پیشرفت علمی ایران / پیشرفت/ تولید علم
طراحی این صفحه تغییر کرده است، برای ارجاع به صفحه‌ی قبلی اینجا کلیک کنید.
پیشرفت علمی ایران

نکته‏ی بعدی، که آن هم اصل دوم در حوزه‏هاست، مسأله‏ی پیشرفت‏ و تطوّر علمی‏ و به روز بودنِ علمی است. آقایان! من می‏خواهم عرض کنم که فقهای بزرگی از قبیل صاحب «جواهر»- که ما به تعبیر امام رضوان الله تعالی علیه، فقهمان را «فقه جواهری» گفتیم- خصوصیت عمده‏اش این بود که اهل تحوّل در اندیشه‏هایِ رایجِ فقهیِ زمانِ خود بود. اعتنا به شهرت و اجماع و این‏ها، از خصوصیات افرادِ خیلی معتنی است. بعضی از فقها، چندان به شهرت و اجماعاتِ منقوله، اهتمامی ندارند. مرحوم صاحب «جواهر»، در مسائل مختلف، به شهرت و اجماع تکیه می‏کند. درعین‏حال، این مرد، دارایِ افکارِ نو و جدید است. ایشان فتاوایی دارد- یا آنجاها هم که به فتوا نرسیده، حرفهای نزدیک به فتوا دارد- که شاید قبل از ایشان، احدی از فقها نگفته است، یا لااقل معروف نیست. یکی همین مسأله‏ی «جهاد ابتدایی در زمان غیبت» است، که مشهور و معروف بین فقهایِ متأخّر این است که «مشروع نیست.» اما ایشان طوری بحث می‏کند که نتیجه این می‏شود که «مشروع است.» خوب؛ این نوآوری است. در مسائل گوناگون، مرحوم صاحب «جواهر» همین‏طور است. فقیهی می‏تواند الگو، برجسته و بزرگ باشد، که دارای چنین روحی باشد. مرحوم آیت‏اللّه بروجردی رضوان اللّه علیه که در زمان خودش قلّه‏ی فقاهت شیعه شد، از این قبیل بود. امام رضوان اللّه علیه از این قبیل بود.
در حوزه‏ها باید روح تطوّر علمی و فقهی وجود داشته باشد. حالا یک‏وقت به قدر فتوا مواد آماده نمی‏شود. خوب؛ نشود. بحث علمی را بکنند. من می‏بینم گاهی چند نفر در یک بحث فقهی، حرف جدیدی را مطرح می‏کنند. بعد، از اطراف به این‏ها حمله می‏شود که «شما چرا این حرف را زدید؟!» در این اواخر، بعضی از فقهای فاضلِ خوبِ دارای فکرِ نو، بعضی از حرفها را مطرح کردند که مطرح کردنش ایرادی ندارد. در حوزه‏ی علمیه، باید طاقتِ شنیدنِ حرفهای جدید، زیاد باشد؛ و لو به حدی نرسد که این فقیه فتوا بدهد. ممکن است دیگری، چیزی بر آن بیفزاید؛ فتوا بدهد. لذا، بنده به فضلای محترم و بزرگان قم، توصیه کردم که یک مجلّه‏ی فقهی منتشر کنید. یک مجلّه‏ی فقهی که فقط در آن افکار و آرایِ جدیدِ فقهی مطرح شود.1373/06/20

لینک ثابت
پايگاه اطلاع‌رسانی دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آيت‌الله‌العظمی سيدعلی خامنه‌ای (مد‌ظله‌العالی) - مؤسسه پژوهشی فرهنگی انقلاب اسلامی