی؛
    لطفاً نظر خود را بنویسید:

    نام :

    پست الکترونیکی :

    نظر شما :


    پايگاه اطلاع‌رسانی دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آيت‌الله‌العظمی سيدعلی خامنه‌ای (مد‌ظله‌العالی) - مؤسسه پژوهشی فرهنگی انقلاب اسلامی